ምጽንዕናዕ ካብ ሓጢኣት ናብ ዓወት ብክርስቶስ

ካብ ሓፍረት ናብ ዓወት

ስቲቭ ዶትሰን ዝተባህለ ኣሜሪካዊ ሰብኣይ ኣብ ሰላሳታት ዕድሚኡ ዝነበረ፡ ንመድሃኒት ሕማም ተለጊሙ ነበረ። ሓደ እዋን ድሌቱ ብጣዕሚ ስለ ዝኸፍአ፡ ንሰበይቱ ንመኪናኦም ኣብ ልዕሊ እግሩ ክትሰርሓሉ ነገራ። ንዕኡ፡ ሕማም እቲ መጉዳእቲ፡ ካብ ምልጋሙ ንተወሰነ መዓልታት ብመድሃኒት ዝረኽቦ ምጽንናዕ እንተረኺቡ፡ ዋጋኡ ዝኸፍል ነበረ። እቲ ምጽንናዕ ግና ዋጋ ነበሮ። «ቀልጢፉ»፡ ከም ሓደ ዜናዊ ጽሑፍ፡ «ቤቱ ሰኣነ፡ መንግስቲ ንደቁ ወሰደቶ፡ ኣብ ትሕቲ ድልድል ድማ ይሓድር ነበረ፡ ኣብኡ ክመውት ተስፋ ይገብር ነበረ።» 1

እዚ ጸብጻብ እዚ፡ ብምልጋም ዝመጽእ ዓሚቕ ተስፋ ምቑራጽ የርኢ። ምልጋም ውስብስብ እዩ፡ ብዙሕ ግዜ ድማ ብመንፈሳዊ፡ ኣእምሮኣዊ፡ ስምዒታዊ ከምኡ’ውን ኣካላዊ ረቛሒታት ዝምዕብል እዩ። ኩሉ ግዜ ከቢድ እዩ! ከም ክርስትያናት፡ ብዛዕባኦም ክንዛረብ ኣይንፍራሕ። መልስታት ኣለዉ፡ ስለዚ ንዝመጽእ ምልጋም ክንወግድ ከምኡ’ውን ንርእስና ወይ ንኻልኦት ብምልጋም ዝተታሕዙ ሰባት ክንሕግዝ ንኽእል ኢና።

ምልጋም ምልላይ

ሰባት ንብዙሕ ነገራት ክለግሙ ይኽእሉ እዮም። ምናልባት ምልጋም ኣደንዛዚ መድሃኒትን ኣልኮልን ቅድሚት ናብ ኣእምሮና ይመጽእ ይኸውን፡ ግን ተመራመርቲ ንምልጋም መግቢ፡ ኣካላዊ ምጥንኻር፡ ፖርኖግራፊ፡ ስራሕ፡ ቁማር፡ ስርቂ ከምኡ’ውን ካልኦት ነገራት ወይ ባህርያት ይልልዩ። ከም ምግዛእ ወይ ቪድዮ ጸወታታት ምጽዋት ዝኣመሰሉ መዓልታዊ ንጥፈታት እውን ምልጋም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።

ብዙሓት ቀንዲ ባህርያት ናይ ምልጋም ባህርያት ኣለዉ። ንሳቶም ግድነት ዝመልኦም እዮም፡ ማለት ዝለግሙ ሰባት ንሓደ ግዜያዊ ይኹን እምበር፡ ሓደ ዓይነት ስምዒት ምጽንናዕ ወይ ዕግበት ንምርካብ፡ ነቲ ፍሉይ ባህሪ ንምፍጻም ብርቱዕ ድሌት ይስምዖም። እቲ ዓስቢ ዝመልኦ ስምዒት ምጽንናዕ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ምልጋም ባህርያት እውን ኣዕናዊ እዩ፡ ንዝለግሙ ሰባት ንጥዕናኦምን ዝምድናኦምን ዝጎድእ ከምኡ’ውን ንስሩዕ ንጥፈታት ዝዕንቅፍ ውሳነታት ንኽገብሩ ይመርሖም። ብተወሳኺ፡ ዝለግሙ ሰባት ብምልጋሞም ዝመጽእ ጉድኣት እንተተረዲኦም እውን፡ ደው ክብሉ ኣይክእሉን እዮም።

እዞም ባህርያት ምልጋም ኣብ ምሳሌ 23 ብተመክሮ ናይ ሓደ ሰብኣይ ሰካር ይግለጹ። እቲ ወይኒ «ኣብ ጽዋእ ከም ዝብልጭግ» ናይ ደስታ ተስፋ ኣሎ – ግን ድሕሪኡ «ከም ተመን ይነክስ» (ቁ.31-32 NKJV)። ምስ ሰኸረ፡ እቲ ዝለግም ሰብ ሓፋሪ ነገራት ይዛረብን ይገብርን፡ ድሕሪኡ ድማ ሕማም ርእሲ ይስምዖ፡ ከም ዝተወቕዐ (ቁ.33-35)። ይኹን እምበር፡ ምጥቃም ኣልኮሉ ኣገባብ ህይወት ኮይኑሉ እዩ፡ ከመይሲ፡ «መዓስ እየ ዝትንስእ? እንደገና ክደልዮ እየ» ይብል (ቁ.35 KJV)።

እዞም ምልጋማት እዚኦም ሓይልኛታት እዮም፡ ከመይሲ ኩሉ ግዜ ይሰርሑ። ደስታ ክስምዖም፡ ካብ ሽግራት ህይወት ክሃድሙ ወይ ንሁኔታኦም ክቆጻጸሩ ዝደልዩ ሰባት፡ ብምልጋም ነገራት ወይ ብግድነት ባህርያት ንእዞም ዕላማታት ብቐጻሊ ከም ዝረኽቡ ይገብሩ። ዝወግእ፡ ዝትንፍስ ወይ ዝብላዕ መድሃኒት ትጽቢት ዝግበረሉ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስምዒታት የምጽእ። ፖርኖግራፊ ዝጥቀሙ ሰባት ኩሉ ግዜ ናብኡ ምስ ዝምለሱ ናይ ደስታ ስምዒት ይረኽቡ። ክሌፕቶማንያውያን ንሓደ ነገር ምስራቕን ብዘይ ምትሓዝን ብዝመጽእ ደስታ ይለግሙ፡ ዝሰረቕዎ ነገር የድልዮም ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ።

ይኹን እምበር፡ እቲ ሓጺር ግዜ ዝጸንሕ ደስታ ናይ ምልጋም ኩሉ ግዜ ነዊሕ ግዜ ዝወስድ ዋጋ ኣለዎ። ዝለግሙ ሰባት ንምልጋሞም ዝያዳ ገንዘብ የጥፍኡ። ስራሖም ክስእኑ፡ ዝምድናኦም ከዕንዉ ከምኡ’ውን ካብ ስሩዕ ንጥፈታት ህይወት ክርሕቁ ዕድሎም ዓቢ እዩ። ምልጋም እናዓመቐ ምስ ከደ፡ ንተመሳሳሊ ኣካላዊ ወይ ስምዒታዊ ምላሽ ንምስምማዕ ሓድሽ ተመክሮታት የድልዩ – ዝያዳ ኣልኮል፡ ዝያዳ ሓይልኛ መድሃኒታት፡ ዝያዳ ሓደገኛ ባህሪ። ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ፡ ምልጋማት ናብ ስምዒት ዕግበት ዘይኮነስ ናብ ተስፋ ምቑራጽ እዮም ዝመርሑ።

ቅዱሳት ጽሑፋት እዚ የረጋግጹ። ንሓጢኣት እንተተዋሂብና፡ ባሮቱ ንኸውን (ዮሃንስ 8:34፤ ሮሜ 6:16)፤ ከም ባሮት ሓጢኣት ድማ ንዝደለናዮ ውጽኢት ፈጺምና ኣይንረኽቦን። ኣብ ክንድኡ፡ ከምቲ ሮሜ 6:20-21 ዝብሎ፡ ሓፍረትን፡ ብመወዳእታ ድማ ሞትን ንረክብ። ሓድሓደ ግዜ እቲ ሞት ቃል ብቓሉ ኣካላዊ እዩ፡ ግን ብርግጽ ብስምዒታውን መንፈሳውን ሞት ይቕድም። ብሓቂ፡ 1 ጢሞቴዎስ 5:6 ከም ዝብሎ፡ ደስታ ወይ ዕግበት ዝኾነ ይኹን ዓይነት እንተኾነና ጥራይ ዕላማና፡ ክንነብር ከለና ብሓቂ ምውታት ኢና።

ኣብዚ ንዝፈትዎም ወይ ንዝምርኮሶም ነገራት ከምኡ’ውን ንሓቀኛ ምልጋማት ፍልልይ ምግባር ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ካፌይን ጽቡቕ ኣብነት እዩ። ምናልባት ብዙሓት ኣንበብቲ ንጽቡቕ ጽዋእ ሻሂ ንግሆ ይፈትውዎ ይኾኑ። እዚ ምልጋም ድዩ? ብቐጥታ እንተተዛሪብና፡ ኣይፋሉ። ኣካላትካ ነቲ መዓልታዊ መጠን ካፌይን ክጽበ ይጅምር እኳ እንተኾነ፡ እዚ ግን ካብ ምልጋም ፍሉይ እዩ።

ሓቀኛ ምልጋም ንስሩዕ ህይወት ብቐጥታ ይዕንቅፍን ንዝለግም ሰብ ዓቢ ጉድኣት የብጽሕን። ከምቲ ሓካይም ዝገለጽዎ፡ ሓቀኛ ምልጋማት ንዝለግም ሰብ ካብ ዝሕግዝዎ ንላዕሊ ይጎድእዎ 2 – ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ንህይወት ዝያዳ የጸግምዋ እምበር ዝያዳ ኣይትሕግዝዋን። ብመርሆ፡ ሓደ ጽዋእ ሻሂ ከምቲ ንሓደ ሕሙም ሽኮር ዝወሃብ መዓልታዊ ኢንሱሊን ወይ ንሓደ ብሕማም ብርኪ ዝሳቐ ሰብ ዝወሃብ ተኸታታሊ ኮርቲዞን መወግኢ ምልጋም ኣይኮነን።

ይኹን እምበር፡ ንዝኾነ ልማድ ዝኾነ ነገር ብጣዕሚ ስምዒታዊ ምዃን መንፈሳዊ ጥዕና እዩ። ኣብ 1 ቈረንቶስ 6:12 (NKJV) ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ካልእ ዝፍቀድ ዝመስል እኳ እንተኾነ፡ ኩሉ ግዜ «ጠቓሚ» ከም ዘይኮነ ገሊጹ። ወሲኹ ድማ፡ «ኩሉ ይፍቀደለይ እዩ፡ ግን ብሓይሊ ዝኾነ ነገር ኣይትሓዝን እየ» በለ። ሓደ ምእመን ብመንፈስ ቅዱስ ሓደ ግዜ ንጹህ ዝነበረ ንጥፈት ኣብ ህይወቱ ዘይግባእ ጽልዋ ከም ዝረኸበ እንተተረዲእዎ፡ እቲ ባህሪ ብቴክኒካዊ ምልጋም እንተዘይኮነ እውን፡ ንምቕያር ግዜኡ እዩ።

ሓይሊ ምልጋማት

ሓደ ምልጋም ንዓና ወይ ንዝፈልጦ ሰብ ከም ዝሓዘና እንተተረዲእና፡ ብጣዕሚ ሓገዝ ዘይብልና ክስምዖና ይኽእል እዩ። ምልጋማት ብቐጥታ ኣካላዊ ተግባራት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ልማዳት ኣእምሮ እውን እዮም። ንሳቶም ከምቲ ኣብ 2 ቈረንቶስ 10:4 ዘሎ «ጽኑዕ ቦታታት» ክቑጸሩ ይኽእሉ እዮም፡ እዚኦም ድማ ኣብ ኣእምሮና ካብ ኣምላኽ ንላዕሊ ሓይልኛታት ከም ዝኾኑ ገይሮም ይቕመጡ (ቁ.5 ተመልከት)። ንሓደ ነገር ወይ ንሓደ ዓይነት ግድነት ባህሪ ምልጋም እንተኣማዕቢልና፡ ሓሳባትና ኣብቲ ዝህቦ ደስታ ወይ ምጽንናዕ ይጅምር። ብዙሕ ግዜ ንእዞም ሓሳባት ዝያዳ ተቓላዕቲ እንኸውንሉ ፍሉያት ኩነታት ወይ ፍሉያት ግዜያት መዓልቲ ኣለዉ፤ ድሕሪኡ ድማ ስጋና፡ እቲ ኩሉ ግዜ ደስታ ዝደሊ ናይ ርእስና ክፋል፡ ዕግበት ክሓትት ይጅምር።

ይኹን እምበር፡ ንምልጋም ምትሕልላፍ ድሕሪኡ ሓፍረት ከም ዝስምዖና ኣቐዲምና ርኢና ኢና (ሮሜ 6:21)። እቲ ስምዒት ሓፍረት ካብ ምድሓን ንምርሓና ኣብ ክንድኡ፡ ብዙሕ ግዜ ናብቲ ምልጋም ባህሪ ዝያዳ ንምምላስ የብጽሓና። እቲ ዘይጥዑይ ኣተሓሳስባና፡ ነቲ ምልጋም ክንሰግሮ ከም ዘይንኽእል ይነግረና፡ ስለዚ ኣብኡ ክንጸንሕ ይግባእ፡ ከመይሲ ቢያንስ ሓደ ግዜያዊ ስምዒት ዕግበት ንረክብ። ይኹን እምበር፡ እዚ ተደጋጋሚ ዑደት ምልጋም ንስምዒት ሓፍረትን ተስፋ ምቑራጽን ጥራይ የዕምቖ፡ ካብ ኣምላኽ ድማ የርሕቐና።

ግን ኣምላኽ ካብ ምልጋም ክድሕነና ይደሊ! ጐይታ የሱስ ብዛዕባ ባርነት ሓጢኣት ምስ ተዛረበ (ዮሃንስ 8:34)፡ ብኡብኡ፡ «እቲ ወዲ እንተኣናጊፉኩም፡ ብሓቂ ሓራ ትኾኑ» (ቁ.36) በለ። ምስኡ ዘሎና ዝምድና እናዓመቕና ምስ ከድና፡ እቲ ናይ ቀደም ኣተሓሳስባና ብጥዑይ፡ ብመንፈሳዊ ትኽክለኛ ሓሳባት ብዛዕባ መን ምዃንናን ኣምላኽ መን ምዃኑን ክትካእ ይኽእል እዩ።

ምልጋማት ምብዳህ

ብዙሓት ገጽታታት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ንምልጋማት ንምብዳህ ክሕግዙና እዮም። ቀዳማይ፡ ምልጋማት ኩሉ ግዜ ከም ዝሕሱና ክንርዳእ ይግባእ። ሓደ ፍሉይ ባህሪ እንተፈጺምና፡ ናይ ደስታ ወይ ዕግበት ስምዒት ከም እንረክብ ይነግሩና። ኣብቲ ፈተና ሓደ ፍርቂ ሓቂ ኣሎ – ከመይሲ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት እውን ኣብ ሓጢኣት ሓጺር ግዜ ዝጸንሕ ደስታ ከም ዘሎ ይእምኑ (እብራውያን 11:25) – ይኹን እምበር፡ እቲ ናይ ደስታ ተስፋ ካብ ምሉእ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ። ከምቲ ኣብ ምሳሌ 7 ዘላ ፈታኒት ሰበይቲ፡ ምልጋም ድሕሪኡ ዝመጽእ ግላዊ ዋጋ ፈጺሙ ኣይገልጽን። «ብዙሓት ዝቖሰሉ ኣውዲቓ እያ፡ ኩሎም ብኣኣ ዝተቐትሉ ድማ ሓይልኛታት ሰባት ነበሩ» (ቁ.26)። ብዙሓት ሓይልኛታት ምእመናን፡ ሓደ ግዜ መንፈሳዊ ጥዕና ዝነበሮም፡ ብምልጋማት ከም ዝተሳዕሩ ምፍላጥ ኣዝዩ ዘስደምም እዩ! ድምጺ ዕሽነት ስውር ደስታታት ይምብጽዕ፡ ግን ኩሎም ጋሻታታ ብሞት ይዛዘሙ (ምሳሌ 9:13-18)።

ስለዚ፡ ነዞም ምልጋም ዝመልኦም ሓሳባት ብመጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ምምላስ መንፈሳዊ ትኽክለኛ እዩ። እዚ ኣብ 2 ቈረንቶስ 10:5 ከም «ነፍሲ ወከፍ ሓሳብ ናብ ምእዛዝ ክርስቶስ ምምጻእ» ተገሊጹ ኣሎ። ክንብል ንኽእል ኢና፡ «እወ፡ እዚ ባህሪ እዚ ንሓደ ግዜ ዕግበት ክህብ ይኽእል እዩ – ግን ብሓፍረት፡ ብጥፋእን ብመንፈሳዊ ጉድኣትን ክስዕብ እዩ!» ንርእስና፡ ሓዊ ከይተቓጸልና ክንሕዝ ከም ዘይንኽእል (ምሳሌ 6:27-28)፤ ኣብ ስጋ ምዝራእ ጥራይ ናብ ምብልሽውና ከም ዝመርሕ (ገላትያ 6:8)፤ ምስ ንፋስ ምጽዋት ጥራይ ሓደ ዓውሎ ንፋስ ከም ዘምጽኣልና (ሆሴእ 8:7) ክንነግር ይግባእ። ሓጢኣት ኩሉ ግዜ ካብቲ ክንከፍሎ ዝሓሰብናዮ ንላዕሊ ዋጋ የኽፍለና፡ እዚ ድማ ኣእምሮና ነዚ ንምዝካር ምልምማድ ጽቡቕ እዩ።

ገሊኦም ኩነታት ንምልጋም ዝያዳ ተቓላዕቲ ከም ዝገብሩና እውን ክንፈልጥ ይግባእ። እቲ ምሕጻር ቃል HALTS ዝብል፡ ብፍላይ ተቓላዕቲ ክንከውን ከለና የዘኻኽረና Hሕሙማት, Aሕርቃናውያን, Lበይናውያን, Tድኹማት ወይ Sሓዘንተኛታት። ምልጋማት ኩሉ ግዜ ስለ ዝሰርሑ ንሓደ ግዜ, ንእዞም ኣጸጋሚ ስምዒታት ንምብዳህ ማራኺ ስምዒት ቁጽጽርን ኣገባብን የቕርቡ። ዝኾነ ይኹን ዓይነት ምልጋም ባህሪ ኣብ ሓደ እዋን ማራኺ ኮይኑ ምስ ዝስምዖና፡ ኣብቲ HALTS ክፋል ዝኾነ ነገር ይስምዖና ይኸውን እንተኾይኑ ክንሓስብ ንኽእል ኢና።

እንተኾይኑ፡ ኣብ ክንድኡ ክንፈትዎም ዝግባእ ገለ ግሩም መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቅታት ኣለዉ። ፖርኖግራፊ ሕሙማት ወይ በይናውያን ስለ ዝስምዖና ማራኺ ኮይኑ እንተተሰሚዑና፡ ብዛዕባ እቲ ፈጺሙ ዘይሓድገናን ናብ ስድራቤት ኣምላኽ ዘምጽኣናን ተስፋታት ጐይታ የሱስ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ብኣልኮል ዝመጽእ ሓጺር ግዜ ዝጸንሕ ምጽንናዕ ሓዘንተኛታት ስለ ዝስምዖና ማራኺ ኮይኑ እንተተሰሚዑና፡ ብዛዕባ እቲ ሓቀኛ ሓጎስ ዘምጽእ ዘይውዳእ ፍቕሪ ኣምላኽ ክንሓስብ ንኽእል ኢና።

ብተወሳኺ፡ ኣምላኽ ዝህቦ መውጽኢ ክንደሊ ኣሎና። ኣብ 1 ቈረንቶስ 10:13፡ ክንፍተን ከለና ኩሉ ግዜ «መውጽኢ» ከም ዝኸፍትልና ተረጋጊጽና ኣሎና። መጽሓፍ ቅዱስ ንሓሳባትና ክንሕዝ ከም ዝምህረና እኳ እንተኾነ፡ ንስጋዊ ድሌታት «ክንሃድም» እውን ይምህረና (2 ጢሞቴዎስ 2:22)። እዞም ስጋዊ ድሌታት ብሓቂ ንነፍስና «ውግእ» ይገብሩ (1 ጴጥሮስ 2:11)። ኣብ ስሩዕ ኩነታት እውን ሓይልኛታት እዮም፡ ግን ምልጋም ልማድ እንተተማዕቢሉ ዝያዳ ሓይልኛታት እዮም።

ስለዚ፡ እቲ ካብ ምልጋም ዝወጽእ መገዲ ብዙሕ ግዜ ንመዓልታዊ ልማዳትና ፍሉይ ለውጢ የጠቓልል። ኣብ ግዜ ስራሕ ምትካኽ ደው ክብሉ ዝደልዩ ሰባት ምስ ፍሉያት ሰባት ወይ ኣብ ፍሉያት ግዜያት ምሳሕ ክበልዑ የድልዮም ይኸውን። ቁማር ደው ክብሉ ዝደልዩ ሰባት ንገንዘቦም ዝገብሩዎ ክቕይሩ የድልዮም ይኸውን። ኣብ 1 ቈረንቶስ 9:27 ሃዋርያ ጳውሎስ ንገዛእ ስጋኡ ምግዛእ (ቃል ብቓሉ ትርጉሙ «ኣብ ትሕቲ ዓይኑ ምውቃዕ» ዝብል ክኸውን ይኽእል እዩ) ብዛዕባኡ ተዛረበ፡ ከመይሲ ካብ ንዝመጽእ ኣገልግሎት ጐይታ ከይተኣገደ ንምርካብ። ኣብ ዝኾነ ግዜ ንምልጋማትና ክንጸምእ ድሉዋት ዲና፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ናይ ርእሰ-ቁጽጽር ዝመጽእ ሰማያዊ ሽልማት ንምርካብ (ቁ.24-25)?

ኣብ ብዙሕ ኩነታት፡ ምልጋም ባህርያት ብኻልእ ክትካእ ኣለዎም። ሓይሊ ፍቓድ ጥራይ ኣይበቅዕን፡ ከምቲ ኣብ ሮሜ 7:15-23 ዘሎ ቃልሲ ዝገልጾ። እቲ ድሌት ቅኑዕ ነገር ንምግባር፡ ንምግባሩ ሓይሊ ኣይህበናን! ኣብ ሉቃስ 11:24-26፡ ጐይታ ካብ ጽልዋ ጋኔን ሓራ ዝወጸ ሰብኣይ ገለጸ። ይኹን እምበር፡ እቲ ሰብኣይ ከምቲ እንብሎ፡ ንርእሱ «ምጽራይ» ጥራይ ፈተነ። እቲ ጋኔን እንደገና ምስ ተመልሰ፡ እቲ ንጹህ ግን ባዶ ልቢ እቲ ሰብኣይ ንሓድሽ ጽልዋ ድሉው ነበረ። እዚ ግዜ እዚ ግን፡ እቲ ጋኔን ሸውዓተ መሓዙት ክመጹ ዓደመ፡ ስለዚ እቲ ሰብኣይ ካብ ቅድሚኡ ዝኸፍአ ኩነታት ኣጋጠሞ። ካብ ናይ ቀደም ምልጋም ባህርያት ክንሰግር እንተደሊና፡ መንፈስ ኣምላኽ፡ ቃል ኣምላኽ ከምኡ’ውን ቅዱስ ንጥፈታት ንልብናን ህይወትናን ክመልኡ የድልዩና።

ነዊሕ መገዲ ናብ ዓወት

እዞም ኩሎም መጽሓፍ ቅዱሳዊ መርሆታት ንምልጋማት ንምብዳህ ጠቓሚ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡ ግን እቲ ናብ ምሕዋይ ዝወስድ መገዲ ቐሊል ከም ዝኾነ ገይሮም ቐሊል ወይ ዘቃልል ክኾኑ ኣይተሓስቡን። ምልጋማት ኣዝዮም ጽኑዓት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ብዙሕ ግዜ ንብዙሕ ዓመታት ኣብ ሓደ ሰብ ሓይሎም ኣጽኒዖም እዮም፡ ብዙሕ ግዜ ድማ ኣብ ሓደ መዓልቲ ካብ ምሕዛኦም ኣይንፍታሕን። እቲ ኣካላዊ ሳዕቤናት ናይ ምልጋም ምውጻእ ኣዝዩ ኣጸጋሚ፡ እንተላይ ሓማሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን፡ ብዙሓት ምልጋማት ብቐጥታ ንኣገባብ ኣእምሮና ይጸልዉ፡ ብነርቭ ስነ-ህይወታዊ ኣገባብ ድማ እዞም ናይ ምልጋም ባህሪ መገድታት ፈጺሞም ኣይጠፍኡን ይኾኑ። ስለዚ፡ ሓደ ናይ ቀደም ዝለገመ ሰብ ብሕክምናዊ ወይ ክሊኒካዊ ኣገባብ ፈጺሙ «ኣይሓውን» ይኸውን።

በዚ መሰረት፡ ንምልጋም ባህሪ ንምብዳህ ክንጽዕር ከለና፡ እቲ ጥበበኛ ክርስትያን ናብ እዞም ምልጋማት ንምምላስ ዘሎ ቀጻሊ ዕድልን ንጐይታ ቀጻሊ ምምርኳስ ዘድልዮን ይፈልጥ። «ዝቖመ ይመስሎ እንተኾነ፡ ከይወድቕ ይጠንቀቕ» (1 ቈረንቶስ 10:12)። ብተወሳኺ፡ ካብ ጥበበኛ መንፈሳዊ መማኸርትን መምህራንን ስሩዕ መምርሒ ምቕባል፡ ንሳቶም ድማ ተሓተቲ ምዃን፡ ክንርስዖ የብልናን።

እዚ ጽሑፍ እዚ ብዛዕባ ታሪኽ ስቲቭ ዶትሰን ጀሚሩ፡ ምልጋሙ ንመድሃኒት ሕማም ብመወዳእታ ናብ ስደትን ተስፋ ምቑራጽን ኣምርሖ፡ ኣብ ትሕቲ ድልድል ይነብርን ሞት ይምነን ነበረ። ግን ስቲቭ ዶትሰን ብየሱስ ክርስቶስ ኣመነ! ድሕሪኡ ኣብቲ ድልድል ዝነበረ ሩባ ተጠምቀ። ሓደ ጋዜጠኛ ከም ዝበሎ ገይሩ ጠቐሶ፡ «ሰለስተ ምርጫታት ኣለኩም፡ ወይ ትመውቱ፡ ወይ ናብ ቤት ማእሰርቲ ትኸዱ፡ ወይ ድማ ትድሕኑ።» ሎሚ፡ «መጽሓፍ ቅዱስ ትርጉማት ብደፍተራት ይመልእ» ከምኡ’ውን ንኻልኦት ዝለግሙ ሰባት ይሕግዝ።1

ካብ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ጀሚሩ፡ ብሓይሊ መድሓኒ ብዙሓት ከምዚኦም ዝዓበዩ ህይወት ኣለዉ። ንግላዊ ምልጋም ንምብዳህ ትጽዕር እንተኾንካ ወይ ንሓደ ዝሓዘ ሰብ ክትሕግዝ ትደሊ እንተኾንካ፡ ተባዕ ኩን! ምልጋም ውስብስብ ዝኾነ ረቛሒታት ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግን «እቲ ዝፈጠረካን ካብ ማሕጸን ዝቐረጸካን ጐይታ» ኣብኡ ንዝኣምኑ ክሕግዝ ተስፋ ሂቡ እዩ (ኢሳይያስ 44:2)።

መወከሲታት

1. ብሪን፡ ቶም። «ምጥቃም መድሃኒት ሕማም ኣብ ዝተበላሸወ ህይወት ይግለጽ።» ግንቦት 19, 2021 ተረኺቡ።
2. ሃይት፡ ሃዋርድ ኤ.፡ ከምኡ’ውን ጎርሌይ፡ ዳግላስ ኤል. «DSM-V ከምኡ’ውን ትርጉማት፡ ቅኑዕ ንምግባር ግዜኡ እዩ።» ግንቦት 19, 2021 ተረኺቡ።