ተግባራዊ ትምህርቲ ካብ ኣቢጋይል፡ ባህሪ፣ ጥበብ፣ እምነት

ተግባራዊ ትምህርቲ ካብ ኣቢጋይል

ኣብ ማኦን ሓደ ሰብኣይ ነበረ … ስም እቲ ሰብኣይ ናባል፡ ስም ሰበይቱ ድማ ኣቢጋይል ነበረ። ንሳ ድማ ሰበይቲ ጽቡቕ ምስትውዓልን ጽቡቕ ትርኢትን ነበረት። እቲ ሰብኣይ ግን ጨካንን ኣብ ተግባራቱ ክፉእን ነበረ። —1 ሳሙኤል 25:2-3 NKJV

መርዓኦም

ክልተ ከም ናባልን ኣቢጋይልን ዝተፈላለየ ባህርይ ዘለዎም ሰባት ከመይ ገይሮም ተራኺቦም? ኣቢጋይል ንመን ከም እትውሃብ ምርጫ ዘይነበራ ዝተሰርዐ መርዓ ነይሩዶ? ንናባል ስለ ዝሃብተመዶ መርዓዊ ገበረት? ብዙሓት ሕቶታት ክንሓትት ንኽእል ኢና፡ ግን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ መልሲ የብልናን። ኣምላኽ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ ኣገልገልቱ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ክንፈልጦ ዘድልየና ጥራይ ክጽሕፉ ገይርዎም።

እዚ ኣስተብህል። ሓያት መጻምዲ ክትደሊ ከለኻ፡ ባህርይ ካብ ጽቡቕ ትርኢት ዝበለጸ ኣገዳሲ እዩ። ብዛዕባ እዛ ሰበይቲ እዚኣ ብርሃናዊ መግለጺ ተዋሂቡና፡ “ንሳ ሰበይቲ ጽቡቕ ምስትውዓልን ጽቡቕ ትርኢትን ነበረት።” ወይዮ፡ ክንደይ ዝኸውን መወድሲ ግምገማ – እዚ ድማ ብጐይታ! ባህርያታ ቅድሚ ኣካላዊ ባህርያታ ዝተዘርዘረሉ ምኽንያት፡ ባህርይ ካብ ትርኢት ሰብ ዝበለጸ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ እዩ። ብሓቂ፡ ጽባቐ ሰበይቲ ወይ ጽባቐ ሰብኣይ ኣታላልን ሓደገኛን ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሕ ግዜ ብጌጋ ምኽንያት ናብ ሰብ ክንስሓብ ንኽእል ኢና። ነቲ ምሳሌ ኣስተብህል። “ውሽጣዊ ጽባቐ ሓሳዊ እዩ፡ ጽባቐ ድማ ሓላፊ እዩ፡ እታ ንእግዚኣብሔር እትፈርህ ሰበይቲ ግን ክትውደስ እያ” (ምሳሌ 31:30)። ዓያሱ፡ ከም ናባል፡ ንጽቡቕ ትርኢት ክደልዩ ይኽእሉ እዮም፡ እቶም ጥንቁቓት ግን ንጽቡቕ ባህርይ የድንቑ።

ፍርዲ ክመጽእ እዩ

መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሰባት፡ ከም ኣቢጋይልን ሰብኣያ ዝኣመሰሉ፡ ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ ዝተኻተቱ፡ ትኽክለኛ መግለጺ ኣብ ምሃብ ይቕሬታ ከም ዘይሓትት ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ። ናይ ናባል ባህርይ ስስዔን ንፉግነትን፡ ብጐይታ ዝተራእየ፡ ንኣምላኽ ኣየሐጎሰን። ወዲ ሓደ ሰሙን ኣብ ውሽጢ ግዜ ዝሞተሉ፡ ብቕጽበት ዝመጸ ፍርዲ ነበረ።

እዚ ኣስተብህል። ኣብ ሰማይ ብዛዕባ ነፍሲ ወከፍና ጸብጻብ ይጽሓፍ ኣሎ፡ ሓሳባትና፡ ተግባራትናን ዕላማታትናን ሓዊሱ። ኣብ ብዙሕ እዋናት፡ ብሓጎስ፡ ብዛዕባ ናይ ርእስና ተግባራትን ሓጢኣታትን ብቕጽበት ኣይንሳቐን ኢና። ግን ኩሎም ክርስትያናት ኣብ ቅድሚ ወንበር ፍርዲ ክርስቶስ ክቐርቡ እዮም፡ ነፍሲ ወከፍ ድማ ብዛዕባ እቲ ብስጋ ዝተገብረ ነገራት፡ “ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ” (2 ቈረንቶስ 5:10) ክፍረድ እዩ። ዘይኣመንቲ ኣብ ዓባይ ጻዕዳ ወንበር ክፍረዱ እዮም (ራእይ 20:11-15 ኣስተብህል።) እሞ ናብ ዘለኣለማዊ ስቓይ ክውገዙ እዮም።

ኣቢጋይል – ጽቡቕ ትርኢት

ቅዱስ ጽሑፍ ንኣቢጋይል ከም ጽብቕቲ ሰበይቲ ገይሩ ምስ ገለጻ፡ ክትኣምን ኣለካ! ድሕሪ ኩሉ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ጽቡቕን ሕማቕን ተግባራት ሰብ ጥራይ ኣይኮነን ዝመዝግብ፡ ኣብ ገለ እዋናት ድማ ትርኢቶም እውን ይገልጽ እዩ።1 ነዚ መግለጺ እዚ ክንቕበሎ ንኽእል ኢና፡ ከመይሲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኩሉ ዝብሎ ሓቂ እዩ (መዝሙር 119:160)።

እዚ ኣስተብህል። ንስኻ ጽቡቕ ወይ ጽቡቕ ዘይኮንካ ሰብ ኢኻ ትብልዶ? ኣይትጨነቕ። ነፍሲ ወከፍና ብ“ምስሊ” ኣምላኽ ተሰሪሕና ኢና (ዘፍጥረት 1:27፡ 9:6)። ብተወሳኺ፡ ንስኻን ኣነን ብዛዕባ ትርኢትና ንፈጣሪና ክንውድስ ክንኽእል ኣሎና፡ ከመይሲ ነፍሲ ወከፍና “ብፍርሃትን ብድንቂን ተሰሪሕና” ኢና (መዝሙር 139:14)። ንሱ ንዓኻን ንኣይን ኣብ ዕላማ ናይ ዘለኣለማዊ ትልሚ ኣምላኽ ክንሰማማዕ ገይሩና።

ብዛዕባ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ከምዚ ተባሂሉ ነይሩ፡ “ንሱ ቅርጺ ወይ ጽባቐ የብሉን፡ ክንርእዮ ኸለና ድማ፡ ክንደልዮ ዝግብኣና ጽባቐ የብሉን” (ኢሳይያስ 53:2)። ግን፡ “ንሱ ቅድም ስለ ዝፈተወና ንፈትዎ” (1 ዮሃንስ 4:19)። ባህርያቱን ስራሑን እዩ ኣብ ኣዒንትና ዝበለጸ ጽቡቕ ዝገበሮ! ዮሃንስ፡ ደቀ መዝሙር ጐይታ፡ ከምዚ ኢሉ፡ “እቲ ቃል ድማ ስጋ ኮይኑ ኣብ ማእከልና ሓደረ፡ ክብሩ ድማ ረኤና፡ ከም ክብሪ ሓደ ወዲ ካብ ኣቦ፡ ምሉእ ጸጋን ሓቅን” (ዮሃንስ 1:14)። እዚኣቶም ኣበይ ረኣይዎ? ኣብ ገጹን ከምኡ’ውን ኣብ ተግባራቱን! ኦህ፡ ገጽና ካብኡ ዝበለጸ ጽባቐ እንተ ዘንጸባርቕ!

ኣቢጋይል – ጥበበኛ ሰበይቲ

እዛ ሰበይቲ እዚኣ “ጽቡቕ ምስትውዓል” ነበራ (1 ሳሙኤል 25:3)። ብመሰረት ቁጽርታት 14-38፡ ብብዙሕ መንገዲ ብቑዕ ባህርይ ከም ዝነበራ ክትግመት ትኽእል እያ፡

• ንሳ ብ ጥበብ ኣብ ምድሓን ቤታ ካብ ጥፍኣት ተዋጊኣ።
• ንሳ ደፋር ነበረት፡ ንዳዊትን ን400 ሰቡን ብምዕጋታ።
• ንሳ ትሑትነበረት፡ ሃብታም እኳ እንተነበረት፡ ንዳዊት ብዝደረሰትሉ ኣገባብ። (እዛ ኣብነት ዝኾነት ሰበይቲ ኣብ ቅድሚ ዳዊት ብገጻ ወደቐት፡ እሞ ድማ ኣዝዩ ዘደንቕ ናይ ትሕትና፡ ክብሪን ኣኽብሮትን ዘረባ ተዛረበት። ነቲ ጸብጻብ ኣብ ቁጽርታት 23-31 ኣንብብ)።
• ንሳ እምነት ኣብ ኣምላኻ ኣርኣየት፡ ንዳዊት ከምቲ ዝተነጽገ ንጉስ ክኸውን ዝነበሮ ብምፍላጣ።
• ንሳ ኣዝያ ለጋስ ነበረት፡ ነቲ ንዳዊት ዘምጸኣቶ ዓቢ ህያብ።
• በዞም መንገዲ እዚኦምን ብኻልኦትን ንሳ ባህርያት እታ ንእግዚኣብሔር እትፈርህ ሰበይቲ ኣርኣየት፡ እወ፡ ንሳ ብሓቂ “ክትውደስ” እያ (ምሳሌ 31:30)። ናባል ምስ ሞተ፡ ንሳ ንሓሳብ ዳዊት ተቐቢላ ሰበይቱ ምዃናስ ዘገርም ድዩ? እዚ እውን ምሉእ ናይ እምነት፡ ምግዛእን ጽባቐን ተግባር ነበረ፡ ከመይሲ ምስቲ ዝተነጽገ ንጉስ ክትተሓሓዝ ፍቓደኛ ነበረት።

እዚ ኣስተብህል። ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ውሽጥና ብምህላዉ፡ ንሕና እውን ጽቡቕ ክርስትያናዊ ባህርይ ክንምዕብልን ነቶም ሕጂ ዝጠቐስናዮም ገለ ባህርያት ክንመስልን ንኽእል ኢና። “ብቑዓት ጐይታ ኴንኩም ክትመላለሱ፡ ብኹሉ ኸኣ ከተሐጕስዎ፡ ኣብ ኩሉ ጽቡቕ ግብሪ ፍረ ክትፈርዩ፡ ኣብ ፍልጠት ኣምላኽ ድማ ክትዓብዩ” (ቆሎሴ 1:10) ተባሂልና ኢና። ክንደይና ኢና ነቲ ናይ ኣቢጋይል ዝበለጸ ብልሓት ከነርኢ እንኽእል? ግን ንሕና፡ ነፍሲ ወከፍና፡ ምስቲ ዝተነጽገ ንጉስና – ጐይታ የሱስ ክርስቶስ – ክንተሓሓዝን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኡ ዝግባእ ባህርይ ክንምዕብልን ክንደሊ ንኽእል ኢና።

ዝሓለፉ ነገራት ይጣበቑ

ኣብ ባህርይን ተግባራትን ኣቢጋይል ብዙሕ ጽቡቕ እኳ እንተተራእየ፡ ካብቲ ዝሓለፈ ምትእስሳራ ክትሃድም ኣይከኣለትን። ስማ ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ ክጥቀስ ከሎ፡ “ሰበይቲ ናባል” ዝብል መግለጺ ይውሰኽ። ምስቲ “ዓሻ” ዝነበራ ምትእስሳር ንምሉእ ህይወታ ዝተጣበቓ ይመስል። ምስ ናባል እቲ ካርሜላዊ ዝነበራ መርዓ ኣብ ባህርያታ ጸሊም ነጥቢ ዝገበረ ጌጋ ነይሩዶ? ኣይንፈልጥን ኢና። ግን ዝሓለፉ ምትእስሳራት ስም ሰብ ከበላሽዉ ይኽእሉ እዮም። ብሓጎስ፡ ናይ ናባል ግላዊ ባህርይ ኣብኣ ኣይተላገበን! ንሳ፡ ከምኡ’ውን ቀጺላ፡ ሰበይቲ ጽቡቕ ምስትውዓልን ጽቡቕ ትርኢትን ነበረት።

እዚ ኣስተብህል። ኣብ ዝሓለፈ ብዛዕባኡ ዘይንሕበነሉ ነገራት ኣለዉና – እንተላይ እንሓፍረሉ ነገራት። ብዙሓት ክርስትያናት ናይ ዝገበርዎ ሓጢኣት፡ ጌጋታት ወይ ዘሕፍር ተግባራት ትዝታታት ኣለዎም። ብሓጎስ፡ ኩሎም ዝገበርናዮም ሓጢኣታት ካብ ሰማያዊ ጸብጻባት ተደምሲሶም እዮም። ኣምላኽ፡ ኣብ እብራውያን 8:12፡ ብዛዕባኦም ከምዚ ይብል፡ “ንዓመጻኦም ክምሕሮም እየ፡ ንሓጢኣቶምን ንዓመጻኦምን ድማ ድሕሪ ሕጂ ኣይዝክሮምን እየ!”

ግን፡ ገለ ሰባት ብሕማቕን ብዘሕዝንን ኣገባብ ክዋግኡና እዮም፡ ገለ ዝገበርናዮም ተግባራት ከይረሰዑ።2 ብዛዕባ እዞም ጌጋታት ርእይቶታት ክወሃብ ከሎ፡ ክንብቀል ወይ ክንሓስበሎም ጥበበኛታት ክንከውን ኣሎና። የግዳስ፡ ነዞም ጾራት እዚኦም ናብ ጐይታ ክንወስዶም ኣሎና፡ ንሱ ድማ፡ “ኣቱም ኵልኹም ዝጽዕርኩምን ጾር ዝኸበደኩምን፡ ናባይ ንዑ፡ ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ” (ማቴዎስ 11:28) ኢሉ እዩ። ብሓይሊ ኣምላኽ ከም ኣቢጋይል ክንከውን ክንዓልም ንኽእል ኢና፡ ንሳ ንዝተነጽገ ንጉሳ ከተገልግል ቀጸለት። ሓዲስ ኪዳን ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣቢሉ ተመሳሳሊ ሓሳብ የቕርብ፡ “ሓደ ነገር ግን እገብር፡ ነቲ ድሕረይ ዘሎ እናረሳዕኩ፡ ነቲ ቅድመይ ዘሎ ድማ እናበጻሕኩ” (ፊልጲ 3:13)።

ተስፋ እገብር፡ እዞም ብዛዕባ ኣቢጋይል ዝተሓባበሩ ሓሳባት ንብዙሓት ኣንበብቲ ሓጋዝን ኣተባባዕን ክኾኑ፡ ንጐይታ ድማ ክብሪ ከምጽኡ። ጂቲ

መወከሲታት

1. ገሊኦም ካልኦት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ጽቡቕ ትርኢት ዝተመዝገበሎም ሰባት ሳራ (ዘፍጥረት 12:11)፡ ራሄል (29:17)፡ ዳዊት (1 ሳሙኤል 16:12) ከምኡ’ውን ባትሸባ (2 ሳሙኤል 11:2) ይርከቡ።
2. ካልኦት ጽቡቕ ወይ ሕማቕ ዝገበሩ ሰባት ቶማስ እዮም፡ ንሱ መጀመርታ ጐይታ ከም ዝተንስአ ዝጠራጠረ (ዮሃንስ 20:24-28)፡ ከምኡ’ውን ይሁዳ ኣስቆሮታዊ “ንሱ ንጐይታ ዝሃበ” (ማቴዎስ 10:4)።

ዳዊት ብምእታው እታ ጽብቕቲ ኣቢጋይል፡ ሰበይቲ ናባል፡ ካብ ሕማቕ ዕላማኡ ተዓጊቱ። ንሳ ሰብኣያ ዝገበሮ ምስ ሰምዐት፡ ብቕጽበት ንዳዊትን ሰቡን ዓቢ ህያብ ኣዳለወት። እዚ ንጉሳዊ ህያብ ነበረ፡ ክልተ ቆርበት ወይኒ ዝመልአ ሓዊሱ። እዚ ኩሉ ድማ ንሰብኣያ ከይሓተተት ገበረት። ኣብ ቅድሚ ዳዊት ዝወሰደቶ ቦታ፡ ልማኖኣ፡ ኣምልኾኣ፡ ትሑት ጸሎታ ንይቕረታ፡ ጥንቁቕ ምጥቃሳ ንናይ ንጉስ ሓጢኣተኛ ምፍጣን ንደም ምፍሳስ፡ እምነታ ኣብ ዝመጽእ ናይ ዳዊት ምዕባይ፡ ከምኡ’ውን መወዳእታ ሕቶኣ፡ “ሽዑ ንገረድካ ዘክር” (1 ሳሙኤል 25:31 KJV)፡ ሃብታምን ጽቡቕን እዩ። ኣቢጋይል፡ እታ ምስትውዓልን ጽቡቕ ገጽን ዝነበራ ሰበይቲ፡ ንሓቀኛ ምእመን ትውክል፡ ከምኡ’ውን ከም ዓይነት ቤተ ክርስቲያን ክትውሰድ ትኽእል እያ። ናባል፡ ንሱ ሰብኣያ ዝነበረ፡ ንኣረጊት ባህርይ፡ ንስጋ፡ ይውክል እዩ። ግን፡ ናባል ሞተ እሞ ኣቢጋይል ድሕሪኡ ንዳዊት ተመርዓወት፡ ከምቲ ምእመን ንሓጢኣትን ንሕግን ዝሞተ፡ ሕጂ ድማ ንኻልእ ተመርዒኡ – ንክርስቶስ (ሮሜ 7:4)። —ኣርኖ ሲ. ጋበላይን፡ እቲ ዝተሰርሐ መጽሓፍ ቅዱስ (ዝተሰርሐ)።