ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ናይ የሱስ ዘደንቕ ስም: ሓይሊ: ይቕረታ: ከምኡ’ውን ክብሪ

ቲም ሃድሊ
23 ሓም 2022
12 ዝተሓተ ንባብ

ናይ የሱስ ዘደንቕ ስም

«ኣብ ስም እንታይ ኣሎ?» እዛ ሕቶ እዚኣ ልዕሊ 400 ዓመታት ይገብር ብገጣሚ ዊልያም ሼክስፒር ዝተሓተተት እያ። ኣስማት ንሓድሕድና ንምግላጽን ንምልላይን ይውዕሉ። ንሓድሕድና ንምጥማት ኣስማት ንጽውዕ።

ኣብ ቅዱስ: ኣስማት ገለ መዳይ ናይ ውልቀ ሰብ ምውላድ ንምምዝጋብ: ንምላሽ ወለዲ ናብ ምውላድ ውሉዶም ንምግላጽ ወይ ድማ ንሓድነት ርክባት ስድራቤት ንምርግጋጽ ይውዕሉ። ኣስማት መብዛሕትኡ መልእኽቲ ኣምላኽ ንምምሕልላፍ: ምስ ኣምላኽ ርክብ ንምምስራት: ኣብ ልዕሊ ካልእ ስልጣን ንምምስራት: ወይ ድማ ኣብ ውልቀ ሰብ መጀመርታ ወይ ኣንፈት ንምሕባር ይውዕሉ።

ንብዙሓት ዘይድሓኑ: ስም የሱስ ብሓጺሩ ናይ መርገም እዩ: ግናኸ ነቶም ዝኣምኑ: እቲ ብሩኽ ስም ኣዝዩ ክቡር እዩ። እቲ ደራሲ መዝሙር ኤድዋርድ ኢ. ኒኮልስ (1865–1952) ነዚ ክቡርነት እዚ ከምዚ ኢሉ ገሊጽዎ:

ክቡር ስም! ስም የሱስ: ልዑል ወዲ ኣምላኽ: ብፍቕሪ ናብ ሓጥኣን ዝመጸ: ክመውት።

ክቡር ስም! እቲ ዛንታ ዝነግር ናይ ምውላዱ; ናይ በይኑ መገዱ: ዝተረግጸ ኣብዛ ።

ክቡር ስም ናይቲ : ንዝጠፍኡ ንምድሓን ዝመጸ; ብጸጋኡ: ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ኩሉ ሃበ። ክቡር ስም ናይቲ ዝተሰቀለ ኣብቲ ሓፋር ዕንጨይቲ: ርእሱ ሃበ: እቲ ፍቓደኛ መስዋእቲ: እዩ።

ክቡር ስም! ኣብ ዝተቐመጠ: ’ውን ነቲ ስም ይጸውሮ; ኣብ ግምባሩ ኣኽሊል ክብሪ ይኽደን።

ክቡር: ዘይወዳደር ስም የሱስ: ሓደ’ውን ዋጋኡ ክነግር ኣይክእልን; ኣብ ዘሎ ዝጣዕመ ስም: ወይ ኣብ ።

የሱስ – እቲ ክቡር ስም

ኣብቲ ሳድሰይቲ ወርሒ ድማ መልኣኽ ገብርኤል ኣምላኽ ናብ ከተማ ተላእከ: ናብ ሓንቲ ድንግል ንሓደ ሰብኣይ ስሙ ዮሴፍ: ቤት ዝተሓጽየት። ስም እታ ድንግል ነበረ። ኣትዩ ድማ እቲ መልኣኽ ንኣኣ: «ተሓጎሲ: ኣዝየ ፍትውቲ: እግዚኣብሔር ምሳኺ እዩ; ኣንስቲ ብሩኽቲ ኢኺ!» ። ንሳ ግና ምስ ረኣየቶ: ብቓሉ ተጨነቐት እሞ እዚ እንታይ ዓይነት እዩ ኢላ ሓሰበት። ሽዑ እቲ መልኣኽ ንኣኣ: «ኣይትፍርሂ : ምኽንያቱ ኣብ ኣምላኽ ሞገስ ረኺብኪ ኢኺ። እንሆ: ኣብ ከርሥኺ ክትጸንሲ ወዲ ኸኣ ክትወልዲ ኢኺ: ስሙ ኸኣ የሱስ ክትሰምይዮ ኢኺ። ንሱ ዓቢ ክኸውን እዩ: ወዲ ልዑል ኸኣ ክበሃል እዩ; እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ዝፋን ኣቦኡ ክህቦ እዩ። ንሱ ድማ ኣብ ልዕሊ ቤት ያእቆብ ንዘለኣለም ክነግስ እዩ: ንመንግስቱ ድማ መወዳእታ የብሉን። ( NKJV)

ዝተዋህበ: ስም የሱስ ብማርያም ወይ ብዮሴፍ ኣይተዋህበን; ዝተሰጋገረ ስም ስድራቤት ኣይኮነን። ኣብ ክንዲኡ: ስም የሱስ ክቡር እዩ ምኽንያቱ ን እኡዝተዋህበ እዩ: ከምኡ’ውን ንእኡ ዝተዋህበ እዩ! እቲ መልኣኽ ፈለማ ነቲ ስም «የሱስ» ንማርያም ሃባ: ከምቲ ኣብ እንርእዮ። ድሕሪኡ: ከምቲ ኣብ ዝተመዝገበ: መልኣኽ እግዚኣብሔር ንዮሴፍ ወዲ «የሱስ» ኢሉ ክሰምዮ ነገሮ። ብዙሕ ብወንጌል ዮሃንስ ንእግዚኣብሔር የሱስ ከም ዝወረደ ክዛረብ ንንበብ ()። ንሱ ኣቦ ወረደ: ከምኡ’ውን ክቡር ስሙ። ኣቦ ዋጋ ናይቲ ስም ይፈልጥ!

ኣብ ታሪኽ ዓቢ: የሱስ ናይ እብራይስጥ ግሪኽኛ ቅርጺ እዩ የሹዋ እዩ: ከምኡ’ውን ኣብ ከም «እያሱ» እዩ: ትርጉሙ ድማ «እግዚኣብሔር ምድሓን እዩ» ማለት እዩ። ቢያንስ ክልተ ሰባት ኣብ ብስም እያሱ ዝተፈልጡ እዮም ምኽንያቱ ንጸጋ ኣብ ጎይታና የሱስ ዝርከብ የዘኻኽሩና።

ቀዳማይ: እያሱ: ወዲ ነዌ: ህዝቢ ኣምላኽ ናብ ተስፋ መርሖም። ንሙሴ: ንሕጊ ዝሃበ ሰብኣይ: ሰዓቦ። እያሱ ብብዙሕ መገዲ ንጸጋ ኣምላኽ ብሓይሊ የርኢ። ሙሴ ናብ ዕረፍቲ ክኣቱ ኣይከኣለን። ብተመሳሳሊ: ሕጊ ዕረፍቲ ክህብ ኣይክእልን። እግዚኣብሔር የሱስ ንነፍሲ ወከፍና ይዕድመና: «ንዓትኩም: ኩላትኩም ዝጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን: ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ። ኣርዑተይ ኣብ ልዕሌኹም ጹሩ: ካባይ ድማ ተማሃሩ: ምኽንያቱ ኣነ ለዋህን ትሑት ዘለዎ እየ: ንነፍሳትኩም ድማ ዕረፍቲ ክትረኽቡ ኢኹም» ()። ንሱ እዚ ክገብር ይኽእል እዩ ምኽንያቱ «ብጸጋን ሓቅን » እዩ ()። «ሕጊ ብሙሴ ተዋህበ: ጸጋን ሓቅን ግና ብየሱስ መጸ» ()።

እቲ ካልእ እያሱ ኣብ ዘካርያስ 3 ይርከብ። ንሱ ሓደ ካህን ነበረ። እዚ እያሱ እዚ ካብቲ ክኸውን ዝነበሮ ኣንቆርቆረ: በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ንሁኔታና የዘኻኽረና። ንሱ ድማ ንዓቢ ሊቀ ኻህናትና: ንዕኡ ኣብ የማን ልዑል እንርእዮ (እብራውያን , ) የዘኻኽረና። «ንየሱስ: መላእኽቲ ንእሽቶ ዝተገብረ: ብሰንኪ ስቓይ ሞት ብኽብሪን ብኽብረትን ዝተኸልለ: ንሱ ብጸጋ ኣምላኽ ንኹሉ ሞት ክጥዕም» (እብራውያን )።

ብኽብሪ ዝኸበረ: ሃዋርያ እዚ ብዘይጥርጥር ገሊጽዎ: « የሱስ: ብመልክዕ ኣምላኽ ኮይኑ: ምስ ኣምላኽ ማዕረ ምዃኑ ምዝማት ኣይሓሰቦን: ግናኸ ርእሱ ኣሕሊፉ ሃበ: መልክዕ ባርያ ወሲዱ: ብምስሊ ሰብ መጸ። ብመልክዕ ሰብ ኮይኑ ምስ ተረኽበ: ርእሱ ኣትሓተ እሞ ክሳዕ ሞት: እኳ ድኣ ሞት : ታዛዚ ኮነ። ስለዚ ኣምላኽ ድማ ኣዝዩ ልዕል ኣበሎ: ኩሉ ስም ዝበልጽ ስም ድማ ሃቦ: ምእንቲ ብስም የሱስ ኩሉ ብርኪ ክምብርከኽ: ናይቶም ኣብ ዘለዉ: ናይቶም ኣብ ዘለዉ: ናይቶም ኣብ ትሕቲ ዘለዉ: ኩሉ ልሳን ድማ የሱስ ጎይታ ምዃኑ ክእመን: ንኽብሪ ኣምላኽ ኣቦ» (ፊልጲ )። እኳ ደኣ ስም «የሱስ» ኣብ ገለ ባህልታት ’ውን ዘይተለመደ እንተዘይኮነ: ስም ናይዚ ሰብኣይ እዚ ብኣምላኽ ባዕሉ ኩሉ ስም ልዕል ዝበለ እዩ።

: ኣብ ንዕውር ስሙ ከም ዝኾኖ ንንበብ: «የሱስ: ወዲ : ምሓረኒ!» ኢሉ እናጨደረ። ሎሚ ንስኻን ኣነን ናብ እግዚኣብሔር የሱስ ክንጽውዕን ኣብ ጸበባ ክንረክብን ንኽእል ኢና! እቲ ዝረኸቦ ተመሳሳሊ : ወይ ፍቕሪ: ኣብ ዝፋን ንረክቦ። «ምኽንያቱ ንሕና ምስ ድኻምና ክ sympathize ዘይክእል ሊቀ ኻህናት የብልናን: ግናኸ ብኹሉ መዳይ ከምኡ ከም ዝተፈተነ: ግናኸ ብዘይሓጢኣት። ስለዚ: ብድፍረት ናብ ዝፋን ጸጋ ንቕረብ: ምእንቲ ክንረክብን ኣብ ጸበባ ክንረክብን» (እብራውያን )።

ይቕረታ ብስም የሱስ

ናብ ተመሊስና እቲ መልኣኽ ንዮሴፍ ብዛዕባ ዝነገሮ ንንበብ: «ወዲ ኸኣ ክትወልድ እያ: ስሙ ኸኣ የሱስ ክትሰምዮ ኢኻ: ምኽንያቱ ንህዝቡ ሓጢኣቶም ከድሕኖም እዩ።» ኣምላኽ ኣቦ ስም የሱስ ንሓደ ወዱ ዝመረጾ ምኽንያቱ ንሱ ብዓወት ሓይሊ ሓጢኣትን መንግስቲ ጸልማትን ከድሕነና እዩ። ብዛዕባ እዚ ክንሓስብ ከለና: ነዘን እዚኤን ንመራመር:

  • «ምኽንያቱ ወዲ ሰብ ንህይወት ሰባት ከጥፍእ ኣይመጸን: ግናኸ ከድሕኖም» ()።
  • «እዚ ሓቀኛ ቓል እዩ፡ የሱስ ሓጥኣን ኬድሕን ናብ ዓለም ከም ዝመጸ ኸኣ፡ ኣነ ሓጥኣን እየ እሞ፡ ብዅሉ ቕቡል እዩ» (1 )።
  • «ኣቦ ኸኣ ወዱ ዓለም ገይሩ ኸም ዝለኣኾ፡ ንሕና ርኢናዮን ንምስክርን ኣሎና» (1 )።
  • ኣብ ልዕሊ የሱስ ኣብ ጽሕፈት ሰቐለ። ገሊኦም ከም ዝበልዎ፡ እዚ እቲ ናይ መጀመርታ ወንጌል ዝተጻሕፈሉ እዩ ነይሩ፡ «የሱስ ናዝሬታዊ፡ ኣይሁድ» ()። ንኣይሁድ (ሃይማኖታዊ ዓለም) ብዕብራይስጢ፡ ብግሪኽ (ንግድን ባህላውን ዓለም)፡ ከምኡ’ውን ብላቲን (ፖለቲካዊ ዓለም) ተጻሒፉ ነይሩ። ሰብ ብምጽራፍ ስም የሱስ ብምጽራፍን ብምጥባቕን ኣልዓሎ፡ ግናኸ በታ ሰዓት እቲኣ ኣምላኽ ስሙ ከም ዓለም ኣልዓሎ!

ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ፡ ጴጥሮስ «ስም ዝጸውዕ ዘበለ ኺድሕን እዩ» () ኢሉ ኣወጀ። ቀጺሉ ድማ ብትብዓት «እምበኣርሲ፡ ነዚ ንስኻትኩም ዝሰቐልኩምዎ የሱስ፡ ኣምላኽ ጐይታን ክርስቶስን ከም ዝገበሮ፡ ኵሉ ቤት እስራኤል ብርግጽ ይፍለጥ» () ኢሉ ኣወጀ። ከም ጴጥሮስ ዝኣወጆ ናይ ምድሓን መልእኽቲ ኣወጀ፡ «ስም ዝጸውዕ ዘበለ ኺድሕን እዩ» ()።

የሱስ እዩ፡ ድማ ኣብኡ ይርከብ። «ብኣፍካ ንጐይታ የሱስ እንተ መስከርካ፡ ኣምላኽ ከኣ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ብልብኻ እንተ ኣመንካ፡ ክትድሕን ኢኻ። ብልቢ ንጽድቂ ይእመን እዩ እሞ፡ ብኣፍ ድማ ንምድሓን ይምስከር» ()። ብንጹር የረድእ፡ «ብኻልእ ከኣ ምድሓን የልቦን፡ ምእንቲ ኽንድሕንሲ፡ ኣብ ትሕቲ ካብዚ ስም እዚ ሓሊፉ ንሰብ እተዋህበ ኻልእ ስም የልቦን።» ስም የሱስ ናይ ስም እዩ!

ሓይሊ ኣብ ስም የሱስ

ኣብቲ ስም እቲ ናይ ምድሓን ሓይሊ ርኢና ኢና፡ ግናኸ ኣብቶም ናይ መጀመርታ ምዕራፋት ፡ እቲ ናይ መጀመርታ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ዝመዝግብ ፡ ምንጪ እዚ ሓይሊ እዚ ንዕዘብ። ኣብኡ እቲ ዘይከሓድ ዓቕሚ፡ ወይ ሓይሊ፡ ናይ ስም የሱስ ንርኢ።

ኣብ 3–4 ብዛዕባ ሓደ ጥንሲ ዝተሰናኸለ ሰብኣይ ነንብብ። እዚ ሰብኣይ እዚ ንምሕዳር ኣብ ደገ ቤተ ይልምን ነይሩ። ጴጥሮስን ዮሃንስን ክመጹ ምስ ረኣየ፡ ገለ ገንዘብ ሓተተ። ጴጥሮስ ኣብ ሓይሊ ስም የሱስ ነበሮ፡ ነቲ ግሩም ምንጪ – እቲ ብርቱዕ ስም የሱስ – ጸውዖ! እቲ ሰብኣይ ኣብ ቍርጭምጭሚቱ ሓይሊ ረኸበ፡ ተንሲኡ ኸኣ ተጓዕዘን ንኣምላኽ ኣመስገነን!

ጴጥሮስ «ብናይ የሱስ ናዝሬታዊ ስም ተንስእ እሞ ተጓዓዝ» ምስ በለ፡ እቲ ስም ንባህሪ፡ ሓይልን ስልጣንን የሱስ ከም ዝውክል ይፈልጥ ነይሩ። እዚ ንጴጥሮስ ሃቦ። ፡ ወይ ግሉጽ ወይ ንጹር ምህላው፡ ኣብቲ እንተ ወሓደ 42 ተጠቒሱ ኣሎ። እምነቶም ትብዓተኛ፡ እሙንን ተላባዒን ነይሩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ስም የሱስ ሓይሊ ኣሎ!

እቲ ብሰንኪ ስም የሱስ ዘይተርፍ ስደት

ኣብ 4 ንርኢ ሃዋርያት ስም የሱስ ክከላኸሉ ()፡ እቲ ኣይሁዳዊ ስም የሱስ ክጻረር ()፡ ከምኡ’ውን እቲ ጉባኤ ምእመናን ስም የሱስ ክጽውዑ ()። እቶም ሃዋርያት ስም የሱስ ንምስባኽ ተልእኾ ነበሮም። ነቲ ካብቶም ድምጾም ከዕርፉ ዝሓተቱ ዝመጸ ስደት ኣይተሓነኹን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ዘይተሓነኽ ኣዋጆምን ዘይርአ ተዋሳኢ ሓይሎምን ንርኢ። ብዛዕባ ሓይሊ ስም የሱስ ብዙሓት ካልኦት መወከሲታት ኣለዉ፡ ከምኡ’ውን፡ , , , ከምኡ’ውን ።

ምእመናን ብጸሎት ዘይቋረጽ ናብዚ ሓይሊ እዚ ምብጻሕ ኣለዎም፦

  • «ዝኾነ ነገር ብስመይ እንተ ሓተትኩም፡ ኣነ ኽገብሮ እየ፡ ምእንቲ ኣቦ ብወዲ ኺኸብር። ዝኾነ ነገር ብስመይ እንተ ሓተትኩም፡ ኣነ ኽገብሮ እየ» ()።
  • «ግናኸ እቲ ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ ኣቦ ብስመይ ዝሰዶ፡ ንሱ ዅሉ ኺምህረኩም፡ ዝነገርኩኹም ዘበለ ዅሉ ኸኣ ኬዘኻኽረኩም እዩ» ()።
  • «ንስኻትኩም ኣይመረጽኩምኒን፡ ኣነ ግና መሪጸኩም፡ ከምኡ’ውን ኬድኩም ፍረ ኽትፈርዩ፡ ፍሬኹም ከኣ ኪነብር፡ ኣቦ ዝኾነ ነገር ብስመይ እንተ ሓተትኩም፡ ኪህበኩም ኢሉ ሾምኩኹም» ()።
  • «በታ መዓልቲ እቲኣ ሓንቲ እኳ ኣይክትሓቱኒን ኢኹም። ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ ዝኾነ ነገር ንኣቦ ብስመይ እንተ ሓተትኩም፡ ኪህበኩም እዩ። ክሳዕ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይሓተትኩምን። ሓቱ እሞ ኽትረኽቡ ኢኹም፡ ምእንቲ ሓጎስኩም ኪኸውን» ()።
  • «ብስም የሱስ» ምጽላይ ኣብ መወዳእታ ጸሎትና እንውስኾ ነገር ጥራይ ኣይኮነን። ናብ ዝፋን ጸጋ እንበጽሓሉ ስልጣንን ሓይልን እዩ። ንዕኡ ብመለኮታዊ ዕላማታቱ እንቀርበሉ እዩ። ብስሙ ክንጽሊ ከለና፡ ምፍራስና – ውድቀትን ጥፍኣትን – ንእመን፡ ምስቲ ጐይታና ዝኾኖ ዘበለ ዅሉ ድማ ንለሊ። ብስሙ ምጽላይ ማለት ንፍቓዱ ክንእዘዝ፡ ንዕኡ ክንውክል፡ ከምኡ’ውን ብግዜኡ ኺምልስ ብተስፋ ክንጽበ ድሉዋት ምዃንና እዩ።

ብተወሳኺ ናብ ምጽላይ፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምስ ስሙ ብቐጥታ ዝተኣሳሰሩ ካልኦት ነገራት ንረክብ።

እዚኦም ድማ፦

  • ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ንጥመቕ ()።
  • ብስም የሱስ ብእምነት ንጸድቕ (1 ቈረንቶስ )። ዝገብርናዮ ዘበለ ዅሉ
  • ብስም የሱስ ኪኸውን ኣለዎ (ቈሎሴ )። በቲ
  • ብሩኽ ስም ንእከብ (፤ 1 ቈረንቶስ )። ናይ ሓድነት ምግላጽ ንጥቀም።
  • ናይ ሓድነት ምግላጽ ንጥቀም። በቲ ግሩም ስም ናይ የሱስ (1 ቈረንቶስ )።
  • ልብና ናብቲ እቲ ኽቡር ስም ዝጸውር ኪስሓብ እሞ ምስቲ ደራሲ መዝሙር ክንዝምር ንኽእል ንህሉ፦

የሱስ፣ ንፈትወካ ኢና፣ ብሓጐስ ድማ ነፍስስ ምስጋና ናይ ኣምለኽቲ ልብታት ኣብ እግርኻ፤ የሱስ፣ ንፈትወካ ኢና፤ ንፈቱ እሞ ነምልኽ እቲ ንኣምላኽን ንዓናን ጥዑም ዝኾነ ስም።

ስምካ፣ ብሩኽ ፣ ከም ዝፈሰሰ ቅዱስ ዘይቲ እዩ፤ እሞ፣ ከም ዝበልናዮ፣ ሽታ ይዓርግ ናብ ኣቦ፣ ንሱ ጥራይ እዩ እቲ ግሩም ዋጋኡ፣ ፍጹምነቱ፣ ኪውድስ ዝኽእል።

ኦህ፣ ስም ናይ ጥዑም ሽታ፣ ሽታ ናይ ዕረፍቲ፣ ስም ናይቲ መስዋእቲ፣ እቲ ዝተሓርደ ገንሸል! ኦህ፣ ስም ናይቲ ኣምላኽ ዝፈትዎ፣ ብእኡ ድማ ንሕና ዝተባረኽና! ኦህ፣ ስም ንኹሉ ኣኽብሮት ዚግብኦ!

ብሩኽ ፣ ብስምካ ኹሉ መዓልቲ ኽንውደስ ኢና፣ ክሳዕ ናብቲ ብሩህ ገምገም ንበጽሕ ድማ ክንምስግን ኢና፤ ንዘለኣለም ሓጐስናን መዝሙርናን ክትከውን ኢኻ፤ የሱስ፣ ንፈትወካ ኢና፣ ንፈቱ እሞ ነምልኽ። —ሚስ ካትሪን ሄለን ቮን ፖሰክ (1859–1953)

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia