ኣቀማምጣ እቲ ኣማኒ ብዛዕባ እታ ሎሚ ዘላ ዓለም እንታይ እያ፧ ኣመለኻኽታኡ ኸኣ ናብኣ እንታይ ክኸውን ኣለዎ፧ መልሲ ናይቲ ኻልኣይ ሕቶ በቲ ናይቲ ቐዳማይ ሕቶ መልሲ ኺምርኮስ ኣለዎ። ኣመለኻኽታና ኣብዚ ዘሎናዮ ኩነታት ብኣቀማምጣና ኺምራሕ ኣለዎ። ነገራት ኬቕንዕ እንተ ዘይከኣልና፡ ነገራት ኬቕንዕ ምፍታን ከንቱ እዩ። ስለዚ፡ ኣመለኻኽታና ብዛዕባ እቲ እንሓልፎ ዘሎና ፍሉይን ፍሉይን ኩነታት እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ክንሓስብ ከሎና፡ ክንሓትት ኣሎና፡ ኣቀማምጣይ ብዛዕባ እዚኦም እንታይ እዩ፧ እዚ ምዕራፋት እዚ (ዮሃንስ 14-17) ሓንቲ መሰረታዊ ሓሳብ ከም ዘለዎም ክሕብር እፈቱ፡ ማለት፡ እቲ ኣማኒ ብፍጹም ምስ ክርስቶስ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣቦ፡ ተለይዩ እዩ። ምስኡ ብሓድሽ ዝምድና፡ ሓድሽ ሓጎስ፡ ከምኡውን ብሓድሽ ኣቀማምጣ፡ ካብ ምዉታት ከም ዝተንስአ ኾይኑ ተለይዩ ኣሎና።
ምስ ክርስቶስ ብጸርፊ ምልላይ
ግን ኣብ ምዕራፍ 16 ካልእ ወገን ናይቲ ዛንታ ንረክብ። ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ካብ ዓለም እንታይ ዓይነት ኣተሓሕዛ ኸም ዚጽበዩ ይነግሮም። ከምዚ ይብል፡ “ንስኻትኩም ምስ ኣነ ኣብ ቅድሚ ኣቦ ዘሎኒ ኣቀማምጣ፡ ብኹሉ እቲ ምስቲ ኣቀማምጣ ዝተሓሓዝ ሞገስን በረኸትን ጥራይ ኣይኮንኩምን ተለሊኹም ዘሎኹም፡ የግዳስ ምስ ኣነ ኣብ ቅድሚ ዓለም ዘሎኒ ናይ ጸርፍን ምድሓርን ኣቀማምጣ እውን ተለሊኹም ኣሎኹም። ኣብ ቅድሚ ኣቦ ምስ ኣነ ዘሎኒ ቦታ ዝተሓሓዙ ኩሎም ንብረታት እንተ ኣለዉኹም፡ ምስ ዓለም ዝተሓሓዙ ዕዳታተይ ከም ዘለዉኹም ክትረኽቡ እንተ ኾይንኩም ኣይትገረሙ።” ንሱ ንሳቶም ናይ ምድሓር መንገዱ ክሳዕ ሞት ኪካፈሉ ከም ዘለዎም ኣመተሎም። እዚ ንእዝንና ዘገርም ድምጺ ድዩ፧
ኣብዛ ሃገር እዚኣ፡ ክርስትና ንመዐቀኒታት ባህርይ ኣዝዩ ዝቐየረሉ፡ ንብዙሓት ወለዶታት ከኣ ከምዚ ዝበለ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ዝነበረሉ፡ ንህዱእን ሰላማዊን ህይወት ኣዝዩ ተላሚድና ስለ ዝነበርና፡ ብዛዕባ እቲ እንሕዞ ዘሎና ኣቀማምጣ ሓቂ እንታይ ምዃኑ ኽንርስዕ ንኽእል ኢና፡ እዚ ኸኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝዓበየ በረኸት ዘለዎ ኣቀማምጣ እዩ፡ ግን ንጐይታና እሙናት እንተ ኾይና፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ናይ ስደትናን ጸርፍናን ኣቀማምጣ እዩ።
ኣቀማምጣና ከምቲ ኣብ ዮሃንስ 17 ዝተገልጸ
ሕጂ ኣብ ዮሃንስ 17 እቲ ብዘሎ ጉዳይ ብፍጹምነት ቀሪቡ ኣሎ። ጐይታ ባዕሉ ኣቀማምጣና እንታይ ምዃኑ ብንጹር ይገልጽ። ቅድም ናብ ፍቕዲ 6 ንርአ። ንሕና ኻብ ዓለም ወጺእና ብኣምላኽ ኣቦ ንክርስቶስ ዝተዋሃብና ምዃንና ኽንዝክር ኣሎና። እዘን ቃላት እዚኣተን ንሃዋርያት ፍሉይ ዝምድና ከም ዝነበረን ኣየጠራጥርን፡ ግን ፍቕዲ 20 ንኹሉ ኣማኒ ከም ዝሓዘት ትሕብር። ጐይታ ንኹሎም ናቱ ብምሉኡ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን፡ ክሳዕ ንሕና እውን ሓዊሱ፡ ይጽሊ። ጐይታ የሱስ ኣብ ደገታት የሩሳሌም ቅድሚ ናብቲ ገነት ዚወስድ ሩባ ምሕላፉ፡ ምስቶም ዝተገረሙ ደቀ መዛሙርቱ ኣብቲ ህዱእ ለይቲ ደው ምስ በለ፡ ነዛ ጸሎት እዚኣ ምጽላዩ ኣዝዩ ልብና ዚትንክፍ ሓሳብ እዩ። ዓይኑ ንዘመናት ሓሊፉ ረኣየ፡ ኣብቲ ዘይርሳዕ ፍጻሜ እቲ ኸኣ ንኹላትና ኣብቲ ዝጸለየሉ ሓቚፉና ነበረ። ንሕና እውን ካብዛ ዓለም እዚኣ ብኣምላኽ ኣቦ ንክርስቶስ ተዋሂብና ኢና። ንሱ ኣብቲ ዝሓለፈ ዘለኣለማዊ ግዜ ፈሊጡና እዩ፡ ከመይሲ ከምቲ ኣብ ካልእ እንደንብቦ፡ ቅድሚ ምምስራት ዓለም ብክርስቶስ ተመሪጽና ኢና። ሓሳባቱ ብዛዕባና ቅድሚ ምምስራት እዛ እንረግጻ ዘሎና ፍጥረት ምድሪ እዩ። ስለዚ፡ ናይ መወዳእታ ዕድልና ካብኣ ወጻኢ ምዃኑ እንተ ረኸብና ኣይንገረምን።
ጐይታ ኣብዚ ምስ ዝነበረ፡ ናቱ ብቐጻሊ ብምርሓኡን ብምሕላዉን ነበሩ፡ ግን ሕጂ ኺሓድጎም ዝነበሮ ግዜ በጺሑ ነበረ። ንሱ ብመንፈስ ኣብዚ ድሕሪ መስቀል ኣሎ። ንኣቦ ኸኣ፡ “ሕጂ ኣነ ኣብ ዓለም የብለይን፡ እዚኣቶም ግና ኣብ ዓለም ኣለዉ፡ ኣነ ኸኣ ናባኻ እመጽእ ኣሎኹ” ይብል። ንሱ ንዓለም፡ ከምቲ እንፈልጦ፡ ብሞትን ትንሳኤን ዕርገትን ገይሩ ሓደጋ። ንሱ ስለ ዝነጸገቶ ሓደጋ። እዚ ኸቶ ኣይንረስዕ።
“ኣብ ሰማይ ኣምላኽ እንተሎ፡ ስለምንታይ ብህድኣት ነቲ ዚፍጸም ዘሎ ግፍዒ ርእዩ ይሓልፎ፧” ዚብሉ ሰባት ኣለዉ። ብዙሕ መልስታት ንእዘን ሕቶታት ኪወሃብ ይኽእል እዩ፡ ግን ሓደ እኹል መልሲ፡ ክርስቶስ ስለ ዝተነጽገ እዩ።
እቲ ነገራት ኬቕንዕ ዚኽእል ሓደ ጥራይ ኣብዚ ነይሩ፡ ተነጺጉ ኸኣ እዩ፡ ክሳዕ እንደገና ዚመጽእ ከኣ ብዝኾነ ዚኸውን ነገር ኣይትገረም። እቲ ነገራት ኬቕንዕ ዚኽእል ሓደ ጥራይ ኣብ ኢዱ ኽሳዕ ዚወስዶ፡ ሓደ እኳ ቕኑዕ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ። ግን ንሱ ምስ ገበሮ፡ ፍርዲ ማለት እዩ፡ ስለዚ ኸኣ ኣምላኽ ይጽበ። ኣምላኽ ከቶ ኣድልዎ የብሉን። ኣብ ግጉያትናን ተስፋ ምቑራጽናን ኣምላኽ ብፍሉይ ምእንታና ኺኣቱ ንደሊ ኢና፤ ግን ስለምንታይ ኪገብር ኣለዎ፧ ኣምላኽ ምስ ኣተወ፡ ብሰፊሕ መገዲ ኺገብር እዩ፡ እዚ ኸኣ መዓልቲ ፍርዲ ማለት እዩ። ግጉያት ኬቕንዑ ግዜ ምስ በጽሐ፡ ኩሎም ግጉያት ኪቕንዑ እዮም። ኣምላኽ ብፍርዲ ኺኣቱ እንተ ኾይኑ፡ “ምስ ባርያኻ ናብ ፍርዲ ኣይትእቶ፡ ኣብ ቅድሜኻ ሓደ እኳ ህያው ጻድቕ ኣይከውንን እዩ” (መዝሙር 143:2) ኽንብል ጥራይ ኢና እንኽእል። እዚ ኸኣ ካብቲ ጸጋ ኣምላኽ ዘዳለዎ ምድላው ወጻኢ፡ ንኹላትና መወዳእታ ማለት እዩ፡ ስለዚ ኣብዚ እዋን እዚ ይሓልፍ። ግን ሰዓት ምሕረቱ ብቕልጡፍ ናብ መወዳእታኡ ይበጽሕ ኣሎ፡ ሽዑ ኸኣ ነገራት ኬቕንዕ ኪኣቱ እዩ።
ካብ ዓለም ዘይኮነ፡ ግን ናብ ዓለም ዝተላእከ
ኣብዚ ሒደት ትሑታት ሰባት ኣለዉ፡ ንእኡ ዜፍቅርዎ፡ ንሱ ኸኣ የፍቅርዎም። ንሳቶም ብዘይኡ ኣብ ዓለም ኪተርፉ እዮም፡ እቲ ቐጺሉ ኸኣ ኣብ ፍቕዲ 14 እንረኽቦ እዩ፡ “ኣነ ቓልካ ሃብክዎም፡ ዓለም ከኣ ጸልኣቶም፡ ከመይሲ ከምቲ ኣነ ኻብ ዓለም ዘይኮንኩ፡ ንሳቶም እውን ካብ ዓለም ኣይኮኑን።” ኣብ ዓለም ተሪፍና ኣሎና ብንጹር ግን ካብኣ ዘይኮና ምዃንና ብምርዳእ።
ንሕና ናይቲ ዝኸበበና ዓለማዊ ስርዓት ኣካል ኣይኮናን፡ በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ ዓለም ንክርስትያን ትጸልኦ። ጐይታ ኣብዚ ንርእሱ መዐቀኒ ኸም ዝገበረ ኣስተብህል። ንሕና ምስኡ ብዚ ምልላይ እዚ ተለሊና ኣሎና። ሕጂ ኣብ ፍቕዲ 18 ካልእ ነገር ኣስተብህሉ፡ “ከምቲ ንስኻ ናብ ዓለም ዝለኣኽካኒ፡ ኣነውን ንሳቶም ናብ ዓለም ለኣኽክዎም።” ካብቲ ዓቢ ዓለማዊ ስርዓት ተወሲድና ኢና። ንሓደ ሰብ “ሰብ ዓለም” ንብሎ። በዚ ኸኣ ኣብዛ ፕላኔት እዚኣ ከም ዚነብር፡ ብኣንጻሩ ኣብ ወርሒ ወይ ኣብ ማርስ ከም ዘይነብር ክንገልጽ ኣይንደልን ኢና። የግዳስ፡ ንሱ ብፍጹም ብኹሉ መገዲ ናይቲ ዝኸበበና ዓለማዊ ስርዓት ሰብ ምዃኑ፡ ስለዚ ኸኣ ምልክቱን ኣሰሩን ከም ዚጸውር ንሓስብ። ክርስትያን በዚ ትርጉም እዚ ኻብ ዓለም ተወሲዱ እዩ። ኣብዚ እንደገና ንሱ፡ ክርስቶስ ባዕሉ፡ መዐቀኒ ምዃኑ ኣስተብህሉ። ካብ ዓለም ምፍልላይና እንተ ኾይኑ፡ ከምቲ ክርስቶስ ባዕሉ ኻብኣ ዝተፈልየ እዩ፤ ናብ ዓለም ምልኣኽ እንተ ኾይኑ ኸኣ፡ ከምቲ ኣብ ፍቕዲ 18 ዘሎ፡ እዚ እውን ብሓደ መዐቀኒ ይዕቀን።
ጐይታ የውጽኣና፡ ምስዛ ዓለም እዚኣ ዘሎና ዝምድና ይብትኽ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ምእንትኡ ኣብዚ ኽንከውን ናብኣ ይልእከና።
ተልእኾና፡ ነቲ ዘየሎ ንጉስ ምውካል
ንሱ ባዕሉ ሓንቲ ዓባይ ሓሳብ ኣብ ቅድሚኡ ሒዙ ናብኣ መጸ። እቲ ንህይወት ጐይታ የሱስ ዝገዝአ ዓብዪ ዕላማ፡ ክብሪ ኣምላኽ ነበረ። ረብሓና፡ ክሳዕ ክንደይ ዓቢ እኳ እንተ ነበረ፡ እቲ ቐዳማይ ሓሳብ ኣብ ቅድሚኡ ኣይነበረን። ንሱ ናብዛ ዓለም እዚኣ፡ ብምትብባዕ ሰይጣን መለኮታዊ ታማንነት ዝነጸገት፡ ኩሉ ሳዕ ብፍጹምነት ንእኡ ዚገልጽ፡ ኣብ መወዳእታ ኸኣ ንሓጥኣን ምድሓን ዚሰርሕ፡ መጸ። ወንጌላት ክንበብ ከሎና፡ ከምዚ ዝበለ ኣብነታት ደጋጊሙ ኸም ዝነበረ ንርኢ፡ ሓደ ሰብ ናብኡ መጺኡ፡ “ሓው ኣሎኒ ቕኑዕ ዘይኮነ፤ ንዕኡ ምእንቲ ኺመቕለኒ ርስትና ተዛረቦ” ምስ በሎ። መልሲ ጐይታ ኸኣ፡ “መን እዩ ንኣይ ፈራዲ ወይ መማቐሊ ዝገበረኒ፧” ነበረ።
ስራሑ ማሕበራዊ ጉዳያት ምፍታሕን ነቲ ኣዝዩ ዝተፈላለየ ዘይምዕሩይነት ምውጋድን ኣይነበረን። ሶሻሊስታት ከምዚ ዝበለ ጽሑፍ ኣብ ቅድሚኦም እናሃለወ እውን ንየሱስ ከም ሓደ ካባታቶም ኪሓትዎ ይደልዩ። ኣብዚ ሓደ ዓቢ ማሕበራዊ ጸገም ንጐይታ ቀሪቡ፡ ንሱ ኸኣ ኪትንክፎ ይነጽግ። እዚ ኸኣ ነቲ ንሱ ኣብዚ ዝነበረሉ ቀንዲ ዕላማ ምሕዳግ ማለት ምኾነ። ብዛዕባ ንቄሳር ግብሪ ምኽፋል ዝተላዕለ ሃገራዊ ወይ ፖለቲካዊ ሕቶ እውን ነበረ፡ ግን እቶም ፈሪሳውያን ዝጽበይዎ ዝነበሩ መልሲ ኣይረኸቡን፡ ከመይሲ ጐይታ ነቲ ኣጋጣሚ ነቲ ዓብዪ ሕቶ፡ ማለት፡ መሰል ኣምላኽ፡ ንምግላጽ ጥራይ ተጠቕመሉ። ሕጂ ንሕና ክርስትያናት በዚ መስመር እዚ ተሪፍና ኣሎና። ጐይታ ናብ ዓለም ለኣኸና፡ ምእንቲ ንእኡ ብቕኑዕ ክንውክልን ረብሓታቱ ኸነዕብን። እቲ ሃዋርያ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5 ዝበሎ ዘክር፡ “ሕጂ ኸኣ ንሕና ልኡኻት ክርስቶስ ኢና።”
ልኡኽ ኣዝዩ ብዙሕ ፍልጠትን ክእለትን ዘለዎ ሰብ እዩ፡ ብመንግስቲ ኸኣ ነቲ ንጉስን ሃገርን ኣብ ወጻኢ ሃገር ንምውካል ኣገዳሲ ዕማም ተዋሂብዎ እዩ። ንሱ ናይዛ ሃገር እዚኣ ኣይኮነን። እቲ ብሪጣንያዊ ልኡኽ ኣብ ፓሪስ ፈረንሳዊ ኣይኮነን። ስራሑ ጽርግያታት ፓሪስ ብፍጹምነት ምጽራይ ኣይኮነን። ብዛዕባ እቲ ሓድሽ ማሕበራዊ ምምሕያሻት ናይዛ ሃገር እዚኣ ኣይግደስን እዩ። ኣብዚን ኣብኡን ገለ ነገራት ኪገብር ኪዕደም ይኽእል እዩ፡ ግን እንተ ኾይኑ ኸም ወጻኢ ይገብሮም። ኣብ ፓሪስ ዘሎ ንሃገሩ ንምውካል ጥራይ እዩ። ሓሳቡ ኸኣ ነቲ ንጉስን ሃገርን ዚውክሎም ዝበለጸ ረብሓ ኸመይ ጌሩ ኸዕቢ እዩ።
ሕጂ እቶም ሃዋርያት፡ ብፍሉይ መገዲ፡ ልኡኻት ክርስቶስ ነበሩ። ንሕና ብሓደ ዓይነት ትርጉም ከምኡ ኣይንኸውንን ንኸውን፡ ግን ምስ ኤምባሲ ተተሓሒዝና ኣሎና። ኣብ ፓሪስ ልኡኽ ኣሎ፡ ግን ሓገዝቲ ኣለዉዎ። ብዙሓት ሓገዝትን ጸሓፍትን ኣለዉዎ። ክብሪ እታ ሃገር ብባህርይ ኩሎም፡ ክሳዕ እቲ ትሑት እውን፡ ዝተሓሓዘ እዩ። ኩሉ ኣብቲ ኤምባሲ ዘሎ፡ ንክብሪ እታ ዚውክላ ሃገር ኬዕብን ረብሓታታ ኸኣ ኬዕብን እዩ ዚሰርሕ።
ኣቀማምጣና ኣብዛ ዓለም እዚኣ ምስ ኤምባሲ እቲ ዘየሎ ንጉስ ምትሕሓዝ ምዃኑ ኸቶ ኣይንረስዕ። ንሕና ናይ ሃገሩ ኢና። ሰላሙ፡ መንፈሱ፡ ሓጎሱ ኣሎና። ንእኡ ንምውካል ኣብዚ ኣሎና። እዚ ብጽቡቕ ኣብ ልብና እንተ ሓዝናዮ፡ ብዛዕባ ኣመለኻኽታ ክርስትያን እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ንሚእቲ ዝተፈላለዩ ሕቶታት መልሲ ኺኸውን እዩ። ኣብ ፓሪስ ምስ ኤምባሲ ተተሓሒዘ እንተ ዝነብር፡ ከም ብሪጣንያዊ ንውልቀ ፈረንሳውያን ኽሕግዝ ዕድል እንተ ዝረክብ ኣዝየ ሓጎስ ምተሰምዓኒ። (እዚ ኸም ኣብነት እጥቀመሉ ኣሎኹ)። ነቶም ዝኸበቡኒ ሰባት ብዝተኻእለኒ መጠን ኽሕግዞም ባህ ምበለኒ። ንኹሉ ሰብ ብሕያውነትን ብምግንዛብን ኽሕዞ ምደለኹ፡ ግን ኣብኡ ዘሎኹ ንእዚ ጥራይ ከም ዘይኮንኩ ኩሉ ሳዕ ኣብ ኣእምሮይ ኽሕዝ ነበረኒ። እዚ ድንገታዊ እዩ። ኣብኡ ዘሎኹ ንንጉሰይ ንምውካል እዩ፡ ኩሉ ኸኣ በዚ ሓቂ እዚ ኺዕቀን ኣለዎ።
ዓብዪ ስራሕና ኣብዚ ንጐይታና ብቕኑዕ ምግልጋልን ምውካልን እዩ። እዚ ኽንገብር ጸጋ ንደሊ። ንሕና ናይ ዓለማዊ ስርዓት ኣካል ኣይኮናን፤ ብሓቂ ረብሓታትና ካብኡ ወጻኢ እዩ። ከም ክርስትያናት ዓበይቲ ረብሓታት፡ ግሩም ረብሓታት ኣሎና፡ እኳ ደኣ ንዓይኒ ሰብ ዘይርአ እዩ፡ ምስ እዘን ረብሓታት እዚኣተን ኸኣ ተለሊና ኣሎና።
ዜግነትና — ናይ ህይወትና ዝምድናታት — ኣብ ሰማይ ምዃኑ፡ ካብኡ ኸኣ ምምጻእ መድሓኒ ንጽበ ምዃንና ብንጹርን ብቐጻልን ኣብ ቅድሜና እንተ ሓዝናዮ፡ ካብ ዓለም ምፍልላይና እናበዝሐ ኺርድኣና እዩ፡ ነቲ ዘየሎ ጐይታና ኸኣ ንምግልጋል ክንሕጎስ ኢና።
