ደም፣ ሞትን መስቀልን ናይ ክርስቶስ
እቲ ቀንዲ ነጥብታት ብዛዕባኡ ዅሉ ቅዱስ ጽሑፍ ዚዘውር፡ መከራታት ክርስቶስን ዚስዕብ ክብሪን እዩ። ካብቲ ኣብ መገዲ እምነትና ዚገጥመና ፈተናታትን ኵነታትን ልብና ኸምኡ ዚልዕል ካልእ የልቦን። እዚ ብዛዕባ ደሙን ሞቱን መስቀሉን ዚስዕብ ሓሳባት ልብና የሙቕን ንእኡ ኸኣ የንብሮን።
ደም ክርስቶስ
«ብጥፉእ ነገር፡ ብብሩር ወይስ ብወርቂ ኣይተደምሓኹምን ... ብኽቡር ደም ክርስቶስ ግና፡ ከም ናይ ንጽህቲን ብርኽቲን ገንሸል ተደምሓኹም» —1 ጴጥሮስ 1:18-19 NKJV
ሃዋርያ ጴጥሮስ ንዓብዪ ዋጋ ምድሓንና ኣጕሊሑዎ። ንደም ክርስቶስ ምስቲ ዓለም ዝበለጸ ኽቡር እትብሎ ነገራት፡ ከም ብሩርን ወርቂን ኣነጻጺሩዎ፡ «ጥፉእ» ድማ ኢሉዎ። መዝሙር 49 ኸምዚ ይብል፡ «እቶም ብሃብቶም ዚውከሉን ብብዝሒ ሃብቶም ዚምክሑን፡ ሓደ እኳ ኻባታቶም ንሓዉ ኺብድሕ ኣይክእልን እዩ» (ቍ.6-7)። ምድሓን ነፍስና ኣዝዩ ኽቡር እዩ። ኣምላኽ ጥራይ እዩ እቲ ቤዛ ኺህብ ዚኽእል፡ ንሱ ኸኣ ንሓደ ወዱ፡ ንፍቑሩ ሂቡ ብምግባር እዩ ገይሩዎ።
እዚ ንጽጽር እዚ፡ ክርስቶስ ደሙ ኣብ መስቀል ብምፍሳስ ዝፈጸሞ ዘይተወሰነ ዋጋ ንኽንርድኦን ንኸነማስወሉን ይሕግዘና። ኣብ እብራውያን ከምዚ ንብብ፡ «ደም ከይፈሰሰ ምሕረት የልቦን» (9:22)። እቲ ዝነበረና ዕዳ ኺኸፍል ዚኽእል ካብ ደም ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ሓሊፉ ካልእ የልቦን። ኤሊስ ክራም ኣብ መዝሙሩ ዝጸሓፎ ብምምሕያሽ፡ «ክንከፍሎ ዘይንኽእል ዕዳ ነበረና፤ ንሱ ኸኣ ክኸፍሎ ዘይነበሮ ዕዳ ኸፈሎ።»
እቲ ጐይታ ንቕድሚት ኪኸይድ ዘገደዶ እንታይ እዩ ዚብል ሕቶ ኺሓድረና ይኽእል እዩ፡ ንሱ ኸኣ ኣብኡ ዚጽበዮ ዅሉ እናፈለጥካ ብጽንዓት ናብ የሩሳሌም ምኻድ እዩ። የሱስ ከምዚ ኢሉ መለሰ፡ «እንሆ፡ ኣምላኽ፡ ፍቓድካ ኽገብር መጺአ ኣሎኹ» (10:9)። ፍቓድ ኣቦ ምግባርን ዕዮ ምፍጻምን ባህ ይብሎ ነበረ። በቲ «ሓደ መስዋእቲ ንዘለኣለም ንቕዱሳን ፍጹማት ገይሩዎም» (ቍ.14)። ንኣቦን ንዅሎም ብእኡ ዚውከሉን ብዘለዎ ፍቕሪ ምኽንያት ንመስቀል ተጻዊሩዎ። «ክርስቶስ እውን ኣፍቂሩና፡ ንኣምላኽ ንምዑዝ ሽታ ዚኸውን መስዋእትን ምቕራብን ኰይኑ ንርእሱ ሃበና» (ኤፌሶን 5:2)።
ኣምላኽ ነዚ ትሑት ሰብ ናይ ናዝሬት ኣዕብዩዎ፡ ጐይታን ክርስቶስን ድማ ገይሩዎ። ሕጂ ኣብ የማን ግርማ ኣብ ላዕሊ ተቐሚጡ ኣሎ፡ ዅሎም ብኽቡር ደሙ እተደምሓኹ ድማ ብዘለኣለማዊ ዕላማ ኣምላኽ መሰረት ኣብ ፍቑር ተቐቢሎም ኣለዉ (ኤፌሶን 1:3-6 ተመልከት)።
ሞት ክርስቶስ
«ርእሱ ኣትሒቱ፡ ክሳዕ ሞት፡ እኳ ድኣ ክሳዕ ሞት መስቀል፡ ታዛዚ ዀነ።» —ፊልጲ 2:8
ኣብቲ ሞት ከም ንጉስ ሽበራ ዚነግሰሉ ዓለም ኢና ንነብር ዘሎና። ጋዜጣታት ብቐጻሊ ዝርዝር ሞት የሕትሙ፡ ወየን ከኣ ናበይ ከይድካ መቓብር ክትረክብ ኢኻ። ሓደ እኳ ኺሃድም ኣይክእልን እዩ። ዘይምእዛዝ ናይ ሞትን ፍርድን ፍርዲ ኣምጺኡልና፡ እቲ ፍርዲ ኸኣ ይቕጽል እዩ ምኽንያቱ ዘይምእማን ብፍቓዱ ንመድሃኒት ኣምላኽ ይነጽጎ እዩ። «ንሰብ ሓንሳእ ኪመውት፡ ድሕሪኡ ኸኣ ፍርዲ ተመዲቡሉ እዩ» (እብራውያን 9:27)።
መድሃኒት እንታይ እዩ? ምድሓን ዘምጽአት ንዅሉ ሰብ እተራእየት ጸጋ ኣምላኽ እያ (ቲቶስ 2:11 ተመልከት)። እቲ ብሙሴ እተዋህበ ሕጊ ንኣምላኽ ኪቕበል ሓደ ነገር ኪቕረብ ይሓትት ነበረ፡ ንሕና ግና ደኻማት ኢና፡ ብዘይ ሓይሊ፡ ንቕዱስ ኣምላኽ ከነቕርቦ ዚከኣል ጽቡቕ ነገር የብልናን። መድሃኒት ኣምላኽ ኣብ ወዱ፡ ኣብ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ እዩ ዚርከብ፡ ንሱ ኸኣ «ርእሱ ኣትሒቱ ክሳዕ ሞት ታዛዚ ዀነ።»
እዚ ቓላት እዚ ንጥንቃቐና ይሓትት። «ብሓደ ሰብ ዘይምእዛዝ ብዙሓት ሓጥኣን ከም ዝዀኑ፡ ከምኡ ኸኣ ብሓደ ሰብ ምእዛዝ ብዙሓት ጻድቃን ኪዀኑ እዮም» (ሮሜ 5:19)። ሞት ብሓደ ሰብ – ኣዳም – ዘይምእዛዝ ኣብ ዅላትና መጸ። ጐይታ ግና ካብ ሰማይ፡ እቲ ሓጢኣት ዘይብሉ ሰብ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ኪገብር ብምእዛዝ ተንበርከኸ፡ እኳ ደኣ ናብ ሞት – ሞት መስቀል – ኪኸይድ እንተ ደለየ። ኣብኡ፡ ንሕና ዚግብኣና ዝነበረ ናይ ሓጢኣት ፍርዲ ብገዛእ ስጋኡ ጾሮ። ምእዛዝ ክርስቶስ ናብቲ ሓጢኣትን ዘይምእዛዝን ዘውረደና ቦታ ኣውረዶ።
እዚ ጸጋ እዩ! እዚ ብየሱስ ክርስቶስ ዝመጸ ልዑላዊ ጸጋ እዩ – እቲ ኣብ ሕቕፊ ኣቦ ዚነብር ዝነበረ። ንሱ ናብ ምድሪ መጸ ኪመውት፡ ብሞቱ ኸኣ ናብ ሓጐስ ሰማይ ክንኣቱ። «ንጸጋ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ትፈልጥዎ ኢኹም እሞ፡ ንሱ ሃብታም ክነሱ፡ ንስኻትኩም ብድኽነቱ ምእንቲ ኽትህብትሙ ኢሉ፡ ምእንታኹም ደኻም ኰነ» (2 ቈረንቶስ 8:9)።
መስቀል ክርስቶስ
«ኣነ ግና ብመስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እንተ ዘይኰይኑ፡ ክምካሕ ኣይፈቱን፡ ብእኡ ኸኣ ዓለም ንኣይ ተሰቒላ፡ ኣነ ኸኣ ንዓለም ተሰቒለ ኣሎኹ።» —ገላትያ 6:14
ኣብ መጀመርታ ገላትያ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ እቲ ዝሰበኾ ወንጌል ብሰብ ከም ዘይኰነ፡ ግናኸ ብራእይ የሱስ ክርስቶስ ከም ዝዀነ ኣረጋጊጹ፡ ንሱ ኸኣ ካብዚ ሕጂ ዘሎ እኩይ ዘመን ምእንቲ ኼድሕነና ኢሉ ንርእሱ ምእንቲ ሓጢኣትና ሃበ። ብዚ ወንጌል እዚ ኢና ተጸዊዕናን ተነጺልናን፡ ካብ ስርዓታትን ልምድታትን ናይዚ ዓለም እዚ ተነጺልና።
ሞት ብመስቀል ኣዝዩ ሓያልን ጭካነ ዝመልኦን መቕጻዕቲ ሞት እዩ። ብሮማውያን ይጥቀሙሉ ነበሩ፡ ንዜጋ ግና ኣይኰነን፡ ንእቶም ከም ወጻእተኛታት ወይ ዘይተደለዩ ገበነኛታት ዚቑጸሩ ጥራይ እዩ። ገዛእቲ ናይዚ ዓለም እዚ ንጐይታ ክብሪ ሰቒሎምዎ፡ ኣብ መስቀል ድማ ሰሚሮምዎ። ጲላጦስ ኣብ መስቀል፡ «የሱስ ናዝሬታዊ፡ ንጉስ ኣይሁድ» ኢሉ ጸሓፈ፡ ሄሮድስን ሰቡን ድማ ብኣዝዩ ንዕቀትን ጭካነን ገይሮምዎ። «ዝተሰቕለ ዅሉ ርጉም እዩ» (ገላትያ 3:13) ተባሂሉ ተጻሒፉ ኣሎ። ንዚ ኣተሓሕዛ እዚ ጐይታና የሱስ ብፍቓዱ ተገዚኡ – እቲ ፈጣርን መድሓኒን ዝዀነ።
ይስሃቕ ዋትስ (1674-1748) እዚ ቓላት እዚ ኺጽሕፍ ከሎ ስምዒታት ጎልጎታ ሓዘ።
ነቲ ዘደንቕ መስቀል ክርኢ ከለኹ እቲ ልዑል ክብሪ ዝሞተሉ፡ ዝበለጸ ረብሓይ ከም ክሳራ እቖጽሮ፡ ንዅሉ ትዕቢተይ ድማ ንዕቀት እፈስስ።
ጐይታ፡ ክምካሕ ኣይፍቀደለይ፡ ካብ መስቀል ክርስቶስ ኣምላኸይ ሓሊፉ፡ ዅሉ እቲ ዝበለጸ ዚስሕበኒ ከንቱ ነገራት፡ ንደሙ እብልዖ።
ሓደ እኳ ኺነጻጸር ኣይክእልን እዩ ምስ መስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ። ንዕምቆት ፍቕሩ ገሊጹ፡ ንሓቂ ባህርይ ናይዚ ዓለም እዚ ኸኣ ብጽልኡ ንክርስቶስን ንሰዓብቱን ኣጋሊጹ። ጳውሎስ ምስኡ ከም ዝተሰቕለ ብክርስቶስ ተለለየ። ዓለም ኣብ ክርስቶስ ሓደ እኳ ዚስሕብ ኣይረኸበትን፡ ኣብ ጳውሎስ እውን ከምኡ፡ ጳውሎስ ከኣ ኣብዚ ዓለም እዚ ሓደ እኳ ዚስሕብ ኣይረኸበን። ንሕናኸ?
