ትሽዓ ዝዓበዩ ትምህርትታት ካብ ህይወት ያእቆብ ኣብ ዘፍጥረት

ያእቆብ

ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን ብዙሕ ኣገዳሲ ትምህርትታት ኣለዎና፣ ንሱ ድማ “ንትምህርትና”ን “ንምዕዶና”ን ከም ዝተጻሕፉ ይነግረና (ሮሜ 15:4፤ 1 ቈረንቶስ 10:11 KJV)። ካብ ህይወት ያእቆብ ትሽዓ ካብኣቶም ንርአ።

ትምህርቲ #1: ብዛዕባ ምምኽኻር

ኣብ ታሪኽ ህይወት ያእቆብ ዝበለጸ ዝረአ ባህርይኡ፡ ተንኮለኛ ምዃኑ እዩ። ከም ስሙ – “ኣስራዒ” ወይ “ተካኢ” ማለት እዩ – ንርእሱ ንምዕባይ ብዘይሕለል ጻዕሪ ብህይወቱ ተጓዒዙ። ብልህ፣ ተንኮለኛ፣ ተንኮለኛ – ንነገራት ዝፍጽመሉ ናቱ መገዲ ነበሮ።

ያእቆብ ኣብ ሽግር ክርከብ ከሎ፡ ናብ ተንኮለኛ ኣእምሮኡ ዝመጸቶ ቀዳመይቲ ሓሳብ፡ መደብ እያ ነይራ። ንኣብነት፡ እቲ ሓዉ ኤሳው ምስ 400 ሰባት ክረኽቦ ከም ዝመጸ ምስ ሰምዐ፡ ንህዝቡን ንመጓሰኡን ብብልሓት ናብ ክልተ ጉጅለታት ከፈሎም፡ ኤሳው ንሓደ እንተ ወቕዖ፡ እቲ ሓደ እንተ ወሓደ ከም ዝሃድም ገበረ። መደቡ ምስ ገበረ፡ ንኣምላኽ ንምድሓን ለመነ (ዘፍጥረት 32:9-12)። እንተኾነ ግን፡ ካብ ምጽላይ ምስ ሓለፈ፡ ምምዳብ ቀጸለ። ከምዚ ዓይነት ምምዳብን ምጽላይን ፈጺሞም ኣይኸዱን። ሓደ ሰብ መደብ ክገብር ከሎ፡ ኣብ ናቱ ምምሕዳርን ሃብትን ይምርኮስ፡ ኣምላኽ ንዕኡ ክዓዪ ድማ ኣይዳሎን። ሓደ ሰብ ክጽሊ ከሎ፡ ብምሉኡ ኣብ እግዚኣብሔር ክምርኮስ ኣለዎ። ሓደ ሰብ መደብ ገይሩ ድሕሪኡ ክጽሊ ከሎ፡ ኣምላኽ ንመደባቱ ክባርኽ ይሓትት ድዩ?

ግን ንያእቆብ ከይኮነንናዮ፡ ንልብና ንመርምር። ናብ ኣምላኽ ከም መወዳእታ መፍትሒ ጥራይ ዲና እንመጽእ? ናብ ኣምላኽ ቅድሚ ምጽዋዕና ዲና ንመድብን ንሓስብን? “ኣምላኽ ንዝሕግዙ ርእሶም ይሕግዝ” ዝብል ንኣምላኽ ዘየኽብር ምሳሌ ዲና ንፍጽም፡ እቲ ሓቂ ግን እግዚኣብሔር ንዘይክእሉ ርእሶም ክሕግዙ ይሕግዝ እዩ። ተስፋኡ ድማ፡ “ንዝደኸሙ ሓይሊ ይህቦም፤ ንዘይብሎም ድማ ሓይሊ ይውስኸሎም” (ኢሳይያስ 40:29)።

ትምህርቲ #2: ብዛዕባ ምምስራሕ

እግዚኣብሔር ብጸጋኡ ንያእቆብ ኣብ ቤቴል ተገሊጹሉ፡ ብሉጽን ብምሉኡ ዘይግብኦን ተስፋታት ሃቦ፡ “ኣነ ምሳኻ እየ ... ክህበካ እየ ... ክሕልወካ እየ ... ከምጽኣካ እየ ... ዝነገርኩኻ ክሳዕ ዝፍጽም ድማ ኣይሓድገካን እየ” (ዘፍጥረት 28:15)። በቲ ግዜ እቲ ያእቆብ ኣብ ምድሪ ብሓውሲ ከም ትራስ ተጠቒሙ ደቒሱ ነበረ፡ ኣብ ዝኸፍአ ናይ ድኻምን ምሕታግን ኩነታት ድማ ነበረ። እግዚኣብሔር ብምሉኡ፡ ብሃብታም፡ ብዘይቅድመ ኩነት ጸጋኡ ብምግላጽ ኣፍቀሮ – ብዘይ “እንተ” ወይ “ግን”። ምስ ጸጋ ከምዚ ዓይነት የለን።

ግን ያእቆብ ነቲ መለኮታዊ ምግላጽ ክቕበሎ ኣይከኣለን፡ ነቲ ናይ ኣምላኽ ሓቀኛ ባህርይ ክርድኦ ድማ ኣይከኣለን። ብተወሳኺ፡ ነቲ ናይ ኣምላኽ ንጹህን ነጻን ልዑላዊ ጸጋን ኣይፈልጦን ነበረ። ስለዚ፡ ምስ ኣምላኽ ክምስራሕ ጀመረ፡ እዚ ድማ ናቱ ባህርይ እዩ፡ “ኣምላኽ ምሳይ እንተኾነ፡ እንተ ሓለወኒ ድማ ... እንተ ሃበኒ ድማ እንጀራ ንምብላዕን ክዳን ንምልባስን ... ሽዑ እግዚኣብሔር ኣምላኸይ ክኸውን እዩ ... ዓስረይቲ ድማ ብርግጽ ክህበካ እየ” (ዘፍጥረት 28:20-22)። እግዚኣብሔር “ኣነ ምሳኻ እየን ክሕልወካ እየን” ኢሉ ነይሩ፡ ያእቆብ ግን ነቲ ሃብታም ጸጋ ኣምላኽ ብ“እንተ”ን ብድኻም ምምስራሕ ብዛዕባ ምግቢን ክዳንን መለሰ። ኣብ ሃራን፡ ያእቆብ ኣዝዩ ሃብታም ኮነ (ዘፍጥረት 30:43)፡ ግን ንኣምላኽን ንመብጽዓኡን ረሰዖ። ዓስረይቲ ንእግዚኣብሔር ከም ዝሃበ ድማ ፈጺምና ኣይንርእን።

እግዚኣብሔር ምስ ኣምላኽ ከይንምስራሕ፡ ግን ቃል ኣምላኽ ከም ዘለዎ ክንወስድ፡ መብጽዓና ድማ ንዕኡ ክንፍጽም ይሕግዘና። መብጽዓ ከይገበርካ ምጽናሕ፡ ካብ ምምስራሕን ዘይምፍጻምን ይሓይሽ።

ትምህርቲ #3: ብዛዕባ ምእማን

ኣብ ቤቴል ያእቆብ ካብ የሆዋ ብዛዕባ ብሉጽ ተስፋታት ብልጽግናን ምክልኻልን ሰምዐ። ግን ድሕሪኡ ዝነበረ ተግባር ያእቆብ፡ ኣብቲ መለኮታዊ ተስፋታት ምሉእ እምነት ከም ዘይገበረ ኣርኣየ። ኣብ ፓዳን-ኣራም ንዕስራ ዓመታት ምስ ኣቦሓጎኡ ላባን ተቐመጠ፡ ንሱ ድማ ካብ ያእቆብ ዝበለጸ ሕሱምን ስሱዕን ተንኮለኛን ነበረ። እዞም ክልተ ተመሓላለፍቲ ተራኺቦም፡ ነፍሲ ወከፎም ንሓድሕዶም ንምስዓር ዝከኣሎም ገበሩ። ኣብ ሃራን፡ እቲ ተካኢ ተተክአ፡ እቲ ኣታላሊ ድማ ተታለለ። ያእቆብ ነቲ “ዝተሰርሰረ፡ ዝተነቕነቐን ዝተነጥበን” እንስሳ ንደሞዙ ክወስድ ተሰማምዐ (ዘፍጥረት 30:39)። ግን ኣምላኽ ንክፋሉ ናይ እንስሳታት ከብዝሕ ከይፈቐደ፡ ከምቲ እንተ ዝኣምኖ ዝገብሮ ነይሩ፡ ብብልሓት ኣእምሮኡ ጥራይ ክምስረት ዝኽእል ፖሊሲ ፈጠረ። ገሊኦም ምሁራት ያእቆብ ናብ ጥንታዊ ምትሃት ከም ዝተጠቕመ ይኣምኑ፤ ካልኦት ድማ ኣብ ኣጉል እምነት ከም ዝተመርኮሰ ይብሉ። ሓደ ነገር ግን እርግጸኛ እዩ፡ እግዚኣብሔር ንመደቡ እንተ ዘየብልጽጎ፡ ምፈሸለ ነይሩ።

ካልእ ያእቆብ ነቲ መለኮታዊ ተስፋ ከም ዘይኣመነ ዘርኢ መርትዖ ኣብ ጸሎቱ ይርአ፡ “ኣድሕነኒ ... ካብ ኢድ ኤሳው ... ምናልባት ... ክወቕዓኒን ንኣደን ምስ ደቃን ክቐትልን እዩ” (ዘፍጥረት 32:11)። ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ቦታ ምሳኡ ከም ዝኸውን ዝገበረ ተስፋ እንተ ዝኣምን ነይሩ፡ ጸጉሪ ርእሱ እኳ ከም ዘይትንከፍ ምተረጋገጸ ነይሩ። ግን ያእቆብ ካብ ኤሳው ሕነ ምፍዳይ ይጽበ ነበረ። ኣብ ኣምላኽ እንተ ዝምርኮስ ነይሩ፡ ንሱ ንቤተሰቡን ጥፍኣት ፈጺሙ ኣይምፈርሀን ነይሩ። ኣምላኽ ንኹሎም ስድራቤታት ምድሪ ብዘርኢ ያእቆብ – እዚ ድማ ብመሲሕ፡ ወዲ ያእቆብ ጥራይ ክኸውን ዝኽእል – ክባርኽ ዝገበሮ ተስፋ፡ ኤሳው ንዕኡን ንቤተሰቡን እንተ ዝቐትሎም ነይሩ ከመይ ኢሉ ምተፈጸመ?

ድሕሪኡ ኣብ ሴኬም ደቂ ያእቆብ፡ ስምኦንን ሌዊን፡ ንኹሎም ደቂ ተባዕትዮ እታ ከተማ ብምቕታል ዘሰንብድ ገበን ፈጸሙ። ያእቆብ ድማ ነቲ ግፍዒ ደቁ ብምምላስ፡ እቶም ህዝቢ ሕነ ከም ዝፈድዩን ከም ዝቐትልዎን ፈርሀ (ዘፍጥረት 34:30)። እንደገና፡ ያእቆብ ነቲ ተስፋ ኣምላኽ እንተ ዝኣምን ነይሩ፡ ብኣባላት እታ ሃገር ጥፍኣቱ ፈጺሙ ኣይምተጸበየን ነይሩ።

ከምቲ የሆዋ ንኣቦና ብሉጽ ተስፋታት ዘፍሰሰሉ፡ ንኣና ድማ “ኣዝዩ ዓብይን ክቡርን ተስፋታት” ሂቡና እዩ (2 ጴጥሮስ 1:4)። ብምኽንያት እምነት ኣምላኽ፡ ተስፋታቱ ክፍጸሙ እዮም። እግዚኣብሔር ንዕኡ ክንእምን፡ ነቲ መለኮታዊ ተስፋታት ክንኣምን፡ ንልብና ድማ መደገፊ ክንገብሮም ጸጋ ይሃበና። ኣምላኽ ኣብቲ ኩሉ ሳዕ ዘሎ፡ ብዘይገደብ ጸጋ ዝመልኦ፡ ዘይቅየር እሙን ኣምላኽና ብእምነት ክንዕርፍ ይሕግዘና።

ትምህርቲ #4: ብዛዕባ ምጽባይ

ኣብ ቀዳማይ ህይወቱ፡ ንኣምላኽ ምጽባይ ንባህርይ ያእቆብ ዘይፈልጦ ነገር ነበረ። ሓደ ካብ ዓበይቲ ውድቀታት ያእቆብ፡ ንግዜ ኣምላኽን ንመገዲ ኣምላኽን ዘይምጽባዩ እዩ። ንግዜ ያእቆብን ንመገዲ ያእቆብን ይመርጽ ነበረ!

ርብቃ ብኽልተ ምትእምማን ክትጸንስ ከላ፡ እግዚኣብሔር “እቲ ዓብዪ (ኤሳው) ንእቲ ንእሽቶ (ያእቆብ) ከገልግል እዩ” ኢሉ ተስፋ ሃባ (ዘፍጥረት 25:23)። ግን ኣምላኽ ቃሉ ብግዜኡን ብመገዱን ከይፍጽም ፈቒዱ፡ ንዕኡ ዝተመብጽዖ ንምርካብ ተንኮል ገበረ። ፈለማ፡ ንዓብዪ ሓዉ ኤሳው ንበዅርነቱ ክሸይጥ ኣታለሎ። ድሕሪኡ፡ ንሓሳብ ኣዲኡ ሰሚዑ፡ ንኣቦኡ ኣታለለ፡ ንኤሳው ድማ ካብ በረኸቱ ሰረቖ። ካብቲ ናይቲ ሓርቖት ዝመልኦ ሓዉ፡ ንዕኡ ክቐትሎ ዝهدደ፡ ንምህዳም ያእቆብ ናብ ሃራን ሃደመ።

ድሕሪኡ፡ ንኤሳው ክረኽቦ ምስ ቀረበ፡ ንሓዉ ንምዕራቕ ኣብ ኣምላኽ ምእማን ከይገበረ፡ 580 ክቡራት እንስሳታት ዝሓዘ ክቡር ህያብ ኣዳለወ፡ “ብቕድመይ ዝኸይድ ህያብ ክዓርቖ እየ” ድማ በለ (ዘፍጥረት 32:20)። እዚ ቃል እዚ ድሕሪ ጸሎቱ ምስ ወድአ እዩ ዝበሎ፡ እቲ ሓቀኛ ምስጢር ናይ ልቡ ምትእምማን ድማ ገለጸ። ብዛዕባ እቲ ንምድሓን ዝጸውዖ ኣምላኹኸ እንታይ እዩ? ያእቆብ ኣብ የሆዋ ድዩ ወይስ ኣብ ገለ እንስሳታት፡ ገመልን ኣጣልን ይምርኮስ ነበረ? ኣብ እንስሳታት ካብ ኣምላኽ ንላዕሊ እምነት ገበረ ድዩ?

ህያቡ ዘየድሊ ኮይኑ ተረኽበ። ኤሳው ኣብ ኢዱ ሰይፊ ከይሓዘ፡ ብሕቕፍን ብምብሳምን እዩ ዝረኸቦ (ዘፍጥረት 33:4)። ኣምላኽ ንተስፋኡ እሙን ነበረ፤ ንልቢ ኤሳው ኣዳለዎ፡ ኣዕረቖ ድማ።

ኣብ ግብጺ፡ ኣብ መወዳእታ ህይወቱ፡ ዓብዪ ጸጋ ኣምላኽ ሰዓረ፡ ኣብ እግዚኣብሔር ክጽበ ድማ መሃሮ። “ኣቱም እግዚኣብሔር፡ ንምድሓንካ ጸቢየ እየ” (ዘፍጥረት 49:18)። ኣምላኽ ኣብ ልዕሌና ዘሎ ስራሕ ጸጋኡ የዕምቖ፡ ከምቲ ዳዊት፡ “ብሓቂ ነፍሰይ ንኣምላኽ ትጽበ ... ምኽንያቱ ተስፋይ ካብኡ እዩ” (መዝሙር 62:1,5)። ንእግዚኣብሔር ንዝጽበዩ ብዙሕ በረኸታት ተመብጺዑሎም ኣሎ፡ ንዘይጽበዩ ድማ ከቢድ ሳዕቤናት ኣለዎም።

ትምህርቲ #5: ብዛዕባ ፍርሂ

ያእቆብ ብተደጋጋሚ ብፍርሂ ይሳቐ ነበረ። የሆዋ ንዕኡ ኣብ ቤቴል ንፈለማ ግዜ ምስ ረኸቦ፡ ብሉጽ ተስፋታት ድማ ምስ ሃቦ፡ ያእቆብ “ፈርሀ፡ ‘እዚ ቦታ እዚ ከመይ ዘፍርህ እዩ!’ ድማ በለ” (ዘፍጥረት 28:17)። ያእቆብ ናብ ደረጃ ጸጋ ኣምላኽ ክዓርግ ኣይከኣለን፡ ኣብ ክንዲ ሰላም ድማ ብፍርሂ ተመልአ። ካብ ሃራን ምስ ወጸ፡ ንላባን ስለ ዝፈርሀ ብሕቡእ ሃደመ (ዘፍጥረት 31:31)። ድሕሪኡ፡ ንኤሳው ክረኽቦ ምስ ቀረበ፡ “ኣዝዩ ፈርሀን ተጨነቐን” (ዘፍጥረት 32:7)። ዮሴፍ ናብ ግብጺ ክሰጋገር ምስ ዓደሞ፡ ብምኽንያት ጥሜት ኣብ ከነኣን፡ ክኸይድ ፈርሀ (ዘፍጥረት 46:3)። ኣብቲ መለኮታዊ ተስፋታት ልባዊ እምነት ኣብ ልቡ ዘሎ ኩሉ ፍርሂ ምኣርገቶ ነይሩ።

ዋና ምኽንያት ፍርሂ ያእቆብ፡ ንተስፋታት ኣምላኽ ዘይምእማኑ እዩ። “እንሆ፡ ኣምላኽ ምድሓነይ እዩ፤ ክእመን እየን ኣይፈርህን እየ” ክብል ኣይከኣለን (ኢሳይያስ 12:2)። እንኮ መፍትሒ ፍርሂ፡ ንክቡራት ተስፋታት ኣምላኽ ምእማን እዩ። “እንተ ደኣ ብሸለልታ ሞት እኳ እንተ ኸድኩ፡ ክፉእ ኣይፈርህን እየ፤ ምኽንያቱ ንስኻ ምሳይ ኢኻ” (መዝሙር 23:4)። “እግዚኣብሔር ሓይሊ ህይወተይ እዩ፤ ንመን ክፈርህ እየ?” (መዝሙር 27:1)።

ትምህርቲ #6: ብዛዕባ ምምራሕ

ሓደ ካብ ዓበይቲ ውድቀታት ያእቆብ፡ ኣብ ስድራቤቱ መሪሕነት ዘይምውሳዱ እዩ። ኣብ ልዕሊ ኣንስቱ ቁጽጽር ኣጥፍአ። ዘፍጥረት 30 ነቲ ኣብቲ ብዙሕ ዝተመርዓወ ጋብቻኡ ዝነበረ ባእሲ፡ ምትሕርራምን ቅንኣትን ይገልጽ። ክልተ ኣንስቱ፡ ልያን ራሄልን፡ ንሱ ዘይፈልጦ ስምምዓት ገበራ። ከምኡ ድማ ራሄል፡ ፍቕርቲ ሰበይቱ፡ ንዕኡ ንምጥባር ነጻነት ተሰምዓ፤ ን“ኣምላኻት” ኣቦኣ ሰሪቓ ኣብ ኮርቻ ገመል ሰወረቶም (ዘፍጥረት 31:31-34)።

ያእቆብ ድማ ኣብ ልዕሊ ደቁ ቁጽጽር ኣጥፍአ። ዘፍጥረት 34 ሓዘን ዝመልኦ፡ ርኹስ ታሪኽ ምጥባር፡ ምትላልን ቅትለትን እዩ። እንኮ ጓሉ ዲና ተበላሸወት፡ ክልተ ደቁ፡ ስምኦንን ሌዊን፡ ንኹሎም ደቂ ተባዕትዮ ሴኬም ብዛዕባ ግዝረት ኣታለሉ፡ ድሕሪኡ ድማ ቀተልዎም። ያእቆብ ንኣምላኽ ዝፈርሁ ደቅንስትዮ ከዕቢ ኣይከኣለን፤ ብግልጺ ምስ ስድራቤቱ መንፈሳዊ ኣምልኾ ፈጺሙ ኣይገበረን!

እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ። ኩሉ ክርስትያን ሰብኣይ መንፈሳዊ መራሒ ስድራቤት ክኸውን ኣለዎ – ንደቁ ክጽልዩን መጽሓፍ ቅዱስ ከንብቡን እናመሃረ።

ትምህርቲ #7: ብዛዕባ ምእዛዝ

ኣብ ቀዳማይ ህይወቱ፡ ያእቆብ ንእግዚኣብሔር ዘይእዙዝ ነበረ። ንዕስራ ዓመታት ኣብ ፓዳን-ኣራም፡ ብሓይሊ ስጋኡ ይነብር ነበረ። ኣብዚ እዋን እዚ ምስ የሆዋ ዝነበረ ዝምድና ዝሕብር ምንም ኣይንርእን። ኣብ ሃራን ያእቆብ መሰውኢ ኣይነበሮን፤ ምስ ኣምላኽ ርክብ ኣይነበሮን፤ ብዛዕባ ጸሎት ዝጠቅስ ነገር ኣይነበረን።

ንዕኡ ንምምላስ፡ እቲ ጸጋ ዝመልኦን እሙንን እግዚኣብሔር ክልተ ግዜ ተገሊጹሉ፡ ናብ ቤቱ ክኸይድ ኣዘዞ (ዘፍጥረት 31:3,13)። ያእቆብ ኣብ ክንዲ ምእዛዝ፡ ናብ ሱኮት ተጓዒዙ፡ ኣብኡ ድማ፡ ንመንፈስ ምጕዕዛይ ብምጻር፡ ንርእሱ ቤት፡ ንእንስሳታቱ ድማ ድንኳናት ገበረ፡ ግን ንኣምላኽ መሰውኢ ኣይገበረን (ዘፍጥረት 33:17)። ድሕሪኡ ናብ ሴኬም ተሰጋጊሩ፡ ኣብኡ ድማ እቲ ሓዘን ዝመልኦ ታሪኽ ምጥባር፡ ምትላልን ቅትለትን (ዘፍጥረት 34) ተፈጸመ። ያእቆብ ንትእዛዝ ኣምላኽ እንተ ዝእዘዝን ብቐጥታ ካብ ፓዳን-ኣራም ናብ ቤቴል እንተ ዝኸይድ ነይሩ፡ ጓሉ ኣይምተበላሸወትን፡ ግፍዒ ደቁ ድማ ኣይምተራእየን ነይሩ።

እዚ ኩሉ ነቲ ኣጸጋሚ ግን ባህ ዘብል መገዲ ምእዛዝ ኣገዳስነት ይምህረና። ኣብ ምእዛዝ በረኸት ኣሎ፡ ንዘይምእዛዝ ድማ መቕጻዕቲ ኣሎ። እግዚኣብሔር ካብ መገዲ ምእዛዝ ከይንወጽእ ይሕግዘና።

ትምህርቲ #8: ብዛዕባ ጸጋ

ኣብ ኩሉ ምትሕግጋዝ ኣምላኽ ምስ ያእቆብ፡ እቲ ንዘይግብኦ ዝተራእየ ልዑላዊ ጸጋኡ እዩ ዝበለጸ ዝረአ። ኣምላኽ ንያእቆብ “ትልሚ” ይብሎ (ኢሳይያስ 41:14)። ካብ ትልሚ ዝደኸመን ዝዋጋኡ ዘይብሉን እንታይ እዩ? ግን፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ እግዚኣብሔር ንርእሱ 22 ግዜ “ኣምላኽ ያእቆብ” ይብል – እዚ ድማ ነቲ ናይ ኣምላኽ ነጻ፡ ዘይመወዳድር ጸጋ ብጣዕሚ ዝገልጽ ስም እዩ። የሆዋ፡ ንቕዱስ ስሙ ምስ ከምዚ ዝበለ ዘይቕዱስ ዝራብጥ ስም ይፈትዎ ይመስል።

ኣምላኽ ንያእቆብ ሸውዓተ ግዜ ተገሊጹሉ (ዘፍጥረት 28:13፤ 31:3፤ 31:13፤ 32:24-32፤ 35:1፤ 35:9፤ 46:2)። ነፍሲ ወከፍ ምትእኽኻብ ምግላጽ ናይቲ ዘይመወዳድር ጸጋኡ ነበረ። ኣብ ኩሉ ምትእኽኻቡ ምስ ያእቆብ፡ ኣምላኽ ንሓጢኣታቱን ውድቀታቱን ፈጺሙ ኣይገሰጾን። ጸጋ ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ዝኸዶ ቦታ ንያእቆብ ሰዓቦ። ያእቆብ ክደክም ዝኸደ መጠን፡ ጸጋ ናብ ደረጃኡ ወሪዱ ኣልዓሎ።

ያእቆብ ክሳዕ ክንድዚ ሕማቕ ነበረ፡ ካብ የሆዋ ወጻኢ ሓደ እኳ ከምኡ ዝበለ ክወስድ ኣይከኣለን፡ ከምኡ ድማ ካብ ኣምላኽ ወጻኢ ሓደ እኳ ከምኡ ዝበለ ክጻወር ኣይከኣለን። እቲ ዝተበላሸወ ባህርይ ያእቆብ ንምግላጽ ናይቲ ዘይመወዳድር ጸጋ ኣምላኽ ብሉጽ ዳራ ይኸውን። ኣብቲ ዝፍለጥ ጽሑፉ፡ ጳውሎስ ንኣምላኽ ኣብ ምምራጹ ንያእቆብ ንህዝቢ እስራኤል ክመርሕ፡ እዚ ድማ ስሙ ዝጸውር ዘሎ፡ ከምዚ ክብል ይምክንያት ነይሩ፡ “ኣምላኽ ንዕሽነት ዓለም መሪጹ ... ንድኻም ... ንሕሱር ነገር ዓለም ... ንዝንዓቑ” (1 ቈረንቶስ 1:26-29)።

ሎሚ፡ ኣምላኽ ንሓጥኣን ብጸጋ የድሕን (ኤፌሶን 2:8)፡ ንዝደሓኑ ድማ ብጸጋ ይሕልዎም (ሮሜ 5:2፤ 1 ጴጥሮስ 5:12)። ኣብ ክልቲኡ ጽሑፋት ብዛዕባ “እቲ እንቋውመሉ ጸጋ” ንርኢ። ንዝደሓኑን ብጸጋ ዝተሓለዉን ድማ ይምህር (ቲቶስ 2:12)።

ትምህርቲ #9: ብዛዕባ እምነት

ኣብ ኩሉ ዝተፈላለየ ጉዕዞኡ፡ እግዚኣብሔር ንያእቆብ ዘይቅየር እምነቱ ገሊጹሉ፡ እዚ ድማ ብዘይምእማን ያእቆብ ክቕየር ኣይከኣለን። “እንተ ዘይኣመና እኳ፡ ንሱ እሙን ኮይኑ ይነብር፤ ንርእሱ ክኽሕድ ኣይከኣልን እዩ” (2 ጢሞቴዎስ 2:13)።

ታሪኽ ህይወት ያእቆብ ብምግላጽ መለኮታዊ እምነት ዝመልአ እዩ። ኣብ ሃራን፡ ያእቆብ ን20 ዓመታት ብኸቢድ ዝተመልሰ ኩነታት ነበሮ። ካብ ኣምላኽ ኣብርሃምን ይስሃቅን ንላዕሊ ብእንስሳታት፡ ኣጣልን ገመልን ይሓስብ ነበረ። ንዕኡ ንምምላስ፡ እግዚኣብሔር፡ ብእምነት፡ ክልተ ግዜ ተገሊጹሉ ናብ ቤቱ ክምለስ ኣዘዞ (ዘፍጥረት 31:3,13)። እቲ መለኮታዊ ስራሕ ምምላስ ኣብ ሓንቲ ኣገዳሲ ቃል “ምምላስ” ተሰሪሑ። ያእቆብ ንኽልቲኡ ትእዛዛት ኣይተኣዘዘን፡ ኣብ ክንዲ ናብ ሃገሩ ምምላስ ናብ ሱኮት፡ ድሕሪኡ ናብ ሴኬም ተጓዒዙ (ዘፍጥረት 33:17-19)። ኣምላኽ ከምዚ ዝበለ ዓመጸኛ ባህርይ ብምሕዳግ ቅኑዕ ምኾነ ነይሩ። ግን ኣምላኽ ምስ ያእቆብ ክኸውንን ኣብ ኩሉ ዝኸዶ ቦታ ክሕልዎ ተስፋ ሂቡ ነይሩ (ዘፍጥረት 28:15)። ኣምላኽ ቃሉ ፈጸመ፡ ንኣቦና ድማ ንሳልሳይ ግዜ ተገሊጹሉ፡ “ተንስእ ናብ ቤቴል ድማ ኺድ” ኢሉ ሓተቶ (ዘፍጥረት 35:1)።

ኣብ ፓዳን-ኣራም ኣምላኽ ንያእቆብ ኣብልጸጎ፡ ካብቲ ዘይቅኑዕ፡ ተንኮለኛ ኣቦሓጎኡ ድማ ሓለዎ። ንኣምላኽ ዘምልኽ ላባን ኣብ ሕልሚ ተዛሪቡሉ፡ ንያእቆብ “ጽቡቕ ወይ ሕማቕ” ከይዛረቦ ነገሮ (ዘፍጥረት 31:24)። ኣምላኽ ድማ ንልቢ ኤሳው ኣዳለዎ፡ ንያእቆብ ከይጎድኦ ድማ ከለከለ። ከምቲ ኣምላኽ ንላባንን ኤሳውን ንያእቆብ ከይጎድኡ ዝኸለከለ፡ ከምኡ ድማ ንላባናትን ኤሳውናን ካብ ምጕዳእ ክኸልከለና እዩ።

ደቂ ያእቆብ ንኹሎም ደቂ ተባዕትዮ ሴኬም ምስ ቀተሉ፡ ያእቆብን ስድራቤቱን ካብቶም ኣብ ከባቢኦም ዝነበሩ ሕነ ዝፈድዩ ህዝቢ ኣብ ዓብዪ ሓደጋ ነበሩ። ግን “ፍርሂ ኣምላኽ ኣብተን ኣብ ከባቢኦም ዝነበራ ከተማታት ነበረ፡ ንደቂ ያእቆብ ድማ ኣይሰዓብዎምን” (ዘፍጥረት 35:5)። ኣምላኽ ንያእቆብ ኣብ ኩሉ ቦታታት ክሕልዎ ተስፋ ሂቡ ነይሩ፡ ቃሉ ድማ ብእምነት ሓለወ።

ኣብ ግብጺ እቲ ኩሉ ሳዕ እሙን ኣምላኽ ንልቢ ፈርኦን፡ በቲ ግዜ እቲ ዝዓበየ ንጉስ ዓለም፡ ኣዳለዎ። ፈርኦን ንያእቆብን ንስድራቤቱን ብደሓን ተቐበሎም፡ “ዝበለጸ ምድሪ ... ምድሪ ጎሸን” ድማ ሃቦም፡ ንኣሕዋት ዮሴፍ ድማ ኣብ ልዕሊ እንስሳታቱ ገዛእቲ ገበሮም (ዘፍጥረት 47:6)።

እምነት ሓደ ካብቶም ክብሪ ዝመልኦም ፍጽምናታት ናይ ኣምላኽ ህላዌ እዩ፤ ብእኡ እዩ ዝተኸድነ (መዝሙር 89:8)። ንህላዌኡ ኣገዳሲ እዩ፤ ብዘይእኡ ኣምላኽ ኣይምኾነን። ሓደ ካብ ስማቱ “እቲ እሙን ኣምላኽ” እዩ (ዘዳግም 7:9)። እምነቱ “ክሳዕ ደበና” እዩ (መዝሙር 36:5)። ፈጺሙ ኣይርስዕን፡ ፈጺሙ ኣይወድቕን፡ ፈጺሙ ኣይደክምን፡ ቃሉ ድማ ፈጺሙ ኣይጥፍእን። ምሕረቱ ኣይውድእን። እምነቱ ዓብዪ እዩ (ሰቆቃው ኤርምያስ 3:22-23)። ብተኸታታሊ ኣብ እምነት ኣምላኽ ክንሓስብ የድልየና። ነዚ ሓቂ እዚ ምግንዛብ ካብ ጭንቀት፡ ምጕርምራምን ምጕረምራምን ክሕልወና እዩ፡ ኣብ ኣምላኽ ድማ እምነት ክውስኸልና እዩ።

ካብ ኩሎም ካብ ህይወት ያእቆብ እንመሃሮም ትምህርትታት፡ እዚ ናይ መወዳእታ እዩ ዝዓበየ።