ትምህርቲታት ካብ መጽሓፍ እዮብ: ጥበብን ምቁጽጻርን ኣምላኽ

ካብ መጽሓፍ እዮብ ክንመሃሮ ዘሎና ትምህርቲታት

እዮብ ካብ ኩሎም መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝበዝሐ ዕድመ ዘለዎ ክኸውን ይኽእል እዩ። እዮብ ኣብ ግዜ ሙሴ ተጻሒፉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሓት መጻሕፍቲ ብዛዕባ እዮብ ተጻሒፎም ኣለዉ፤ ሓደ ኣብ ቤተ-መጽሓፍተይ ኣስታት 500 ገጻት ኣለዎ። ሓደ ሰብ መጽሓፍ ቅዱስ ከንብብ ጀሚሩ፣ ናብ ማእከላይ ገጽ ጠሚቱ፣ ድሕሪኡ ብእዮብ ክጅምር ከም ዝወሰነ ይዝክር። ይኹን እምበር፣ እዮብ ንምንባብ ዝቐለለ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይኮነን፣ ንምርዳእ ድማ ዝኸበደ እዩ።

ኣብ መብዛሕትኦም ናይ እብራይስጢ ቅዱሳት ጽሑፋት፣ ስም እዮብ ኣብቲ ስሙ ዝሓዘ መጽሓፍ 56 (7x8) ግዜ፣ ኣብ ህዝቅኤል ድማ ክልተ ግዜ (14:14,20) ይርከብ። እዚ ናይ መወዳእታ ጥቕሲ እዮብ ምስ ኖህን ዳንኤልን የራኽቦም፣ እዞም ስማት እዚኦም ብተራኦም “ዕረፍቲ”ን “ኣምላኽ ፈራደይ እዩ”ን ማለት እዮም። ቅድሚ ፍርዲ ማይ ኣይሂ ኣምላኽ ንዓለም (ዘፍጥረት 6–8) ይኹን፣ ወይ ድማ ኣብ ግዜ ዳንኤልን ምርኮ ባቢሎንን (ዳንኤል 1)፣ ቅዱሳት ጽሑፋት ምሉእ ምቁጽጻር ኣምላኽ የርእዩ፣ ንሓላፍነት ሰብ ግን ኣየወግዱን። ቃል ኣምላኽ ድማ ንፍጥረቱን ንህዝቡን ዘለዎ እምነት የርኢ፣ ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ይኹኑ ወይ ዝኾነ ይኹን ዘድልዮም፣ ብዘይ ምፍሻሎም።

መጽሓፍ እዮብ ንእግዚኣብሔር ምስ ሰይጣን ክዛረብ ይገልጽ፣ ንእዮብ ድማ “ባርያይ” ኢሉ ይጽውዖ። እዚ ኣበሃህላ እዚ ንእዮብ ምስ ሙሴ የራኽቦ፣ ንሱ ድማ ብተመሳሳሊ ማዕርግ ይኽበር (ሚልክያስ 4:4)። ንመሲሕ ድማ ይጥቀመሉ፣ “ባርያይ ጨንፈር” ተባሂሉ ይጽዋዕ (ዘካርያስ 3:8 NASB95)።

ያእቆብ ንትዕግስቲ እዮብን “እግዚኣብሔር ምሉእ ምሕረትን ምሕረት ዘለዎ ምዃኑን” የጕልሕ (ያእቆብ 5:11)። ቃል ኣምላኽ ንትዕግስቲ እዮብ ንኹሎም ምእመናን፣ እቶም ኣብቲ ዝመጽእ ዓቢ መከራ ዝኣምኑ እውን ከይተረፉ፣ ከም ኣብነት ይገልጾ (ማቴዎስ 24:15-30)።

ብዙሓት ኣገደስቲ ዝርዝራት

እዮብ 1:1 ገለ ኣገዳሲ ሓበሬታ ይህበና: “ኣብ ምድሪ ዑጽ ሓደ ሰብኣይ ነበረ፣ ስሙ እዮብ ነበረ፤ እቲ ሰብኣይ ድማ ንጹህ፣ ቅኑዕ፣ ንኣምላኽ ዝፈርህ፣ ካብ ክፉእ ድማ ዝርሕቕ ነበረ።” ገለ ነጥብታት ካብዚ ፍቕዲ እዚ ንርአ:

እቲ ናይ መጀመርታ ቃላት ናይዚ ፍቕዲ እዚ ንእዮብ “ሰብኣይ” ከም ዝኾነ የፍልጡ። ኣብዚ ሕጂ ዘሎና ሕብረተሰብ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ብዙሕ ክርክር ኣሎ፣ ግናኸ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባኡ ኣዝዩ ንጹህ እዩ (ዘፍጥረት 1–2 ኣስተብህል)። ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ምዃንና ንምርግጋጽ ክንሓፍር የብልናን፣ ምኽንያቱ ካልእ ምርጫ የለን።

• እዮብ ኣብ ምድሪ ዑጽ ይነብር ነበረ፣ እዚ ኸባቢ እዚ ድሕሪኡ ናይ ኤዶም ኮነ (ሰቆቃው ኤርምያስ 4:21)። ዑጽ ንመጀመርታ ግዜ ኣብ ዘፍጥረት 10:23 ተጠቒሱ ኣሎ፣ ኣብ ዝርዝር 70 ህዝብታት ኣብ ግዜ ኣብራም ዝነበሩ ተጠቒሱ ኣሎ። እዞም ህዝብታት እዚኦም ኣብቲ ብመላእ ቃል ኣምላኽ ዝርዝሩ ዝተዋህበ ትንቢታዊ ፍጻሜታት ኣገዳሲ ተራ ክጻወቱ እዮም።
• ስም እዮብ ምናልባት “ጩኸት ሓዘን” ወይ “ክበኪ እዩ” ማለት እዩ። ነዚ ትርጉም እዚ እንተ ተቐቢልናዮ፣ ካብቲ ዝውለድሉ ግዜ ጀሚሩ ንኹሉ ሰብ ዝምልከት ባህሪ የንጸባርቕ ክንብል ንኽእል ኢና። ይኹን እምበር፣ መጽሓፍ እዮብ ኣብ ውልቃዊ ኩነታቱ ንድምጺ ኣምላኽ ከመይ ከም ዝሰምዕ ይሕብር። ተመክሮታት እዮብ ንርእሱ ብብርሃን ኣምላኽ ክርኢ ኣምሪሕዎ (እዮብ 42:1-6)። ድሕሪ ምልዋጡን ምምላሱን፣ እዮብ ንኣዕሩኹ በረኸት ኮይኑ (ፍ.7-10)፣ ንዝተመልሰት ሰበይቱ ድማ ብዝያዳ፣ ምስኣ ድማ ሸውዓተ ኣወዳትን ሰለስተ ኣዋልድን ወለደ፣ ብዘይካ እቶም ኣብ መጀመርታ መከራኦም ዝሞቱ ዓሰርተ ደቆም። እዮብን ስድራቤቱን ንምምላሶም ብጽቡቕ ምላሽ ሃቡ (ፍ.11)።
• ካብተን ንእዮብ ዝገልጻ ኣርባዕተ ጽቡቓት ባህርያት፣ እታ ናይ መጀመርታ፣ “ንጹህ”፣ ኣብቲ መጽሓፍ ሸውዓተ ግዜ ትርከብ (1:1,8, 2:3, 8:20, 9:20,21,22 NKJV)። እቲ ቃል፣ ታም ብእብራይስጢ፣ ብቐጥታ “ምሉእ” ማለት እዩ። ንመጀመርታ ግዜ ኣብ ዘፍጥረት 25:27 ይርከብ፣ ኣብኡ ድማ ንያእቆብ የመልክት እሞ “ቀሊል” (KJV) ወይ “ሰላማዊ” (NASB95) ተባሂሉ ተተርጒሙ ኣሎ። ብመሰረት እቲ ጽሑፍ፣ “ምሉእ”፣ “ጥዑይ”፣ “ስርዓታዊ”፣ ወይ “ህዱእ” ተባሂሉ እውን ክትርጎም ይኽእል እዩ። ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት፣ እቲ እብራይስጢ ታም ክፋል ናይ ዝተሓዋወሰ ቃላት ወይ ስማት እዩ።
• እቲ ንእዮብ ዝገልጽ ዝቕጽል ባህሪ “ቅኑዕ” ወይ “ቀጥታዊ” ምዃኑ እዩ፣ ካብቲ እብራይስጢ ቃል ያሻር። ንግምጥል ዝጻረር እዩ። ቅኑዕ ምዃን ብዙሕ ግዜ ምስ እምነት ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ይጥቀስ። እዚ ቃል እዚ እዮብ ብቓላትን ተግባራትን ቅኑዕ ወይ ጻድቕ ምዃኑ የጕልሕ። እዚ ድማ ኣምላኽ ካብ ህዝቡ ድሕሪ ምስማዕ ትእዛዛቱ ዝደልዮ እዩ (ዘጸኣት 15:26 ርአ)።
• እቲ ዝቕጽል ሓጺር ሓረግ እዮብ “ንኣምላኽ ዝፈርህ” ምዃኑ ይውስኽ። እዚ ማለት እዮብ ንኣምላኽ ይፈርህ ነበረ ማለት ኣይኮነን፣ የግዳስ ኣዝዩ የኽብሮን የፍቅሮን ነበረ፣ ብሰንኪ ፍቕሩ ንኣምላኽ ክእዘዞ ድማ ይደሊ ነበረ። እቶም ንእግዚኣብሔር ዝፈርሁ፣ ብመንፈሳዊ ኣዘራርባ፣ ናይ ስድራቤት ያእቆብ እዮም (መዝሙር 22:23-24)፣ ንሱ ድማ ብግሩም ስራሕ መንፈስ ኣምላኽ ተለዊጡ። እዚ ንኹሎም ካብ ያእቆብ ዝወርዱ ኣይኮነን (ሮሜ 9:6 ርአ)፣ ግናኸ ንእቶም ኣብኦም ተመሳሳሊ ስራሕ ኣምላኽ ዝተፈጸመ ወይ ኣብ መጻኢ ዝፍጸም እዩ።
• እዮብ ንኣምላኽ ምፍራሁ፣ ክፉእ ኣብ ዝኾነ ግዜን ብዝኾነ መገዲን ኣብ ዝቐርበሉ ግዜ ካብኡ ይርሕቕ ነበረ ማለት እዩ። እዮብ ንምስምማዕ ኣይፈተነን። ብኣንጻሩ፣ ፍቕሩን ፍርሃት ኣምላኽን ነዚ ኣቦ ካብ ክፉእ ክርሕቕ ኣምሪሕዎ።
• እቶም ኣብ እዮብ ዘለዉ ነጥብታት ኣምላኽ ኣብ ኩሎም ምእመናን ክርእዮም ዝፈቱ ባህርያት እዮም፣

ድሕሪ መጋረጃ ዝፍጸሙ ነገራት እሞ ድሕሪኡ ዝመጽእ

እቲ ብዛዕባ ውልቃዊ ንጽህና እዮብ ዝገልጽ ዝርዝራት ብሓጺር መግለጺ ናይ ዓሰርተ ደቁ (እዮብ 1:2)፣ ንብረቱን ብዙሓት ኣገልገልቱን (ፍ.3)፣ ከምኡ ድማ እቶም ሸውዓተ ኣወዳቱ ብሓንሳእ ምብላዖምን ንሰለስተ ኣሓቶም ምዕዳሞምን (ፍ.4) ይስዕብ። ፍቕዲ 5 ንንጽህናን ሃይማኖታዊ ህይወትን እዮብ ይገልጽ፣ ንጭንቀቱን ንደቁ ዘለዎ ምሕረት ድማ የጕልሕ። ከመይ ዝበለ ኣብነት!

ሰይጣን ከሳሲ ኣሕዋት እዩ፣ ኣዝዩ ንጡፍ ድማ እዩ (ራእይ 12 ኣንብብ)። እዮብ ብዛዕባ እቲ ድሕሪ መጋረጃ ዝተፈጸመ፣ ብፍላይ ድማ ንጥፈታት ሰይጣንን ፍቓድ ኣምላኽ ንምጥቃዑን (እዮብ 1:6-12)፣ ሕጂ ብቃል ኣምላኽ እንፈልጦ ኣይፈልጥን ነበረ። ኣብዚ ድማ ካልእ ኣብነት ናይ ምቁጽጻር ኣምላኽ ኣሎና፣ ንሰይጣን ዝፍቀደሉ ዘሎ ግልጽ ዝበለ ገደባት የንብር። ፍቕድታት 13-19 ኣርባዕተ መጥቃዕቲታት ሰይጣን ዘዳለዎም ይገልጹ፣ እዮብ ንብረቱን ዓሰርተ ደቁን ከም ዝሰኣነ ድማ ኣስዒቡ። እዞም ዘይርዱኣት መከራታት እዚኦም ከይተረፉ፣ እዮብ ሰገደ (ፍ.20) እሞ እግዚኣብሔር ከም ዝሃበን ከም ዝወሰደን ተዛረበ። እዮብ “ስም እግዚኣብሔር ይባረኽ” ኢሉ ደምደመ (ፍ.21)።

ድሕሪ እዚ መከራታት እዚ፣ ኣምላኽ ንሰይጣን ንጥዕና እዮብ ብኸቢድ ሕማም ከጥቅዖ ፈቐደ (2:1-8)። እዚ ሓምሻይን ዘይርዱእን ከቢድ መጥቃዕቲ ብሳድሳይ ይስዕብ፣ ማለት ሰበይቲ እዮብ “ንኣምላኽ ስደብ እሞ ሙት” ኢላ ተገዳደረቶ (ፍ.9)። እዞም መጥቃዕቲታት እዚኦም ኣምላኽ ዝፈቐዶም ፈተናታት ነበሩ፣ ድሕሪኦም ድማ እዮብ ንመዓልቲ ልደቱ ረገመ (እዮብ 3)።

እዮብ ቅድሚ ምዝራቡ፣ ብዛዕባ ሰለስተ ኣዕሩኽ እዮብ ንምጽንናዑ ዝመጹ፣ ግናኸ ንሸውዓተ መዓልቲ ዝሰቐጡ (2:11-13) ነንብብ። ኣብኦም ድማ ሻውዓይ ፈተና እዮብ ኣሎና፣ ምኽንያቱ ብዘይካ ጽቡቕ ሓሳባቶምን ብዙሓት ጽቡቓት ቃላቶምን፣ ምስኦም ምምሕዳር ካብቲ ቅድሚኡ ዝረኣዮ ዝኸበደ ከም ዝነበረ ንርዳእ። ኣብ መወዳእታ፣ እዞም ነገራት እዚኦም እውን ኣምላኽ ንጽቡቕ እዮብ ብሓንሳእ ክሰርሑ ተጠቒሙሉ (ሮሜ 8:28 ኣስተብህል)። ኣብ መወዳእታ፣ እዮብ ንኹሉ ነገር ካብ ኣምላኽ ኣንጻር ረኣዮ እሞ ንኣምላኽ ከም ዘመስገነ (እዮብ 1:21, 42:1-6)። እዮብ “ኣዝዩ ግሩም ዝኾነ ነገር” ከም ዝተዛረበ ተኣመነ (ፍ.3)።

እዚ ፍሉይ ቃል እዚ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ንመጀመርታ ግዜ ዝተጠቕመሉ ኣብ ሕቶ ኣምላኽ ንኣብርሃም፣ “ዝኸበደ ነገር” (ዘፍጥረት 18:14)፣ ወይ ብቐጥታ “ኣዝዩ ግሩም”፣ ንኣምላኽ እንተሎ እዩ። ንሱ ኣምላኽ ተኣምራት እዩ፣ ኣብ ፍርዲ እውን ተኣምራት ዝገብር (ዘጸኣት 3:20)፣ ምስ ምድሓን እስራኤል ካብ ግብጺ ድማ፣ ሙሴ ንእኡ ኣመስገኖ (15:11)። ኣምላኽ ንጽቡቕ ህዝቡ ተኣምራት፣ ግሩም ነገራት፣ ተኣምራት ክገብር ቃል ኣትዩ (34:10)።

ናብ ኣዕሩኽ እዮብ ክንምለስ፣ ንምጽንናዑ ከም ዝመጹ ነንብብ (እዮብ 2:11-13)። ድሕሪ ሸውዓተ መዓልቲ ምጽናሕን ድሕሪኡ እዮብ ንመዓልቲ ልደቱ ምርግሙን፣ እዞም ኣዕሩኽ ብዙሓት ሓቂ ዝኾኑ ነገራት ጠቐሱ፣ ግናኸ ብሓቀኛ ሓድነት ምስ ኣምላኽ ኣይገበሩን። ብኣንጻሩ፣ ብገዛእ ርእሶም ኣረኣእያኦም ተመርኲሶም፣ ኣብ እዮብ ዝተፈጸመ ገምገሙ እሞ መፍትሒታቶም ኣቕረቡ፣ ካብ ተመክሮ (ኤሊፋዝ)፣ ወግዒ (ቢልዳድ) ወይ ስምዒት (ጾፋር) ይኹን። ንእዮብ ከቢድ ሓጢኣት ከም ዝገበረ ከሰስዎ፣ እዮብ ግን ነጸጎን ኣፍረሰን፣ ምኽንያቱ ንኣምላኽ መድሓኒኡ ይሕዝ ነበረ (19:25) እሞ ንጹህ ምዃኑ ይምጕት ነበረ። ምላሽ እዮብ ንኣዕሩኹ ብዝያዳ ከጥቅዕዎ ኣገደዶም፣ እዮብ ግን ንጹህ ምዃኑ ይምጕት ቀጸለ (እዮብ 27)። እዚ ኩሉ ብሰለስተ ዙራት ተዛሪቡን ተመዝጊቡን ኣሎ፣ ነፍሲ ወከፎም ድማ ኣማሊኦም።

እዮብ ድሕሪኡ ብዙሓት ግሩም ባህርያት ናይ ሓቀኛ ጥበብ ኣመስገነ፣ ንኣምላኽ ድማ ክብሪ ሃበ (እዮብ 28)። ይኹን እምበር፣ እዮብ ብርእሰ-ፍቕሪ ትምክሕቲ ገበረ፣ ብርእሱ ድማ ረኣየ (እዮብ 29)። ባህርያቱ ግሩም ምዃኖም ንእምን፣ እኳ ደኣ ብኩነታቱ ይማረር እንተነበረ (እዮብ 30)። እዞም ቅሬታታት እዚኦም ካብ ሰብኣዊ ኣንጻር ዝርዱኣት እዮም: ኣብ ከምዚ ዝበለ ከቢድ ኩነታት እዮብ ዝረኣዮ ኣበይን ከመይን ክንከውን ኢና? ብግልጺ ብርእሰ-ምትእምማን፣ እዮብ ቃላት ምክልኻል ርእሱ ብምምርማር ንጽህናኡ፣ ግሩም ባህርያቱን ኣድናቖታዊ ተግባራቱን ኣማልአ (እዮብ 31)። እዚ ምምርማር እዚ ንእዮብ ንምውቃስ ኣይተጻሕፈን፣ የግዳስ ኣምላኽ ንምምሃርና ዝካፈሎ ዝርዝራት ንምርኣይ እዩ (ሮሜ 15:4)።

ዓርኪ እዮብ ኤልዩ ይኣቱ

ድሕሪ ምውዳእ ቃላት እዮብ (31:40)፣ ዘይተጸበየ ለውጢ ካብ ራብዓይ ዓርኪ፣ ኤልዩ፣ መጸ። ንሱ ካብቶም ሰለስተ ካልኦት ኣዕሩኽ ዝነኣሰ ነበረ እሞ በዚ ምኽንያት እዚ ገና ዝኾነ ነገር ኣይተዛረበን። ይኹን እምበር፣ ቍጥዓ ኤልዩ ኣብ እዮብ ነደደ፣ ንሱ ድማ ንርእሱ ጻድቕ ገይሩ ረኣየ፣ ንርእሱ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣጸደቐ (32:1-2)። ኤልዩ ምስቶም ሰለስተ ኣዕሩኽ እውን ከም ዝተቘጥዐ ገለጸ፣ ምኽንያቱ ንእዮብ ብዘይ ዝኾነ ቅኑዕ ምኽንያት ስለ ዝፈረድዎ (ፍ.3-5)። ብተወሳኺ፣ ኤልዩ ንኣምላኽ ብቓላቱን ተግባራቱን ኣጸደቐ (32:11-22)። እዚ ንኹላትና ተግባራዊ ትምህርቲ እዩ፣ ማለት ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ቅኑዕ ምዃኑ ንምርዳእ፣ ካልኣይ ድማ ንኻልኦት ብጥንቃቐ ክንስምዕን ቅድሚ ምዝራብና ክንጽበን ይግባእ።

ኤልዩ ንእዮብ ንዝብሎ ዘሎ ብጥንቃቐ ክሰምዕ ሓተቶ (33:1-7)። ብዛዕባ ዕቤት ኣምላኽ ብዓቢ ኣኽብሮት ተዛረበ (33:12)፣ ንሱ ድማ ሓላፍነት ክህብ ዘይብሉ እንኮ እዩ (ፍ.13)። ኤልዩ ንእዮብ ምስ ኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ክምለስ ብሓቀኛ ደልዩ ነበረ (ፍ.31-33)፣ ንኣዕሩኹ ድማ ንእዮብ ብሓሶት ድሕሪ ምኽሳሶም ክምለሱ። ኤልዩ ክዛረብ ከሎ፣ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ቅኑዕ ምዃኑን ዘይፍትሓዊ ክኸውን ከም ዘይኽእልን ኣረጋገጸ (34:10-15)። ንሱ ምሉእ ብምሉእ ይቆጻጸር እሞ ኩሉ ነገር ይፈልጥ፣ ንኹሉ ነገር ድማ ብቅኑዕ ይገብር (ፍ.25-26)።

ኣብ ራብዓይ ዘረባኡ (እዮብ 36) ኤልዩ ኣምላኽ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ ኣርኣየ፣ ንሱ ልዑላዊ እዩ፣ ከምኡ ድማ ከምኡ ዝምህር የለን (ፍ.22-23)። ኣብ መወዳእታ፣ ኤልዩ ንእዮብ ሰለስተ ነገራት ክገብር ተገዳደረ: ክሰምዕ፣ ደው ክብል፣ ንተኣምራት ኣምላኽ ድማ ከስተንትነን (37:14)። እዚ ፍቕዲ እዚ ንኹላትና ፈተናታት የጠቓልል።

ናይ ኣምላኽ ናይ መወዳእታ ጣልቃ ምእታው

ድሕሪ እቶም ሽዱሽተ ምዕራፋት (እዮብ 32–37) ናይ ኤልዩ ኣርባዕተ ፈታኒ ዘረባታት፣ ኣቓልቦና ናብ ኣምላኽ ይስሓብ፣ ንእዮብ ድማ ብሓውሲ ንፋስ ወይ ብማዕበል ይዛረቦ። ዕቤት ኣምላኽን ንዓና ዘይርዱእ ጥበቡን ኣብዚ ዓቢ ዩኒቨርስን ኣብ ብዙሓት ተኣምራት ተፈጥሮን ይርአ (38:22–39:30)። ንእዮብ ምስ ኩሉ ዝኽእል ክወዳደር ተገዳደረ (40:1-2)፣ ድሕሪኡ እዮብ ንንእስነቱ ተኣመነ እሞ ምስ ኣምላኽ ከም ዘይወዳደር ተዛረበ (ፍ.3-5)።

ኣምላኽ ድሕሪኡ ንእዮብ ካብቲ ንፋስ-ማዕበል ንኻልኣይ ግዜ ተዛረቦ (ፍ.6)። ክንደይ ግሩም እዩ ምዝራቡ፤ ክንደይ ግርማዊ እዩ ሓይሉ ኣብ ዩኒቨርሱ ዝርአ፣ ብዘይርዱእ ዕበቱ ይኹን ብንኣሽቱ ዝርዝራቱ፤ ግሩም! ንዘለኣለም ከም ዓቢ ፈጣሪ-ኣምላኽና ክነምልኾ ኢና (ራእይ 4:11)። ኣብ ካልኣይ ዘረባኡ (እዮብ 40:6-41:34)፣ ኣምላኽ ንእዮብ ክዳሎን ክዛረቦን ተገዳደረ፣ ድሕሪኡ ኣምላኽ ክቕጽል እዩ (40:6-14)። ድሕሪኡ ኣምላኽ ንእዮብ ብዛዕባ እቲ ኣብዛ ምድሪ ዘንበሮ ዓቢ እንስሳ በሄሞት ዝርዝራት ሃቦ (40:15-24)፣ እዚ ድማ ንመጀመርታ መገዲ ኣምላኽ የመልክት (ፍ.19)። ድሕሪ እዚ፣ ኣምላኽ ንእዮብ ነቲ ዓቢ እንስሳ ክቆጻጸሮ እንተኽእል ክሓስብ ተገዳደረ። ብዛዕባ እቲ ዓቢ ሌዋታን፣ ንጉስ ባሕሪ ብኣምላኽ ኣብ እዮብ 41:1-34 ዝተገለጸስ እንታይ እዩ? እዮብ እዞም ነገራት እዚኦም “ኣዝዮም ግሩማት” ምዃኖም ምእማኑ ኣየገርምን (42:3)። እዮብ ድሕሪኡ ብግሩም መገዲ ተነሰሓ (ፍ.6)።

መደምደምታ

እቶም ኣብ ምዕራፍ 42 ዝተዋህቡ ዝርዝራት ንርአ። እዮብ ናብ ንስሓ ይመጽእ፣ ንሱ ድማ “ብሓመድን ሓሙኽሽትን” ይገብር (ፍ.6)። ድሕሪ እዚ፣ ኣምላኽ ንሰለስተ ኣዕሩኽ እዮብ ተዛረቦም፣ ምኽንያቱ ብዛዕባኡ ብቅኑዕ ከም ባርያኡ እዮብ ኣይተዛረቡን (ፍ.7)። ኣምላኽ ንርእሶም ከምኡ ድማ ንባርያኡ እዮብ መስዋእቲ ከቕርቡ ኣዘዞም፣ እዮብ ድማ ምእንትኦም ክጽሊ (ፍ.8)። ብመሰረት እዚ ድማ ገበሩ እሞ ኣምላኽ ንኣኦምን ንእዮብን ተቐበሎም (ፍ.9)። እዚ ሓቀኛ መቐይሮ ነጥቢ ነበረ፣ እዮብ ድማ ምእንቲ ኣዕሩኹ ጸለየ (ፍ.10)።

እቲ ፍቕዲ እቲ ኣምላኽ ንእዮብ ቅድሚ መከራኡ ካብ ዝነበሮ ክልተ ዕጽፊ ንብረት ከም ዝሃቦ ይነግረና። ድሕሪ እዚ ኣገዳሲ ምምላስ እዚ፣ ኩሎም ኣሕዋቱን ኣሓቱን ፈለጥቱን ንእዮብ ክበጽሕዎ ከም ዝመጹ፣ ንሱ ድማ ኣጸናንዕዎ፣ ፍሉይ ህያባት ድማ ሃብዎ (ፍ.11)። ከም መደምደምታ፣ እግዚኣብሔር ንናይ እዮብ ድሕረይቲ መዓልታት ካብ መጀመርታኡ ብዝያዳ ከም ዝባረኸ ይጥቀስ፣ ኣምላኽ ድማ ንእዮብ ካብቲ ቅድሚ መከራኡ ዝነበሮ ክልተ ዕጽፊ እንስሳታት ሃቦ (ፍ.12)።

ኣምላኽ ንእዮብ ሸውዓተ ኣወዳትን ሰለስተ ኣዋልድን እውን ሃቦ፣ እዚ ድማ ካልእ ዕጽፊ የጠቓልል (ፍ.13)፣ ብምርዳእ መሰረታዊ ፍልልያት ኣብ መንጎ እንስሳታትን ሰባትን፣ ምኽንያቱ ነፍሳት ሰባት ዘለኣለማውያን እዮም። ኣካላትና እንተሞቱ እውን፣ ነፍሳትና ዘለኣለማውያን እዮም፣ እንስሳታት ግን ክመውቱ ከለዉ ምሉእ ብምሉእ ይጠፍኡ። ሰለስተ ኣዋልድ እዮብ ብስማተን ተጠቒሰን ኣለዋ እሞ ዝበለጻ ጽቡቓት ኣንስቲ ተባሂለን ተገልጺን ኣለዋ። ንሳተን ድማ ምስ ኣሕዋተን ማዕረ ውርሻ ተቐበላ (ፍ.14-15)። ፍቕዲ 16 እዮብ ንተወሳኺ 140 ዓመታት ከም ዝነበረ ይነግረና፣ ከም መዓልታት ኣብርሃምን ስድራቤቱን። እዮብ ንደቁ፣ ደቂ ደቁን ደቂ ደቂ ደቁን – ኣርባዕተ ወለዶታት ረኣየ (ፍ.16)። ኣሪጉን “ምሉእ መዓልታት” ኮይኑ ሞተ (ፍ.17)።

ብዙሓት ትምህርቲታት ካብ ታሪኽ እዮብን መጽሓፍን ክንመሃር ንኽእል ኢና: እምነቱ፣ ቅንዕናኡን ንሰበይቱን ስድራቤቱን ዘለዎ ቁርጸኝነት፤ ንድኻታት ዘለዎ ምሕረት፤ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ድማ፣ ንኣምላኽ ካብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ ምኽባሩ። ግዜያት ጥርጣረን ክሲ ኣብ ልዕሊ ኣምላኽን ነበሩ፣ ግናኸ እዮብ ንሰበይቱን ኣዕሩኹን ክሓድግዎ ዝገበሩዎ ልማኖታት ከይተረፉ፣ ኣብ ቁርጸኝነቱ ንእኡ ጸኒዑ።

ሎሚን ክሳብ ዝመጽእን፣ ኣብ ድኻማትናን ጉድለታትናን ንእግዚኣብሔር የሱስ ክንሕዞ ንኽእል፣ ምኽንያቱ ንሱ እሙንን ምሉእ ምሕረትን እዩ። ብተወሳኺ፣ “ክሳብ መወዳእታ ዓለም ኩሉ ግዜ ምሳኻትኩም እየ” ኢሉ (ማቴዎስ 28:20)።

መደምደምታ

• ገሊኦም ነቲ በሄሞት ዳይኖሰር ወይ እውን ታይራኖሳውር ሬክስ ይብልዎ። ነዚ ርእሲ እዚ ዝመረመሩ ሳይንቲስትታት እዞም እንስሳታት ኣስታት 35 ቶን ክብደት ከም ዝነበሮም ረኺቦም።

እዮብ ኩሉ ግዜ ንኣምላኽ ይሕዝ ነበረ፣ ኩሉ ግዜ ናብ ኣምላኽ ይጥምት ነበረ፣ ግናኸ ብተግባር “ክረኽቦ ኣይከኣልኩን፤ ኣርሒቑኒ፣ በዚ ዝሓልፎ ዘሎኹ ስቓይ ኣሕሊፉኒ፣ ስለዚ ክበጽሖ ኣይከኣልኩን። ኣብኡ እንተበጻሕኩ ጽቡቕን ምሕረትን ከም ዝረክብ ይፈልጥ እየ” በለ። ዘይተሰማማዒ ምዃኑ ኣየጠራጥርን ነበረ፤ ግናኸ እዚ ኩሉ ግዜ ምስ ድኻ ሰብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣብ ዘይኮነሉ ግዜ ዝኸውን እዩ። እዮብ፣ ንሰብ እምነት፣ ብዝያዳ ኣብ ጽቡቕ ርእይቶ ካልኦት ሰባትን ከምኡ ድማ ኣብ ገዛእ ርእሱ ጽቡቕ ርእይቶን ይነብር ነበረ። ኣብኡ እዩ ብፍጹም ዝጋገየ፣ ኣብኡ ድማ ክርስቶስን ክርስትናን እሙናት እንተኾንና ኣብ ሓቀኛ ቦታና የንብሩና። ንጸላኢ ዓለም ንገጥም ኢና። እሙናት እንተዘይኮይኖም፣ ንዝኾኑ ሰባት ስለ ዝወቕዖም፣ ንሓደ ክርስትያናት እውን ክንገጥም ንኽእል ኢና። እዚኦም ክንጸውሮም ዘሎና ነገራት እዮም፣ ምኽንያቱ ምስ ክርስቶስ ምሳቐይ እዩ። እዚ እዩ ክርስቶስ ዝተሰቕዮ። ቦታ ክርስትያን እንታይ እዩ? ንሱ ናይ ዓለም ኣይኮነን። ክሳብ ክንደይ ናይ ዓለም ኣይኮነን? ከመይሲ፣ ከም ክርስቶስ። ክርስቶስ ንዓለም እንታይ ገበረ? ክርስቶስ ንዓለም ዝፈትዎ እሞ ዝግምግሞ ነገር ሓንቲ እኳ ኣበርኪቱዶ? ክርስቶስ ንዓለም ዝበለጸ ዘይጠቅም ሰብ ኮይኑ ተራእየ። ኣብ ዓለም ክሓልፍ ከሎ ካብ ዓለም ምሉእ ብምሉእ ወጻኢ ዝነበረ ሰብ ኣይነበረን። ኣብኡ እዩ ክርስትያን ዘሎ። —ዊልያም ኬሊ፣ “ዓሰርተ ሓደ ትምህርቲታት ብዛዕባ መጽሓፍ እዮብ” (ዝተመሓየሸ)።