ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ክህነት ምእመናን፡ ነገስታትን ካህናትን ንኣምላኽ

አልፍሬድ ቦውተር
7 ሓም 2022
11 ዝተሓተ ንባብ

ክህነትና ከም ምእመናን

፡ ብ«» እውን ዝጽሓፍ፡ ኣብ ቅዱስ ተጠቒሱ ዘሎ ናይ መጀመርታ ካህን እዩ፡ ንሱ ድማ እውን ነበረ ()። ሓደ ሰብ ካህንን ንጉስን ዝኸውንሉ ኣብ ካልኦት ፡ ከም መዝሙር 110፡ ብዝርዝር ተገሊጹ ኣሎ። ነዚ እዚ ምስ ጐይታና የሱስ ብንጹር የራኽቦ (እብራውያን :22 ኣስተብህሉ)። ኣብ ትሕቲ ግና፡ ሓደ ካህን ክኸውን ብጥብቂ ተኸልኪሉ ነበረ

1

ወይ ብኣንጻሩ። ንኣብነት፡ ዑዝያ ኣብ ከም ካህን ከዕጥን ምስ ፈተነ ብለምጺ ተወቕዐ (2 ዜና መዋእል )።

ኣብዛ መጽናዕቲ እዚኣ፡ ኣብቶም ምእመናን ዝኾንና፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከም «ነገስታትን ካህናትን» ተገሊጽና ዘለና ( NKJV) ክንርኢ ኢና። ኣምላኽ ኣቦ ንዓና ደቂ ገይሩ ወሲዱና፡ ብኹሉ መንፈሳዊ በረኸት ኣብ ሰማያት ብክርስቶስ የሱስ ባሪኹና እዩ ()።

ኣብ ግሪኻዊ ፡ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ክህነትን ጥቡቕ ምትእስሳር ኣሎ። ኣብ ፡ እቲ ንካህን ዝውክል ዕብራይስጢ ኮሄንእዩ፡ ትርጉሙ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝዓይን ንጥቕሚኡ ዝሓሊን ማለት እዩ። ኣብርሃም ከምኡ ገይሩ፡ ንሱ ብስርዓት እኳ እንተዘይነበረ፡ ብዛዕባኡ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣውድታት ብዙሕ ንመሃር ኢና። ሎሚ፡ ንሕና ብግቡእ ከም ካህናት ክንዓዪ ንኽእል ኢና፡ ኣቦ ምእመናን – ኣብርሃም – ድማ ክንመሃር ንኽእል ኢና ()።

ኣብነትን ሰዓብቱን

(ድሕሪኡ ኣብርሃም) ሃገሩን ጣኦታዊ ኣምልኾኣን መብዛሕትኡ ስድራቤቱን ገዲፉ፡ ንዝጸውዖ ናይ ኣምላኽ ብቕንዕና ዘምልኽ ኮነ። እቲ ኣቦ ብዙሕ መሰውኢታት ሰሪሑ፡ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ ንምኽባርን ንምምላኽን መስዋእቲ ኣቕረበ ()። ወዱ ይስሃቕን ወዲ ወዱ ያእቆብን ነዚ ተግባራት እዚ ሰዓብዎ፡ ከምቲ ጸሓፊ እብራውያን ዝገለጾ ()። ኩሎም ክንመሃር ንኽእል ኢና።

የሱስ ምስ እታ ሳምራዊት ሰበይቲ ምስ ተዛረበ፡ ብዛዕባ እቲ ዝጠቐሶ ማይ ሓተተቶ ()። ኣብ ምላሹ ድማ፡ ብዛዕባ እቲ ኣምለኽቲ ዝደሊ ኣቦ፡ ኣምላኽ መንፈስ ምዃኑ፡ ነቶም ዘምልኽዎ ድማ ብመንፈስን ብሓቅን» ከም ዘምልኽዎ ነገራ (ቁ.24)። እዚ ማለት ኣምልኾ ኣምላኽ ንሓሳባት ሰብ፡ ስርዓታትን ልምድታትን ምኽታል ኣይኮነን፡ የግዳስ ምስቲ ሓደ ሓቀኛ ኣምላኽ ሓቀኛ ርክብ እዩ። ንሱ ንመንነቱ (መንፈስ)ን ኣብ ቃሉ ንዝገለጾ ()ን ዝምጥን ምላሽ እዩ።

እቲ ኣቦ ኣምለኽቲ ይደሊ (ቁ.23)፡ ንሳቶም ድማ ብህጹጽ ንእኡን ንፍቕሩን ምላሽ ይህቡ። ብምትእስሳር፡ ኣብ ትሕቲ ሕጊ፡ ኣምላኽ ጽድቕን ግቡእን ሕቶታትኣቕረበ። የሱስ ጥራይ እዩ ክፍጽሞም ዝኸኣለ፡ ንሱ ድማ ዕዮኡ ኣፈጸመ ()። ነዚ ብሩኽ እዚ ኣብ ብሓንቲ ኣረጋገጾ፡ ተተለስታይ፡ ኣብ ቅዱስና «ተፈጺሙ» () ተባሂሉ ዝተተርጐመ፡ ትርጉሙ ድማ « ተኸፊሉ» ማለት እዩ። ስለዚ፡ ኩሉ ሕቶታት ኣምላኽ ተፈጺሙ እዩ። እቲ ኣቦ ንፍቕሩን ወዱ ንዝገበሮን ምላሽ ይደሊ ኣሎ። እቶም ዝተዋሕየሉ ጥራይ እዮም ከምዚ ዝበለ ምላሽ ክህቡ ዝኽእሉ፡ ንዘለኣለም ድማ ክህቡ እዮም!

ኣብ የሱስ ነታ ኣብ ዒላ ዝነበረት ሰበይቲ፡ ንሱ «መሲሕ» (ብዕብራይስጢ) ወይ «» (ብግሪኽ) ምዃኑ ኣረጋገጸላ፡ ትርጉሙ ድማ «ቅቡእ» ማለት እዩ። ንሳ እተዛረበቶን እተዘራረበቶን ንሱ እዩ ነይሩ። ካልእ ዘገርም ነገር ድማ፡ ነዚ ጉዳይ እዚ ብምጥቃም «ኣነ እየ» ዝብል ከመይ ገይሩ ከም ዝነገራ እዩ፡ ከምቲ ዝተጠቕሰ፡ «እቲ ምሳኺ ዝዛረብ ዘሎ ኣነ እየ።» «ኣነ እየ» ንሱ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ ብዛዕባ ባዕሉ ክዛረብ ከሎ ብዙሕ ዝተጠቐመሉ እዩ፡ «ኣነ እየ» ድማ ንሙሴ ምስ ተራእዮ ዝተጠቐመሉ ስም ምዃኑ ንዝክር (ዘጸኣት )።

ምድሓን ቅድሚ ኣምልኾ ይመጽእ

ቅድሚ ሓቀኛ ኣምለኽቲ ምዃንና፡ ንኣምላኽናን ኣቦናን ምላሽ ክንህብ እንኽእል፡ ጉዳይ ምድሓን ክውሰን ኣለዎ። ብሓቂ ድሒንኩም ዲኹም? ከመይ ጌርኩም ከም ዝደሓንኩም ትፈልጡ?

ኣምላኽ ንምድሓን ህዝቢ እስራኤል ተጠቕመ (ቁ.22)። እዚ ካልኦት ዝሓሹ ወይ ነዚ ክብሪ እዚ ዝግብኦም ብምዃኖም ኣይኮነን፡ የግዳስ ልዑላዊ ጸጋ ኣምላኽ ከምኡ ስለ ዝሓሰቦ እዩ። ንሕና ኩሉ ንመሰላትን ትልምታትን ኣምላኽ ክንግዛእ ኣለና (እባ 3 ኣንብቡ)።

«ብመንፈስን ብሓቅን ምምላኽ» ቅኑዕ እዩ፡ ምኽንያቱ «ኣምላኽ መንፈስ እዩ»፡ ንሱ ድማ ከምኡ ዝበለ ምላሽ ንመንነቱን ንዝገለጾ ሓቅን ዝምጥን ክኸውን ይደሊ ()። ንምምላኽ፡ ሓደ ሰብ እንደገና ክውለድ ኣለዎ ()። ድሕሪኡ፡ ንኣምላኽን ንቃሉን ብምግዛእ ቅኑዕ ኣመለኻኽታን ኣተሓሳስባን ክህልወና ኣለዎ። ብዛዕባ ሓቀኛ ኣምልኾ ቅድሚ ምዝራቡ፡ ንሕልና እዛ ሰበይቲ ተንኪፉ ነይሩ፡ ንሳ ድማ ንኹነታ ብቕንዕና ተኣመነት (ቁ.16-19)። ነዚ ጉዳያት እዚ ምስ ኣስተኻኸለ፡ ብዛዕባ ቦታን ሰዓትን ኣምልኾ ብናጻ ተዛረባ – እዚ ድማ ምስቶም ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ብሰንኪ ዘይምእማኖም ክገብሮ ዘይከኣለ ምዝርራብ እዩ።

የሱስ ነዛ ሰበይቲ እዚኣ፡ እዛ ሰዓት እዚኣ ምዃና፡ ሓደ ሰብ ድማ ኣምላኽ ዝደልዮ ኣምልኾ ኣብ ዝኾነ ቦታ ዓለም ክገብር ከም ዝኽእል ገለጸላ – ግናኸ ብመንፈስን ብሓቅን ጥራይ (ቁ.20-24)። ኣብዚ ናይ ጸጋ ዘመን እዚ፡ ሓቀኛ ምእመናን ኣብ ኩሉ ዓለም ብጐይታና የሱስ ገይሮም ከምልኹ ይኽእሉ እዮም (እብራውያን )። ነዚ ስርዓት እዚ ኣብ ገሊጽዎ እዩ፡ ከምቲ ዝገለጸ፡ «ኣነ እየ መገዲ፡ ሓቅን ህይወትን። ብዘይ ብኣነ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ኣይመጽእን።» ብተወሳኺ፡ ንሱ እቲ ዓብዪ ካህን (እብራውያን )፡ እቲ መሰውኢ ()፡ እቲ ሓቀኛ መስዋእቲ (ቁ.12) እዩ። ንሕና ምላሽና ብዘይውዳእ ምስጋናን ኣምልኾን ንኣቦን ወድን፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክነቕርብ ንኽእል ኢና።

ዝተወስዱ ደቂ

ክህነት ኩሎም ምእመናን ኣብቲ ኣምላኽ ከም ዝተወስዱ ደቂ ዝሃበና ቦታ ዝተመስረተ እዩ። መልእኽቲ ናብ ፡ ኣምላኽ ነዚ ብምድሓን ከመይ ገይሩ ከም ዝፈጸሞ፡ ንዓና ንባዕሉ ብዋጋ ከም ዝዓደገና የርኢ። ናይ ቅድሚ መንፈሳዊ ሞት ኩነታትናን ናይ ኣምላኽ ዘደንቕ ጣልቃ ምእታው ብምውጻእና ሓይሊ ሞት፡ ብዙሕ ምሃቡን ይገልጽ። ብዘደንቕ መንገዲ፡ ንሱ ንዓና ከም ህዝቢ ንባዕሉ ኣዳልዩና እዩ፡ ኣይሁድን ኣህዛብን፡ ናብ ባዕሉ ድማ ኣምጺኡና፡ ካብቲ እስራኤል ዝነበሮ ወይ ዝኸውን ዘበለ፡ ኣብቲ ዝመጽእ እውን እንተኾነ፡ ብዙሕ ዝቐረበ።

ኣብ ዝሓለፈ ታሪኽ እስራኤል፡ ኣምላኽ ሓደ ነገድ – – ንኸገልግልዎ መረጸ። ካብዚ ነገድ እዚ ድማ ንኣሮንን ስድራቤቱን ከም ካህናት ክዓዩ መረጸ (ዘጸኣት )። እዚ ኣብ ምድረበዳ ዝነበሩሉ እዋን፡ ሓይሊ ድሕሪ ምድሓኖም ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት እዩ ነይሩ። ምስ ድንኳን ዝተኣሳሰረ ነበረ፡ ከምቲ ኣምላኽ ንሙሴ ዝኣዘዞ (ዘሁልቍ )። ኣብ ተስፋ፡ ኣምላኽ ንድንኳን ብቤተ መቕደስን ኣገልግሎቱን ተካኣ (1 ዜና መዋእል 6፡ 2 ዜና መዋእል 5 ኣነጻጽር)።

ብኣንጻር እቶም ስርዓታት፡ ክህነትና ምስቲ ዝተመስገነ የሱስን መቕደስን ዝተኣሳሰረ እዩ፡ ናብኡ ድማ ናጻ መእተዊ ኣለና፡ ኣብዛ እዚኣ እኳ እንተነበርና (እብራውያን )። ንሕና ኣብ ዝኾነት ሃገር ከም ካህናት ንኣምላኽ ከነገልግል ንኽእል ኢና፡ ግናኸ ከም ናይዛ ዓለም እዚኣ ኣይኮናን፡ ብኣንጻር ናይ ጣኦታዊ ኣምልኾ ስርዓታት ከምቲ ንኣብነት ኣብ ዝተገለጸ። ንሕና ካልኦት ዝሓሽና ብምዃን ኣይነገልግልን – ምኽንያቱ ኣይኮናን – የግዳስ ብሰንኪ ጸጋ ኣምላኽና እዩ።

ቀጻሊ ምላሽ

ኣምላኽ ንኹሉ ዝገበሮን የሱስ ንዝፈጸሞን ምላሽ ይደሊ ኣሎ። ምሕረትን ምትሕስሳብን ኣምላኽ ብዛዕባ ሕማቕ ኩነታትና ንባዕሉ ወዱ ክሰድድ ገበሮ። ንሱ ንምድሓንናን ምውጻእናን ዘድሊ ዝነበረ ኩሉ ፈጸመ። ከምኡ ድማ፡ ንኣምላኽ ከም ካህናት ብዝግባእ መንገዲ ከነገልግል ኣኽኣለና። ብስም ኣምላኽ፡ ሃዋርያ ንዓና ከም « መስዋእቲ» ጌርና ንባዕልና ከነቕርብ ለመነ ()። ኣብታ ሓንቲ ጥቕሲ ድማ፡ እቲ መስዋእቲ «ቅዱስ» ምዃኑ፡ ንኣምላኽ ብቅድስናኡን መሰላቱን ዝምጥን ጌርና ዝተፈልየ ምዃኑ ብዝርዝር ገለጸ።

ንሱ ንዋጋ ጐይታና ዝኸፈሎ «መስዋእቲ» ምላሽ ምዃኑ ኣይንረስዕ። ኣገልግሎትና ንእኡ እዩ፡ ንሕና ድማ ክንምልሶ ዘይንኽእል ነገር እዩ። ብተወሳኺ፡ ንሱ «ግቡእ» ነገር እዩ፡ ኣምላኽ ድማ ካባና ብሓቂ ትርጉም ዘለዎ መንገዲ ክጽበዮ ይኽእል እዩ። ንሱ ብዋጋ ዓዲጉና እዩ፡ ንሕና ድማ ብኣንጻሩ ንኣምላኽ ከነኽብሮ ንኽእል ኢና፡ ንስጋና እውን ከይተረፈ (1 ቈረንቶስ )። «እምበኣርሲ ኣቱም ኣሕዋት፡ ብምሕረት ኣምላኽ እልምነኩም ኣሎኹ፡ ንስጋኹም ህያውን ቅዱስን ንኣምላኽ ቅቡልን መስዋእቲ ጌርኩም ኣቕርቡ፡ እዚ ግቡእ ኣገልግሎትኩም እዩ። ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰሉ፡ የግዳስ ብምሕዳስ ኣእምሮኹም ተለወጡ፡ እቲ ጽቡቕን ቅቡልን ፍጹምን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ከተርእዩ» ()። ብዛዕባ እዚኣተን እዚኣተን ብዙሕ ክበሃል ይኽእል እዩ። ኣብአን ከነስተንትንን ንፍቓድ ኣምላኽ ብፍቕርን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስን ምላሽ ክንህብን ንኽእል ኢና።

ክህነትና ብቕኑዕ ኣመለኻኽታ ዘቕርብ ካልእ ጥቕሲ ንርአ፡ «ናብኡ፡ ናብቲ ብሰብ ዝተነጽገ፡ ግናኸ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝተመርጸን ክቡርን እምኒ፡ ምስ እትመጹ፡ ንስኻትኩም እውን ከም ህያዋን ኣእማን፡ መንፈሳዊ ቤት ክትኾኑ፡ ቅዱስ ክህነት ክትኾኑ፡ ብየሱስ ንኣምላኽ ቅቡል ዝኾነ መንፈሳዊ መስዋእቲ ከተቕርቡ ትህነጹ ኣሎኹም» (1 ጴጥሮስ ESV)። ኣገልግሎትና ከም ካህናት ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዘለናሉ እዋን ጥራይ ኣይኮነን፡ የግዳስ ትልሚ ኣምላኽ ንዘለኣለም ብኸምዚ መንገዲ ንባዕሉ ክህልወና እዩ።

ንዘለኣለም እዩ፡ ምኽንያቱ ንሱ «ነገስታትን ካህናትን ገይሩና እዩ ንኣምላኹን ኣቦኡን» ( NKJV)። ተመሳሳሊ ኣብ (ESV) ተገሊጹ ኣሎ፡

« መዝሙር ድማ ዘመሩ፡ ንስኻ ነቲ ክትወስድን ማሕተማቱ ክትፈትሕን ብቑዕ ኢኻ፡ ምኽንያቱ ተሓሪድካ፡ ብደምካ ድማ ንኣምላኽ ኩሉ ነገድን ቋንቋን ህዝብን ሃገርን ሰባት ዓዲግካ።»

ኣብ ከም «ካህናት ኣምላኽን ክርስቶስን» ተራእይና ኣሎና፡ ከም ነገስታት2 ምስ ን1,000 ዓመት ክንገዝእ ኢና!

ምስሉን ፍልልያቱን

እብራውያን ኣብ መንጎ ብሉይን ሓድሽን ስርዓታት ኣምልኾ ምስሉን ፍልልያቱን የርኢ። እቲ ናይ መጀመርታ ስርዓት ምስዛ እዚኣ ዝተኣሳሰረን ብኣምላኽ ብሙሴ ዝተዋህበን እዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ ስርዓት ድማ ኣብቲ ዝፈጸሞ ዕዮ ዝተመስረተ እዩ። ንሱ ድማ ምስኡ ዝተኣሳሰረ ስርዓት ኣምልኾ የርኢ፡ ከምቲ እንርእዮ፡ «ብኽብርን ብኽብረትን ዝተኸልለ» (እብራውያን )። እብራውያን «ካህን» ዝብል 14 (2x7) ይጥቀም፡ መብዛሕትኡ ምስ ኣሮን ዝተኣሳሰረ፡ ሓንሳብ ሓንሳብ ድማ ምስ ፡ ንሱ ድማ ንሓድሽ ስርዓት ክህነት ዝውክል ነበረ። ብተወሳኺ፡ ናብ መወዳእታ እብራውያን ከምዚ ንብብ፡ «ኣብ ልዕሊ ዓብዪ ካህን ኣሎና» ( ESV)።

ቅድሚ እቲ ስርዓት ምትእትታዉ፡ የሱስ ኣብ ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን ተሰቒሉ ነበረ። ኣብኡ ድማ ሓደ ካልእ ሰብ ክገብሮ ዘይክእል ዕዮ ፈጸመ፡ ንኽብሪ ኣምላኽን ንምድሓንናን። ንሱ ፍጹም መስዋእቲ ሓጢኣት ነበረ፡ ንጽድቕን ቅዱስን ሕቶታት ኣምላኽ ድማ ኣርካበ፡ ንሕና ድማ ፈጺምና ክንፍጽሞ ኣይንኽእልን። ኣብቲ ሓደ ፡ ንሱ ነቲ ዕዮ መዓልቲ ምምሕርማር ዝፈጸመ ሊቀ ካህናት ነበረ (ዘሌዋውያን 16 ርአ)፡ እዚ ድማ ካልእ ካህን ክፈጽሞ ዘይክእል ነበረ ምኽንያቱ ኩሉ ክድገም የድልዮ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ዕዮኡ ፈጸመ፡ ድማ ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐሚጡ ኣሎ፡3 ኣብኡ ድማ ብሰንኪ ዝፈጸሞ ዕዮ ስርዓት ክህነት ይውክል ኣሎ። ንሱ እቲ መርትዖ እዩ፡ ክድገም ከም ዘይከኣል፡ ከምቲ እብራውያንን ብዙሓት ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋትን ብንጹር ዘርእይዎ።

ክብርን ኣምልኾን ንእኡ ንዘለኣለም!

መወከሲታት

  1. ሓደ ብወግዒ ካህን ክኸውን ኣይከኣለን፡ ግናኸ ኣብ ገለ ጉዳያት ሓደ ከም ካህን ክዓዪ ከም ዝነበረ ንብብ፡ ከም ኣብ ህዝባዊ ጸሎትን ኣምልኾን።
  2. ንሕና ከም ካህናት ክንዓይን ከም ነገስታት ክንገዝእን ኢና፡ ግና ከም መሰኻኽሩን ደቀ መዛሙርቱን፡ ምስቲ ዝተነጽገ ተኣሳሲርና ነገልግል ኣሎና።
  3. ንጐይታ ኣብ መገዲ ረኸቦ፡ ንሱ ድማ ጸውዖ ( 9)። ኣብ ተጠቒሱ ኣሎ። ናይ ኣብ የማን ኣምላኽ ዘሎ ቦታ ንክርስትና የርኢ ()። እብራውያን ከም ዝጸሓፋ ዝኣመነ፡ ንሳ ተጠቒሳ ኣላ (፤ ፤ ቈሎሴ ፤ እብራውያን , , , ) ጴጥሮስ ድማ ኣረጋገጻ (1 ጴጥሮስ ) ከም ናይ ዝተፈጸመ ዕዮ መለለዪ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን!

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia