ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ኣብነት ጳውሎስ፡ ትብዓት፡ ቅንዕናን ንጽህናን ኣብ ኣገልግሎት

ጆርጅ ሃውክ
19 ሰነ 2024
9 ዝተሓተ ንባብ

መዘኻኸሪ

ቅድሚ ፡ ንተሰሎንቄያውያን ብዛዕባ ኣካይዳኡ ኣብ መንጎኦም ከሎ ኣዘኻኺርዎም፡ “ንኣኻትኩም ኢልና ኣብ መንጎኹም ብኸመይ ከም ዝነበርና ትፈልጡ ኢኹም” ()። ህይወቱ ምስ መልእክቱ ይሰማማዕ ነይሩ፤ ብተደጋጋሚ ይነብር ነይሩ፡ ድማ ኣይነበረን። ብዛዕባ እቲ ፡ ሲላስን ጢሞቴዎስን ዘርኣይዎ ንምምሃር ንቕረብ።

ንወንጌል ብኸመይ ከም ዘምጽኣሎም ብምሕታት፡ ንዝኽሮም ብሰለስተ ሓረጋት ክምርምሩ ኣዘኻኺርዎም፡ “ትፈልጡ ኢኹም” (2:1,5,11)፤ “ትዝክሩ ኢኹም” () ከምኡ’ውን “ ኢኹም” ()። እዚ ዝገበረ፡ ድሕሪ ምኻዱ፡ ብተጻረርቱ ዝቐረበሉ ንምክልኻል እዩ። ንሱ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ነገራት ከም መናፍቕነት፡ ርኹስ ምኽንያት፡ ተንኮል፡ ምምላቕን ስስዔን ከሲሶምዎ ነይሮም – እዚ ድማ ክትመስሎ ዘይግባእ ሰብ ኣይኮነን። ንመልእክተኛ ብምጥቃዕ፡ ንመልእክቲ’ውን ኣዋሪዶምዎ። ንባህሪኡ ብምክልኻል፡ ንወንጌል’ውን ተኸላኺሉ እዩ። ኣምላኽ ነዚ ፍጻሜ እዚ ተጠቒሙ፡ ንተሰሎንቄያውያን ዝመስልዎ፡ ንሕና’ውን ክንመስሎ ፡ ጽሑፍ መግለጺ ናይቲ ሂቡ።

“ኣሕዋተየ፡ ምብጻሕና ናባኹም ከንቱ ከም ዘይነበረ ትፈልጡ ኢኹም እሞ። ቅድሚኡ ኣብ ፊልጲ ተሰቒልናን ተዋሪድናን ከም ዝነበርና ትፈልጡ ኢኹም፡ ግናኸ ብሓገዝ ኣምላኽና፡ ብርቱዕ ተቓውሞ እናሃለወ እኳ፡ ወንጌሉ ክንነግረኩም ደፈርና” ( NIV)።

ምብጻሖም ናብ ፍርያም ነይሩ፡ ከመይሲ ኣብ እቶም ኣረማዊ ጣኦት ናብ ኣምላኽ ዝተመልሱ፡ ክርስትያናዊ ማሕበር ድማ ዝመስረቱ፡ መሰረታዊ ለውጢ ተራእዩ ነይሩ።

ናብ ከይመጸ፡ ንሱን ሲላስን ኣብ ፊልጲ ነይሮም፡ ኣብኡ ድማ ንሓንቲ ብጋኔን ዝተታሕዘት ባርያ ኣሕዊዮማ። እቶም ወነንቲ ናይታ ብጥንቈላ ገንዘብ ክሰርሑ ከም ዘይከኣሉ ምስ ፈለጡ፡ ንጳውሎስን ሲላስን ኣሲሮም፡ ክዳውንቶም ኣውሪዶም፡ ብብርቱዕ ገሪፎም ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣእትዮምዎም ()። ጳውሎስን ሲላስን ኣብ ፊልጲ ተሰቒሎም፡ ግናኸ ኣይተሓድጉን። ኣብ ክንዲኡ፡ ናብ ኸዱ፡ ኣብኡ ድማ ኣምላኽ ንወንጌል ኣብ ቅድሚ ተቓውሞ ንምስባኽ ሃቦም። እቶም ኣይሁዳውያን መራሕቲ ዕግርግር ኣምጺኦም ጳውሎስን ሲላስን ነታ ከተማ ገዲፎማ። እዚ ተቓውሞ እዚ እናሃለወ እኳ፡ ነዚ ሓቅታት እዚ ንምስባኽ ይጓየ ነይሩ፡ ኩሉ ሰብ ሓጢኣት ከም ዝገበረን ኣምላኽ ከም ዝተፈልየን፤ የሱስ ናብ ዝወስድ እንኮ መገዲ ምዃኑን፤ ምድሓን ድማ ብእምነት ጥራይ ዝቕበልዎ ናጻ ህያብ ኣምላኽ ምዃኑን (፤ )።

ዝኣምኖ ይፍጽም ነይሩ፡ “ብወንጌል ኣይሓፍርን እየ፡ ከመይሲ ንዝኣምን ኩሉ፡ ንኣይሁዳዊ ቐደም፡ ንግሪኻዊ ድማ፡ ንምድሓን ሓይሊ ኣምላኽ እዩ” ()። ብባህሪኡ ትብዓተኛ ኣይነበረን (፤ )። ንተቓውሞ ንምግጣም ካበይ ረኸበ? “ብሓገዝ ኣምላኽና፡ ብርቱዕ ተቓውሞ እናሃለወ እኳ፡ ወንጌሉ ክንነግረኩም ደፈርና” ()።

ቅንዕና

“ምሕጽንታናስ ስሕተት ወይ ርኹስ ምኽንያት ኣይመጸን፡ ከምኡ’ውን ክንጥብሩኹም ኣይፈተናን። ብኣንጻሩ፡ ብኣምላኽ ተፈቒድና ንወንጌል ዝተኣመና ሰባት ኮይና ንዛረብ። ንሰብ ከም ዘይኮነስ ንኣምላኽ፡ ንልብና ዝምርምር፡ ንምሕጓስ ኢና ንፍትን ዘለና። ምምላቕ ከም ዘይተጠቐምና፡ ወይ ንምሽፋን ጭምብል ከም ዘይገበርና ትፈልጡ ኢኹም – ኣምላኽ ምስክርና እዩ። ሰብ፡ ኣኻትኩም ወይ ካልእ ዝኾነ ሰብ፡ ደገፍ ኣይደለናን። ከም ሃዋርያት ፡ ንኣኻትኩም ጾር ክንከውን ምኸኣልና” ()።

ንወንጌል ንተሰሎንቄያውያን ክሰብኽ ስለምንታይ ቀጸለ፡ እኳ ደኣ ዘይተፈታዊ እኳ እንተነበረ? እቲ ብተጻረርቲ ዝተዋህበ ሰለስተ ምኽንያታት ከም ዘይነበረ ይብል። ቀዳማይ፡ ሓሳዊ ኣይነበረን። ንግላዊ እምነቱ ኣየተባብዐን፡ ኣብ ክንዲኡ ግና ንሓቂ ኣምላኽ ሰበኸ። ካልኣይ፡ ንሰባት ኣብ ዘይስነ-ምግባራዊ ክዋፈሩን ዝደለይዎ ክገብሩን ኣየተባብዐን። ሳልሳይ፡ ንሰማዕቱ ብጽቡቕ ቓላት ኣየታልልን ወይ ኣየደናግረን። እቲ ኣብዚ ዝተጠቕመ ግሪኻዊ ፡ ንዓሳ ንምሓዝ ዝጥቀሙሉ መሳብሒ ይገልጽ፤ ንዝኾነ ዓይነት ተንኮል ንረብሓ ይጥቀሙሉ ነይሮም። ኣብ ቈረንቶስ () ተመሳሳሊ ክሲ ተንኮል ኣጋጢምዎ ነይሩ።

ድሕሪኡ ድማ ስለምንታይ ክሰብኩ ከም ዝቐጸሉ፡ እኳ ደኣ ሽግር እንተ ኣምጽኣሎም፡ ነገሮም፡ ኣምላኽ ንወንጌል ኣውሂብዎም ነይሩ፤ እዚ መልእኽቲ ኣምላኽ እዩ ነይሩ፡ ናቶም ኣይኮነን፤ ንሰባት ከም ዘይኮነስ ንኣምላኽ ንምሕጓስ ይፍትንሉ ነይሮም፤ ፍርዲ ኣምላኽ ናይ ካልኦት ዝያዳ ከም ዝቑጸር ይፈልጡ ነይሮም። እቲ ንኣምላኽ ከስምዕ ዝደሊ ሰብ፡ ኣብቲ ኣብ ቃሉ ዝርከብ ስርዓታት ተመርኲሱ ይገብር።

ድሕሪኡ ንኻልኦት ክልተ ምኽንያታት ብተጻረርቲ ዝተዋህቡ – ምምላቕን ስስዔን – ተቓዊሙ። ንኻልኦት ንምጽልዋዕ ወይ ንሰባት ንምሕጓስ ምምላቕ ፈጺሞም ኣይተጠቕሙን ()። ንገንዘብ ኣይሰበኹን፡ እኳ ደኣ ደገፍ ክረኽቡ መሰል እንተ ነበሮም (፤ )። ግላዊ ረብሓ ፈጺሙ ዕላማ ኣይነበረን ()። ኣምላኽ ምስክሩ ምዃኑ ገሊጹ፡ ከመይሲ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ንምኽንያትና ክፈልጥ ዝኽእል። ድማ ብልጽግና ኣይተመባጽዐን።

ርህሩህ ፍቕሪ

“ከም ኣደ ንንኣሽቱ ደቃ እትከናኸን፡ ኣብ መንጎኹም ገርህና ነበርና። ንወንጌል ኣምላኽ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንህይወትና’ውን ምስኻትኩም ንምምቕቓል ክሳዕ ክንድዚ ንፈትወኩም ነበርና” ()።

ድሕሪ ነቲ ንዕኡ ዝቐረበ ክስታት ምምላሱ፡ ብዛዕባ ኣካይዳኦም ኣብ ዝያዳ ሓበሬታ ሃበ። ጉጅለ ከም እትጥቡ ኣደ ንደቃ እትከናኸን ነይራ። ገርህታት፡ ተኸላኸልትን ፈቀርትን ነይሮም። ከምቲ ኣደ ንጥቕሚ ህጻና ኣብ ቅድሚ ጥቕማ እትሰርዕ፡ ንሳቶም ድማ ንጥቕሚ ኣብ ቅድሚ ጥቕሞም ሰሪዖም። ከምቲ ኣደ ንህጻና መዓልትን ለይትን ሓይሊ እትጥቀም፡ ንሳቶም ድማ ንተሰሎንቄያውያን ንምጓስ ጊዜን ሓይሊን ኣጥፊኦም። ብውልቂ ይሓልዩሎም ነይሮም። ክንደይ ፍልልይ ምስቲ ሓሳዊ ክስታት!

ጽንዓት

“ኣሕዋተየ፡ ጻዕርናን ሽግርናን ትዝክሩ ኢኹም፡ ንወንጌል ኣምላኽ ክንሰብከኩም እንከለና፡ ንዝኾነ ሰብ ጾር ከይንኸውን፡ መዓልትን ለይትን ንሰርሕ ነበርና” ()።

ጻዕራም ሰብ ነይሩ፡ ብሞያኡ ሰራሒ ድንኳን። ኣብ ደገፍ ካልኦት ክምርኮ ምኸኣለ ነይሩ፡ ግናኸ ንግላዊ ወጻኢታቱ ንምኽፋልን ኣብኦም ከይተመርኮስን ይሰርሕ ነይሩ። ክሰብኽ፡ ከምህርን ንሓደስቲ ኣመንቲ ክጓስን እንከሎ፡ ድንኳናት ይሰርሕን የዐሪን ነይሩ።

ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ናብ ጽሒፉ፡ “ምስኻትኩም ከለና ስራሕ ኣልቦ ኣይነበርናን፡ ከምኡ’ውን ንዝኾነ ሰብ ምግቡ ብዘይ ምኽፋል ኣይበላዕናን። ብኣንጻሩ፡ መዓልትን ለይትን ንሰርሕ ነበርና ... ንዝኾነ ሰብ ጾር ከይንኸውን። እዚ ዝገበርናዮ ... ንኣኻትኩም ክትመስልዎ ሞዴል ንምዃን እዩ” ()። ንድኻታትን ንዝተሰቕሉን ጾር ከይከውን ይሰርሕ ነይሩ፡ ንመልእክቲ ወንጌል ድማ ብዝኾነ መገዲ ክዓግቶ ኣይደለየን።

“ኣብ መንጎኹም ንዝኣመንኩም ብኸመይ ፡ ጻድቃንን ዘይነቐፍትን ከም ዝነበርና፡ ኣኻትኩም ኢኹም፡ ከምኡ’ውን ኣምላኽ” ()።

ንኣካይዳኦም ብሰለስተ መገዲ ገሊጽዎ። ቀዳማይ፡ “” ነይሮም – ሓጢኣት ንኣምላኽ ዝተፈልዩ። ምስ ኣምላኽ ጽቡቕ ርክብ ነይርዎም። ካልኣይ፡ ብባህሪን ብኣካይዳን “ጻድቃን” ነይሮም። ንቈረንቶሳውያን ድማ፡ ምስታይ ወይ ምብላዕ ንዝኾነ ሰብ እንተ ኣሰናኸለ፡ ንኽልቲኡ ከም ዘይትንክፍ ጽሒፉ ()። ከምኡ’ውን ንቲቶስ፡ “ኣብ ኩሉ ብጽቡቕ ስራሕ ኩኖም” () ኢሉ ነገሮ። ሳልሳይ፡ ንኣምላኽን ንሰባትን “ዘይነቐፍቲ” ነይሮም። እዚ ማለት ሓጢኣት ኣልቦ ነይሮም ማለት ኣይኮነን፡ ግናኸ ተናዚዞም ነይሮም፡ “ኣምላኽ ... ንልቢ ይምርምር” () ከም ዝኾነ ድማ ይፈልጡ ነይሮም።

ልዑል ደረጃ ኣንቢሩ። እዚ እዩ እቲ ክንበጽሖ ዘለና ደረጃ ፤ ናይ ሃብቲ ዘይኮነስ፡ ናይ ። እዚ እዩ እቲ ንኣምላኽ ከስምዑ ዝደልዩ ሰባት ዝነብርዎ ኣገባብ ።

ምምሃር

“ከምቲ ኣቦ ንደቁ ዝገብሮ፡ ንኣኻትኩም ንነፍሲ ወከፍኩም ከም ዝገበርና ትፈልጡ ኢኹም፡ እናተባብዕና፡ እናጸናናዕናን፡ ንኣምላኽ፡ እቲ ናብ መንግስቱን ክብሩን ዝጸውዓኩም፡ ብቑዕ ክትነብሩ እናተማሕጸና” ()።

ከም ኣደ ጥራይ ዘይኮነስ ይሓሊ ነይሩ፡ ከም ኣቦ’ውን ይምህር ነይሩ። ኣብቲ ባህሊ እቲ፡ ሰበይቲ እያ መብዛሕትኡ ምግቢ እትህብ፡ ሰብኣይ ድማ ንስልጠና ነይሩ። ዕላማ ፡ “ንኣምላኽ ብቑዕ ክትነብሩ” ምዃኑ ነይሩ። እዚ ስልጠና እዚ ሓደ ንሓደ እዩ ነይሩ፡ “ንነፍሲ ወከፍኩም ገበርና”። ኣቦ ንደቁ ክምህርን ከሰልጥንን እንከሎ፡ ሰለስተ ነገራት የጠቓልል፡ “ምብራዕ፡ ምጽንናዕን ምምሕጻን”። ናይ ጊዜን ትዕግስትን የድሊ። ናብ መንፈሳዊ ብስለት ንምዕባይ፡ ሓደ ክርስትያን ነዚ ኩሉ ነገራት ናይ የድልዮ። እቲ ኣሰልጣኒ እቲ ተሰልጣኒ እንታይ ከም ዘድልዮ ንምፍላጥ፡ ብውልቂ ክፈልጦ የድልዮ።

እንታይ ክንመሃር ንኽእል? ቀዳማይ፡ ንሱ ሃዋርያ ነይሩ። ሎሚ ሃዋርያት እኳ እንተ ዘይብልና፡ ከመይሲ ንሳቶም እዮም መስረትቲ ቤተ ክርስቲያን ክርስትያን ()፡ ኣብቲ ከባብያዊ ቤተ ክርስቲያን መሪሕነት ንምሃብ ሽማግለታት ኣለዉና። ካልኣይ፡ ሰባኺ ነይሩ፡ ብፍላይ ድማ ንኣህዛብ። እቲ ንወንጌል ንምዝርጋሕ ዘሎ ተልእኮ፡ ንኹሎም ኣመንቲ፡ ብፍላይ ድማ ነቶም ናይ ስጦታ ዘለዎም፡ ሓላፍነት እዩ። ሳልሳይ፡ ብዙሕ ክፋል ናይ ዝጸሓፈ ነይሩ። ሽማግለታት፡ ሰበኽትን መምህራንን ክመሃሩ ይኽእሉ፡ ንሱ ድማ ንርእሱ ቤተ ክርስቲያን ከም ዝኾነ ገሊጹ ()። ንሰባት ናብ ክርስትያናዊ ንምምጻእን ኣብኡ ንምዕባይን ብጽንዓት ሰሪሑ።

ኣገባብ ህይወትና ንሰባት ናብ ይስሕቦም ድዩ? ንኣብነት ንስዓብ፡ ንኣምላኽ ብቑዕ ድማ ንነብር። ቀንዲ መልእክቱ ወንጌል ነይሩ። ምኽንያቱ ንኣምላኽ ምሕጓስ ነይሩ። ኣገባብ ህይወቱ ናይ ፡ ገርህነት፡ ጽንዓትን ቅድስናን ነይሩ። ንሓደስቲ ኣመንቲ ፍቕሪ ኣርእዩ። ትብዓተኛ፡ ቅኑዕ፡ ብንጽህና ዝመልአን ጻዕራምን ነይሩ። ቓሉን ኣካይዳኡን ንኣምላኽ ክብሪ ኣምጺኡ። ንኣብነት ብምምሳል ሞዴል ኣመንቲ ኮይኖም። ሽማግለታት፡ ሰበኽቲ፡ መምህራን ወይ ኣገልገልቲ እንተኾና፡ ኩላትና ንጳውሎስ ክንመስሎ ንኽእል ኢና።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia