ትምህርቲ ኻብ ታሪኽ ናእማን
ጐይታ የሱስ፡ ኣብ ናዝሬት ኪምህር ከሎ፡ ኣብ ዘመን ኤልሳእ ነብዪ ንናእማን ዘጋጠሞ ነገር ጠቐሰ (ሉቃስ 4:27፡ 2 ነገስት 5:1-14 ርአ)። ኣብ 2 ነገስት 2፡ «ኤልያስ ንኤልሳእ፡ ቅድሚ ምውሳደይ እንታይ ክገብረልካ ከም ዝደሊ ሕተተኒ። ኤልሳእ ድማ፡ በጃኻ፡ ዕጽፊ መንፈስካ ኣብ ልዕለይ ይኹን። ንሱ ድማ፡ ከቢድ ነገር ሓቲትካ፡ ይኹን እምበር፡ ክወስዱኒ ኸለዉ እንተ ርኢኻኒ፡ ከምኡ ኪኸውን እዩ፡ እንተ ዘይኮነስ፡ ከምኡ ኣይኪኸውንን እዩ» በለ (ቁ.9-10)። ድሕሪ ሓጺር ግዜ፡ ኤልሳእ ንኤልያስ ናብ ሰማይ ኪውሰድ ረኣየ። «ካብኡ ዝወደቐ መጐልጐል ኤልያስ ወሰደ ... እሞ፡ ኣምላኽ ኤልያስ ኣበይ እዩ?» በለ (ቁ.14)። ካብቲ ግዜ እቲ ጀሚሩ፡ ብኣገልግሎት ኤልሳእ ብዙሕ ነገር ተፈጸመ።
ኣብ 2 ነገስት 5 ናብ ታሪኽ ናእማን፡ ሓለቓ ሰራዊት ንጉስ ሶርያ፡ ንመጽእ። ንሱ ዓብዪ ሰብኣይ፡ ክቡርን ብሓይልን ዝመልአ ነበረ – እግዚኣብሔር ዓወት ዝሃቦ (ቁ.1)። ኣምላኽ እዚ እኳ ብለምጻም ሰብ ኪገብሮ ይኽእል እዩ!
ምርኮኛ ጓል
ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ሰሜናዊ እስራኤል ዝገበሮ ወራራት፡ ንሱን ሰራዊቱን ብዙሓት ምርኮኛታት ኣምጽኡ። ሓንቲ ኻብኣቶም ብልህቲ ንእሽቶ ጓል ነበረት፡ ንሰበይቲ ናእማን ድማ ተገልግል ነበረት። እዛ ንእሽቶ ጓል እዚኣ ብኣምላኽ እስራኤል እምነት ነበራ፡ ኤልሳእ ድማ ነብዪኡ ምዃኑ ኣመነት። ንሳ ድማ ብዛዕባ ስድራቤት እታ እትገልግላ ዝነበረት ሰበይቲ ተጨነቐት፡ «ጐይታይ ምስቲ ኣብ ሰማርያ ዘሎ ነብዪ እንተ ዝኸውን፡ ካብ ለምጹ ኸሕውዮ ምኸኣለ» በለት (ቁ.3)። ሰበይቱ ብዛዕባ እቲ እታ ምርኮኛ ባርያ ዝበለቶ ምስ ነገረቶ፡ ናእማን ሰምዐ። ንዓናን ንዓበይቲ ሰባትን እኳ እንተኾነ፡ ንሓሳባት ንኣሽቱ፡ ትሑታት ሰባት ምግምጋም ክንደይ ኣገዳሲ እዩ።
ናእማን ከደ እሞ እቲ ኻብታ ንእሽቶ ጓል ዝሰምዖ ንንጉስ ነገሮ። እቲ ነብዪ ስሙ እኳ እንተ ዘይተፈልጠ፡ ተስፋ ምሕዋይ ነበረ። ንጉስ ሶርያ ንናእማን ምስ ደብዳበ ናብ ንጉስ እስራኤል ለኣኾ (ቁ.6)።
ኤልሳእ ነብዪ
ንጉስ እስራኤል ነቲ ደብዳበ ምስ ተቐበለ እንታይ ኪገብር ከም ዘይፈልጥ ተረፈ። ክዳውንቱ ቀደደ እሞ፡ «ኣነ ኣምላኽ ድየ፡ ንምቕታልን ንምሕዋይን፡ እዚ ሰብኣይ እዚ ንሰብ ካብ ለምጹ ኸሕውዮ ኢሉ ናባይ ዝልእኽ? ስለዚ፡ በጃኻ፡ ሕሰብ እሞ፡ ንሱ ምሳይ ባእሲ ኸም ዝደሊ ርአ» በለ (ቁ.7)። ብርግጽ፡ እታ ጓል ንንጉስ ዘይኮነስ፡ ንነብዪ፡ ንኤልሳእ ምዃኑ ንፈልጥ፡ እያ ትጠቅስ ነይራ። እዚ ሰብኣይ ኣምላኽ፡ ብዛዕባ እቲ ግራሞ ንጉስ ምስ ሰምዐ፡ እቲ ሰብኣይ «ሕጂ ናባይ ይምጻእ፡ ኣብ እስራኤል ነብዪ ኸም ዘሎ ኸኣ ይፍለጥ» ዝብል መልእኽቲ ለኣኸ (ቁ.8)። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብታ ሃገር ብዙሕ እምነት ኣይነበረን።
ናእማን ናብ ቤት ኤልሳእ መጸ እሞ ኣብ ኣፍ ደገ ደው በለ። ኤልሳእ ኣይወጸን ኣይተቐበሎን። ኣብ ክንዳኡስ፡ መልእኽተኛ ለኣኸ እሞ ንናእማን «ኪኸይድ እሞ ኣብ ዮርዳኖስ ሾብዓተ ግዜ ኺሕጸብ፡ ስጋኡ ድማ ኺምለሰሉ፡ ንጹህ ድማ ኪኸውን» ነገሮ (ቁ.10)። ይኹን እምበር፡ ናእማን እዚ ኣዝዩ ርኹስን ቀሊልን ኮይኑ ተሰምዖ፡ ኣዝዩ ድማ ተቖጥዐ! ሩባ ዮርዳኖስ ርኹስ ነበረ፡ ሩባታት ሶርያ ግና ዝሓይሹ ነበሩ። ናእማን ኤልሳእ ኪወጽእ፡ ስም እግዚኣብሔር ኪጽውዕ፡ ኬሕውዮ ድማ ሓሲቡ ነበረ፡ ግናኸ እዚ ዕላማ ኣምላኽ ኣይነበረን። ክንደይ ግዜ ኢና ኣምላኽ ብሓደ መገዲ ኪገብር ንጽበ፡ ድሕሪኡ ግና ንሱ ካልእ ይገብር?
ብጽቡቕ፡ ናእማን ንኤልሳእ ዝበሎ ኺገብር ዘእመኑዎ መሓርቲ ኣገልገልቲ ነበሩዎ። ስለዚ፡ ከደ እሞ «ከም ቃል ሰብኣይ ኣምላኽ ኣብ ዮርዳኖስ ሾብዓተ ግዜ ተጠምቀ፡ ስጋኡ ድማ ኸም ስጋ ቘልዓ ተመልሰ፡ ንጹህ ድማ ኾነ» (ቁ.14)።
ሓዊዩ፡ ናእማን ነቲ ዘምጽኦ ህያባት ሒዙ ናብ ኤልሳእ ተመልሰ፡ ግናኸ ናእማን ጸጋ ኣምላኽ ንሽያጭ ከም ዘይኮነ ኺመሃር ነበሮ። ንትእዛዝ እቲ ነብዪ ተኣዘዘ እሞ ተባረኸ። እዚ ኻብ ኣምላኽ ዝተዋህበ ህያብ ነበረ – ኪኽፈል ዘይኮነስ፡ ብነጻ ኺቕበል ዝግብኦ። ሓደ ሰብ ኤልሳእ ነቲ ህያባት ተቐቢሉ ንዝደለዩ ኺሕግዝ ይኽእል ነይሩ ኺብል ይኽእል እዩ፡ ግናኸ እዚ ዕላማ ኣምላኽ ኣይነበረን።
ከም ውጽኢት ናይዚ ተመክሮ እዚ፡ ናእማን ኣምላኽ እስራኤል ዘምልኽ ኾነ። ክልተ ጽዕነት ኣድጊ ኻብ ሓመድ እስራኤል ናብ ቤቱ ኺወስድ ሓተተ፡ ከመይሲ ኣምላኽ እስራኤል ሕጂ ኣምላኹ ምዃኑ ብሓቂ ተኣሚኑ ነበረ። ናእማን ነዚ ሓመድ እዚ ንእግዚኣብሔር ብዝባሕን መስዋእትን ኬምልኽሉ ዝኸውን ቅዱስ ቦታ ንምምድማድ ከም ዝወሰዶ ንርኢ። ንሰበይቱን ንእታ ምርኮኛ ባርያን ክንደይ ዝኸውን ምስክርነትን ምብራታዕን ኪኸውን ነይሩ!
ይኹን እምበር፡ ናእማን ጸገም ነበሮ። ንንጉስ ሶርያ ንሪሞን፡ ኣምላኹ፡ ኬምልኽ ከሎ ኺሕግዞ ግዴታኡ ነበረ። ንኤልሳእ ነዚ ኺቕረ ይብለሉ ሓተተ፡ ኤልሳእ ድማ፡ «ብሰላም ኪድ» በሎ (ቁ.19)። ናእማን ናይ ሓቂ ናብ ኣምላኽ እስራኤል ዝተለወጠ ነበረ።
ኣገልጋሊ ኤልሳእ
ጌሃዚ፡ ኣገልጋሊ ኤልሳእ፡ ከም ጐይታኡ ዝኣመነ ኣይነበረን፡ ከመይሲ ኤልሳእ ኻብ ናእማን ህያብ ኪቕበል ነበሮ ኢሉ ኣመነ። ስለዚ፡ ጌሃዚ ነቲ ኻብ ለምጹ ዝሓወየ ሰብኣይ ድሕሪኡ ኸደ እሞ ኻብኡ ገለ ኺወስድ፡ ብዛዕባ እቲ ሕቶ እኳ እንተ ሓሰወ። ናእማን ንጌሃዚ ኻብቲ ዝሓተቶ ንላዕሊ ሃቦ፡ ጌሃዚ ድማ ነቶም ነገራት ወሲዱ ኣብ ቤቱ ሓብኦም። ናብ ኣገልግሎቱ ናብ ኤልሳእ ምስ ተመልሰ፡ እቲ ነብዪ ኣበይ ከም ዝኸደ ሓተቶ። ጌሃዚ ድማ እንደገና ሓሰወ፡ ኣበይ ከም ዘይኸደ ተዛረበ።
ኤልሳእ ድማ፡ «እቲ ሰብኣይ ካብ ሰረገላኡ ተመሊሱ ኺረኽበካ ኸሎ፡ ልበይ ምሳኻ ኣይኸደን ድዩ? ገንዘብን ክዳውንትን ኣውልዕን ወይንን ኣባጊዕን ኣሓን ኣገልገልትን ኣግራድን ኪቕበል ግዜ ድዩ?» በለ (ቁ.26)። ንሕና ድማ ነዚ መርገጺ ኽንሕዞ ኣለና፡ ከመይሲ ሰማያዊ ህዝቢ ኢና። ኣብ ምግዛእ ነገራት ናይዛ ዓለም እዚኣ ምትኳር ግዜኡ ኣይኮነን። ድሕሪ ኹሉ፡ ኣብዛ እክይቲ ዓለም እዚኣ እንታይ ክንደሊ ኢና?
ብፍርዲ፡ ጌሃዚ ለምጺ ናእማን ረኸበ። የሱስ ኣብ ዘመን ኤልሳእ ዝነበሩ ለምጻማት እስራኤል ከም ዘይጸረዩ ተዛረበ (ሉቃስ 4:27)፡ ስለዚ ጌሃዚ ክሳዕ ሞቱ ለምጻም ኪኸውን ኣለዎ። ስስዔ፡ ነገራት ናይ ምጥራይ ድሌት፡ ጸገሙ ነበረ። ክርስትያንን ኣገልጋሊ እግዚኣብሔርን፡ እዚ ጸገምካ ኸይከውን ተጠንቀቕ።
ክኸይድ ድየ፡ ኢደይ ባዶ፡ ከምኡ ድማ ንፍቑር መድሓኒየይ ክረኽቦ? ሓንቲ መዓልቲ ኣገልግሎት እኳ ኣይሃብኩዎን፡ ዋንጫ እኳ ኣብ እግሩ ኣይገበርኩን? ኦ እቲ ብሓጢኣት ዝባኸነ ዓመታት፡ ሕጂ ኽምልሶ እንተ ዝኽእል ነይረ። ንመድሓኒየይ ምሃብኩዎም፡ ንፍቓዱ ድማ ብሓጎስ ምሰገድኩ። ኦ ቅዱሳን፡ ተንስኡ፡ ቅንዑ፡ ተንስኡ እሞ ገና መዓልቲ ኸሎ ስርሑ፡ ቅድሚ ለይቲ ሞት ምምጽኡ፡ ገና ኸሎኹም ንነፍሳት ጽዓሩ። —ቻርለስ ሲ. ሉተር (1847–1924)
