ሓዘንተኛታት ግና ኩሉ ግዜ ባህ ዝብሎም፡ ምምስጣር ጳውሎስ ተገሊጹ

እዚ ቓላት እዚ፡ ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ካልኣይ ቈረንቶስ 6:10 ዝተጻሕፈ፡ ንሰብ እዛ ዓለም እዚኣ ምስጢር ክኸውን ኣለዎ፡ ምኽንያቱ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ነገራት ሓዘን ናብ ልቢ ሰብ ምስ ኣተወ፡ ባህታኡ ይርሕቕ። ክርስትያን ነቲ ንሰብ ተፈጥሮኣዊ ዝኾነ ባህታን ሓዘንን እንተ ፈለጠ እኳ፡ ንሱ መለኮታዊ ባህታ’ውን ኣለዎ፡ እዚ ኸኣ ሰብ እዛ ዓለም እዚኣ ዝፈልጦ የብሉን፡ ከምኡ’ውን ኣምላኽ ንደቁ ዝሃቦም መለኮታዊ ባህሪ ንዘይብሎም ሰባት ክፈልጥዎ ዘይከኣል ሓዘናት’ውን ኣለዎ። እቲ ሃዋርያ ንገዛእ ርእሱን ንብጾቱ ኣገልገልቱን እዩ ዝዛረብ ነይሩ፡ እዚ ቓላት እዚ ምስ ተዛረበ፡ ግን ብመጠኑ ንኹሎም ቅዱሳን ኣምላኽ’ውን ይምልከት፡ ከምኡ’ውን ነቲ ንወዲ ኣምላኽ ኣብ ሰብኣውነት ዝምልከት ብፍጹም ይገልጾ።

ወዲ ኣምላኽ

ጐይታ የሱስ ናብ ዓለም ቅድሚ ምምጽኡ ነዊሕ ይገብር፡ ብነብዪ ብዛዕባኡ ተጻሒፉ ነይሩ፡

ንሱ ብሰብ ዝንዓቐን ዝነጸገን እዩ፡ ሰብ ሓዘናት፡ ምስ ሓዘን ዝተላመደ (ኢሳይያስ 53:3)።

ኣብ ምድሪ ንዝነበሩ ስጉምቲታት ጐይታ የሱስ ክንምርምር ከለና፡ እዚ ቓላት እዚ ብኸመይ ከም ዝተፈጸመ ንርኢ። ወዲ ኣምላኽ እንተኾነ እኳ፡ ንሱ ፍጹም ሰብ ነይሩ፡ ንኹሉ እቲ ንሰብ ዝምልከት ሓዘናት—ሓዘናት ሞት፡ ድኽነት፡ ጥሜት፡ ዘይምርድዳእ፡ ከምኡ’ውን ኩሉ እቲ ፍጹም፡ ሓጢኣት ዘይብሉ ሰብ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ነገራት ክስምዖ ዝኽእል—ብተመክሮ ይፈልጥ ነይሩ። ብተወሳኺ፡ ብሰንኪ መን ምዃኑን ብሰንኪ እቲ ክገብሮ ዝመጸ ስራሕን፡ ካብቲ ተፈጥሮኣዊ ዝወጸ ሓዘናት ነበሮ።

ወዲ ኣምላኽ ንኹነታት ሰብ ኣብ ሓጢኣት ምስ ረኣየ፡ ከምኡ’ውን ነቶም ብሓጢኣት ዝደነኑ፡ ነቲ ብምሕረቱ ዝኸበቦም ኣምላኽ ዝነጽጉ ዝነበሩ ሰባት ዕላማ ናይ ነቀፌታ ምስ ኮነ፡ ክንደይ ሓዘን ኣብ ልቡ መልአ። ጐይታ የሱስ ኣብ መቓብር ኣልኣዛር ምስ በኸየ፡ ኣብ ንብዓቱ ካብ ሰብኣዊ ሓዘን ንላዕሊ ብዙሕ ነይሩ። ልቢ እቲ ብሩኽ ጐይታ፡ ነቲ ብሞት ኣልኣዛር ዝተራእየ ጥፍኣት ሓጢኣት፡ ካልእ ዝስምዖ ዘይነበረ ስምዒት ተሰምዖ። ንብዓቱ ባህሪን ዕምቆትን ሓዘን ገሊጹ፡ እዚ ኸኣ ናቱ ነይሩ፡ ምኽንያቱ ንሱ ኣምላኽን ሰብን ነይሩ። ነቲ ቓላቱን ስራሓቱን ካብ ኣምላኽ ኣቦኡ ምድሓር፡ ከምኡ’ውን ብህዝቡ እስራኤል ምድሓሩ፡ ዓሚቕ ሓዘን ኣምጺኡሉ፡ ንየሩሳሌም ከም ዝበኪ ገበሮ።

ኣብ ሉቃስ 10:21፡ ከምቲ ኣብ ማቴዎስ 11:21, 26 ዘሎ፡ ጐይታ ኣብተን ዓበይቲ ግብራቱ ዝተገብረለን ከተማታት ወዮ ኣወጀ። እዘን ዝተፈተው ከተማታት፡ ነቲ ጸጋ ሰማይ ዘውረደሎም ንሱ ኣፍደገን ዓጺአንኦ ነይረን፡ ጐይታ ኸኣ ብዓሚቕ ሓዘን ኣብ ልቡ፡ ብሰንኪ ዘይምእማነን ዝጽበየን ፍርዲ ክዛረብ ተገዲዱ። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ናይ ዓሚቕ ሓዘን ግዜ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ከምዚ ተመዝጊቡ ኣሎ፡

“በታ ሰዓት እቲኣ የሱስ ብመንፈስ ተሓጒሱ፡ ኣቱም ኣቦ፡ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ እዚ ነገር እዚ ኻብ ጥበበኛታትን ለባማትን ስለ ዝሰወርካዮ፡ ንሕጻናት ከኣ ስለ ዝገለጽካዮ፡ ኤረ ኣቦ፡ ከምኡ ምግባር ኣብ ቅድሜኻ ሰናይ ስለ ዝመሰለካ፡ የመስግነካ ኣሎኹ፡ በለ።”

ኣብዚ ምስጢር ባህታ ወዲ ንመሃር። ብሰንኪ እቲ ህዝቡ እስራኤል ንዕኡን ንስራሓቱን ብምድሓር ዝገበሩዎ ሓዘን እንተ ነበረ፡ ንሱ ብኣቦን ብፍቓድ ኣቦን ክሕጐስ ይኽእል ነይሩ። እስራኤል ኣፍደገኡ እንተ ዓጸወትሉ፡ ወዲ ግና ካልእ ኣፍደገ ብኣቦ ዝተኸፍተ ረኣየ፡ እዚ ኸኣ ካልኦት ዝኣትዉሉ እዩ፡ ኣብዚ ኸኣ ንኣቦ ዝዓበየ ክብሪ፡ ንልቡ ኸኣ ዝዓበየ ባህታ ክኸውን እዩ። እቶም ጥበበኛታትን ለባማትን እስራኤል፡ መራሕቲ ህዝቢ፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ኣቦ ምስጢራዊ ምኽሪ ንበረኸት ሰባት ዝፈልጥዎ ነገር ኣይነበሮምን፡ እቶም ብዓበይቲ ምድሪ ዝንዓቑ ዝነበሩ ግና፡ እቶም ትሑታት ደቀ መዛሙርቲ ጐይታ፡ ካብ ወዲ ነቲ ናይ ኣቦን ናይ ዘለኣለማዊ ፍቕሩ ምኽርታትን ዘገርም ፍልጠት ረኺቦም።

ጐይታ፡ ነቲ ናይ ጌተሴማኔን መስቀልን ዓሚቕ ሓዘናት ኣብ ቅድሚኡ ከሎ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ከምዚ በሎም፡

እዚ ነገር እዚ፡ ባህታይ ኣባኻትኩም ምእንቲ ኽጸንሕ፡ ባህታኹም ከኣ ምሉእ ምእንቲ ኪኸውን፡ ተዛሪበኩም ኣሎኹ (ዮሃንስ 15:11)።

እዚ ብሓቂ ዘገርም እዩ። ብኡብኡ እቲ ናይ ኤርምያስ መርዶ (1:12) ቓላት ክፍጸም ነይሩ፡

እንሆ፡ ከም ሓዘነይ ዝበለ ሓዘን እንተሎ ርኣዩ እሞ ተመልከቱ፡

ይኹን እምበር፡ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባ ባህታኡ ይዛረብ። ሓዘናቱ ብሰንኪ ንኣቦኡ ዝነበሮ ምውፋርን ብሰንኪ ዓብዪ ፍቕሩ ንገዛእ ርእሱ ዝነበረን እዩ ነይሩ፡ ግን ባህታኡ ኣብ ኣቦን ኣብ ምፍጻም እቲ ዝሃቦ ስራሕን ተረኺቡ።

ሃዋርያ ጳውሎስ

ሓደ እኳ ኣገልጋሊ ጐይታ ኻብ ጳውሎስ ንላዕሊ ናብ ሓዘናት ጐይታኡ ኣይኣተወን። ጐይታ ብፍሉይ ናቱ ዝኾኑ ሓዘናት ከም ዝነበሮ ክንርስዕ የብልናን፡ ግን ደቁ ክኣትዉዎ ዝኽእሉን ክካፈልዎ ዝኽእሉን ሓዘናት ነበሩ፡ እቲ ዕምቆትን ብርታዐን ግና ብኣና ክፍለጥ ኣይከኣልን። ጳውሎስ፡ ከም ፍሉይ ኣቕሓ ኣብ ኣገልግሎት ጐይታ፡ ፍሉይ መከራታት ነበሮ፡ ከምቲ ኣብ ቈሎሴ 1:24 ዝጸሓፎ፡

ሕጂ ብመከራይ ምእንታኹም እሕጐስ ኣሎኹ፡ ነቲ ዝጎደለ መከራ ክርስቶስ ከኣ ኣብ ስጋይ ምእንቲ ስጋኡ፡ እታ ማሕበር ዝኾነት፡ እመልእ ኣሎኹ።

እቲ ጳውሎስ ዝተሰቀዮ ኣብ 2 ቈረንቶስ 11 ብመጠኑ ይርከብ፡ እቲ ብዙሕ ዝሓለፎ መከራ ምእንቲ ክርስቶስን ማሕበሩን ግና እዚ ምስ ተጻሕፈ እዩ። ኣብ መወዳእታ እቲ ዝተጠቕሰ ነዊሕ ዝርዝር መከራታት፡ ጳውሎስ ከምዚ ይውስኽ፡

ካብቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ነገራት ወጻኢ፡ እቲ ኩሉ ግዜ ዝመጸኒ፡ ሓልዮት ኩለን ማሕበራት (2 ቈረንቶስ 11:28)።

ኣብ ልቢ እቲ ሃዋርያ ብሰንኪ እቲ ብዙሓት ንምስክርነቱ ብዛዕባ ክርስቶስ ምድሓሮም፡ ብፍላይ ከኣ ብዘይ ምሕላፍ ዝወቕዕዎ ዝነበሩ ደቂ ዓዱ፡ ሓዘን እንተ ነበረ፡ ብሰንኪ እቲ ኣብተን ዝሓልየለን ማሕበራት ዝሓለፈ ነገር ክንደይ ዝዓሚቕ ሓዘን ነበሮ።

ጳውሎስ ብኹነታት ማሕበር ቈረንቶስ ክንደይ ዓብዪ ሓዘን ነበሮ፡ ብዘይ ፍርዲ ዝኣተወ ስነ-ምግባራዊ ክፋእ፡ ብምፍልላይ፡ ብዘይኽብሪ ስም ጐይታ ምስ ተኣከቡ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ሓቂ ትንሳኤ ዝነጸገ ክፉእ ትምህርቲ። ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡

እዚ ንዓኻትኩም ጸሓፍኩ…ብብዙሕ መከራን ጭንቀትን ልቢ…ብብዙሕ ንብዓት (2 ቈረንቶስ 2:3,4)፡

ቲቶ ብዜና እቲ ናይ መጀመርታ መልእኽቱ ብንስሓ ከም ዝተቐበለ ክሳዕ ዝምለስ ኣብ መንፈሱ ዕረፍቲ ኣይነበሮን። እቲ ቅዱሳን ገላትያ ዝነበሩሉ ሓደጋ’ውን ንሃዋርያ ብዙሕ መከራ ኣምጺኡሉ ክኸውን ኣለዎ፡ እዚ ኸኣ ካብ ልቡ ነቲ ከቢድ ቓላት ኣውጺኡ፡

ካብ ሕጂ ንደሓር ሓደ እኳ ኣይተሸግርኒ፡ ምኽንያቱ ኣብ ስጋይ ምልክታት ጐይታ የሱስ ጸይረ ኣሎኹ (ገላትያ 6:17)።

ይኹን እምበር፡ እዚ ሓደ ኣገልጋሊ ጐይታ፡ ብዙሕ ሓዘን ዝፈልጥ ዝነበረ፡ ኣብ መልእኽቱ ናብ ቅዱሳን ፊልጲ ብዙሕ ባህታ ጸሓፈ። ምእንቲ እዞም ቅዱሳን ምስ ጸለየ፡ “ብባህታ” (ፊልጲ 1:4) ሕቶኡ ኣቕረበ፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ሞቱ ምእንቲ ክርስቶስ፡ ከምዚ ኢሉ ክጽሕፍ ክኢሉ፡

እወ፡ ኣብ መስዋእትን ኣገልግሎትን እምነትኩም እንተ ተሰዋእኩ፡ እሕጐስ፡ ምስ ኩላትኩም ከኣ እሕጐስ (ፊልጲ 2:17)።

ጳውሎስ ባህታኡ ኣብ ጐይታ ረኺቡ፡ ከምቲ ንቅዱሳን ዝመዓዶም፡

ኣብ መወዳእታ፡ ኣሕዋተይ፡ ብጐይታ ተሓጐሱ (ፊልጲ 3:1)፡

ግን ኣብ ቅዱሳን’ውን ባህታ ረኺቡ፡ ኣብ ነገራት ጐይታ ጽቡቕ ምስ ዝኸዱ (ፊልጲ 2:2፤ 4:1)።

ቅዱሳን ኣምላኽ

ቅዱሳን ኣምላኽ ባህታ ዝረኽቡሉ ብዙሕ ነገር ኣለዎም። ሃዋርያ ጳውሎስ ንቅዱሳን ብጐይታ ክሕጐሱ ከም ዝመዓዶም ርኢና ኢና፡ ንዕኡ ኣብ ሰብነቱ፡ ኣብ ፍቕሩን ጸጋኡን፡ ኣብ ክብሩን ክንሓስብ ከለና፡ ክንሕጐሰሉ ብዙሕ ነገር ኣሎ። ሃዋርያ ጴጥሮስ’ውን ብዛዕባ ባህታ ይዛረብ፡ ከምዚ ኢሉ ምስ ጸሓፈ፡

ኣብ መጨረሽታ ግዜ ኪግለጽ ድሉው ዝኾነ ምድሓን። ኣብኡ ብብዙሕ ትሕጐሱ (1 ጴጥሮስ 1:5–6)።

ዝኾነ ይኹን ኩነታትን ኵነታትን ህይወት እንሓልፎ፡ መወዳእታኡ ርግጽ እዩ፡ ካብዛ ዓለም እዚኣ ናብ ክብሪ ክርስቶስ ክንድሕን ኢና፡ ኣብ ቤት ኣቦ ኸኣ ንዘለኣለም ብጾቱ ክንከውን ኢና።

ጴጥሮስ ድሕሪኡ ከምዚ ይውስኽ፡

ሕጂ ግና ንሓጺር ግዜ፡ እንተ ደኣ ኣድለየ፡ ብብዙሕ ፈተናታት ትሓዝኑ ኣሎኹም፡ ምእንቲ እቲ ምፍታን እምነትኩም፡ ካብቲ ዝጠፍእ ወርቂ እጅግ ዝበለ ክቡር ዝኾነ፡ ብሓዊ እንተ ተፈተነ እኳ፡ ኣብ ምግላጽ የሱስ ክርስቶስ ንምስጋናን ንኽብርን ንኽብረትን ክርከብ (1 ጴጥሮስ 1:6–7)።

ንቅዱሳን ብዙሕ ፈተናታት የድሊ ይኸውን፡ ፈተናታት ስደት ምእንቲ ክርስቶስ፡ ፈተናታት ምእንቲ ጽድቂ፡ ከምኡ’ውን ንሰብ ዝምልከቱ ፈተናታት። ኣብ ቀደም ግዜ፡ ከምቲ ሕጂ ኣብ ገሊኡ ክፍሊ ዓለም ዘሎ፡ ቅዱሳን ኣምላኽ ምእንቲ ክርስቶስ ምሕማም እንታይ ምዃኑ ይፈልጡ፡ ግን ኩሉ ብዘይወሰን ፍቕሪ ንገዛእ ርእሱ ዝፈቱ ብእኡ ብጥንቃቐ ይሕሎ።

ኣብ እብራውያን 12፡ እቲ ኣብ ፈተና እንረኽቦ ሓዘናት ካብ ፍቑር ኣቦ ከም ዝመጽእ ንመሃር። ንሱ እቲ ፈተና ብክፉኣት ሰባት ወይ ካብ ጸላኢ ከምቲ ኣብ ጉዳይ እዮብ ዝነበረ ክመጽእ ይፈቅድ ይኸውን፡ ግን ዝኾነ ይኹን ወኪል፡ ኩሉ ካብ ፍቑር ኢድ ኣቦና ክንወስድ ንኽእል ኢና። ንሱ ከም ገዛእ ርእሱ ክገብረና፡ ባህርያት ክርስቶስ ኣባና ከምጽእ፡ ንዚ ዕላማ እዚ ኸኣ ይቐጽዕ። ቅጽዓት የድሊ ይኸውን፡ ግን ሽዑ’ውን ኣምላኽ ንምጽራይ ይጥቀመሉ፡ ምእንቲ ካብ ቅድስናኡ ተኻፈልቲ ክንከውን፡ ከምኡ’ውን ኣብቶም ዝፈትዎም ሰላማዊ ፍረ ጽድቂ ክምርመር። እቲ ቆሻሻ ካብቲ ክቡር ወርቂ ኣብ እቶን ይፍለ፡ ኣብ ፈተናታት እምነት ከኣ እቲ ንስራሕ እምነት ዘዕንቅፍ ነገራት ስጋ ይውሰድ።

ዝኾነ ይኹን ሓዘናት ቅዱሳን ዝሓልፍዎ፡ ኣምላኽ ኣብ ቅድሚኡ ክብሩን ዝዓበየ ሰናዮምን፡ ከምኡ’ውን እቲ ምስ ክርስቶስ ኣብ መዓልቲ ክብሩ እንካፈል ቦታን ኣለዎ። ጴጥሮስ ስለዚ ብዛዕባ እቲ ምፍታን እምነት “ንምስጋናን ንኽብርን ንኽብረትን ኣብ ምግላጽ የሱስ ክርስቶስ” ከም ዝኾነ ክዛረብ ይኽእል። ክርስቶስ ብኽብሪ ምስ ዝግለጽ፡ ቅዱሳን ምስኡ ክኾኑ እዮም፡ እቲ ኣምላኽ ኣባና ዝገበሮ ኸኣ በታ መዓልቲ እቲኣ ክግለጽ እዩ።

ክርስቶስ ባዕሉ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሜና ክኸውን ኣለዎ፡ እቲ ፈተና ዘምጽኦ ሓዘናት ክንሓልፍ ከለና፡ ስለዚ ጴጥሮስ ይቕጽል፡

ንዕኡ ዘይረኣኹምዎ፡ ትፈትውዎ ኢኹም፡ ብእኡ፡ ሕጂ ዘይትሪእዎ እኳ እንተኾንኩም፡ ግና ብምእማን፡ ብዘይነገር ባህታን ብምሉእ ክብሪን ትሕጐሱ (ቁ. 8)።

እዚ ብሓቂ ዘገርም እዩ፡ ካብ ፍልጠት ሰብ ብስጋ ንላዕሊ ዝኾነ ነገር። ኣብ ምድሪ ዓሚቕ ፈተናታት እንተ ነበሮ እኳ፡ እቲ ቅዱስ፡ ከም ጐይታኡ፡ ነቲ ናይ ሰማይ ዝኾነ ነገር ክሕጐሰሉ ይኽእል እዩ። እዚ እዩ እቲ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ኣብ ዮሃንስ 15:11 ዝነገሮ ባህታ፡ ናቱ ባህታ ምስ ደቁ ዝተኻፈለ።

ሃዋርያ ዮሃንስ ምስ ጳውሎስን ጴጥሮስን ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ዝሃበና ባህታ ይሓብር። ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ ወዲ ኣምላኽ ዝተገልጸ ዘለኣለማዊ ህይወት፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ብዓብዪ ፍቕሩ ዘምጸኣና ሕብረት፡ እቲ ምስ ኩሎም ቅዱሳን፡ ኩሎም ኣብ ስድራ ቤት ኣምላኽ፡ ምስ ነፍሲ ወከፍና ብእቲ ወዲ ዝገለጾ ሕብረት፡ ከምኡ’ውን ምስ ኣቦን ወድን ሕብረት ንካፈሎ። ዕላማ እዚ ኩሉ እዚ ኸኣ እዩ፡

ባህታኹም ምሉእ ምእንቲ ኪኸውን (1 ዮሃንስ 1:1–4)።

ብኡብኡ ኩሉ ሓዘናትና ክውዳእ እዩ፡ ናብቲ ኩሉ ዘይተሰበረ ባህታ ዝኾነ ቦታ ኸኣ ክንኣቱ ኢና፡ ንዚ ኸኣ ንጽበ ኣሎና። እቲ ሓዘን ንመለኮታዊ ባህታና ንምግሃድ ዘይኮነስ፡ ነቲ ንምሕጓስና ዘዕንቅፍ ነገር ንምውጋድ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ወዲ ኣምላኽ ክገልጸልና ዝመጸ ነገራት ንምዕማቕ ከም ዝተላእከ ምፍላጥ ክንደይ ብሩኽ እዩ።