ሕቶ፡ ኣብ ታሪኽ ያቆብን ኤሳውን ብዛዕባ በዅርነትን በረኸትን መን እዩ ቅኑዕ ነይሩ መንከ እዩ ጌጋ ነይሩ?
መልሲ፡
ከምዚ ዝኣመሰለ ታሪኽ ኣብ ቃል ኣምላኽ ክንርኢ ከሎና፡ ኣምላኽ ካብኡ ክንመሃሮ ዝደልየና ትምህርቲ ብምኽንያትና ክንዓብጦ የብልናን። ብዘይካ እቲ ታሪኽ፡ ቅዱስ ጽሑፍ ብዛዕባኡ ወይ ብዛዕባ ገጸ ባህርያቱ ዝህበና ሓሳባት ምምልካት ኩሉ ግዜ ጽቡቕ እዩ። ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብምሉኡ ፍጹም ሓደ እዩ።
ሮሜ 9:10-14 ኣምላኽ ብሉዓላዊ ዕላማኡ ንርብቃ፡ “እቲ ዓብዪ ንእቲ ንእሽቶ ኺግዝኦ እዩ” ከም ዝበላ የርእየና። ኣምላኽ ድማ ዕላማታቱን ትልማታቱን ከምጽእ እዩ። ኩሉ ምትላል ሰብ ፈጺሙ ዕላማታት ኣምላኽ ኣይቅይርን ወይ ኣይዓግትን። ኩሉ ግዜ ኩሉ ነገር ንኽብሩን ነቶም ዝፈትውዎ ድማ ንጽቡቕ ክኸውን ይገብር።
ኣምላኽ፡ ከምቲ ኣብ ጉዳይ ኤሳውን ያቆብን፡ ዕላማኡ ምስ ኣፍለጠ እኳ፡ ሰብ ብሓፈሻ ኣይግደስን፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ድሌታት ካብ ናይ ኣምላኽ ልዕል የብል። ስለዚ ኣብ ዘፍጥረት 25:27-28 ይስሃቅ ንኤሳው ብምኽንያት ስጋ ኣደንኡ ከም ዝፈትዎ፡ ርብቃ ድማ ንያቆብ፡ ወዳ ኣብ ገዛ ዝጸንሕ፡ ከም ዝፈተወቶ ንርኢ። እዚ ኣብ ወለድነት ዘሎ ውድቀት እዩ ነይሩ፡ ቀዳማይ ንነፍሲ ወከፎም ፍቑራት ውሉዳት ምህላዎም፡ ድሕሪኡ ድማ ነዚ ፍቕሪ እዚ ኣብ ስጋዊ ድሌታቶም ምምስራቶም። እዚ ካብቲ ነዚ ሰብ ሓዳር ቀደም ዝነበሮም ጽቡቕ ርክብ (ዘፍጥረት 24:67፤ 25:21) ዓብዪ ምውዳቕ እዩ ነይሩ።
ንውልቃዊ ባህሪ ኤሳውን ያቆብን ክንርኢ ከሎና፡ ናይ ኤሳው ናይ ኣደን እዩ – ህዉኽ፡ ዓመጽኛ፡ ሓያል ድሌት ዘለዎ፡ ከምቲ ብመርዓታቱ እንርእዮ። ኣብ ብሉይን ሓድሽን ኪዳን ኣምላኽ ኣብ ምብታኽ በዅርነቱ የተኩር፤ እብራውያን 12:16 “ርኹስ ሰብ” ይብሎ። ናይ ያቆብ ባህሪ ናይ ምትካእ ካብ ልደቱ ጀሚሩ ናብ ኣቓልቦና ይመጽእ፡ እንደገና ድማ ብዘይ ዓመጽ ብኻልእ መንገዲ ንምቕድዳም ክምክር ንርእዮ።
ያቆብ ምስ ኤሳው ዝገበሮ ምትእስሳር ፈጺሙ ከም ሓው ዝኾነ ኣይነበረን እኳ እንተኾነ፡ ኣምላኽ ግን ብዛዕባ ስነ ምግባር ያቆብ ከይገለጸ ብቐሊሉ ይገልጾ። ያቆብ ንጥሜት ሓዉ ተጠቒሙ በዅርነቱ ከም ዝዓደጎ ብቐሊሉ ንርኢ። እዚ ድማ ዕጽፊ ግደ ርስቲ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ርእስነት ስድራቤትን፡ ዝያዳ ኣገዳሲ ድማ፡ ተስፋ ምምጻእ መድሓኒትን የጠቓልል። እቲ ኩሉ ዝርኢን ልቢ ዝፈልጥን ኣምላኽና ኤሳው ንኣብ ቅጽበት ዝረኽቦ ዕግበት ብዘይጥበብ ንመጻኢ ዝረኽቦ ጥቕሚ ከመይ ገይሩ ከም ዝለወጦ ጥራይ ዘይኮነስ፡ በዅርነቱ ከም ዝነዓቖ ድማ የርእየና። ንኣምላኽ እዚ ኣዝዩ ከቢድ ጉዳይ እዩ ነይሩ።
ኣምላኽ ኣብቲ ኣብቲ ምትእስሳር ዝተኻተተ ዝኾነ ሕጋዊ ጉዳያት ኣይተኩርን። የግዳስ ኣብ ልቢ ወለድን ውሉዳትን እንታይ ከም ዝነበረን፡ ይስሃቅ ንውሉዳቱ ክባርኽ ምስ ወሰነ (ዘፍጥረት 27) ከመይ ገይሮም ከም ዝገለጽዎ የርእየና። ዕውርነት ይስሃቅ ኣካላዊ ነይሩ፡ ግን መንፈሳዊ ድማ ነይሩ፡ ምኽንያቱ ንዕላማ ኣምላኽ ንኤሳውን ያቆብን ንመጻኢኦምን ስለ ዝረሰዖ። ርብቃ እቲ ዓብዪ ንእቲ ንእሽቶ ከም ዝግዝኦ ዝብል ኣዋጅ ኣምላኽ ኣይረሰዐቶን እኳ እንተኾነት፡ ስነ ምግባራ ንምፍጻሙ ዝገበሮ ፈተነ ከም ዝነበረ ዝሕብር የለን። ፍቑራታ ብዝኾነ ይኹን መንገዲ በረኸት ክትረክብ ነይራ። ናይ ያቆብ ጥንቃቐ ኣብ ቅኑዕን ጌጋን ናይቲ ኣዲኡ ንበረኸት ንምርካብ ዝጠቐመቶ ኣገባባት ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ክዕወት እንተኾይኑ እዩ ነይሩ። ከም ኤሳው ድማ፡ ንያቆብ በዅርነቱ ስለ ዝወሰደሉ ቂም ከም ዝሓዘሉ ኣርኣየ።
ጌጋ ናይ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራቤት ምርኣይ ቀሊል እዩ። ግን ዕላማታት ኣምላኽ ብውድቀታት ክስረዙ ኣይኽእሉን። ሮሜ 9:11 “ዕላማ ኣምላኽ ብምርጫ ጸኒዑ ንኽቕጽል፡ ብግብሪ ዘይኮነስ፡ ብዝጽውዕ እዩ” ይምህረና። በረኸት ኣብ እምነት ኣምላኽ እዩ ዝምርኮስ፡ ሰብ ይግብኦ ወይ ኣይግብኦን ዘይኮነስ።
ኣምላኽ ኤሳው “በረኸት ክወርስ ምስ ደለየ፡ ተነጺጉ፡ ንንስሓ ቦታ ኣይረኸበን፡ ብንብዓት ብትጋህ እኳ እንተደለዮ” ይብለና (እብራውያን 12:17)። ናይ ኤሳው መሪር ድምጺ፡ ያቆብ ብምጥባር በረኸት ምስ ኣሕደጎ፡ ቂሙ ኣርኣየ። ድሕሪኡ ንያቆብ ክቐትሎ ዝገበሮ ስግኣት ድማ ንንስሓ ዘይምህላዉ የርኢ። ያቆብ በረኸት ብኸመይ ከም ዝረኸበ ፈጺሙ ኣይተወደሰን። ናይ ምቕድዳም መንገዱ ኣብ ሆሴዕ 12ን ካልኦት ፍቕድታትን ይኹነን። ርብቃ ያቆብ ናብ ፓዳን ኣራም ምስ ከደ ድሕሪኡ ፈጺማ ኣይረኣየቶን።
እብራውያን 11:20 ኣብ ዘፍጥረት 27:33 “ይስሃቅ ኣዝዩ ተንቀጥቂጡ ብዛዕባ ያቆብ፡ ‘ባሪኸዮ ኣሎኹ – ብሓቂ ድማ ክባረኽ እዩ’” ዝብል ይወስድ። ኣምላኽ ንኤሳው በረኸት ክህቦ ምስ ሓሰበ፡ ኣምላኽ ግን ንያቆብ ክኸውን ከም ዝሓሰበ ምስ ተገንዘበ፡ እቲ ጌጋኡ ከም ዝተረጋገጸ ተገንዘበ። ብዘይገድስ ምጥባሩን ተቓውሞ ኤሳውን፡ ይስሃቅ ሕጂ ብእምነት ተንቀሳቐሰ፡ ዕላማ ኣምላኽን ኣምላኽ ጌጋኡ ከመይ ገይሩ ከም ዝሰረዞን ተቐቢሉ፡ “ብሓቂ ድማ ክባረኽ እዩ” በለ።
ንሕና ብዙሕ ግዜ ጌጋ ኢና፡ ግን ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ቅኑዕ እዩ፡ ዕላማታቱ ድማ ዝመጽእ ይምጻእ ጸኒዑ ክቕጽል እዩ።
