ምስጢር መንግስቲ ኣምላኽ፡ ስርናይን ክርዳድን ምሳሌታትን

ብ: ጂ. ደቪሰን

ካብ ዝሓለፈ ጽሑፍና ንነጀው፡ ብዛዕባ እቲ ዝጠቐስናዮ ፍልልያት ዝያዳ ሕቶታት መጺኡና ኣሎ። ቅድሚ ገለ መዓልታት ነዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ረኺብናዮ፡ እዚ ኸኣ ነቲ ዛዕባ ዝያዳ ንምብራህ ክሕግዝ ይኽእል እዩ።

“ማቴዎስ ጥራይ እዩ ነቲ ‘መንግስቲ ሰማያት!’ ዝብል ኣበሃህላ ዝጥቀም። ከምቲ ኣብ ሉቃስ እንርእዮ፡ ብሓፈሻ ምስ ‘መንግስቲ ኣምላኽ’ ክለዋወጥ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ኽልተ ሓረጋት ኩሉ ግዜ ንሓድሕዱ ክትካእ ኣይክእልን እዩ፡ ማቴዎስ ከኣ ነቲ ‘መንግስቲ ኣምላኽ’ ኣብ ገለ ክፍሊታት፡ ‘መንግስቲ ሰማያት’ ክጥቀመሉ ዘይክእልሉ ቦታታት ይጥቀመሉ እዩ። (ማቴዎስ 6:33፤ 12:28፤ 21:31, 43) ስለዚ፡ እቲ ‘መንግስቲ ኣምላኽ’ ክርስቶስ ንጉስ ኣብ ዝነበረሉእዋን ነበረ፤ እቲ ‘መንግስቲ ሰማያት’ ከኣ ክርስቶስ ናብ ሰማይ ምስ ከደእዩ ጀሚሩ። ድሕሪ ገለ እዋን፡ ሰይጣን ምግዛእ ምስ ሓደገ፡ ብምስጢር ዘይኮነስ፡ ብግህዶ ‘መንግስቲ ሰማያት’ (ከምኡ’ውን መንግስቲ ኣምላኽ፡ ብርግጽ) ክኸውን እዩ። እቲ ‘መንግስቲ ኣምላኽ’ ከምኡ’ውን እቲ ‘መንግስቲ ሰማያት’ ዘይብሉ ስነ-ምግባራዊ ሓይሊ ኣለዎ፤ በዚ መገዲ እዚ ኸኣ ጳውሎስ ብዙሕ ግዜ ይጥቀመሉ ነይሩ፡ ንዕላማ መንፈስ ኣብ ሉቃስ ከኣ ፍሉይ ዝኾነ መገዲ ነይርዎ።” (JND) ነቲ ኣውትላይን ናይቲ መንግስቲ ብዝሰፍሐ መልክዑ ምስ ተኸተልና፡ ሕጂ ኸኣ ብዝተወሰነ መገዲ ብምሳሌታት ማቴዎስ 13 ከም ዝቐረበልና ንርእዮ። ኣብዚ፡ ካብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ ዝጀመረን ክሳዕ መወዳእታ እዚ ዘመን ዝቕጽልን፡ ናይ ኩሉ ክርስትያናዊ እምነት ኣውትላይን ኣሎና። ብጽቡቕ ዘርኢ ጥራይ ዝጀመረ፡ ሕጂ ኸኣ ናይ ጽቡቕን ሕማቕን ሕውስዋስ ኮይኑ ኣሎ፡ ግን እዚ ኩሉ ክፈታሕ እዩ ቅዱሳን ናብ ሰማይ ምስ ተወስዱን እቶም ዝተረፉ ኸኣ ኣብዛ ዓለም ንፍርዲ ምስ ተረፉ። እዚ ባህሪ እዚ ክርስቶስ ኣብ ሰማይ ድሕሪ ምዃኑ ጥራይ ስለ ዝጀመረ፡ እቲ መንግስቲ ከም ምስጢር ይርአ፡ ከመይሲ ንጉስ ዘይርአ መንግስቲ ኣሎና። እዚ ኸኣ እቶም ክርእዩ ዝኽእሉ ኣዒንቲ ዘለዎም ጥራይ ክርድእዎ ዝኽእሉ መልክዕ እዩ፡ ስለዚ ጐይታና ብዛዕባ ‘ምስጢራት መንግስቲ ሰማያት’ ተዛረቦም (ቁ. 11)።

እቲ መንግስቲ ኣብ ማቴዎስ 13 ምሳሌታት

እቲ ቐዳማይ ምሳሌ ምሳሌ መንግስቲ ከም ዘይተሰምየ ክንርኢ ኣሎና፡ እኳ ደኣ ንእኡ ዘዳለወ ምዃኑ ብዙሕ ጥርጣረ የብሉን። እቲ ዘራኢ ብዝያዳ ነቲ ድሕሪኡ ዝመጸ ኣገልግሎት ጐይታና ዝሽፍን ነይሩ፡ ድሕሪ ምድሓር እስራኤል ጥራይ እዩ ኸኣ ዝመጸ። ንምድሓሩ ኣብ ምዕራፍ 11 ይቕበሎ፡ ንህዝቢ ኸኣ ብወግዒ ኣብ ምዕራፍ 12 ይነጽጎ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ከም ዘራኢ ሓድሽ ስራሕ ይጅምር - እዚ ግዜ እዚ ንእስራኤል ዘይኮነስ፡ ንማሕበር እዩ ዝምልከት፡ ከመይሲ እዚ ምስዚ ምሳሌታት እዚ ዝተኣሳሰረ እዩ። ብተወሳኺ፡ ኣብቲ ምሳሌ ብዛዕባ ‘መሮር’ ዝብል ኣይተጠቕሰን፡ እዚ ኸኣ ጐይታና ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ‘ዓለም እዩ’ ይብል። እንደገና፡ ምኽንያቱ ስርሑ ካብ ገደብ ፍልስጥኤም ወጻኢ ኣይከደን።

እቲ መንግስቲ ከምቲ ኣብተን ካልኦት ሽዱሽተ ምሳሌታት ዝተገልጸ፡ ክሳዕ ክርስቶስ ኣብ ክብሪ ዝኸውን ኣይጀመረን። እዚ ኸኣ ኣብቲ ዝቕጽል ምሳሌ ብንጹር ይርአ፡ ኣብኡ እቲ መሮር ኣብ ኢድ ሰባት እዩ። ብርግጽ እቲ ብጐይታና ዝተዘርአ ዘርኢ፡ ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበሉ ጉጅለ ኣፍሪዩ፡ ንሳቶም ከኣ እዮም እቲ መሮር ክከናኸንዎ ዝተዋህቦም፡ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ኸኣ ኣብ ክንክን ሰባት እዩ። ነዚ ንምድጋፍ፡ ‘እቲ መሮር’ (ቁ. 38) ‘መሮሩ’ (ቁ. 24) ከም ዝኸውንን ‘መሮርካ’ (ቁ. 27) ከም ዝኸውንን ንርኢ። እቲ መሮር መዓስ መሮሩ ኮነ? ኩሉ ዘለዎ ምስ ሸጠ እሞ ምስ ዓደጎ፤ እዚ ኸኣ ንሞት ጐይታና ዝምልከት እዩ። ስለዚ እቲ ኻልኣይ ምሳሌ ብዛዕባ ‘መሮሩ’ ይዛረብ፡ እቲ መንግስቲ ኸምቲ ኣብዘን ካልኦት ሽዱሽተ ምሳሌታት ዝተገልጸ፡ ድሕሪ መስቀል ብምምጻእ መንፈስ ቅዱስ ናብዛ ዓለም ከም ዝጀመረ ብንጹር የርኢ። ጐይታ ከም ዘራኢ ኣብቲ ቐዳማይ ምሳሌ ነዚ ኣዳለወ፡ ግን ከም ዘራኢ ኣብቲ ኻልኣይ ምሳሌ ጥራይ እዩ ኣብዛ ዓለም ኣምጺእዎ።

ኣብቲ ቐዳማይ ምሳሌ መንግስቲ፡ ካብ ቁጽሪ 24 ጀሚሩ፡ እቲ መንግስቲ ናብዛ ዓለም ብጐይታና - እቲ ዘራኢ - ግን ብሃዋርያዊ ጉጅለ ዝተጸውዑ ሰባት ከም ዝኣተወ ንርኢ። ንሳቶም ደቂሶም ከለዉ - ዘራኢ ዘይኮነስ - እዩ እቲ ጸላኢ ክርዳድ ኣብ ማእከል ስርናይ ዝዘርአ። ኣብዚ እዩ ምስጢር ናይ ኩሉ እቲ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ክርስትና ዝርከብ ክፉእ ዘሎ። ስርናይን ክርዳድን ብሓንሳብ ይዓብዩ፡ ክሳዕ እቲ መሮር ዝምልከት፡ እዚ ኩነታት እዚ ኸኣ ክሳዕ መወዳእታ ዘመን ክቕጽል እዩ። ኣብ መወዳእታ እዚ ዘመን እዚ መላእኽቲ ክመጹ እዮም፡ ነቲ ክርዳድ ንምንዳድ ክኣስርዎ እዮም፡ ጐይታ ኸኣ ንናቱ ናብኡ ክእክብ እዩ። እቲ ቅደም ተኸተል ከምዚ እዩ ንብል፡ ፈለማ እቲ ክርዳድ ይእሰር፡ ድሕሪኡ እቲ ስርናይ ናብ ጎተራ ይእከብ፡ ኣብ መወዳእታ ኸኣ እቲ ክርዳድ እቲ ስርናይ ምስ ተወስደ ይነድድ። እዚ ኩሉ ኸኣ ንጻድቃን ‘ከም ጸሓይ’ ንኽበርሁ ምድላው እዩ፡ በዚ ኸኣ ናብ ሰማይ ከምቲ ዝበርሁሉ ቦታ የርኢ (ቁ. 43)።

“ኣብ መወዳእታ፡ ንኹሉ ስራሕ ጸላኢ ብሓንሳብ ክኣስሮ እዩ፤ ማለት፡ ኣብዛ ዓለም ንፍርዲ ከዳለዎም እዩ። ድሕሪኡ ኸኣ ንቤተ ክርስትያን ክወስዳ እዩ።” (J.N.D. Synopsis, vol. 3, page 93.) ብዛዕባ እቲ ማሕበር ምስዚ ምሳሌታት እዚ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ክንዛረብ ከለና፡ ኣብ መንጎ መንግስትን ማሕበርን ዘሎ ፍልልይ ክንርስዕ የብልናን። እቲ ሓቂ፡ እቲ መንግስቲ ናብ ዓለም ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ዝኣተወ፡ ንማሕበር ንምውሓስ እዩ። ኣብ ማሕበር ብዛዕባ ጽቡቕን ሕማቕን ዝብል ሓሳብ ክህሉ ኣይክእልን፡ ግን እዚ ኸኣ ነቲ ትምህርቲ ጐይታና ኣብተን ካልኦት ምሳሌታት ክንከታተል ከለና ብዝያዳ ንጹር ክኸውን እዩ።

ቀጺልና፡ ምሳሌ ኣግራብ ሰናፍጭ ኣሎና፡ ቁ. 31። እዚ ኸኣ መንግስቲ ሰማያት ዓባይ ዓለማዊት ሓይሊ ከም እትኸውን የርእየና፡ እኳ ደኣ ብጣዕሚ ንእሽቶ ጅምር እዩ ነይርዋ። ብርግጽ ምስ ፖለቲካዊ ሓይልታት ምትእስሳር ነዚ ኣምጺእዎ። እቲ ዝእመን ቤተ ክርስትያን ክሳዕ ክንድዚ ዓለማዊ ኮይኑ ኣሎ፡ ሰይጣንን መላእኽቱን ከኣ ኣብኡ ብጽኑዕ ተሰሪቶም ኣለዉ። ቃል ጐይታ ናብ ጴርጋሞን ነዚ ብንጹር ይገልጽ፡ ኣብቲ ዝፋን ሰይጣን ዘለዎ ቦታ ይነብሩ ነይሮም (ራእይ 2:13)። ንምሉእ ውጽኢት እዚ፡ ናብ ራእይ 18:2 ክንጥምት ኣሎና፡ “መሕደሪ ኣጋንንቲ፡ መዕቆቢ ኹሉ ርኹስ መንፈስ፡ መዕቆቢ ኹሉ ርኹስን ጽሉእን ዑፍ።” እዚ ኸኣ እቲ ቦታ ናይቲ መንግስቲ ብቕልጡፍ ዝኸውን ዘሎ እዩ።

ድሕሪኡ ኣብቲ ዝቕጽል ምሳሌ ናይቲ ሓሙር ኣብ ሰለስተ መስፈር ሓርጭ ዝሓብአት ሰበይቲ፡ ምስቲ ወጻኢኣዊ ዓብይነት፡ ውሽጣዊ ምብልሻው ከም ዘሎ ንርኢ። ብርግጽ እቲ ኽልተ ብሓንሳብ እዩ ዝኸይድ። ነዚ ምስ ዘካርያስ 5:5-11 ምስናይ፡ ኣብኡ እቲ ‘ኤፋ’ ምስ ሰለስተ መስፈር (ሰለስተ ሰኣ) ማዕረ እዩ፡ ጣኦታዊነት ብንጹር ይግለጽ፡ እዚ ኸኣ እቲ ሓጥእ ክርስትና ንምስሊ ኣራዊት ክሰግድ ከሎ ብምሉእ ባህሪኡ ክርአ እዩ ንብል። እቲ ምሳሌ ናይ ‘ሰበይቲ’ ነቲ ባቢሎናዊ ባህሪ ናይ ነገራት የርኢ፡ ነዚ ምሳሌታት እዚ ብሓንሳብ ምስናይ ከኣ፡ እቲ ቀይሕ ኣራዊት ብሰበይቲ ብቐይሕን ሓምራዊን ዝተኸድነት ዝግልበጥ እዩ። እዚ ኸኣ እቲ ክርዳድ እቲ ስርናይ ብድሕንነት ኣብ ሰማይ ምስ ኣተወ ዝተርፍሉ መወዳእታ ውጽኢት እዩ።

እዚ ኩሉ ምሳሌታት ብጐይታና ብግህዶ፡ ካብ ገዛ ወጻኢ ከም ዝተዋህበ፡ ነቲ ባህሪ ናይቲ መንግስቲ ኸምቲ ብግህዶ ኣብዛ ዓለም ዝርአ ከም ዝምልከት ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ። ብዙሕ ካብዚ ትምህርቲ እዚ ክህቦም ኣለዎ፡ ግን እቲ ዝተረፈ ኣብ ውሽጢ ገዛ እዩ ዝዛረቦም፤ ከመይሲ እዚ ኩሉ ከቢድ ብልሹው ኩነታት ክግለጽ እንተደልዩ፡ ብዙሕ ብሩኽ ባህሪ ክመሓላለፍ ኣሎ፡ ግን ነቶም ክርእዩ ኣዒንቲ ዘለዎምን ክሰምዑ ኣእዛን ዘለዎምን ጥራይ። ኣብ ውሽጢ ገዛ ማብራህቲ ይወሃብ። ጐይታና ነቲ ንብዙሓት ዝበሎ ክገልጽ ከሎ፡ ን ኣእዛኖም ጥራይ ኸኣ ሰለስተ ካልኦት ምሳሌታት ክውስኽ ከሎ ክንሰምዕ ምፍቃድና ብጣዕሚ ነመስግን። ኣብዚ ኸኣ ኩሉ እቲ ንልቡ ኣገዳሲ ዝኾነን ክቡር ዝኾነን ይግለጸሎም። ኣብዚ ምትእስሳር እዚ፡ ጐይታና በዓል ‘መሮር’ ጥራይ ከም ዘይኮነ፡ ግን ከምኡ’ውን ‘በዓል ቤት’ ከም ዝኾነ ክንዝክር ጽቡቕ እዩ (ቁ. 27)። ብምምርማር ‘መሮር’ ዘይኮነስ፡ ብምምጻእ ናብ በዓል ቤት ንማብራህቲ ኢና ብዛዕባ ምስጢራት መንግስቲ እንመሃር። ውጽኢቱ ኸኣ ንሕና ባዕልና በዓል ቤት ክንከውን ኢና (ቁ. 52)፡ በዚ ኸኣ ንኻልኦት ክንምህር ክንክእል ኢና። ግን እቲ ዝተረፈ ንኻልእ ግዜ ክንገድፎ ኣሎና።

እተን ኣብ ገዛ ዝተነገራ ምሳሌታት

ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ እተን ዝሓለፋ ሰለስተ ምሳሌታት ክንርእዮ ዘሎና ቐዳማይ ነገር፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ከም ዝተነገራ እዩ፤ ሕጂ ኸኣ ኣብ ዓለም ዘይግለጽን፡ ነቶም ክርእዩ ኣዒንቲ ዘለዎምን ክርድኡ ልቢ ዘለዎምን ጥራይ ዝርድኦም ነገር ክንጽበ ንኽእል (ቁ. 51)። እተን ቐዳሞት ሰለስተ (ቅድሚ ሕጂ ብሓጺሩ ዝተረኣያ) ነቲ ናይቲ መንግስቲ ኣብዛ ዓለም ዘሎ ናይ ምምካሕ ባህሪ የርእያ፡ እዚ ኸኣ ብኹሉ ዝርአ እዩ፤ እዚ ነገራት እዚ ኸኣ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ማእከል ስርናይ ዝተዘርአ ክርዳድ እዩ። ሕጂ ግን፡ ካብ ኣፍ ጐይታና ክንሰምዕ ኢና፡ እዚ ኩሉ ሓሳዊ ምግላጽ እዚ እንተሃለወ እኳ፡ ኣብቲ መንግስቲ ንእኡ ክቡር ዝኾነ ነገር ኣሎ - ብርግጽ ውጽኢት ናይቲ ስርናይ።

ገሊኦም እስራኤል፡ ቤተ ክርስትያን፡ ከምኡ’ውን ህዝብታት ኣብዚ ከም ዝተመሰሉ ሓሲቦም እዮም፡ ግን እቲ ‘ምስጢራት’ ናይቲ መንግስቲ ኣብ ‘እዚ ዘመን’ (ቁ. 49) ምዃኑ እንተዝሓስቡ ነይሮም፡ ናብዚ ስሕተት እዚ ኣይምወደቑን ነይሮም። ብተወሳኺ፡ እቲ መዝገብ ቅድሚ እቲ ሉል ምምጽኡ ነዚ ክኽልክል እዩ፡ ከመይሲ ‘ማሕበር’ ኣብቲ ዝመጽእ ዓለም ኣብቲ መንግስቲ ንእስራኤል ብርግጽ ክቕድማ እያ። ግን እቲ መንግስቲ ኣብቲ ዝመጽእ ዓለም ዘይኮነስ፡ እቲ ናይ ሎሚ መንግስቲ እዩ፡ እዚ ኸኣ መንፈስ ቅዱስ ካብ ሰማይ ምስ ወረደ ዝተመስረተ እዩ፤ ኣብኡ ኸኣ እስራኤልን ህዝብታትን ከምኡ ኣይሳተፉን። እዚ ምዕራፍ እዚ ኸምቲ ቃላት ክምህራ ዝኽእላ ብንጹር ዝምህሮ፡ ኩሉ እቲ ሓሳዊ ኣብዚ መንግስቲ እዚ ክነድድ እዩ፡ ኩሉ እቲ ጽቡቕ ከኣ ኣብ ሰማይ ክኸውን እዩ (ቁ. 30, 43)፡ እዚ ኸኣ እስራኤልን ህዝብታትን ዘይህልውሉ ቦታ እዩ።

ኣብቲ ምሳሌ ናይቲ ኣብ መሮር ዝተሓብአ መዝገብ፡ ብዙሕ ነገራት ክንሓስበሉ ኣሎና። ፈለማ፡ ተሓቢኡ ነይሩ፡ ድሕሪኡ ተረኺቡ፡ ድሕሪኡ እንደገና ተሓቢኡ፤ እቲ መሮር ዝዓደገ ጥራይ እዩ ኸኣ ኣብኡ ከም ዘሎ ዝፈልጥ። እዚ ኸኣ ንእስራኤል ኣብ ምድሪ፡ ንኹሎም ህዝብታት ከም ህዝቢ ኣምላኽ ዝፍለጡ ክገብሮ ኣይከኣልን። ብዛዕባ እዚ ዝተሓብአ መዝገብ ገለ ብርሃን ኣሎናዶ? ብርግጽ ኣሎና፡ ኣብ ዘጸኣት 19:5 ዘይኮነስ፡ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ (ቁ. 35)። እዚ ኸኣ ምስጢር ናይቲ ኣምላኽነት እዩ ነይሩ፡ እዚ ኸኣ ክርስቶስ ንምፍጻሙ ዝመጸ እዩ፤ እዚ ኸኣ ቅድሚ ሕጂ ኣብዛ ዓለም ዘይተፈልጠ ምስጢር እዩ። ናትና ፍርዲ ኸምዚ እዩ፡ እዚ ምሳሌ እዚ ካብ ማሕበር ንላዕሊ ይኸይድ፡ ንኹሎም ቅዱሳን ብሉይ ኪዳን ከኣ የጠቓልል፡ እዚኦም ከኣ ነቲ ሰማያዊ ጉጅለ ናይ እብራውያን 12:22 ዝፈጥሩ እዮም፤ ኣብ ራእይ 4:4 ከኣ ዕስራን ኣርባዕተን ሽማግለታት ተባሂሎም ተጸዊዖም። ኩሉ ዝተማህረ ምእመን፡ እቶም ኣብ ዝሓለፈ ዘመን ዝሞቱ ቅዱሳን ጐይታ ንናቱ ክመጽእ ከሎ ክትንስኡ ምዃኖም ይፈልጥ፡ እቲ መዝገብ ከኣ ንሳቶም ከም ዝሓቖፍዎ ንነዊሕ ግዜ ሓሲብና ኢና፡ እዚ ኸኣ ነቲ ኣብ ሰማይ ክህነት ዝወስድ ምሉእ ስድራ ቤት ዝፈጥሩ እዮም። ኩሎም ‘ከም ጸሓይ ክበርሁ’ እዮም ንብል (ቁ. 43)።

ግን እቲ ዝቕጽል ምሳሌ፡ ብጣዕሚ ዝፍለጥና፡ ንማሕበር ብፍሉይነታ ከም ‘ሓንቲ ክቡር ሉል’ የርእየና (ቁ. 46)። ብዛዕባ እዚ ገለ ጥርጣረ እንተተላዒሉ፡ ሓንቲ ክፍሊ ኣብ ራእይ 21:21 - ኣብኡ ኩሉ ማዕጾ ‘ሓንቲ ሉል’ እዩ - ንዋግኣን ክብርታን ነቲ ዝዓደጋ የርኢ። እቶም ዕስራን ኣርባዕተን ሽማግለታት ካብ ኩሉ ሰማያዊ ጉጅለ ዝተፈጥሩ ምዃኖም ንነዊሕ ግዜ ተረዲእና ኢና፡ እዚ ኸኣ መልሲ ናይቲ መዝገብ እዩ ንብል፤ ግን ናብ ‘መርዓ በጊዕ’ (ምዕ. 19:7) ክንመጽእ ከለና፡ እቲ ማሕበር ኣብኡ ብፍሉይነታ ትርአ፡ እቲ ዝተረፈ ሰማያዊ ጉጅለ ኸኣ ኣብቲ ፍጻሜ ንምትእስሳር ይጽዋዕ። ድሕሪ እዚ ስነ ስርዓት እዚ እቶም ዕስራን ኣርባዕተን ሽማግለታት ዳግማይ ኣይርኣዩን። እዚ ኸኣ ንኣእምሮይ፡ እዘን ክልተ ምሳሌታት ዘለዋና ምኽንያት እዩ፡ እቲ መዝገብ፡ ኩሉ ሰማያዊ ጉጅለ፤ እቲ ሉል፡ እቲ ክርስቶስ ዝፈተዋን ንርእሱ ዝሃበላን ማሕበር። እቲ መዝገብ ከም ዝረኸበን ነቲ መሮር ከኣ ንምርካቡ ከም ዝዓደጎን ምሕሳብ ኣገዳሲ እዩ። ብኣንጻሩ፡ ‘ጽቡቕ ሉላት’ ይደሊ ነይሩ፡ ሓንቲ ኸኣ ዓዲጉ፡ ካብቲ መሮር ንላዕሊ፤ ከምኡ’ውን ንመዝገብ ኣይደለየን ከምቲ ንሉል ዝደለየ፡ እዚ ኸኣ ነቲ ብዛዕባ ትርጉሞም ዝጠቐስናዮ ዝድግፍ ሓቂ እዩ ንብል።

ኣብ መወዳእታ ኸኣ ምሳሌ መርበብ ኣሎና፡ እዚ ኸኣ ነቲ መንግስቲ ንምምጻእ ዝተጠቕመሉ መገዲ ብንጹር የርኢ። እንደገና ናብ ሰባትተመሊስና ኢና፡ ከመይሲ ብሰባት እዩ ጐይታ ነቲ ወንጌል ዝሰደደ፡ እዚ ኸኣ ነቲ ሎሚ ክርስትና ዝበሃል ምሉእ ጉጅለ፡ ጽቡቕን ሕማቕን ዝኣከበ እዩ። ኣብቲ ዝሓለፈ ምሳሌ ናይ ክርዳድን ስርናይን ‘ሰባት’ ከም ዝኣተዉ ክንርኢ ንኽእል ኢና። ከምኡ’ውን ኣብ ‘መርበብ’ ኣሎና፡ ግን ምስ ‘መዝገብ’ን ‘ሉል’ን ሰባት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ከም ዝተሳተፉ ኣይተጠቕሰን፤ እዚ ኩሉ ናቱ እዩ ነይሩ፡ ኩሉ እቲ ንሱ ዝገብሮ ኸኣ ጽቡቕ እዩ፡ ንዘለኣለማዊ ባህጉን ንዘለኣለማዊ በረኸትናን ከኣ ክጸንዕ እዩ ንኣምላኽ ነመስግን።

ሓደ ካልእ ነገር ምጥቃስ ዝግባእ እዩ። እቲ ሕማቕ ምምሕዳር ስራሕ መላእኽቲ እዩ (ቁ. 49)፡ እቲ ጽቡቕ ምምሕዳር ከኣ ስራሕ ሰባት እዩ። ነቲ ንመላእኽቲ ዝተመደበ ስራሕ ክንገብርን ንሕማቕ ናብ ጽቡቕ ንምቕያር ግዜና ከነጥፍእን ኣይንረኸብ። ብኣንጻሩ፡ ነቲ ብንጹር ጽቡቕ ዝኾነ ንምውሓስን ንምሕጋዝን ንንጥፍ፡ በዚ ኸኣ ‘ሓባር ሰራሕተኛታት ናብ መንግስቲ ኣምላኽ’ ክንርከብ (ቈሎሴ 4:11)። እምበኣር፡ ካብ ጐይታና ነቲ ትርጉም ናይዘን ምሳሌታት እዚኣተን ብግቡእ ተማሂርና እንተኾይና - ኣብ ገዛ ጥራይ ኢና ብግቡእ ክንምሃር እንኽእል - በዓል ቤት ክንከውን ኢና፡ ካብ መዝገብና ‘ሓድሽ ነገራትን ኣረጊት ነገራትን’ ከነውጽእ እንኽእል። ሓድሽ ነገራትን መጻኢ ነገራትን ዘይኮነስ፡ ሓድሽ ነገራትን ኣረጊት ነገራትን፤ እቶም ነገራት ናይ መንግስቲ ሰማያት ብምስጢራዊ መልክዑ (ከምቲ ሎሚ ኣብኡ ዘሎና)፡ ግን ንኹሎም ቅዱሳን ኣብ ሰማይ ኣብ ምምጻእ ጐይታና ዝህልዉ ዘውሕስ። ምምጻኡ ነዚ ዘመን እዚ ክውድኦ ምዃኑ ክንውስኽ ኣሎናዶ? ድሕሪኡ፡ ኩሉ ምስዚ ዘመን እዚ ዝተኣሳሰረ ብሓዊ ክነድድ እዩ፡ ቅድሚ ኣብ መንግስቲ ኣቦና ከም ጸሓይ ምብራህና (ቁ. 43)።

እቲ መንግስቲ ኣብ ዮሃንስ 3: እቲ ህያውነትን መንፈሳዊ መልክዕን

ነዘን ጽሑፋት ብዛዕባ እቲ መንግስቲ ክንውድእ ከለና፡ ሕጂ ኸኣ ናብ ሳልሳይን ብዝያዳ ዝተወሰነ መልክዑን ንመጽእ። ቅድሚ ሕጂ ብዝሰፍሐ መልክዑ ከምቲ ኣብ ትንቢት ዳንኤል ዝተማህርናዮ ርኢናዮ ኢና። ካልኣይ፡ ብዘመናዊ መልክዑ ከምቲ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ዝተማህርናዮ። ኣብዛ ጽሑፍ እዚኣ ኸኣ እቲ ህያውነትን መንፈሳዊ መልክዕን ከምቲ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ ዝተማህርናዮ ኣሎና። ኣብ ዮሃንስ 3፡ ኣብቲ ንኒቆዲሞስ ዝተዋህበ ስብከት ጐይታና ብጣዕሚ ብንጹር ተገሊጹ ኣሎ። ኣብ ዳንኤል ከም ዝረኣናዮ፡ ክሳዕ ሓደ ነጥቢ፡ ሰባት ብፍቓዶም ክሰርሑ ይፍቀደሎም፡ እኳ ደኣ ኣምላኽ ገዛኢ ዩኒቨርስ እንተኾነ። ድሕሪኡ፡ ኣብ ማቴዎስ 13 ከኣ ክርዳድ ምስ ስርናይ ብሓንሳብ ክዓቢ ከም ዝፍቀደሉ ርኢና ኢና፤ ደቅታት እቲ ሓጥእ ኣብ ውሽጢ ገደብ መንግስቲ ብምስክርነት ክነብሩ ይፍቀደሎም። ኣብቲ መንግስቲ ከምቲ ሕጂ ኣብ ዮሃንስ 3 ዘሎና፡ ህያዋን፡ መንፈሳውያን ምእመናን ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱ ጥራይ እዮም ክኣትዉ ዝኽእሉ። ኣብተን ካልኦት ሰለስተ ወንጌላት እቲ መንግስቲ ከም ቦታ እምነት ይቐርብ፡ እዚ ኸኣ ሓቂ ወይ ሓሳዊ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ግን ኣብዚ ኣብ ዮሃንስ 3፡ እቶም ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱ ጥራይ እዮም ዝኣትዉ፡ ደቅታት እቲ ሓጥእ ከኣ መእተዊ ክረኽቡ ኣይክእሉን።

እዚ ኸኣ ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱን ብወዲ ዝኣመኑን ጥራይ ዝተፈጥረ እዩ፡ በዚ ኸኣ ምድሓንን ዘለኣለማዊ ህይወትን ይረኽቡ (ቁ. 16)። ካብ ኣምላኽ ምውላድ ቅድሚ ሕጂ ኣብዚ ወንጌል እዚ ተጠቒሱ ኣሎ፡ ኣብ ምዕራፍ 1:12-13። ነቶም ንወዲ ዝተቐበሉ ክልተ ነገራት ከም ዝምልከቶም ንምብራህ ንብብ፡ ‘ብስሙ ኣሚኖም’ (ቁ. 12) ከምኡ’ውን ‘ካብ ኣምላኽ ተወሊዶም’ (ቁ. 13)። እቲ ኣብዚ ዝተጠቕመሉ ግሲ ‘ተወሊዶም’ ብዝሓለፈ ግዜ እዩ፡ እዚ ኸኣ ብስሙ ከም ዝኣመኑ የምህረና፡ ከመይሲ ካብ ኣምላኽ ‘ተወሊዶም’ ነይሮም። እቲ ሓደ ዓይነት ቅደም ተኸተል ኣብ ምዕራፍ 3 ይርከብ፡ ኣብኡ ኸኣ ናብ መንግስቲ ዝኣቱ ዝኾነ ሰብ ፈለማ እንደገና ይውለድ (ቁ. 3-5)፡ ድሕሪኡ ብወዲ ይኣምን (ቁ. 16)። በዚ መገዲ እዚ ህያዋን፡ መንፈሳውያን ምእመናን ይፍጠሩን ናብ መንግስቲ ይኣትዉን።

ኣብዚ ቁጽሪ እዚ (ቁ. 13) ኣርባዕተ መግለጺታት ኣለዉ፤ ሓደ ኣወንታዊ እዩ፡ ሰለስተ ኸኣ ኣሉታዊ። እቲ ሓደ ኣወንታዊ መግለጺ፡ “ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱ” እዩ። እተን ሰለስተ ኣሉታዊ ኸኣ፡ “ካብ ደም ዘይኮኑ”፡ “ካብ ፍቓድ ስጋ ዘይኮኑ”፡ ከምኡ’ውን “ካብ ፍቓድ ሰብ ዘይኮኑ”። እዘን ሰለስተ ነገራት እዚኣተን እተን ዝፈጥራ ክፍሊታት ናይቲ ናትና ሰብኣዊ ምውላድ ናብዛ ዓለም እዩ። ‘ደም’ ነቲ ባህሪ ናይቲ ምውላድ የርኢ፡ ‘ስጋ’ ነቲ ወኪል፡ ‘ሰብ’ ከኣ ነቲ ምንጪ። እዚ ኸኣ ጐይታና ኣብ ምዕራፍ 3 ዝጠቐሶ እዩ፡ “እቲ ኻብ ስጋ ዝውለድ ስጋ እዩ።” ሓድሽ ምውላድ ውጽኢት ተፈጥሮ ከም ዘይኮነ፡ ብስጋ ከም ዘይመጽእ፡ ከምኡ’ውን ካብ ሰብ ከም ዘይብገስ፡ ግን ብምሉኡ ካብ ኣምላኽ ከም ዝኾነ ንመሃር (“ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱ”)። ኣብ ምዕራፍ 3 ብዝያዳ ዝርዝራት ተዋሂቡ ኣሎ፡ ኣምላኽ ነዚ ንምምጻእ ዝጥቀመሎም ወከልቲ። ኣብ ምዕራፍ 1፡ ነቲ ሓድሽ ምውላድ እንታይከም ዘይኮነ እዩ ዝነጽር፡ ኣብ ምዕራፍ 3 ከኣ ነቲ እንታይ ከም ዝኾነን ብኸመይ ብኣምላኽ ከም ዝመጽእን እዩ ዝነጽር።

ኒቆዲሞስ ብርሃን ክደሊ ናብ ጐይታና ምስ መጸ፡ ቅድሚ ዝኾነ ሰብ መንግስቲ ኣምላኽ ምርኣዩ እንደገና ክውለድ ከም ዘለዎ ወዲያው ተነግሮ - ሓድሽ ወይ ካብ መጀመርታ። ሓድሽ ምውላድ ንሰብ ተኣምራት ክገብር ንምርኣይ ኣየድለየን፤ ግን መንግስቲ ኣምላኽ ብዚ መንፈሳዊ መገዲ ብየሱስ ንምርኣይ፡ ኣብ ነፍሲ ምሉእ ሓድሽ ስራሕ የድሊ ነይሩ። ብተወሳኺ፡ ብዛዕባ እዚ ነገራት እዚ ብኸመይ ክኸውን ከም ዝኽእል ዝያዳ ብርሃን ክደሊ ከሎ፡ እዚ ስራሕ እዚ ብቃል ኣምላኽን ብመንፈስን ጥራይ ክመጽእ ከም ዝኽእል ተኣሚኑ። እዚኦም ከኣ ኣምላኽ ስራሕ ንምስራሕ ዝጥቀመሎም ወከልቲ እዮም፡ እዚ ኸኣ ኣዒንቲ ሰባት ጥራይ ዘይኮነስ ዝኸፍት፡ ግን ኣብ ውሽጦም ሓድሽ ስነ-ምግባራዊን መንፈሳዊን ባህሪ ዝፈጥር እዩ፡ እዚ ኸኣ ናብ መንግስቲ ንምእታው ዘሰልፎም። ካልኦት ኣገልገልቲ ነዚ ነገራት እዚ ንምድጋፍ ይጥቀሙ። ያእቆብ ኣብ መልእኽቱ ይነግረና፡ “ብፍቓዱ ብቓል ሓቂ ወለደና” (ያእቆብ 1:18)። ጴጥሮስ ከምኡ’ውን ይነግረና፡ “እንደገና ተወሊድኩም…ብቓል ኣምላኽ” (1 ጴጥሮስ 1:23)። ያእቆብ ብዝያዳ ነቲ ምንጪ እዩ ዝሓስብ፤ ጴጥሮስ ከኣ ነቶም ወከልቲ እዩ ዝነጽር፤ ዮሃንስ ከኣ ሓደ ካልእ ነጥቢ ይውስኽ፡ ብባህሪኡ እንታይ ከም ዝኾነ - መንፈስ።

ውጽኢት እዚ ስራሕ እዚ ኣብ ምውዳኡ ኣብ ዮሃንስ 3:16 ይርአ። እቶም ብቓልን ብመንፈስን እንደገና ዝተወልዱ ብወዲ ይኣምኑ፡ በዚ ኸኣ ናብ መንግስቲ ይኣትዉ፡ ኣብኡ ኸኣ ብወዲ ምድሓንን ዘለኣለማዊ ህይወትን ይረኽቡ። ቁጽሪ 3 መጀመርታ እዚ ስራሕ እዚ የቕርብ፡ ቁጽሪ 5 ከኣ ምቕጻሉ፡ ከመይሲ እንደገና ዝተወለደን መንግስቲ ዝርእን ሰብ ከም ዘይኣቱ ክንሓስብ ኣይንኽእልን። ይኹን እምበር፡ ብቓልን ብመንፈስን እንደገና ዝተወለደ ጥራይ እዩ ክኣቱ ዝኽእል ምዃኑ ርግጽ እዩ፤ ብኣምላኽ ከምዚ ዘይተሰርሓ ዝኾነ ካልእ ሰብ ኣብዚ መንግስቲ ቦታ ኣይረክብን። እዚ ኸኣ እቲ ሓቀኛ መንግስቲ እዩ፡ ኩሎም ኣብኡ ዘለዉ ኸኣ ናይ ኣምላኽ እዮም፡ ዮሃንስ ነቲ መንግስቲ ብዘመናዊ መልክዑ ከም ቦታ እምነት ኣየቕርቦን፡ ሓቂ ይኹን ሓሳዊ። ከምቲ ዝበልናዮ፡ እዚ ኸኣ እቲ መንግስቲ ብህያውነትን መንፈሳዊ መልክዑን እዩ፤ እቶም ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱን ብወንጌል ዝኣመኑን ጥራይ እዮም ብመንፈስ ዝተሓትሙን ኣብኡ ዝሳተፉን። እዚ ኸኣ እቲ ቦታ ናይቲ መንግስቲ ዘይኮነስ፡ እቲ መንግስቲ ባዕሉ እዩ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ዝርአ።

እዚ ኸኣ እቲ ኣብ ሮሜ 14:17 ዝተጠቐሰ መልክዕ መንግስቲ እዩ፡ “መንግስቲ ኣምላኽሲ መብልዕን መስተን ኣይኮነን፡ ጽድቅን ሰላምን ሓጎስን ብመንፈስ ቅዱስ እዩ እምበር።” ናብዚ መንግስቲ እዚ ኸኣ ኣምላኽ እንደገና ብምውላድናን ካብ መንፈሱ ብምሃብናን ኣምጺእና። ኣብዚ እዋን እዚ ብወጻኢ ምስ ብዙሕ ሓሳዊ ኣብ ቦታ መንግስቲ ሰማያት እንተተኣሳሰርና እኳ፡ እቲ ሓቂ ግን ንሕና ሓቀኛ ደቅታት መንግስቲ ምዃንና እዩ፡ ብሓይሊ መንፈስ ኣምላኽ እንነብርን እንንቀሳቐስን። ብትሕትና ንፍቓዱ ክንመላለስ፡ ከምኡ ምዃንና ብንጹር እናገለጽና፡ ብጽድቂ፡ ሰላም፡ ከምኡ’ውን ሓጎስ ብመንፈስ ቅዱስ እናተመልክትና፡ ናትና መሰል እዩ።