“ሓደ እኳ ንብዘሎ ሕጊ እንተሓለዎ እሞ ብሓንቲ እንተበደለ ግና፡ ንኹሉ በደለ” (ያእቆብ 2:10)።
ብዙሕ ግዜ ሰባት፡ “ዝኸኣልኩዎ ገይረ እየ። ኣምላኽ እርግጽ እዩ ዝቕበለኒ። ሓደ እኳ ፍጹም ኣይኮነን” ክብሉ ንሰምዕ። እዚ ንሰባት ብሓፈሻ ቅቡል ይመስሎም፣ ግናኸ ኣዳምን ሄዋንን ነታ ኣምላኽ ዝሃቦም ሓንቲ ትእዛዝ ከም ዝተላለፉን ሞት ከኣ ናብ ዓለም ከም ዝኣተወን ንፈልጥ።
ድሕሪ ዘመናት ደቅታት እስራኤል፡ “ከም ኩሎም ኣህዛብ” ክኾኑ ብምምራጾም (እዚ ግና ምስ ዕላማ ኣምላኽ ዝጻረር ነበረ፣ ከመይሲ ንሱ ንርእሱ ፍሉይ ህዝቢ ክኾኑ መሪጽዎም ነበረ)፡ ንሳሙኤል ንጉስ ክህቦም ብምሕታት መጹ፣ ንሱ ድማ ውግኣቶም ክዋግኣሎምን ጉዳያቶም ክፈርድሎምን ነበረ። ሳሙኤል ብዝሃቦም መጠንቀቕታታት እኳ እንተኾነ፡ ብሕቶኦም ጸኒዖም፡ “ኣይፋልን፤ ንጉስ ግና ክህልወና እዩ” (1 ሳሙኤል 8:19)።
ዘይምእዛዝ ንጉስ ሳኦል
እቲ ሓድሽ ዝተሸመ ንጉስ ንህዝቢ ከመይ ከም ዝሳሕቦም ንፈልጥ። ነዊሕን ጽቡቕን ነበረ፣ ኣብ ፈለማ እውን ትሑትን ንርእሱ ዘየገድስን ነበረ፣ ግናኸ ክምከን ነበሮ። ሳሙኤል ናብ ንጉስ መጺኡ፡ ናብ ዝፋን ዘውጽኦ መለኮታዊ ትእዛዝ ከም ዝነበረ ኣዘኻኸሮ። ሕጂ ድማ ካብ እግዚአብሔር ንርእሱ ዝመጸ ካልእ መልእኽቲ ኣለዎ። ኣምላኽ ኣማሌቃውያን ካብ ግብጺ ኣብ ዝመጹሉ እዋን ንደቅታት እስራኤል ከመይ ከም ዝጸበይዎም ዘከረ። ሕጂ እዚ በዳሊ ህዝቢ ክቕጻዕ ነበሮ። መልእኽቲ ሳሙኤል ግልጺ ነበረ፦
ንቓል እግዚአብሔር ስማዕ።
ንሳኦል ዝተረፈ ነገር ኣይነበረን። ኣማሌቅ ክጠፍእ ነበሮ፣ ኣማሌቅ ከም ዝነበረ ንዝተሓዙ ኣህዛብ ዘዘኻኽር ነገር እውን ክተርፍ ኣይነበሮን። እቶም ሰባት ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ብዘሎ ህዝቢ፡ ከምኡ እውን መጓሰኦምን ኣባጊዖምን ክጠፍኡ ነበሮም።
ሳኦል ወጺኡ ንኣማሌቃውያን ቀተለ፣ ቅድሚኡ ግና ንቀናውያን ካብቲ ዝጠፍእ ህዝቢ ክፈልዩኦም ኣጠንቀቖም፣ ከመይሲ ንሳቶም፣ ቢያንስ፣ ኣማሌቅ ንደቅታት እስራኤል ኣብ ዝወረሮም እዋን ምሕረት ገይሮምሎም ነበሩ። ይኹን እምበር፣ ሳኦል ፍርቂ ጥራይ እዩ ዝተኣዘዘ። ንኣጋግ፣ ንጉስ ኣማሌቃውያን፣ ኣትረፎ፣ ንሰዓብቱ ድማ ካብቲ ኣብኡ ዝረኸብዎ ዝበለጸ ኣባጊዕን ኣባጊዕን ከትርፉ ኣተባብዖም። “ኩሉ እቲ ርኹስን ዘይጥዑምን ዝነበረ ኣጥፍእዎ” ኢልና ንንበብ፣ ግናኸ እቲ ዝበለጸ ኣባጊዕን ኣባጊዕን ኣየጥፍእዎን። ኣምላኽ ንሳሙኤል፡ “ንሳኦል ንጉስ ገይረ ብምቕማጠይ ተጣዒሰ እየ፣ ከመይሲ ካብ ምኽታለይ ተመሊሱ ትእዛዛተይ ኣይፈጸመን” ክብል ዘገርም ኣይኮነን።
ባህሪ ምእዛዝ
ሳኦል ጥራይ ኣይነበረን “ፍርቂ ዝተኣዘዘ”፣ እዚ ከምዚ ዝበለ ነገር ግና ብሓቂ የለን። ፍርቂ ምእዛዝ ማለት ዘይምእዛዝ ማለት እዩ። ክንደይ ግዜ ንቓል ኣምላኽ ንእዘዝ ዘለና ይመስለና፣ ግናኸ ካብቲ ግልጺ ትእዛዝ ኣምላኽ ሓደ ክፍል ጥራይ ኢና ፈጺምና። ካልኦት ክፍሊ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ “ኣምላኽ ተዛሪቡ”፤ “ንርእሱ ብዘይ ምስክር ኣይገደፈን” ኢሎም የዘኻኽሩና። ብፍላይ ድማ ንኹሎም ሰባት ክንስሑ ከም ዝእዝዝ ንንበብ። ንምእመን ድማ፡ “ንሓድሕድኩም ተፋቐሩ”፣ “ንሓደ እኳ ኣይተዓንቅፉ”፣ “ንላዕሊ ዘሎ ነገር ድለዩ” ዝብል ትእዛዝ ተዋሂቡዎ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ መልእኽቲ ጳውሎስ፣ ድሕሪ እቲ ትምህርታዊ መግለጺ፣ ነቲ ትምህርቲ ናብ ግብሪ ንምውዓል ዝምልከት ተግባራዊ መምርሒታት ኣለና፣ ከም “ንሓድሕድኩም ኣይትሕሰዉ”፣ “ኣቦታት፣ ንደቅኹም ናብ ቍጥዓ ኣይተለዓዕልዎም” ዝኣመሰሉ መጠንቀቕታታት እውን ኣለዉ። ብዙሕ ግዜ ንዓና ዝቐርብ ትእዛዝ፡ “እዚ ጳውሎስ ዝዛረቦ ዘሎ ጥራይ እዩ” ብምባል ንነጽጎ፣ ጳውሎስ ንርእሱ፡ “ሓደ እኳ ነብዪ ወይ መንፈሳዊ እንተመሰሎ፡ እቲ ዝጽሕፈልኩም ዘሎኹ ትእዛዛት እግዚአብሔር ምዃኑ ይፍለጥ” (1 ቈረንቶስ 14:37) ክብል ከም ዝጸሓፈ እናረስዐ።
ምኽንያት ሳኦልን ወቐሳ ሳሙኤልን
ሳኦል ኣብ ዕዮኡ ከም ዝፈሸለ ዝፈልጥ ኣይመስልን። ናብ ሳሙኤል ምስ ተመልሰ፡ “ትእዛዝ እግዚአብሔር ፈጺመ እየ” በለ። ሳሙኤል ብምእዛዙ ከም ዘመጕሶ ተስፋ ገበረ፣ ግናኸ ሳሙኤል፡ “እምበኣር እዚ ኣብ ኣእዛነይ ዝሰምዖ ዘሎኹ ድምጺ ኣባጊዕን ድምጺ ኣባጊዕን እንታይ ማለት እዩ?” በሎ።
ሳኦል ብመልሱ ድሉው እዩ ነበረ፦ “እቲ ህዝቢ ንእግዚአብሔር ኣምላኽካ መስዋእቲ ንምቕራብ ዝበለጸ ኣባጊዕን ኣባጊዕን ኣትሪፉ፣ እቲ ዝተረፈ ድማ ብምሉኡ ኣጥፊእናዮ”። መልሲ ሳሙኤል ብዙሕ ግዜ ይጥቀስ፦
እግዚአብሔር ብዝቃጸል መስዋእትን መስዋእትን ከምቲ ንቓል እግዚአብሔር ብምእዛዝ ዝሕጐስዶ ይሕጐስ? እንሆ፡ ምእዛዝ ካብ መስዋእቲ ይበልጽ፡ ምስማዕ ድማ ካብ ስብሒ ደዓውል ይበልጽ (1 ሳሙኤል 15:22)።
ቀጺሉ ድማ ዕልወት ከም ሓጢኣት ጥንቈላ ምዃኑ፣ ንጽልነት (“ፍቓድ ርእሲ”፣ J.N.D.) ድማ ከም ዓመጽን ጣኦትን ምዃኑ ኣመላኸተ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ሳኦል ድሕሪ ሕጂ ናይ እስራኤል ናይ ሓቂ ንጉስ ተባሂሉ ኣይተረኣየን። ኣምላኽ ንዳዊት ዝብሃል ሰብ ኣብ ኣእምሮኡ ነበሮ፣ ንሱ ድማ ንህዝቢ ኣምላኽ ብፍርሃት እግዚአብሔር ክገዝእ ነበረ።
ሳኦል፣ ከም ዝንበብ፣ ሓጢኣቱ ንምእማን ድሉው ነበረ፣ ምሕረት እውን ሓተተ፣ ግናኸ “ንህዝቢ ፈሪሑ ድምጾም እውን ተኣዘዘ” ኢልና ንንበብ፣ በዚ ድማ “ዘቃልል ኩነታት”፣ ሕጂ ከም እንብሎ፣ ብምጥቃስ፣ ሳሙኤል ከም ዝኾነ ነገር ዘይተፈጸመ ኮይኑ ምስኡ ክኸይድ ለመኖ። ሳኦል ከም ኤሳው “ርኹስ ሰብ” ጥራይ ከም ዝነበረ ይፍራህ፣ ንሱ ድማ ብዘይ ናይ ሓቂ ንስሓ ምሕረት ዝደለየ ነበረ።
ካልኦት ኣብነታት ዘይምእዛዝ
ኣሮንን ሙሴን ኣብ ቃዴስ
ናብ ታሪኽ እንተተመለስና፣ ንኣሮንን ሙሴን ንዝክር፣ ብዛዕባኦም ኣብ ዘሁልቍስ 20 ንንበብ፣ ናብታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ክበጽሑ ጥራይ እዮም ነይሮም። ኣብ መጀመርታ ናይ ምድረበዳ ጉዕዞ፣ ሙሴ ኣብ ከረን ዝርዝር ናይ ድንኳንን ኣምልኾ ኣምላኽን እናተቐበለ ከሎ፣ ኣሮን፣ ከም ሳኦል፣ ንህዝቢ ሰሚዑ፣ ሓደ ወርቃዊ ጥጃ ገበረ፣ ንደቅታት እስራኤል ድማ ነቲ ጣኦት ከምልኹ ኣተባብዖም። ሙሴ ድሕሪኡ፡ “እግዚአብሔር ንኣሮን ክጠፍኦ ብርቱዕ ቍጥዓ ነበሮ፣ ኣነ ድማ ንኣሮን ጸለኹ” (ዘዳግም 9:20) ኢሉ ይነግረና፣ ሓጢኣት ኣሮን ድማ ተሰረየ። ሙሴ ግና በትሩ ወሲዱ ነቲ ከውሒ ኣብ ቃዴስ ምስ ወቕዖ፣ ኣሮን ንሓዉ ኣይገደፎን፣ በዚ ድማ ኣብ ዘይምእዛዙ ተሳተፈ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ኣሮንን ሙሴን ናብታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ክኣትዉ ኣይተፈቕደሎምን። እቲ ከውሒ ንክርስቶስ ዝምስል ከም ዝነበረ ንርድእ፣ ንሱ ድማ ሓንሳብ ንሓዋሩ ክውቃዕ ነበረ። ሙሴ ነቲ ከውሒ ኣብ መጀመርታ ናይ ምድረበዳ ጉዕዞ ወቒዕዎ ነበረ። ኣብ ቃዴስ ድማ ነቲ ከውሒ ክዛረቦ ተነግሮ፣ ግናኸ ኣይተኣዘዘን። ጣኦት ኣሮን ካብቲ ናይ ሓዉ ህጹጽ ተግባር ዝበለጸ ሓጢኣተኛ ከም ዝነበረ ክንሓስብ ንኽእል፣ ግናኸ እንደገና “ፍቓድ ርእሲ” ከም ሓጢኣት ጣኦት ምዃኑ ይዝከር፣ ከመይሲ ንኣምላኽ ዘይኮነስ ንርእስና ኢና እነሐጉስ።
ከቢድ ሓጢኣት ዳዊት
ቓላት ሳሙኤል ንሳኦል ተዘኪርና ኣሎና፦ “እግዚአብሔር ሎሚ ንመንግስቲ እስራኤል ካባኻ ነጢቑዋ፣ ካባኻ ዝበለጸ ንብጻይካ ድማ ሂቡዋ” (1 ሳሙኤል 15:28)፣ ግናኸ ዳዊት ንኣምላኹ ኩሉ ግዜ ዝእዘዝ ከም ዝነበረ ክንሓስብ የብልናን። ንዓስራይን ንሳድሰይን ትእዛዛት ብምጥሓስ ከመይ ከም ዝበደለ ንፈልጥ። ናታን ነብዪ ብምሳሌ ናይቲ ድኻ ሰብኣይን በጊዑን ከም ዝተላእከሉ ንፈልጥ። ዳዊት ብቍጥዓ ብዘይፍትሓዊ ተግባር እቲ ሃብታም ሰብኣይ ተንስአ እሞ ንናታን፡ “እቲ እዚ ነገር እዚ ዝገበረ ሰብኣይ ብርግጽ ክመውት እዩ” ምስ በሎ፡ ነዚ ከቢድ ቓላት ሰምዐ፦
ንስኻ እቲ ሰብኣይ ኢኻ።
ዳዊት ብሓቂ ንስሓ ከም ዝኣተወ ጥርጥር የብሉን፣ ኣምላኽ ድማ ከቢድ ሓጢኣቱ ይቕረ በለሉ፣ ግናኸ ታሪኽ ግዝኣቱ ካብቲ ግዜ ጀሚሩ እዚ ሓደ ሓጢኣት ንጽቡቕ ዝነበሮ ጽልዋ ከም ዘዳኸሞን ንጸላኢ ድማ ንምዕዋት ዕድል ከም ዝሃቦን ይገልጽ። ኣብ 1 ነገስት 15 ብዛዕባ ህይወት ዳዊት ኣብ ዝተገብረ መደምደምታ፡ “ዳዊት ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቅኑዕ ዝነበረ ገበረ፣ ብዘሎ ዘመኑ ድማ ካብ ዝኣዘዞ ነገር ሓደ እኳ ኣይገደፈን፣ ብዛዕባ ኡርያ እቲ ኬጢ ጥራይ ይኹን እምበር” (ቍጽሪ 5)።
እንታይ ዝኸፍአ መቓብር! ንቓላት ሃዋርያ ንገላትያ ይዝክር፦ “ጽቡቕ ትጐዩ ነይርኩም፤ ንሓቂ ኸይትእዘዙ መን ኣዐንቂልኩም?” (ገላትያ 5:7)።
መደምደምታ፦ ንእግዚአብሔር ብምሉኡ ምኽታል
ምስና ንዓና፡ ምስክርነትና ብምኽንያት “ፍርቂ ምእዛዝ” ከይበላሾ! እግዚአብሔር ጸጋዊ ምዃኑ ኣረጋጊጽና ኢና፣ ግናኸ ብጸግኡ ክንዕበይ የብልናን። “ሓጢኣት ዘይገበረ፣ ኣብ ኣፉ እውን ተንኮል ዘይተረኽበሉ” ሓደ ጥራይ ከም ዝነበረ ንፈልጥ። ይኹን እምበር፣ ንዕኡ ክንክተል ተጸዊዕና ኢና፣ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ድማ ንምእዛዝ ከም ዝተጸዋዕና ይዝከር። እምበኣርከስ፣ ከምቲ ብዛዕባ እያሱን ካሌብን ዝተባህለ፣ ንእግዚአብሔር ብምሉኡ ንኽንክተል ንዓና እውን ሓቂ ይኹን።
