ብኣምልኾ ዝመልአ ልቢ
ሽዑ ኸኣ የሱስ ቅድሚ ፋስጋ ሹድሽተ መዓልቲ ናብ ቤትኤል፣ ኣልኣዛር እቲ ዝሞተን ንሱ ድማ ካብ ምዉታት ዘተንስኦን ዝነበረሉ መጸ። ኣብኡ ድማ ድራር ገበሩሉ፣ ማርታ ድማ ተገልግል ነበረት፣ ኣልኣዛር ግና ካብቶም ምስኡ ኣብ ማዕድ ዝነበሩ ሓደ እዩ ነበረ። ሽዑ ማርያም ሓደ ሊትሮ ኽቡር ሽቶ ናይ ስፒከናርዶስ ወሲዳ፣ ኣእጋር የሱስ ቀብኣት፣ ኣእጋሩ ድማ ብጸጕራ ደረዘት። እታ ቤት ድማ ብጨና እቲ ሽቶ መልአት። ሓደ ኻብ ደቀ መዛሙርቱ ግና፣ የሁዳ ኣስቆሮታዊ፣ ወዲ ስምኦን፣ እቲ ኸኣ ዝኸድዖ፣ «እዚ ኽቡር ሽቶ እዚ ብሰለስተ ሚእቲ ዲናር ተሸይጡ ንድኻታት ስለምንታይ ዘይተዋህበ?» በለ። እዚ ድማ ንድኻታት ስለ ዝሓለየ ኣይኮነን ዝበሎ፣ የግዳስ ሰራቒ ስለ ዝነበረን፣ ሳንዱቕ ገንዘብ ስለ ዝነበሮን፣ ኣብኡ ዝኣቱ ዝነበረ ይወስድ ስለ ዝነበረ እዩ። የሱስ ግና «ሕደግዋ፣ ንመዓልቲ ምቕባረይ እያ ሓሊፋቶ። ድኻታት ኩሉ ሳዕ ምሳኹም ኣለዉ፣ ኣነ ግና ኩሉ ሳዕ ምሳኹም የለኹን» በለ። ብዙሓት ካብ ኣይሁድ ድማ ኣብኡ ከም ዘሎ ፈለጡ፣ መጹ ድማ፣ ንየሱስ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንኣልኣዛር እቲ ካብ ምዉታት ዘተንስኦ እውን ምእንቲ ኺርእዩ። ሊቃውንቲ ኻህናት ግና ንኣልኣዛር እውን ክቐትልዎ ተማኸሩ፣ ከመይሲ ብሰንኩ ብዙሓት ካብ ኣይሁድ ይኸዱን ብየሱስ ይኣምኑን ነበሩ። — ዮሃንስ 12:1-11 NKJV
ዮሃንስ 12 ክጅምር ከሎ፣ ናይ ክርስትያናዊ ህይወት ከመይ ክኸውን ከም ዘለዎ ዘርኢ ጽቡቕ ስእሊ ኣሎና። ኣብቶም ናይ መጀመርታ ዓሰርተ ሓደ ፍቕድታት፣ ህይወቶም ብጐይታ የሱስ ብምሉኡን ንዘለኣለምን ዝተለወጠ ሰለስተ ውልቀሰባት ኣብ ቅድሜና ይቐርቡ። ብኣልኣዛር፣ ማርታ፣ ከምኡውን ማርያም፣ ትምህርትታትን ንህይወትና ዘሎ ሓቀኛ ብድሆን ንርኢ።
ኣልኣዛር ብምሉኡ ብሓይሊ ትንሳኤ ክርስቶስ ዝሕጎስ ህይወት ይውክል – እቲ ጳውሎስ «ክፈልጥ» ዝደለዮ (ፊልጲ 3:10) ከምኡውን ንኤፌሶን ኣብ ህይወቶም «ክፈልጡ» ብጸሎቱ ዝደለዮ (ኤፌሶን 1:18-19) ሓይሊ። ኣልኣዛር ንናይና ምስክርነትይውክል ክንብል ንኽእል ኢና። ነቲ ክፋል ክንነብብ ከለና፣ ማርታ ንናይና ዕዮ ትውክል፣ እዚ ድማ ንክርስቶስ ዝግበርን ብእኡ ዝቕበልን እዩ፣ ማርያም ድማ ንናይና ኣምልኾ ትውክል፣ እዚ ድማ ብክርስቶስ ካብ ዝተመልአ ልቢ ዝፍስስ እዩ።
ነዞም ሰለስተ ሰባት ክርስትያናዊ ቦታን ምስ ክርስቶስ ዘሎና ምትእስሳርን፣ ከምኡውን ንጐይታ ዘለዎም ልዕልናን ኣድናቖትን ከም ዘቕርቡ ንርኣዮም።
ምስ ክርስቶስ ዘሎና ቦታ
ኣብ መወዳእታ ዮሃንስ 11፣ ኣልኣዛር፣ እቲ ካብ ምዉታት ዝተንስአ፣ ካብ ክዳውንቲ ሞት ነጻ ዝወጹ ሰባት ዘርኢ ጽቡቕ ስእሊ እዩ። ንዝጠፍአ ሓጥእ ናብ ክርስቶስ ክመጽእ ከሎ እንታይ ከም ዝኸውን የርኢ።
ብበደልናን ብሓጢኣትናን ምዉታት ነበርና (ኤፌሶን 2:1-3)።
- ካብቲ ምዉት ቦታ ተንሲእና ኢና (ዮሃንስ 5:24)።
- ካብ ክዳውንቲ መቓብር ነጻ ወጺእና ኢና (ቈሎሴ 3:1) ከምኡውን ሓርነት ተዋሂቡና ኢዩ (ዮሃንስ 8:36)።
- ምስ ክርስቶስ ተቐሚጥና ኢና (ዮሃንስ 12:2፣ ኤፌሶን 2:6)።
- ምስኡ ሕብረት ንሕጎስ ኢና (1 ዮሃንስ 1:1-3)።
- ከም ኣልኣዛር ንኻልኦት ምስክር ክንከውን ኣሎና (12:9-11)።
- ከም ኣልኣዛር ገለ ሰባት ክጻረሩና እዮም (ዮሃንስ 12:10)።
- ኣልኣዛር ክርስቶስ ንእኡ ዝፈጸሞ ይሕጎስ ነበረ። ኣብቲ ጽቡቕ ነገር ነበረ። ሕቶ ንዓና እዚ እዩ፡ ኣብቲ ጽቡቕ ናይ ሓይሊ ትንሳኤ ክርስቶስ ዲና? እዚ እዩ ሓቂ ናይ መጽሓፍ ኤፌሶን። ከምቶም ገና ምዉታት ዲና ንነብር ወይስ ከም ኣልኣዛር ንሓጺር ጊዜ – ተንሲእና ግን ገና ብክዳውንቲ ምዉት ተጠቕሊልና ዘሎና፣ እዚ ድማ ንመራመድትና፣ ዕዮና፣ ከምኡውን ኣምልኾና ዝዓግት? ኣልኣዛር በዞም ክዳውንቲ መቓብር ተጠቕሊሉ ከሎ፣ ንዝተንስአ ቦታኡ ፈጺሙ ክምስግኖ ኣይክእልን ነይሩ።
ምስ ክርስቶስ ዘሎና ምትእስሳር
ኣልኣዛር ኣብ ማዕድ ተቐሚጡ ነበረ፣ ምስቲ ካብ ምዉታት ዘተንስኦ ዝተኣሳሰረ። ኩሉ እንደገና ዝተወልደ ኣማኒ ነዚ ሓደ ዓይነት መሰል ኣለዎ። እዚ ድማ ብቦታና ዝተመስረተ ምትእስሳርና ይገልጽ። ቈሎሴ 3:1-4 ርአ። እታ ንእሽቶ ሓረግ «ምስ ክርስቶስ» ክንደይ ጊዜ ከም ዝተጠቕመት ኣስተብህል። «ኣብ ክርስቶስ» ንቦታና የጕልሕ፣ ከምቲ ኣብ ኤፌሶንን ቈሎሴ 1-2ን ደጋጊሙ ዝርአ። ግን «ምስ ክርስቶስ» ንምትእስሳርና የጕልሕ፣ እዚ ድማ ብመንፈሳዊ ቦታና ዝተመስረተ ወይ ካብኡ ዝፍስስ እዩ።
ንክርስቶስ ዘሎና ልዕልና
«ኣምላኽ ... ኣዝዩ ልዕል ኣበሎ፣ ካብ ኩሉ ስም ድማ ልዕል ዝበለ ስም ሃቦ፡ ምእንቲ ብስም የሱስ ኩሉ ብርኪ ኺምብርከኽ» (ፊልጲ 2:9-10 KJV) ተባሂልና ኣሎና። ካብቲ ኣምላኽ ዘልዓሎ ንላዕሊ ክነልዕሎ ኣይንኽእልን ኢና፣ ግን ኣነን ንስኻን ንጐይታ የሱስ ክነልዕሎ እንኽእል ተግባራዊ መንገድን ኣሎ። ዮሃንስ 12:2 ኣስተብህሉ፡ «ድራር ገበሩሉ»። እቲ ድራር ንእኡ ነበረ! ንሱ እዩ ማእከል ኣቓልቦ ነይሩ። እቲ ትኩረት ኣብኡ ነበረ፣ ኣብቲ ዝተንስአ ኣልኣዛር፣ ኣብቲ ብተወፋይነት እትገልግል ማርታ፣ ወይስ ኣብቲ እተምልኽ ማርያም ኣይነበረን። ድራር ገበሩሉ – እዚ ድማ ብግዜን ብሃብትን ዝተገብረ ምድላው የርኢ። እዚ ብሃንደበት ዝተገብረ ኣይነበረን።
ንሕና እውን ንእኡ ድራር ክንገብረሉ ኩሉ ሰሙን መሰል ኣሎና። ንእኡ ኣኼባ ምዝካር፣ ድራር ጐይታ፣ ወይ ካልእ ስም ንብሎ። እቲ ጐይታ ኣብ ሉቃስ 22:14-23 ዝሰርዖ ኣብ 1 ቈረንቶስ 11:23-34 ተገሊጹልና ኣሎ። ካብ ግብሪ ሃዋርያት እቲ ናይ መጀመርታ ቤተ ክርስትያን ሓደ ቀንዲ ንጥፈታት ከም ዝነበረ (2:42) ከምኡውን ድሕሪኡ ብቐጻሊ ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ ሰሙን ከም ዝካየድ (20:6-7) ንመሃር። ስለዚ ኣብ ወንጌላት እቲ ድራር ተሰሪዑ ኣሎ፣ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ተኸቢሩ ኣሎ፣ ኣብ 1 ቈረንቶስ ድማ ተገሊጹልና ኣሎ። እቲ እንጌራ ንስጋኡ ይገልጽ፣ እዚ ድማ ንዓና ዝተዋህበ እዩ። እቲ ወይኒ ንደሙ ይገልጽ፣ እዚ ድማ ንዓና ዝፈሰሰ እዩ። ነዚ ክነኽብር ከለና ንእኡ ንዝክር! ብሓደ መገዲ፣ ነፍሲ ወከፍና ንእኡ ድራር ብምግባር ነቲ ፍሉይ ቦታ ብምሃብ ነልዕሎ።
ንክርስቶስ ዘሎና ኣድናቖት
እታ ኣብ ዮሃንስ 12 ዘላ ዛንታ ማርያም ናብ ኣእጋር ጐይታ የሱስ ዝመጸትሉ ናይ መጀመርታ ጊዜ ኣይኮነትን። ኣብ ሉቃስ 10:39 ከም ተማሃሪት ኣብ ኣእጋሩ ትቕመጥ፣ ከምቲ እትምህራ ዝኾነ ናብኡ መጺኣ። ኣብኡ ከምቲ ነብዪይርአ። ድሕሪኡ ኣብ ዮሃንስ 11፣ ሓዋ ምስ ሞተ፣ ናብ ኣእጋሩ መጺኣ ልባ ንእኡ ኣፍሰሰት። ኣብኡ ከምቲ ካህንንርእዮ። ድሕሪኡ ኣብዚ ብኣምልኾ ዝመልአ ልቢ ወዲቓ ንርእያ። እቲ ማርያም ንጐይታ ዝቐብኣትሉ ዛንታ ኣብ ማቴዎስ 26:6-13 ከምኡውን ማርቆስ 14:3-9 እውን ይርከብ። ኩሎም ሰለስቲኦም ዛንታታት ክትዋድድ ከለኻ፣ ንርእሱን ንኣእጋሩን ከም ዝቐብኣቶ ትመሃር። እዚ ድማ ካብኣ ዝፈሰሰ ንጹህ ፍቕሪ ነበረ። ንእኡ ምቕባራ ንሱ ንጉስምዃኑ የርኢ።
ኣብዚ ኣብ ዮሃንስ 12 እቲ ትኩረት እዚ ንልቢ ማርያም ዝማረኸ ሰብ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ እዩ! ኣእጋሩ ክትቐብእ ከላ ትርአ፣ እዚ ድማ ኣብዚ ከም ሰብ ዝነበሮ ኣመላልሳ ይገልጽ። ኣብዚ ክፋል ሰለስተ ነገራት ንርኢ፡
1. ንክርስቶስ ዘላቶ ምትእስሳር።
ማርያም ብዛዕባ ባዕላ ወይስ ንኻልኦት ከመይ ክመስል ከም ዝኽእል ኣይተጨነቐትን፤ ንሱ ጥራይ መጺኣ ነቲ ኽቡር ስፒከናርዶስ ኣፍሰሰት። ስለዚ ንድራር ምድላው ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣብዚ ዋጋ እውን ነበረ። የሁዳ ፈጺሙ ኣይተረድኦን፣ ከመይሲ ብኽነት እዩ ሓሲብዎ። ግን ማርያም ንኹሉ ነገር ብዘይካ ዋጋ ኣፍሰሰቶ። ንማርያም ኩሉ ወይስ ምንም ኣይነበረን! ማርያም ጸጕራ ምስ ፈተሐት (እዚ ድማ ኣይሁዳውያን ኣንስቲ ኣብ ህዝቢ ዘይገብርኦ ነገር እዩ)፣ ባዕላ ኣትሕተትን ክብራ ኣብ ኣእጋሩ ኣንበረትን (1 ቈረንቶስ 11:15)። ከምኡ እውን ንሕና ክብረትና ንክርስቶስ ንኸልዕል ፍቓደኛታት ክንከውን ኣሎና (መዝሙር 16:9፣ 57:8፣ 108:1)። ክብረትና ክሕባእ ኣለዎ፣ ናቱ ድማ ክርአ ኣለዎ። ብዛዕባና ኣይኮነን፣ ብዛዕባኡ እዩ!
2. ንክርስቶስ ዘላቶ ፍቕሪ።
ከም ነብያታን ካህናን ሓጊሳቶ ነበረት፤ ሕጂ ማርያም ኣብ ልባ ንእኡ ቅኑዕ ቦታ ትህቦ ኣላ! ንሓጺር ጊዜ እዚ ዓይነት ካብ ልቢ ዝፍስስ ኣምልኾ ኣብ ኩሉ ከባቢ ዘለዎ ተጽዕኖ ሕሰብ። ድራር ከም ዝተዳለወ ዘክር። እቲ ጨና ናይቲ ድራር ንኣየር ከም ዝመልኦ እርግጸኛ እየ። ግን ማርያም ስፒከናርዶሳ ምስ ኣፍሰሰትን ኣእጋር ጐይታ ምስ ቀብኣትን፣ እቲ ጨና ንኹላ እታ ቤት መልኣ! እቲ ካብ ዝተዳለወ ምግብታት ዝወጽእ ዝነበረ ጨና ምስቲ ካብቲ ኽቡር ሽቶ ንቤቱ ዝመልአ ጨና ተነጻጺሩ ደኸመ። ብዛዕባ እቲ ዝበልዕዎ ምግብታት ኣይነበረን – ብዛዕባ እቲ ካብ ልባ ዝቕበሎ ኣምልኾ ነበረ! ካብ ቤት ምስ ወጹ እቲ ጨና ምሳኦም ጸንሐ። እቲ ጨና ብመወዳእታ ክጠፍእ እዩ፣ ግን እቲ ጨና ክሳብ ሕጂ ጸኒሑ ኣሎ፣ ከምቲ ሕጂ እንነብቦ።
3. ምኽንያታ ክርስቶስ ነበረ።
ኣብ ዮሃንስ 12:7 መንፈሳዊ ኣፍልጦ ከም ዝነበራ ንርኢ። ነቲ ሽቶ ንምቕባሩ ሓሊፋቶ ነበረት። ብፍላይ፣ ንምቕባር ሓዋ ኣይተጠቐመቶን ግን ንጐይታኣ ሓሊፋቶ! ልባ ምስ ልቢ ኣምላኽ ተሰማሚዑ ነበረ። ኣምላኽ ኣቦ ነፍሲ ወከፍና ነቲ ንሱ ዘድነቖ ክነድንቕ ይደሊ። እዚ ካበይ ተማሂራቶ? ኣብ ኣእጋሩ ከምቲ ኣብ ሉቃስ 10 ተማሂራቶ። ንሕና እውን ኣብ ኣእጋሩ ግዜ ክንገብር ኣሎና። ካልኦት ምስ የሱስ ከም ዝነበርና ክነግሩ ይኽእሉ ድዮም (ግብሪ ሃዋርያት 4:13)? ናብኡ ክንመጽእን ካብኡ ክንመሃርን ይዕድመና (ማቴዎስ 11:29)።
መደምደምታ
ንእኡ ድራር ክንገብረሉ ወይስ ከምቲ ኣብ ዮሃንስ 12:4-6 እንርእዮ ክነልዕሎ ስለምንታይ ከም እንደሊ ዘይርድኦም ኩሉ ሳዕ ክህልዉ እዮም። ግን ኣመንቲ ንቦታናን ምስ ክርስቶስ ዘሎና ምትእስሳርን ክንሕጎስ፣ ከምኡውን ንእኡ ዝያዳን ዝያዳን ክነልዕልን ክነድንቕን ክንደይ ዓብዪ መሰል ኣሎና!
