ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ዮሃንስ መጥምቕ፡ ትሑት መልእክተኛ መሲሕ

ቢል ቫን ራይን
31 ጥሪ 2024
10 ዝተሓተ ንባብ

ፍሉይ

ዮሃንስ ኣብ ጥራይ ኣይተነበየን፡ ልደቱውን ብሓደ መገዲ ተኣምራዊ ነበረ። ኣይፋሉን፡ ድንግል ኣደ ኣይተወልደን— ንዘካርያስ ንብዙሕ ዓመታት ተመርዕያ ነበረት—ግን ልደቱ ንኻልኦት ኣገደስቲ ልደታት (፡ ፡ ሳሙኤል) ዝመስል ነበረ፡ ብፍሉይ ኣምላኽ ንፍሉይ ዕላማታቱ ኣብ መወዳእታ ናይ ዘይውሉድ መርዓ ዝመጸ።

ገብርኤል ንዘካርያስ ኣብ ቤተ ከገልግል ከሎ በጽሖ፡ ወዲ ከም ዝወልድ ብምግላጽ ድማ ኣገረሞ። ዘካርያስ ተናወጸት፡ ነቲ ዜና ተጠራጠረ፡ ክሳብ መዓልቲ ዮሃንስ ድማ ድምጹ ተዓገተ። ትንቢት ምስ ተፈጸመ፡ ናይ ዘካርያስ ቀዳሞት ቃላት ብዛዕባ ናይ ዮሃንስ ስራሕን ምምጻእ እቲ ዝተመባጽዐ መሲሕን ትንቢታዊ ነበረ ()።

ኣርባዕቲኡ ወንጌላት ብዛዕባ ክዛረቡ ከለዉ፡ ሰለስተ ካብኦም ብእኡ ይጅምሩ፡ ኣገልግሎቱ ከም መልእክተኛ እቲ ዝመጽእ መሲሕ ()፡ ስድራቤቱን ተኣምራዊ ልደቱን ()፡ ምስክርነቱን ከም «ሓደ ኣብ ዝጭድር ... ‘እንሆ በጊዕ ኣምላኽ’» ( NIV)።

ትሑት ነብዪ

ዮሃንስ ፍሉይ ከም ዝነበሮ ምግላጽ ትሑት ኣዘራርባ እዩ፡ ንሱ ጸጕሪ ገመል ዝተሰርሓ ክዳን ይለብስ፡ ኣብ ድማ ኣንበጣን ማርን ይበልዕ ነበረ ()። ንሱ፡ ድሕሪ ኹሉ፡ ነብዪ ነበረ፡ ነብያት ድማ ፍሉይ ዘለዎም፡ ንባህሊ ዝጻረሩ ሰባት ነበሩ፡ ኣነባብራኦም ድማ ብዘመናውያኖም «ፍሉይ» ተባሂሉ ይረአ ነይሩ ይኸውን። እዚ ንኣገልግሎቶም ከም ድምጺ ናይ ብርቱዕ መጠንቀቕታ ንመንፈሳዊ ድንዝዝ ዝበለ ህዝባዊ ይበቅዕ ነበረ። ከም ነበረ ()፡ ግን ናይ ነብዪ ዳግማይ ትስብኣት ኣይነበረን። ገብርኤል ንዘካርያስ ዮሃንስ «ብመንፈስን ሓይልን » ከም ዝመጽእ ነገሮ ()፡ ማለት፡ መንፈስን ሓይልን ኣምላኽ። ሓደ መንፈስ፡ ሓደ ሓይሊ፡ መልእክተኛ።

ናይ ዮሃንስ ንሱ ከም ዘይኮነ ምኽሓዱ () ግራሞት ይፈጥር እዩ፡ የሱስ ንዮሃንስ ክልተ «እቲ ዝመጽእ » ኢሉ ስለ ዝጸውዖ (፤ )። ግን እዚ ምስ ትሑት ዮሃንስ ይሰማማዕ ነበረ፡ ንዝኾነ ይኹን ግላዊ ኣገዳስነት ንምሕባእ፡ ንሱ ፡ ካብቶም ዝዝከሩ ነብያት ሓደ፡ ከም ዝኾነ እንተዝዛረብ ዝፈጥሮ ምትእስሳር ተረዲእዎ ነበረ። ዮሃንስ ኣብ ከም ዝኣመሰሉ ብሩህ ኮይኑ ይረአ፡ ኣብኡ ደቀ መዛሙርቱን ካልኦትን ኣብ መንጎ ዮሃንስን የሱስን ክልቲኦም ንሰዓብቲ የጥምቑ ስለ ዝነበሩ፡ ዘሎ ምትሕርራም ርእዮም። ዮሃንስ ናይ ምትሕርራም ብምጥፋእ፡ «ንሱ (የሱስ) ክዓቢ ኣነ ድማ ክንእስ ኣሎኒ» () በለ።

ግን ዮሃንስ ነቲ ትንቢት ዝሃቦ ብድሌት ተቐበሎ። ቃላት ብምጥቃም፡ ነቶም ብኣይሁዳውያን መራሕቲ ዝተላእኩ ሰባት ከምዚ በሎም፡

ኣነ ድምጺ ሓደ ኣብ ዝጭድር እየ፡ ‘መገዲ ኣቕንዑ’ (፤ )። ንሱ ድምጺ ነበረ፡ እንኮ ዕላማኡ ድማ ነቲ ሓቀኛ ፍሉጥ ሰብ፡ ነቲ ዝተመባጽዐ መሲሕ፡ ምግላጽ ነበረ። ንሱ ንርእሱ እኳ ንትሑት እቲ ዝገልጾ ዝነበረ ሰብ ከም ዘይበቅዕ ገለጸ፡ «ኣነ ንማእሰርቲ ኣሳእኑ ክፈትሕ እኳ ዘይበቅዕ እየ» (፤ )።

ናይ ምግጥም ኣገባብ

ምስ ትሕትናኡ ዝጻረር ናይ ዮሃንስ ናይ ምግጥም ኣገባብ ዝኾነ ይኹን ህዝባዊነት ኣይምረብሓሉን ነይሩ። ግን ዮሃንስ ብዛዕባ ህዝባዊነት ኣይነበረን፡ ጽውዓኡን መልእክቱን ህይወቱ ነበረ። ነቶም ናብ ጥምቀቱ ዝመጹ ፈሪሳውያንን ሰዱቃውያንን «ዘርኢ ኣፍዑት» ኢሉ ጸውዖም ()። ኣፍዑት ተባሂልካ ዘሕርቕ ስድብ ነበረ፡ እዚ ስድብ እዚ ድማ ብተወሳኺ ናይ ዮሃንስ ሕቶ ተወሲኽዎ፡ «መን እዩ ካብቲ ዝመጽእ ዘሎ ቍጥዓ ክትሃድሙ ዘጠንቀቐኩም፧» ኣፍዑት ቅድሚ ምንዳድ ሓዊ ጉድጓዶም ይሃድሙ (፤ )።

ግን ቅኑዓት ሰባት ናብ ዮሃንስ ይጎዓዙ ነበሩ፡ ንሓቂ ኣምላኽ ኣብ መልእኽቲ ዮሃንስ እናመለሱ። ትሑት ኣገባቡ ከምቲ ናይ የሱስ ባዕሉ ፡ ትሕትናን ምቕራብን ንቕኑዓት ደለይቲ ይስሕብ ነበረ። ንየሱስ ክንመስል ከለና ካብኡ ዝሓሹ ምስክርን መልእክተኛን ክንከውን ኣይንኽእልን።

ዮሃንስ ንዮሃንስ መጥምቕ ከም ዝነበረ ሓበረ፡

ከም መጸ፡ ብዛዕባ ክምስክር፡ ምእንቲ ብእኡ ኹሉ ሰብ ክኣምን ()። ንህዝቢ ኣምላኽ፡ ንኣኦም ዮሃንስ ዝመጸሎም፡ ክንደይ ዘሕዝን ሓበሬታ እዩ፡ መንፈሳዊ ጸልማቶም ክሳብ ክንድዚ ዓሚቝ ነበረ እሞ፡ ንብርሃን ንምሕባር «» የድልዮም ነበረ! ኣብ ተፈጥሮኣዊ ዓለም፡ ኣብ ዝበርህ ሓደ ሰብ ንምስሓቡ ከም ዘድልዮ ምሕሳብ ዘይከኣል እዩ።

ዝተሰርዐ ዕላማ

ዮሃንስ ንጽውዓኡ ብምግላጽ «በጊዕ ኣምላኽ፡ ንሱ ድማ ሓጢኣት ዓለም ዘርሕቕ!» ዝበለሉ መዓልቲ ክንደይ ዓብዪ መዓልቲ ነበረ! እታ ዝቕጽል መዓልቲ ድማ ዝያዳ ዓብዪ ነበረ፡ ንሱ እንደገና «በጊዕ ኣምላኽ» ምስ ኣመልከተ፡ ክልተ ደቀ መዛሙርቱ ድማ ንዕኡ ሓዲጎም ንየሱስ ሰዓቡ ()። ኣብዚ ናይ ምትሕርራም ወይ መንፈስ ካልእ ነበረ፡ ደቀ መዛሙርቱ ባዕሎም ንዕኡ ሓዲጎም ንየሱስ ሰዓቡ። ዮሃንስ ኣይተቓወመን፡ ግን ንዕላማኡ፡ ንብርሃን ንምምስካር፡ ፈጸመ፡ ምእንቲ «ብእኡ ኹሉ ሰብ ክኣምን» ()። ንሱ በለ፡

መርዓት ናይ መርዓዊ እያ። እቲ ንመርዓዊ ዝሓግዝ ዓርኪ ... ድምጺ መርዓዊ ምስ ሰምዐ ብሓጐስ ይመልእ። እቲ ሓጐስ ናተይ እዩ፡ ድማ እዩ ()።

ናይ ዮሃንስ ኣቓልቦን ሓይልን ብዘይ ምፍርራሕ ኣብ ዕላማኡ ተሰሪዑ ነበረ፡ ምብታኽ ድማ ኣዕረጎ። «ሓጐሱ» ከም «መሓዛ መርዓዊ» ንጐይታኡ፡ ን«መርዓዊ»፡ ምዕባይ፡ ንኹሉ ኣቓልቦ ድማ ናብኡ ምሳብ ነበረ። ንርእሱ ዝጠቅም ግላዊ ዕላማ ዝገብረሉ ኣይነበሮን። ንኣና ክንደይ እዩ!

ዮሃንስ እቲ ዘመዱ፡ የሱስ፡ መሲሕ ከም ዝኾነ ክሳብ ንጥምቀት ናብኡ ዝመጽእ ኣይተረድኦን ዝመስል። ክሳብ ሽዑ ዮሃንስ ንጽውዓኡ ኮይኑ ጸንሐ፡ ወንጌል ምምሃርን ምጥማቕን ቀጸለ፡ ብትዕግስቲ እናተጸበየ፡ ብዛዕባ ሓቀኛ ማንነት የሱስ ድማ ንዕኡ ምስ ኣጥመቖን መንፈስ ቅዱስ ኣብኡ ክወርድ ምስ ረኣየን ጥራይ ፈለጠ—እቲ ዝተዋህቦ ምልክት።

ንሓተቲኡ፡ «ኣነ ብማይ እየ ዘጥምቕ፡ ግን ኣብ መንጎኹም ዘይትፈልጥዎ ሓደ ደው ኢሉ ኣሎ። ንሱ እዩ ድሕረይ ዝመጽእ፡ ንማእሰርቲ ኣሳእኑ ክፈትሕ እኳ ዘይበቅዕ እየ» በሎም። እታ ዝቕጽል መዓልቲ ድማ፡ «እንሆ በጊዕ ኣምላኽ፡ ንሱ ድማ ሓጢኣት ዓለም ዘርሕቕ! እዚ እዩ እቲ ‘ድሕረይ ዝመጽእ ሰብ ኣነ ቅድሚኡ ስለ ዝነበርኩኒ በሊጹኒ’ ኢለ ዝበልኩዎ። ኣነ ባዕለይ ኣይፈልጦን ነይረ፡ ግን ብማይ ዘጥምቕ ዝመጻእኩሉ ምኽንያት ንእስራኤል ምእንቲ ክግለጽ እዩ ... መንፈስ ከም ርግቢት ወሪዱ ኣብኡ ክጸንሕ ርእየ። ንዕኡ ኣይምፈልጦን ነይረ፡ እቲ ብማይ ከጥምቕ ዝለኣኸኒ ግን፡ ‘እቲ መንፈስ ኣብኡ ወሪዱ ዝጸንሕ ትርእዮ ሰብ፡ ንሱ እዩ ብመንፈስ ቅዱስ ዘጥምቕ’ ኢሉኒ። ርእየ ኣለኹ፡ እዚ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ድማ እምስክር» ()።

ዘመድ የሱስ

ዮሃንስ ንየሱስ ከም ዘመድ ይፈልጦ ነይሩ ይኸውን። ኣዴታቶም ኣሓት ነበራ፡ ድማ ቀረባ ነበራ፡ ስለዚ እቶም ኣወዳት እናዓበዩ ከለዉ ይፋለጡ ነይሮም ይኸውን። ግን የሱስ ኣብ ዓበየ፡ ዮሃንስ ድማ፡ ወዲ ሓደ ኣብ ቤተ ዘገልግል ካህን፡ ኣብ ዓበየ፡ ስለዚ እቶም ክልተ ቀረባ ኣይነበሩን። ብንጹር፡ እቶም ላዕለዎት ዮሃንስ የሱስ መሲሕ ከም ዝኾነ ክሳብ እቲ ናይ ጥምቀት ጊዜ ከም ዘይፈልጥ ይነግሩና። ግን ብመንፈስ፡ ብዛዕባ ሓቀኛ ማንነት የሱስ ገለ ስምዒት ዝነበሮ ይመስል፡ «ኣነ ብኣኻ ክጥመቕ የድልየኒ፡ ንስኻኸ ናባይ ትመጽእዶ፧» () ምስ በለ። የሱስ ቅዱስ ሰብ ምዃኑን ንንስሓ ከም ዘየድልዮን ክፈልጥ ዝኸኣለሉ መጠን ይፈልጦ ነበረ። ንመንፈሳዊ ልዕልና የሱስ ድማ ኣፍለጠ፡ «ኣነ ብኣኻ ክጥመቕ የድልየኒ።»

የሱስ ድማ፡ « ይኹን፡ ንኹሉ ጽድቂ ንምፍጻም እዚ ንኣና ይግባእ እዩ» ኢሉ ምስ መለሰ፡ ዮሃንስ ተሰማምዐ፡ ኣጥመቖ ድማ፡ ድሕሪኡ ሰማያት ተኸፍቱ፡ መንፈስ ድማ ከም ርግቢት ወሪዱ ኣብ የሱስ ጸንሐ፡ ኣምላኽ ድማ እዚ ፍቑር ወዱ ምዃኑ ገለጸ ()።

ዮሃንስ ቅድሚኡ የሱስ መሲሕ ምዃኑ ዝሕብር ምልክት ይሃልዎ ኣይሃልዎ፡ ንወዲ ኣምላኽ ንምፍላጥ ንምሉእነት እቲ ዝተዋህቦ ምልክት ጸበየ። እዚ ንኣና ጽቡቕ ትምህርቲ እዩ። ናይ ኣምላኽ ምምራሕ ስምዒት ክህልወና ይኽእል እዩ፡ ግን ንናይ ኣምላኽ ምጽናዕን ቃሉ ዝመጽእ ምምስካርን ክንጽበ ኣለና። ብቐሊሉ ብስምዒት ንምላሽ ንህብ፡ ንጹር ምግላጽ ንላዕሊ። ዮሃንስ ንቐዳማይ ጽውዓኡ—ብማይ ንምጥማቕ ()— ኮይኑ ጸንሐ፡ እቲ ብእቲ ጥምቀት መሲሕ ከም ዝግለጽ ኣይፈልጥን ነይሩ ይኸውን እኳ። ንዝተዋህቦ ምልክት ንቑሕ ኮይኑ ጸንሐ፡ ምስ መጸ ድማ ብቐሊሉ ተረድኦ።

ሞት

ዮሃንስ ምስ ሰበይቲ ሓዉ ዝነበሮ ዘይስነ ምግባራዊ ዝምድና ብምጥቃስ ንሄሮድስ ብምቅዋሙ ንቍጥዓ ሄሮድስ ምስ ኣምጽአሉ ተወድአ። ሄሮድስ ከም ኣይሁድ፡ ንስነ ምግባራዊን ንሕጊ ሙሴን ዝያዳ ክሕሉ ነበሮ! ግን ንዮሃንስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣእተዎ፡ በዚ ድማ ህዝባዊ ኣገልግሎቱ ወድአ።

ሄሮድስ ባዕሉ ፍሉይ መጽናዕቲ እዩ። ንሱ

ንዮሃንስ ክቐትሎ ደለየ፡ ግን ንህዝቢ ይፈርሆም ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ነብዪ ገይሮም ይርእይዎ ነበሩ ()። ንዮሃንስ ድማ ይፈርሆ ነበረ፡ ይሕልዎ ድማ ነበረ ( ድሌት ንምቕታሉ)፡ ጻድቕን ቅዱስን ሰብ ምዃኑ እናፈለጠ። ሄሮድስ ንዮሃንስ ምስ ሰምዖ፡ ኣዝዩ ተገረመ፡ ግን ክሰምዖ ይፈቱ ነበረ ()። ሄሮድስ ዝደለዮ ሰብ ክቐትል ስልጣን ነበሮ፡ ግን ግርጭት ዝመልኦን ዘይውሑስን ሰብ ነበረ፡ ብፍርሃት ምላሽ ህዝቢ፡ ብቍጥዓ እታ ብዘይሕጋዊ ዝፈትዋ ዝነበረ ሰበይትን ንርእሲ ዮሃንስ ዝሓተተቶን፡ ብምቍራጽ ብጾቱ ድማ ንቓሉ ንምሃብ ንእታ ዳንስ እትገብር ዝደለየቶ ኩሉ እንተዘይሃበ፡ ብቐጻሊ ይሳቐ ነበረ (፤ )። ግን ንዮሃንስ ዝነበሮ ዘይድሌታዊ ኣኽብሮት ንስነ ምግባራዊ ሓይሊ ዮሃንስ መስከረ።

ኣብ እዋን ምእሳሩ ዮሃንስ ክጠራጠር ጀመረ። ንየሱስ ከም መሲሕ ብእምነትን ብድፍረትን ኣዊጁ ነበረ። ግን ኣብ ታሪኽ ኣገዳሲ ተራ ተጻዊቱ ድሕሪኡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምዝንጋዑ ንእምነቱ ኣዝዩ ኣዳኸሞ። ዮሃንስ ክልተ ደቀ መዛሙርቱ ናብ የሱስ ለኣኸ፡ «ንስኻዶ እቲ ክመጽእ ዝነበረ ኢኻ፡ ወይስ ካልእ ክንጽበ ኣለና፧»

የሱስ ድማ ንመልእክተኛታት በሎም፡

ተመሊስኩም ንዮሃንስ እቲ ዝሰማዕኩምዎን ዝርኣኹምዎን ንገሩዎ፡ ዕዉራት ይርእዩ፡ ሓንካሳት ይኸዱ፡ ለምጻማት ይሓውዩ፡ ጸማማት ይሰምዑ፡ ምዉታት ይትንስኡ፡ ንድኻታት ድማ ወንጌል ይስበኽ። ብኣይ ዘይዕንቀፍ ሰብ ብጹእ እዩ (፤ )—ኹሉ መስያዊ ። ዮሃንስ ሰብ ነበረ፡ ንኣና ንኻልኦት ሰባት ድማ ብዙሕ ትምህርቲ ኣለዎ።

መልእክተኛታት ምስ ከዱ፡ የሱስ ንዮሃንስ ኣመስገኖ፡ « ነብዪ ንላዕሊ» ከም ዝኾነን፡ «ካብቶም ኣንስቲ ዝተወልዱ ሓደ እኳ ዝዓቢ ኣይተንስአን» ከም ዝበለ ድማ ተዛረበ ()። ድሕሪ ኹሉ፡ ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ የሱስ ንኣገልግሎትና ዝገብሮ ግምገማን ምጽድቓን እዩ። ዮሃንስ ነዚ ነገራት እዚ ነበሮ፡ እዚ ድማ ይኣክል ነበረ።

ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ ዮሃንስ ብዘይርሕራሔ፡ ዘይስነ ምግባራዊ ሄሮድስ፡ ነታ ብዘይሕጋዊ ዝተመርዓዋ ሰበይቲ ንምሕጓስ ተቐትለ (፤ ፤ )። ግን ንሳቶም ብሰሪ እከይኦም ዘለኣለማዊ መቕጻዕቲ ተቐበሉ፡ ዮሃንስ ድማ ንዕላማኡን ንጐይታኡን ብምእማኑ ዘለኣለማዊ ዓስቡ ተቐበለ።

ዕላማ ተፈጺሙ

ንኣገልግሎት ዮሃንስ ዘንቀጥቅጥ መወከሲ እዩ፡

የሱስ ናብቲ ዮሃንስ ኣብ ቀዳሞት መዓልታት የጥምቕ ዝነበረሉ ቦታ፡ ናብ ማዕዶ ተመልሰ። ኣብዚ ጸንሐ፡ ብዙሓት ሰባት ድማ ናብኡ መጹ። ንሳቶም ድማ፡ ‘ዮሃንስ ተኣምራዊ ምልክት ኣይገበረን እኳ እንተኾነ፡ ኹሉ እቲ ዮሃንስ ብዛዕባ እዚ ሰብ ዝበሎ ነበረ’ በሉ። ኣብቲ ቦታ ድማ ብዙሓት ብየሱስ ኣመኑ።

ዮሃንስ ከም «ድምጺ» ንዝመጽእ መሲሕ ብሩህ ስእሊ ንምስኣል ነበረ፡ የሱስ ብኣካል ምስ ተገለጠ ድማ ብቐሊሉ ክፍለጥ ከኣለ። ፡ ድሕሪ ነዊሕ እዋን ምጕዳልን ሞትን ዮሃንስ፡ ሰባት ንየሱስ ይመጹ ኣለዉ፡ ንሱ ድማ ኹሉ እቲ ዮሃንስ ዝሰበኾ ብሩህ ትስብኣት ምዃኑ ስለ ዝርእዩ! ዮሃንስ እሙንን ፍሉጥን ነበረ። ንሕና ኹላትና ድማ ከምኡ ንኹን።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia