ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ? እዚ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ኣገደስቲ ሕቶታት ህይወት እዩ። የሱስ ክርስቶስ፡ «ሰብ ካብ ሓድሽ እንተዘይተወልደ፡ መንግስቲ ኣምላኽ ክርኢ ኣይክእልን እዩ» (ዮሃንስ 3:3) በለ።
«ኣባል ቤተ ክርስትያን እየ፤ ክርስትያን እየ ይመስለኒ» ኢልካ ምምላስ ጥራይ ኣይኣክልን። ኣሽሓት ስማውያን ክርስትያናት ቅዱሳት ጽሑፋት ዝሃቡና ምልክታት ምውላድ ሓድሽ ኣየርእዩን—ብዙሓት ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ዮሃንስ ተዘርዚሮም ኣለዉ።
ልሙድ ሓጢኣት የብሉን
ቅድሚ ኹሉ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ኹሉ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ» (1 ዮሃንስ 3:9)። «ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ኹሉ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ» (1 ዮሃንስ 5:18)።
ሓድሽ ዝተወልደ ወይ ዝተሓደሰ ሰብ፡ ልሙድ ሓጢኣት ኣይገብርን። ብልቡን ብፍቓዱን ብምሉእ ድሌቱን ሓጢኣት ኣይገብርን። ምናልባት ተግባራቱ ሓጢኣተኛታት እንተኾኑ ዘይሓስበሉ፡ ከምኡውን ክፉእ ድሕሪ ምግባሩ ኩሉ ግዜ ዘይሓዝነሉ ግዜ ነይሩ ይኸውን። ኣብ መንጎኡን ሓጢኣትን ባእሲ ኣይነበረን፤ ፈተውቲ ነበሩ። እቲ ሓቀኛ ክርስትያን ግን ንሓጢኣት ይጸልኦ፡ ይሃድሞ፡ ዝዓበየ መዓቱ ገይሩ ይርእዮ፡ ጽዕነት ምህላዉ ይኹርዮ፡ ኣብ ትሕቲ ጽልዋኡ ምስ ወደቐ ይሓዝን፡ ብምሉኡ ካብኡ ንምድሓን ይምነ። ሓጢኣት ድሕሪ ሕጂ ኣየሐጕሶን፡ ከምኡውን ንዕኡ ዘይግድስ ነገር ኣይኮነን፤ ዝጸልኦ ዘሰንብድ ነገር ኮይኑ እዩ። ይኹን እምበር፡ ምህላዉ ኣብ ውሽጡ ከወግዶ ኣይክእልን።
ሓጢኣት የብለይን እንተበለ፡ ይሕሱ እዩ (1 ዮሃንስ 1:8)። ግን ንሓጢኣት ከም ዝጸልኦ፡ ከምኡውን ዓብዪ ትምኒት ነፍሱ ሓጢኣት ከይገብር ምዃኑ ክዛረብ ይኽእል እዩ። ሕማቕ ሓሳባት ናብ ኣእምሮኡ ከይኣትዉ፡ ወይ ድማ ጉድለታት፡ ምሕላፋት፡ ከምኡውን ንቓላቱን ተግባራቱን ዝምልከቱ ጉድለታት ከይረአዩ ከልክል ኣይክእልን። «ብብዙሕ ነገር ኹላትና ንጋገ» (ያእቆብ 3:2) ምዃን ይፈልጥ። ግን ብሓቂ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፡ እዚ ነገራት እዚ ሓዘንን ጓህን ከም ዝፈጥረሉ፡ ከምኡውን ምሉእ ባህርዩ ከም ዘይሰማምዓሉ ክዛረብ ይኽእል እዩ። እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ብክርስቶስ ምእማን
ካልኣይ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«የሱስ ክርስቶስ ምዃኑ ዝኣምን ኹሉ ካብ ኣምላኽ ተወሊዱ እዩ» (1 ዮሃንስ 5:1)።
ሓድሽ ዝተወልደ ወይ ዝተሓደሰ ሰብ፡ የሱስ ክርስቶስ ንነፍሱ ይቕረ ክብል ዝኽእል እንኮ መድሓኒ ምዃኑ፡ ንሱ ብኣምላኽ ኣቦ ንዚ ዕላማ እዚ ዝተሾመ መለኮታዊ ሰብ ምዃኑ፡ ከምኡውን ካብኡ ወጻኢ ካልእ መድሓኒ ከም ዘየለ ይኣምን። ኣብ ርእሱ ዘይምብቕዓት ጥራይ ይርኢ። ግን ኣብ ክርስቶስ ምሉእ እምነት ኣለዎ፡ ብእኡ ብምእማን ድማ ሓጢኣታቱ ኹሉ ይቕረ ከም ዝተባህለሉ ይኣምን። ንዝተፈጸመ ዕዮ ክርስቶስን ሞቱን ኣብ መስቀል ስለዝተቐበለ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጻድቕ ከም ዝቑጸር፡ ከምኡውን ሞትን ፍርድን ብዘይ ፍርሃት ክጽበ ከም ዝኽእል ይኣምን።
ፍርሃትን ጥርጣረን ክህልዎ ይኽእል እዩ። ገሊኡ ግዜ እምነት ከም ዘይብሉ ከም ዝስምዖ ክነግረካ ይኽእል እዩ። ግን ኣብ ክንዲ ክርስቶስ ኣብ ዝኾነ ይኹን ነገር ክእመን ድሌት እንተሃለዎ ሕተቶ፡ እንታይ ከም ዝብል ድማ ርአ። ተስፋ ህይወት ዘለኣለም ኣብ ጽቡቕነቱ፡ ኣብ ዕዮኡ፡ ኣብ ጸሎቱ፡ ኣብ ኣገልጋሊኡ፡ ወይስ ኣብ ቤተ ክርስትያኑ ከንብር እንተኾነ ሕተቶ፡ ንምላሹ ድማ ስማዕ። እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ጽድቂ ምምምማር
ሳልሳይ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«ጽድቂ ዝገብር ኹሉ ካብኡ ተወሊዱ እዩ» (1 ዮሃንስ 2:29)።
ሓድሽ ዝተወልደ ወይ ዝተሓደሰ ሰብ ቅዱስ ሰብ እዩ። ብፍቓድ ኣምላኽ ክነብር፡ ንኣምላኽ ዘሐጕሱ ነገራት ክገብር፡ ከምኡውን ኣምላኽ ዝጸልኦም ነገራት ክወግድ ይጽዕር። ንክርስቶስ ከም ኣብነቱ ከምኡውን ከም መድሓኒኡ ኩሉ ግዜ ክርእዮ፡ ከምኡውን ዝኣዘዞ ኹሉ ብምግባር ፈታዊ ክርስቶስ ምዃኑ ከርኢ ይምነ። ፍጹም ከም ዘይኮነ ይፈልጥ። ብውሽጡ ዘሎ ምብልሻው ኣዝዩ ይፈልጦ። ኣብ ውሽጡ ንጸጋ ኩሉ ግዜ ዝዋጋእ፡ ከምኡውን ካብ ኣምላኽ ከርሕቖ ዝፍትን ክፉእ ስርዓት ይረክብ። ግን ንኡ ኣይሰማምዓሉን፡ ምህላዉ ግን ከልክል ኣይክእልን።
ገሊኡ ግዜ ኣዝዩ ዝተሓተ ኮይኑ ስለዝስምዖ፡ ክርስትያን ድዩ ኣይኮነን ኢሉ ክሓትት ይኽእል እዩ፡ ግን ምስ ጆን ኒውተን ከምዚ ክብል ክኽእል እዩ፡ «ክኸውን ዝግባኣኒ ኣይኮንኩን፡ ክኸውን ዝደልዮ ኣይኮንኩን፡ ኣብ ካልእ ዓለም ክኸውን ዝተስፋኡ ኣይኮንኩን፤ ግን ከምቲ ቀደም ዝነበርኩዎ ኣይኮንኩን፡ ብጸጋ ኣምላኽ ድማ ዝኾንኩዎ ኮይነ ኣለኹ።» እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ንኻልኦት ክርስትያናት ምፍቃር
ራብዓይ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«ንኣሕዋት ስለእንፈቅር፡ ካብ ሞት ናብ ህይወት ከም ዝሰገርና ንፈልጥ ኢና» (1 ዮሃንስ 3:14)።
ሓድሽ ዝተወልደ ሰብ ንኹሎም ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ክርስቶስ ፍሉይ ፍቕሪ ኣለዎ። ከም ኣቦኡ ኣብ ሰማይ፡ ንኹሎም ሰባት ብዓብዪ ኣጠቃላሊ ፍቕሪ ይፈቅር፡ ግን ኣብ ክርስቶስ ንዝኣምኑ ፍሉይ ፍቕሪ ኣለዎ። ከም ጐይታኡን መድሓኒኡን፡ ንዝኸፍኡ ሓጥኣን ይፈቅር፡ ብኣቶም ድማ ክበኪ ይኽእል፤ ግን ንኣመንቲ ፍሉይ ፍቕሪ ኣለዎ። ኣብ ማሕበሮም ከሎ ከምቲ ኣብ ገዝኡ ዘሎ ኣይኮነን።
ኹሎም ኣባላት ሓደ ስድራ ቤት ከም ዝኾኑ ይስምዖ። ብሓደ ጸላኢ ዝዋግኡ ብጾት ወተሃደራቱ እዮም። ብሓደ መገዲ ዝጓዓዙ ብጾት ተጓዓዝቱ እዮም። ይርድኦም፡ ንሳቶም ድማ ይርድእዎ። ብብዙሕ መገዲ ካብኡ ፍሉያት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም—ብደረጃ፡ ብቦታ፡ ብሃብቲ። ግን እዚ ኣገዳሲ ኣይኮነን። ደቂ ኣቦኡ እዮም፡ ንኣቶም ከፍቅር ድማ ኣይክእልን። እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ንዓለም ምብዳህ
ሓምሻይ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ኹሉ ንዓለም ይስዕራ» (1 ዮሃንስ 5:4)።
ሓድሽ ዝተወልደ ሰብ ንርእይቶ ዓለም ከም መለክዒ ቅኑዕን ጌጋን ኣይጥቀመሉን። ንመገዲ፡ ሓሳባት፡ ከምኡውን ልምድታት ዓለም ምቅዋም ኣይግድሶን። ሰባት እንታይ ከም ዝሓስቡ ወይ ከም ዝብሉ ድሕሪ ሕጂ ኣይግድሶን። ንፍቕሪ ዓለም ይስዕራ። ንብዙሓት ሰባት ሓጐስ ዘምጽኡ ዝመስሉ ነገራት ኣየሐጕስዎን። ንዕኡ ሓሳዊን ንዘይመውት ፍጡር ዘይበቅዑን ይመስልዎ።
ካብ ምስጋና ሰብ ንላዕሊ ንምስጋና ኣምላኽ ይፈቅር። ንኣምላኽ ምብዳህ ካብ ንሰብ ምብዳህ ንላዕሊ ይፈርህ። ምውቃስ ወይ ምምስጋን ኣገዳሲ ኣይኮነሉን፤ ቀዳማይ ዕላማኡ ንኣምላኽ ምሕጓስ እዩ። እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ርእስኻ ንጹህ ምሕላው
ሻድሻይ፡ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦
«ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ርእሱ ይሕሉ» (1 ዮሃንስ 5:18)።
ሓድሽ ዝተወልደ ሰብ ንነፍሱ ይጥንቀቕ። ሓጢኣት ንምውጋድ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናብኡ ክመርሕ ዝኽእል ኹሉ ነገር ንምውጋድ እውን ይጽዕር። ንዝሕብሮም ሰባት ይጥንቀቕ። ሕማቕ ርክባት ንልቢ ከም ዘበላሽዉ፡ ከምኡውን ሕማቕ ካብ ጽቡቕ ንላዕሊ ተላባዒ ምዃኑ ይፈልጥ፡ ከምቲ ሕማም ካብ ጥዕና ንላዕሊ ተላባዒ ዝኾነ። ንግዜኡ ምጥቃም ይጥንቀቕ፤ ቀንዲ ድሌቱ ብጥቕሚ ክጥቀመሉ እዩ።
ከም ወተሃደር ኣብ ጸላኢ ሃገር ክነብር ይደሊ—ኹሉ ግዜ ኣጽዋሩ ክለብስ፡ ንፈተና ድማ ድሉው ክኸውን። ንጥንቃቐ፡ ትሕትና፡ ጸሎተኛ ሰብ ንምዃን ትጉህ እዩ። እቲ ሃዋርያ ብዛዕባኻ እንታይ ምበለ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
ፈተና
እዚኦም እዮም እቶም ሽዱሽተ ዓበይቲ ምልክታት ናይ ሓድሽ ዝተወልደ ክርስትያን።
ኣብ ዝተፈላለዩ ሰባት ኣብ ዓሚቕነትን ንጹህነትን ናይዞም ምልክታት ዓብዪ ፍልልይ ኣሎ። ኣብ ገሊኦም ድኹማትን ብቐሊሉ ዘይርኣዩን እዮም። ኣብ ካልኦት ድማ ደፋራትን ንጹሓትን ዘይጋገዩን እዮም፡ ስለዚ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከንብቦም ይኽእል እዩ። ገሊኦም ካብዞም ምልክታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ካብ ካልኦት ንላዕሊ ዝርኣዩ እዮም። ኣብ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኹሎም ብማዕረ ዝርኣዩ ኣይኮኑን።
ግን ከምኡ እውን፡ ድሕሪ ኹሉ ምፍቓድ፡ ኣብዚ ሽዱሽተ ምልክታት ምውላድ ካብ ኣምላኽ ብድፍረት ተሳኢሎም ንረክብ።
ንዚ ነገራት እዚ ከመይ ኢና ምላሽ ክንህብ ዝግባኣና? ናብ ሓደ መደምደምታ ጥራይ ክንበጽሕ ንኽእል—እቶም ሓድሽ ዝተወልዱ ጥራይ እዮም እዚኦም ሽዱሽተ ባህርያት ዘለዎም፡ እቶም እዚኦም ምልክታት ዘይብሎም ድማ ሓድሽ ኣይተወልዱን። እዚ እዩ እቲ ሃዋርያ ክንበጽሖ ዝሓሰበ መደምደምታ ዝመስል። እዚ ባህርያት እዚ ኣሎካ ዲኻ? ሓድሽ ተወሊድካ ዲኻ?
