ቅብኣት ብቤት ኣንያ

ሽዑ፡ ቅድሚ ፋስጋ ሽዱሽተ መዓልቲ፡ የሱስ ናብ ቢታንያ መጸ፡ ኣብኡ ድማ እቲ ዝሞተ ዝነበረ፡ ንሱ ኻብ ምዉታት ዘተንስኦ፡ ኣልኣዛር ነበረ። ኣብኡ ድማ ድራር ገበሩሉ፡ ማርታ ድማ ኣገልገለት፡ ኣልኣዛር ግና ሓደ ኻብቶም ምስኡ ኣብ መኣዲ ዝነበሩ ነበረ። ሽዑ ማርያም ሓደ ሊትሮ ኣዝዩ ኽቡር ሽቶ ስፒከናርድ ወሲዳ፡ ኣእጋር የሱስ ቀብኣት፡ ኣእጋሩ ድማ ብጸጕራ ኣንጸፈት። እታ ቤት ድማ ብሽታ እቲ ሽቶ መልአት።

— ዮሃንስ 12:1-3 NKJV

ኣምልኾ ቅብኣት ጐይታ እዩ

ሓደ ጽቡቕ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነት ኣምልኾ ኣብ ዮሃንስ 12 ይርከብ። ጐይታ ኺመውት ነይሩ፡ ማርያም ናይ ቢታንያ ድማ እዚ ትፈልጥ ነይራ፡ ከመይሲ ኣብ ኣእጋር ጐይታ ተቐሚጣ ትምህርቱ ተቐቢላ ነይራ። እንታይ ኪኸውን ከም ዝነበሮ ተሰሚዕዋ ነይሩ። ስለዚ፡ ንዕኡ ንምቕባር ኬትቀብኦ ደለየት። ጐይታ እዚ ተገንዘበ፡ ንግብሪ ፍቕራ ድማ ዓብዪ ምስጋናኡ ገለጸ፡ «ንሳ እዚ [እቲ ኽቡር ስፒከናርድ] ንመዓልቲ ምቕባረይ ሓዚኣቶ እያ» (ዮሃንስ 12:7) በለ። እዚ ብመዝገባት ማቴዎስን ማርቆስን ይረጋገጽ፡ «ንሳ ንምቕባረይ ገበራቶ» (ማቴዎስ 26:12)፤ «ንሳ ንስጋይ ንምቕባር ቅድሚ ግዜኣ መጺኣ እያ» (ማርቆስ 14:8)።

እዚ ቅብኣት እዚ ንሓደ ፍሉይ ቦታ ንምምዛዝ ኣይነበረን፡ ከምቲ ኣብ ትሕቲ ብሉይ ኪዳን ሰባት ከም ነገስታት፡ ኻህናትን ነብያትን ኪቕብኡ ዚግበር ዝነበረ። ብርግጽ፡ ክርስቶስ ንጉስ፡ ካህን፡ ነብይን ተቐቢኡ ነይሩ። እዚ ብኣምላኽ እዩ ተገይሩ፡ ጐይታ ድማ ነዘን ኩለን ቦታታት ይሕዝ።

ግናኸ፡ ንዕኡ ኸምቲ ዝሞተ ምቕባእ ካልእ ነገር እዩ! እዚ ማለት – እዚ ድማ ንኣና ምልክታዊ ዋጋ ናይ ግብሪ ማርያም እዩ – ንዕኡ ኸምቲ ንኣና ዝሞተ ነኽብሮ፡ ኣብ ስቓዩን ሞቱን ንዝክሮ፡ ክሳዕ ዚመጽእ ድማ ሞቱ ንእውጅ። ንሕና፡ ቅድሚ ሕጂ ምዉታት ዝነበርና ግና ብዕኡ ናብ ሓድሽ ህይወት ዝተንስእና (ከምቲ ኣብ ኣልኣዛር ዚርአ)፡ ማእከል ናይቲ ትርኢት ኣይኰንናን። ብኣንጻሩ፡ ማእከል እቲ ጐይታ እዩ፡ እቲ ህይወቱ ኬንብር ዝመጸ፡ እቲ መስፍን ህይወት ብፍቓዱ ናብ ሞት ኣተወ፡ ህይወቱ ድማ ኣብ ካልእ ሸነኽ ሞትን መቓብርን ንምውሳድ (ዮሃንስ 10:17-18፤ ግብሪ ሃዋርያት 3:15)።

ፋስጋን ድራርን

ፋስጋ በዓል ምድሓን እስራኤል ካብ ግብጺ ነይሩ (ዘጸኣት 12)። ድራር ጐይታ በዓል ምድሓንና ኻብ መርገም ሓጢኣት እዩ። ካብ ፍርዲ ድሒንና፡ ምዉታት ዝነበርና ድማ እንደገና ህያዋን ኰይንና። ግናኸ፡ ድራር ጐይታ ብፍላይ ንዕኡ ንምዝካር እዩ (1 ቈረንቶስ 11:23-26)። እዚ ድራር እዚ ነቲ ክሳዕ ሞት ዝፈተወና እዩ፡ ዕላማኡ ድማ ንዕኡ ምኽባርን ምዕባይን እዩ። እዚ ምስቲ እቲ ንጉስ – ስእሊ ኣምላኽ ኣቦ – ንወዱ ዘዳለዎ ዓብዪ ድራር መርዓ ኣነጻጽር (ማቴዎስ 22:2)። ብዛዕባ እቲ ኣብ ቃና ዝነበረ መርዓ እውን ክንሓስብ ንኽእል ኢና፡ ኣብኡ የሱስ መጀመርታ ሓደ ኻብቶም ኣጋይሽ ጥራይ ነይሩ፡ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ሓቢሩ። ኣብኡ ግና ማእከላይ ሰብ ኰነ፡ ማይ ናብ ወይኒ ምስ ቀየረን ብኡ ኣቢሉ ክብሩ ምስ ገለጸን (ዮሃንስ 2:11)። እቲ መለኮታዊ ክብር እውን ኣብ ምትንሳእ ኣልኣዛር ተገሊጹ ነይሩ (11:4,40)።

ምስዚ ብምስምማዕ፡ ኣብ መዝገብ ዮሃንስ ሓደ ዚሰማማዕ ዝርዝር ኣሎ፡ ማርያም – ኣብኡ ወዲ መለኮታዊ ክብሩ ዝገለጸ – ኣእጋር የሱስ ጥራይ ቀብኣት (12:3)። ኣእጋሩ ድማ ብጸጕራ ኣንጸፈት፡ ክብራ፡ ግርማኣ፡ ኣብ ኣእጋሩ ኣንበረቶ (1 ቈረንቶስ 11:15 ኣስተብህሉ)። ብመሰረት ማቴዎስን ማርቆስን፡ ኣብኡ ንጐይታ ኸም ንጉስን ኣገልጋሊ-ነብይን ንርእዮ፡ እቲ ሽቶ ኣብ ርእሱ ኸም ዝፈሰሰ እውን ሓቂ እዩ (ማቴዎስ 26:7፤ ማርቆስ 14:3)። ብርግጽ፡ ኣብዚ ፍጻመ እዚ ርእሲ ጐይታን ኣእጋሩን ተቐቢኡ ነይሩ፡ ግናኸ ኣቀራርባ ዮሃንስ ምስቲ ኣብ ወንጌሉ ዚርአ ልዑል ባህርይኡ ይሰማማዕ።

ኣምልኾ ኩሉ ነገር የኽፍለና

ማርቆስ ጥራይ እዩ እቲ ኣላባስተር ብሽቶ ስፒከናርድ ከም ዝተሰብረ ዚጠቅስ (ማርቆስ 14:3)። እዚ ምልክታዊ ግብሪ ብዓሚቕ ትርጉም ነይሩ፡ ኣምልኾ ኩሉ ነገር የኽፍለና። ክርስቶስ ህይወቱ መስዋእቲ ገበረ። «ብሰሪ ገበናትና ተደብደበ»፡ እቲ ኽቡር መስዋእቲ ህይወቱ ድማ «ክሳዕ ሞት ፈሰሰ» (ኢሳይያስ 53:5,12)። ምስቲ ንሕና ኸም ኣመንቲ ኣብ ኣካላትና እንጸውሮ ኽቡር መዝገብ እውን ከምኡ እዩ። እዘን «መሬታዊት ኣቕሑ» ብሰሪ የሱስ ናብ ሞት ይወሃባ፡ ህይወት የሱስ ድማ ኣብቲ ዚመውት ስጋና ኺግለጽ (2 ቈረንቶስ 4:7-18፤ ምፍራስ ኣቕሑ ሰባት ጊድዮን ኣብ መሳፍንቲ 7:19 ኣስተብህሉ)።

ብተወሳኺ፡ ኣብ ዮሃንስ 12 ምስ ማርታ ስራሕ ኣገልግሎት ንርኢ። ማርታ ኣገልገለት (ቁ.2) ከምቲ ኣብ ሉቃስ 10:40 ዝገበረቶ። ኣብዚ ግና፡ ብኣገዳስነትን ትርጉምን ናይ ገዛእ ርእሳ ኣገልግሎት ኣይተጸምደት። ኩሉ ሕጂ ምስ ጐይታ ብምስምማዕ እዩ ተፈጺሙ። ኣልኣዛር መልክዕ ርክብ፡ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ምቕማጥ የርኢ። ኣብ ማርያም፡ እታ ኣብ ሉቃስ 10:39 ኣብ ኣእጋር ጐይታ ተቐሚጣ ቓሉ ትሰምዕ ዝነበረት፡ ኣብ ዮሃንስ 12 ብንጹር መልክዕ ኣምልኾ ኣሎና። ሓደ ብዘይ ካልእ ኪህሉ ኣይኽእልን፡ ቓሉ ምስማዕ ናብ ኣምልኾ ሰብነቱ የብጽሕ። ርክብ፡ ኣገልግሎትን ኣምልኾን ኣብ ቅድሚ ጐይታ፡ ከም ኣባላት ቤተሰብ ኣምላኽ ዚሕብሩና ሰለስተ ነገራት እዮም።

ንዕኡ ጽቡቕ ስራሕ

ግብሪ ፍቕሪ ማርያም ክልተ ውጽኢት ነይርዎ። ቀዳማይ፡ ሽታ እቲ ስፒከናርድ ንቤቱ መልአ። ልዑል ኣከባቢ ነይሩ፡ ከምቲ ኣብ መቕደስ ኻህናት መዓልታዊ ኣገልግሎት ዚገብሩሉን ኣብቲ ወርቃዊ መሰውኢ ሽቶ ዚውድኡሉን ዝነበረ (ዘጸኣት 30:7-8)። እዚ ናብ ሓደ ሕቶ ናይ ቤተሰባት ኣመንቲ ኣብ ዘመና የብጽሓና። ክርስቶስ እቲ ልዑል ጋሻ ኣብኡ ድዩ? እቲ መንፈሳዊ ቅብኣት ዘይቲ፡ ናይ ኣምልኾ፡ ሓቂ ድዩ? ብዛዕባ ኣኼባታትናኸ? ንሳቶም፡ ከም ሓቀኛ ቤተ መቕደስ ህያው ኣምላኽ፡ ብሽታ ኣምልኾ እቲ ገንሸልዶ ተመሊኦም ኣለዉ?

እቲ ማርያም ዝገበረቶ ብምላሽ ይሁዳ ኣስቆሮታዊን ካልኦት ደቀ መዛሙርትን ተኸተለ። ብርሃን ክርስቶስ ኩሉ ነገር ገለጸን ንብልሽውና ልቢ ሰብ ኣርኣየ፡ ከመይሲ ይሁዳ ሰራቒ ነይሩ (ዮሃንስ 12:4-6)። ጐይታ ኩሉ ሳዕ ምስ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ምድሪ ኣይኪኸውንን፡ ድኻታት ግና ኩሉ ሳዕ ኣብዚ ኺህልዉ እዮም። ናብ ኣቦ ኺምለስ እዩ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ድማ ማእከል ሰማያዊ ክብር ኪኸውን እዩ።

ማርያም ንዕኡ ጽቡቕ ስራሕ ገይራሉ ነይራ፡ ኣብ ምድሪ ኸሎ እውን ይከኣል ነይሩ። እዚ ጽቡቕ ስራሕ እዚ ንዕኡ ብሕታዊ ስራሕ ነይሩ፡ ንብሕታዊ ፍቕራን ኣኽብሮኣን ንዕኡ ዝገለጸ ግብሪ ነይሩ (ማቴዎስ 26:10፤ ማርቆስ 14:6)። እዚ ንኣና ኸም ክርስትያናት ኣገዳሲ ኣብነት እዩ። ኣብ በዓል ድራር ጐይታ፡ ንሕና ብሓባር ንዕኡ ኽቡር ስፒከናርድ ኣምልኾና ኸነቕርብን ንልቢ ጐይታ ብመስዋእቲ ምስጋናን ውዳሴን ከነሐጕስን ንኽእል ኢና (መዝሙር ሰሎሞን 1:12 ርአ)። እንታይ እውን ኣይጐደለናን፡ ከመይሲ ሽታ እቲ ኽቡር ዘይቲ ኣብ ቤት ኣምላኽ ንልብና እውን የሐጕስ። ኣብዚ፡ ኣብ ምድሪ፡ ናይ ሰማያዊ መርዓ ድራር – መርዓ እቲ ገንሸል – ቅምሻ ኣሎና (ራእይ 19:7-9)።