ንሓደስቲ ምእመናን ሓደጋ-ኣልቦ በረራ
ሓደ ምሸት ታሕሳስ 1996፣ ሓንቲ ኣሜሪካን ኣየርላይንስ ነፋሪት ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ካሊ፣ ኮሎምቢያ ምውራድ ጀመረት። ስርዓታት ራዳር እቲ መዓርፎ ነፈርቲ ቕድሚ ገለ ዓመታት ብሽበራውያን ስለ ዝዓነወ፣ ነፈርቲ ናብ ካሊ ዝቐርቡ ዝነበሩ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ ኣኽራናት ክወርዱ ከለዉ ብርግጽ ኣበይ ከም ዝነፍሩ ንምውሳን ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባዊ ምልክታት ራድዮ ይምርኮሱ ነበሩ። ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ ግን፣ እቲ ቦታታት ናይቶም ምልክታት ብዘይፍላጥ ካብ ስርዓት ናቪጌሽን ናይቲ ነፋሪት ተደምሰሰ፤ ድሕሪኡ ድማ፣ እቶም ነፈርቲ ሓደ ካብቶም ኣብ ጥቓኦም ዝነበሩ ምልክታት ክመርጹ ምስ ፈተኑ፣ ጌጋ ቦታ መረጹ፣ እዚ ድማ ነቲ ነፋሪት ናብ ሓደ ዘስካሕክሕ ኣንፈት ከም እትዘውር ገበራ። ድሕሪ ደቒቕ፣ እታ ነፋሪት ኣብ ሓደ ጎቦ ወቒዓ፣ 159 ተጓዓዝቲን ኣባላት ሰራሕተኛታትን ቀተለት፣ ኣርባዕተ ጥራይ ድማ ተረፍቲ ገደፈት።
ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ነፋሪት ምውዳቕ ኣዝዩ ብርቂ እዩ፣ ግን ነፈርቲ፣ ንኣኽራናት ንምሕላፍ ተባሂሎም ዝተሰርሑ እኳ እንተኾኑ፣ ብሜካኒካዊ ወይ ብሰብኣዊ ጌጋ ናብቲ መሬት ብቐጥታ ክወድቁ ከለዉ ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ። መርመርቲ ነዚ ፍጻመታት እዚ ብጥንቃቐ ይምርምሩ፣ ምእንቲ ንዝመጽእ በረራታት ሓደጋ-ኣልቦ ምኽርታት ንምሃብ።
እዚ ኣብነት እዚ መንፈሳዊ ትምህርትታት ይሕዝ፣ ከመይሲ ኣብ ግዜ ምድሓን ኩሎም ክርስትያናት ካብ ምድራዊ ፍጥረታት ናብቶም ህይወት ካብ ኣምላኽ ኣንጻር ዝርድኡ ክቕይሩ ይኽእሉ። እቲ ንእምነት ዝኸውን ስርዓት ኣብ «ማኑዋል በረራና» – ቃል ኣምላኽ – ተነቢሩ ኣሎ። ዘለዉ ሓደጋታት ተለልዮም ኣለዉ፣ ግን ንቑሕ ኣቓልቦ ክወሃብ ኣለዎ። ኣብ ጉዳይ እቶም ነፈርቲ፣ ሓደ ምኽንያት ናይቲ ምውዳቕ «ንኹነታት ዘይምፍላጥ» ናይቶም ሰራሕተኛታት በረራ ብዛዕባ ከባቢኦምን ቦታ ናይ ራድዮ ናቪጌሽን መሳርዕን እዩ ነይሩ። ብተመሳሳሊ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ክርስትያን፣ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ መምርሒ ዘይምፍላጥ ናብ ዘስካሕክሕ ተመክሮታት ከምርሓና እዩ።
ክንክተሎ ዝግባእ መምርሒ
ሓደስቲ ምእመናን ነዚ ጸገማት እዚ ብፍላይ ክቕበልዎ ይኽእሉ። ሃዋርያ ጳውሎስ ብፍላይ ብዛዕባ ሓደስቲ ክርስትያናት ኣብ ተሰሎንቄ ይጭነቕ ነይሩ፣ ኣብኡ ድማ ንሰለስተ ሰሙናት ጥራይ እዩ ጸኒሑ። ብዛዕባ እቲ ናይ ህይወት ፈተናታትን ፈተናታት ዲያብሎስን ከም ዝሰዓሮም፣ እዚ ድማ ንመንገዲ እምነት ከም ዝገድፍዎም ገይርዎም ይኸውን ኢሉ ይጭነቕ ነይሩ። ስለዚ፣ ኣብ እምነት ከም ዝቕጽሉ ዝገልጽ ዜና ምስ ሰምዐ ኣዝዩ ተሓጎሰ፣ ንምብርትዖም ድማ ደብዳበ ጸሓፈ። ካብ ደብዳበ ጳውሎስን ካልኦት ክፍሊ መጽሓፍ ቅዱስን ዝርከቡ ገለ ኣገደስቲ ስርዓታት ንመርምር።
• ንመጽሓፍ ቅዱስ ከም ቀጥታዊ መልእኽቲ ኣምላኽ ጌርካ ምውሳድ።
ጳውሎስ ከም ዝጸሓፎ፣ ክርስትያን ኣዕሩኹ «ቃል ኣምላኽ ... ከምቲ ብሓቂ ዘሎ፣ ቃል ኣምላኽ» (1 ተሰሎንቄ 2:13 NKJV) ተቐቢሎም ነይሮም። እዚ ማለት እቶም ክርስትያናት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተምሃርዎ ኩሉ ኣዝዩ ይኸብርዎ ነይሮም። ወተሃደራዊ መኮነናት ካብ ላዕለዋይ ኣዛዚኦም ዝርዝራዊ መልእኽቲ ከም ዝተቐበሉ ንገምት። ነቲ ሰነድ ምስ ረኣይዎ ድሕሪኡ ድማ ገዲፎምዎ፣ ብዛዕባ ኩነታት ኣየር ጥራይ እናተዛረቡ እንተኸዱ እንታይ ምበልካ? ንመልእኽቲ ወይ ንጸሓፊኡ ኣኽብሮት የብሎምን ምበልካ! ግን እቶም መኮነናት ብሰንኪ መምርሒታት ካብ ዋና ቤት ጽሕፈት ዕላማታቶምን ስትራተጂታቶምን ብምሉኡ እንተቐየሩ? ሽዑ ነቲ መልእኽቲ ከም ዝኸብርዎን ስልጣን ኣዛዚኦም ከም ዝፈልጥዎን ምተኣማመንካ።
መጽሓፍ ቅዱስ ንክርስትያን ብዛዕባ ኣምላኽ፣ ሰብኣውነት፣ ሰማይ፣ ሲኦል፣ ሓጢኣትን ምድሓንን ንምርዳእ ዝኸውን ኩሉ ዝበቕዕ ምንጪ ሓበሬታ እዩ። ንኣባና ናይ ኣምላኽ ክቡር ተስፋታትን ፍጹም ባህሪኡን ይገልጸልና። ብዘይ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝኾናን ንየሱስ ክርስቶስ፣ ኣምላኽ ንሱ ምድሓና ክኸውን ዝለኣኾ፣ ክንኣምን ከለና እንታይ ከም እንኸውንን ይገልጽ። ብኣምላኻውነት፣ ብቕንዕናን ብጸጋን ከመይ ክንነብር ከም ዝግባእ ይምህረና። ንኹሉ ባህልን ወለዶን ዝምልከቱ ኣገደስቲ ስርዓታት ይሕዝ። ካልእ መጽሓፍ ቦታኡ ክትክእ ኣይክእልን፣ ካልእ ድምጺ ድማ ስልጣኑ ክትክእ ኣይክእልን።
ተጠራጠርቲ ንብዙሕ ዓመታት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዘሎ እምነት ንምድኻም ፈቲኖም ኣለዉ፣ ግን ንመጽሓፍ ቅዱስካ ክትኣምን ትኽእል ኢኻ! እቲ ጽሑፍ እሙንን ክረጋገጽ ዝኽእልን እዩ። ከም ጥንታዊ ቅዱሳት ጽሑፋት፣ ንኣብነት ንፕላቶን ኣሪስቶትልን ዝኣመሰሉ ፍሉጣት ደረስቲ ዝተጻሕፉ ዓበይቲ ክላሲካዊ ጽሑፋት ብቑጽሪ ኣዝዮም ውሑዳት ወይ ካብኡ ንታሕቲ ቅዳሓት ጥራይ እንተለዉ፣ ንኣባና ዝኸውን ኣሽሓት ቅዳሓት ቅዱሳት ጽሑፋት ተሓልዮም ኣለዉ። ተጠራጠርቲ ንታሪኻዊ ስማትን ካልኦት መጽሓፍ ቅዱሳዊ መወከሲታትን ሕቶ ኣቕሪቦም፣ ኣብቲ ጽሑፍ ጌጋታት ከም ዘለዉ ይገልጹ ነይሮም – ድሕሪኡ ግን ኣርኪኦሎጂስትታት ነቶም ሓቂታት ብርግጽ ከም ዝረኸብዎም ኣረጋጊጾም። ብዙሓት ተጠራጠርቲ ንመጽሓፍ ቅዱስ ንምፍራስ ዝጀመሩ፣ ነቲ ዝሰብኮ ኣምላኽ ክኣምንዎ መጺኦም።
በዚ ኩሉ ምኽንያታት፣ ንመጽሓፍ ቅዱስ ከምቲ ብሓቂ ዘሎ ጌርካ ውሰዶ: ቃል ኣምላኽ። ስተዮ! ንመንፈስካ ሓይሊ ክህቦ፣ ንኣእምሮኻ ክሕብር፣ ንሕልናኻ ክሕድስን ንእግርኻ ክመርሕን እዩ። ዓበይቲ ጭብጥታት መጽሓፍ ቅዱስ፣ ከም ምሕረትን ምጽዳቕን፣ ተምሃር። ንተስፋታቱ እመን ንመምርሒታቱ ድማ ስምዓ። ኣተሓሳስባኻ፣ ተግባራትካን ዕላማታትካን ንምቕያር ተዳሎ። ከምዚ ጌሩ ንመጽሓፍ ቅዱስ ዝመለሰ ሰብ ሓደ እኳ ተጣዒሱ ኣይፈልጥን።
• ብምሉእ ልቢ ንእግዚኣብሔር ተጣበቕ።
የሱስ ከም ዝበለ፣ «ናባይ ዝመጽእ ከቶ ኣይድርብዮን እየ» (ዮሃንስ 6:37)። እዚን ካልኦት ብዙሓት ጥቕስታትን ትምህርቲ ናይ ዘለኣለማዊ ድሕነት ናይ ምእመን የረጋግጹ። ይኹን እምበር፣ ሓደ እሙን ክርስትያን ከቶ ክጠፍእ ዘይክእል እኳ እንተኾነ፣ ብዙሓት ኣሽሓት እሙናት ክርስትያናት ካብቲ ንክርስቶስ ዝተወፈየ ህይወት ተንሸራቲቶም ኣለዉ። በዚ ምኽንያት እዚ ባርናባስ፣ ሓደ ኣብ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን ዝነበረ መራሒ፣ ንሓደስቲ ምእመናን ንእግዚኣብሔር ብዕላማን ብቐጻልነትን ክስዕብዎ ኣተባብዖም (ግብሪ ሃዋርያት 11:23)።
ክርስትያን ኣዕሩኽ ጳውሎስ ኣብ ተሰሎንቄ ብምውሳኖምን ምውፋዮምን እሙናት ነበሩ። ጳውሎስ ብተደጋጋሚ ብዛዕባ እቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝመጸ ጸገማትን ፈተናታትን ክርስትያናት ምስ ኮኑ ይገልጽ ነይሩ። ንጢሞቴዎስ ንምጽናዕን ንምብርትዖምን ኣብ እምነቶም ለኣኾ፣ ከመይሲ «ሓደ እኳ ብእዚ መከራታት እዚ ከይናወጽ፤ ከመይሲ ንስኻትኩም ባዕላትኩም ነዚ ከም ዝተመደብና ትፈልጡ ኢኹም» (1 ተሰሎንቄ 3:2-3) ኢሉ ይተስፋ ነይሩ። እቲ ጸብጻብ ከም ዝመለሰ፣ ብሓቂ ነቲ ናይ ህይወት ፈተናታት ኣብ ክርስቶስ ዘለዎም እምነት ከም ዘየናውጽዎ ምስ ተረጋገጸ፣ ጳውሎስ ብሓጎስ ኣብ እግዚኣብሔር ጸኒዖም ክቕጽሉ ኣተባብዖም (ቁ.8)።
መከራታት ክመጹ ከለዉ ክንገረም የብልናን። ጸገማት ናይ ህይወት ተፈጥሮኣዊ ክፋል ጥራይ ዘይኮኑ፣ ንሰዓብቲ የሱስ፣ እዚ ዓለም ዝነጸገቶ፣ ተወሳኺ ጸገማት ኣለዉ። ይኹን እምበር፣ ኣብ ኣምላኽ ዘሎ እምነት ንልብና ንምጽናዕ እኹል እዩ። ንእግዚኣብሔር ብምውሳንን ብዕላማን ክንጣበቕ ሓላፍነት ኣለና።
• ትምህርቲ ቅድስና ምፍላጥ።
ትምህርቲ ቅድስና መጽሓፍ ቅዱስ ክልተ ገጽ ኣለዎ። ብሓደ ገጽ፣ ክርስትያናት ንየሱስ ከም መድሓኒኦም ብምሉኡ ምስ ኣመንዎ ብኡ ንብኡ ብምሉኡ ይቕደሱ። ንሱ ንኣባና ርእሱ ስለ ዘቕረበ (እብራውያን 10:10)፣ ንኣምላኽ ተነጺልና፣ ብምሉኡን ብፍላይን ህዝቡ ኮይና። ቅዱስ፣ ዝተቐደሰ፣ ቅዱስ – እዞም ኩሎም ቃላት ኣምላኽ ንኣባና ንገዛእ ዕላማታቱ ከም ዝነጸለና ዝገልጽ ሓሳብ ይሕዙ። መምህር መጽሓፍ ቅዱስ ኤፍ. ቢ. ሆል ቅድስና ማለት ክርስትያናት ከም ጽቡቕ ጽዋእ ኣምላኽ፣ ካብ መዓልታዊ ናይ ድራር ጽዋእ ዝተነጸሉ ፍሉያት ጽዋእ ማለት እዩ በለ። እዚ ትምህርቲ እዚ ንኹሉ ምእመን ኣብ ክርስቶስ እንታይ ክብሪ እዩ ዝህብ!
ግን ንቅድስና ካልኣይ ገጽ ኣሎ። እቲ ቀዳማይ ገጽ ዘይቅየርእንተኾነ፣ እቲ ካልኣይ ዕብየትእዩ። ንሕና ብዕላማ ቅዱስ ህይወት ክንነብር ኣለና፣ ንርእስና ካብ መዓልታዊ ናብራ ናይ ትሑት ስነ-ምግባርን ውሑድ ቅንዕናን እናነጸልና። ከምቲ ጳውሎስ ንተሰሎንቄ ዝጸሓፎ፣ «እዚ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ፣ ቅድስናኹም: ካብ ምንዝርና ርሑቓት ክትኾኑ፤ ነፍሲ ወከፍኩም ንገዛእ ኣካሉ ብቅድስናን ብኽብርን ከመይ ገይሩ ከም ዝሕዝ ክፈልጥ ኣለዎ፣ ብፍቕሪ ስጋ ዘይኮነስ» (1 ተሰሎንቄ 4:3-5)። ወሲኹ ድማ፣ «ሕጂ ድማ ኣምላኽ ሰላም ባዕሉ ብምሉኡ ይቕድሰኩም፤ መንፈስኩም፣ ነፍስኹምን ስጋኹምን ድማ ብዘይ ነቀፌታ ኣብ ምምጻእ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ይሓሉ» (1 ተሰሎንቄ 5:23)። ኣብ ዓለም ንውሑድ ዝረብሕ ዝረብሕ ህይወት ዝረብሕ ህይወት ንምምራሕ መዓልታዊ ሓላፍነት ኣለና። ንኣብነት፣ ናይ ባህሊ ስነ-ምግባራዊ ደረጃታት ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ብኣዝዩ ዝገርም መገዲ ተቐይሩ። ብሓገዝ መንፈስ ኣምላኽ፣ ንኣካላትና ብቅድስናን ብኽብርን ምሓዝ ባህርያትና ምስ ጽውዓና እናበዝሐ ክሰማማዕ እዩ። እዚ ናይ ህይወት ምሉእ ሂደት እዩ – ክሳብ ኣብ ቅድሚ ጐይታ እንኸውን።
• ምስ ካልኦት ምእመናን ሓድነትን ማሕበረሰብን ድለዩ።
ሓድሓደ ግዜ ክርስትያናት ካብ ንሓድሕዶም ክነጽሉ ይፈትኑ። ካልእ ሰብ ንጥቕምና ከም ዘይርድኣና ክስምዓና ይኽእል፣ ስለዚ ንጸገማትና ባዕልና ክንፈትሖም ንመርጽ። ኣብ ካልእ ግዜ ድማ ብሰንኪ ብዙሕ ስራሕ፣ ንጥፈታት ስድራቤት ወይ ካልኦት ምኽንያታት ምስ ኣመንቲ ግዜ ንምሕላፍ ዘይምድላይ ክስምዓና ይኽእል።
ይኹን እምበር፣ ከም ዝነጸለ ክርስትያን ምምባር፣ ምስ ካልኦት ሰዓብቲ ጐይታ ንምዃን ዘይደሊ፣ ብሓቂ ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ። ብተፈጥሮኣዊ መገዲ፣ ኣምላኽ ምስ ካልኦት ኣብ ህይወት ክንሳተፍ ጌሩና እዩ፤ ብመንፈሳዊ መገዲ ድማ፣ ኣምላኽ ክርስትያናት ምስ ኮና ብኡ ንብኡ ናይ ሓቀኛ ቤተ ክርስቲያኑ ክፋል ይገብረና። ቤተ ክርስቲያኑ ከም ህንጻን ኣካልን ተገሊጻ ኣላ፣ እዞም ምሳሌያዊ ኣበሃህላታት ድማ ንዕብየት ኩሉ ክፋል ብሓባር ክሰርሕ ከም ዘለዎ የርእዩ።
ተሰሎንቄውያን «ንሓድሕዶም ብፍቕሪ ክዓብዩን ክበዝሑን» ከምኡ’ውን «ንሓድሕዶም ክሃንጹ» (1 ተሰሎንቄ 3:12፣ 5:11 ESV) ተባሂሎም ተተባብዑ። እዚኣቶም ኣገደስቲ ክፋላት ናይ ክርስትያናዊ ህይወት እዮም። ንስኻ ትሕተግ ካልኦት ክርስትያናት ነዚ ነገራት እዚ ንኣኻ ክገብሩልካ፣ ንሳቶም ድማ ይሕተጉኻ ንስኻ ድማ ነዚ ንሳቶም ክትገብረሎም ኣለካ። ንክርስትያናዊ ሓድነት ምውጋድ ኣምላኽ ንዕብየትና ከም ምእመናን ክጥቀመሉ ዝሓሰቦ ሓደ መንገዲ የጥፍእ። ነዚ በረኸታት እዚ ክንሕጎሰሉ እንኽእል እኳ እንተኾና፣ ምስ ካልኦት ምእመናን ዘሎ ህይወት ንጸገማትና ከም ዝውስኽ እውን ሓቂ እዩ፣ ከመይሲ ምስ ጥቕሞምን ድኻሞምን ክንገጥም ኢና። ግን እዚ እዩ እቲ ንሓድነት ክርስትያናዊ ዝምድናታት ንምግላጽ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ስርዓታት ክንጥቀም እንምሃረሉ ኩነታት።
• ንምምጻእ ጐይታ ዘለዎ ትርጉም ምፍላጥ።
ኣብ ኩሉ ምዕራፍ 1 ተሰሎንቄ ብዛዕባ ምምጻእ ጐይታ የሱስ ትምህርትታት ተዘርጊሑ ኣሎ። እዚ ንኡስ ነጥቢ ኣይኮነን፤ ነፍሲ ወከፍ መጽሓፍ ሓድሽ ኪዳን ብዛዕባ ዳግማይ ምምጻኡ ይገልጽ። እዚ ናይ ገዛእ ርእሱ ተስፋ ምፍጻም እዩ: «እንተኸድኩን ቦታ እንተኣዳለኹልኩምን፣ እንደገና ክመጽእ እየን ናባይ ክወስደኩምን እየ» (ዮሃንስ 14:3)። እዚ ትምህርቲ እዚ ናብ ሰማያዊ ቤት ከም እንኸይድ፣ ብዛዕባ እዚ ዓለም ከምቶም ገና ናብ መወዳእታ መዓላኦም ዘይበጽሑ ተጓዓዝቲ ከም እንጓዓዝ የዘኻኽረና።
ንተሰሎንቄውያን፣ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ የሱስ ካብ ሰማይ ንኽመጽእ ዝጽበዩሉ ካልእ ዕድል ነበረት (1 ተሰሎንቄ 1:10)። ብተመሳሳሊ ሓቂ እንተተታሒዝና፣ ንቑሕ ፍልጠት ናይ ምምጻእ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣገልግሎቱ ክንሳተፍ ክገብረናን ንዓለማዊ ትምኒታት ክንነጽግ ክምህረናን እዩ። እቲ ትጽቢት ኣብ ሰማይ መዝገብ ክንእክብ ክሕግዘና እዩ፣ ኣብ ምድሪ ባንክና ከነዕቢ ዘይኮነስ። ናይዚ ህይወት መከራታት ምስቲ ዝመጽእ ክብሪ ክወዳደር ከም ዘይከኣል ከዘኻኽረና እዩ።
ምምጻእ ጐይታ ሎሚ ከይፍጸም ዝኽልክል የለን! ሎሚ እንተዘይመጸ ድማ፣ ምናልባት ጽባሕ ክኸውን እዩ። እዚ ናይ ክርስትያን ብሩኽ ተስፋ እዩ። ንኣባና ናይ ምድሓን ቊርናዕ እዩ (1 ተሰሎንቄ 5:8)፣ ኣብ ጸገም ዝመልኦ ዓለም ንክርስቶስ ክንነብር ከለና ንኣእምሮና ይሕሉልና።
መወዳእታ ሓሳባት
እቶም ኣብታ ኣሜሪካን ኣየርላይንስ ነፋሪት ዝነበሩ ሰራሕተኛታት ብሰንኪ ዘይምፍላጥ ኩነታት ወዲቖም። ሓደስቲ ምእመናን፣ ብሓቂ ድማ ዝኾነ ክርስትያን፣ ብተመሳሳሊ ምኽንያት መንፈሳዊ ምብትታን ከጋጥሞም እዩ። ዓለም ብዘይምርኣይ፣ ብፈተናታትን ብግልጺ ክፉእ ነገራትን ዝመልአት እያ። ነዚ ምብትታናት እዚ ንምግጣም፣ ንምጽዋርን ንምስዓርን ዘይተዳሊና እንተኾይና፣ መንፈሳዊ መስርሕና ብኡ ንብኡ ናብ ታሕቲ ክወርድ እዩ።
ነፈርቲ ንምውዳቕ ኣይተሰርሑን፣ ክርስትያናት እውን ከምኡ! መጽሓፍ ቅዱስ ባዕሉ መምርሒ ኮይኑ፣ ናይ ክርስትያን ህይወት እምነትን ኣምላኻውነትን ሓቀኛ መስርሕ ክትሕዝን ክትሕሉን እያ፣ ንኹሉ ዕንቅፋት ብሓደጋ-ኣልቦ መገዲ እናሓለፈት።
