መጀመርያ ክንቅየር ከለና፡ ክንገጥመና እንኽእል ጸገማት ካብቶም ናይ ቀደም ዓለማውያን ብጾትና ጥራይ ዝመጹ እዮም ኢልና ንሓስብ፤ እዚ ግን ከምኡ ኣይኮነን። እቲ ካብ ወጻኢ ዝነፍስ ዝሑል ንፋስ፡ ኣብ ሓድሽ ምእማን ዝነፍስ ዝነበረ፡ ካብቶም ናይ እግዚኣብሔር ኢና ዝብሉ፡ ግናኸ ምስ ዓለም ክቕጽሉ ዝደልዩ እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት፡ ብተኣማንነት ናይ ሓያል ልቢ ዝተገስጹ ምዃኖም ይረኽቡ፡ እቲ ናይ መጀመርያ ፍቕሮም ድማ ንክርስቶስ ብትግሃት ክስዕብን ዓለማውያን ክርስትያናት ክቕጽልዎ ዝኽእሉ ነገራት ክነጽግን ይገብሮ።
ካብ ዓለማውያን ብጾትና ይኹን ካብ ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ክርስትያናት ክንገጥመና እንኽእል ጸገማት፡ ካብ ወጻኢ ዝመጹ ዕንቅፋታት ክንብሎም ንኽእል ኢና፡ ግናኸ ክልቲኦም ምስቶም ካብ ውሽጢ ዝመጹ ጸገማትን ዕንቅፋታትን ክወዳደሩ ኣይከኣሉን።
ሓደ ክርስትያን እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ፡ ከምኡ’ውን እንታይ ከም ዝረክብ ዝገልጹ ሓሳባት፡ ብብዝሒ ብመንእሰያት ይሕዙ፡ ግናኸ ኣይፍጸሙን! ምናልባት ንህይወት ጽቡቓት ቅዱሳንን ኣገልገልቲ ኣምላኽን የንብቡ፡ እቲ ጉዕዞኦም ዝተወድአን ዝተፈጸመን እዩ፡ ድሕሪኡ ድማ ንገዛእ ርእሶም ምስቲ ዘንበብዎ የወዳድሩ። እቲ ውጽኢት ኣዝዩ ኣሳቒ እዩ። ህይወቶም ካብቶም ፍቑራት ቅዱሳን ኣዝዩ ዝጎድል ይመስሎም፡ እቲ ምውድዳር ድማ ኣዝዩ ዘሰክፍ ስለ ዝኾነ፡ ሓድሓደ ግዜ ናብ ተስፋ ምቑራጽ ይመርሖም፡ ክርስትያናት ድዮም ኣይኮኑን ኢሎም ክጠራጠሩ ይፍተኑ! ጸገሞም ካብቲ ብሓጢኣት ዝገበርዎ ዘይኮነስ፡ ካብቲ ዝኾንዎ፡ ከምኡ’ውን ካብቲ ምቕያሮም ንናይ ቀደም ክፉእ ባህርዮም ከም ዘየመሓየሾ ወይ ከም ዘየዐረዮ ምስ ረኣዩ ዝስምዖም ናይ ልቢ ሕማቕ ተስፋ ምቑራጽ እዩ።
ሓድሽ ምእማን ዝረኸቦ ነገራት
እቲ ሓድሽ ምእማን ቅድሚ ምቕጻሉ ሰለስተ ነገራት ክረክብ ኣለዎ።
- ንኣምላኽ ሓጢኣት ገይሩ እዩ።
- ብገዛእ ርእሱ ብምሉኡ ሓጥእ እዩ።
- ብገዛእ ርእሱ ቅኑዕ ክገብር ኣይክእልን እዩ፡ ከምኡ’ውን ንዝበለጸ ክዓዪ ከሎ ዝኸፍአ ዝገብር ይመስል።
እቲ ቀዳማይ ምርካብ ኣዝዩ ብቐሊሉ ዝግበር እዩ፡ ብሓቂ ድማ ናብ ኣምላኽ ምስ ተመልሰ ኣብ መጀመርታ ገይርዎ እዩ። እቲ ካልኣይን ሳልሳይን ምርካባት ድማ ብዝያዳ ብዝሑል ንገብሮም ኢና። ይኹን እምበር፡ ኣዒንቱ ናብ ክልተ ኣንፈት የቕንዕ፡ ቀዳማይ፡ ናብ ወጻኢ፡ ንኣምላኽ እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከም ዝርእዮ፤ ካልኣይ፡ ናብ ውሽጢ፡ ብገዛእ ርእሱ ከምኡ’ውን ብግብሩ ብሓቂ እንታይ ምዃኑ። ሽዑ እዩ እዞም ምርካባት እዚኦም ንእኡ ሓቀኛታት ዝኾኑ።
ምቕያር ዓብዪ ውሽጣዊ ለውጢ እዩ፡ በዚ ድማ እቲ ናይ ቀደም ባህርይ ኣዝዩ ይምሓየሽ ዝብል ሓሳብ ጀሚሩ ነይሩ፤ ስለዚ እዩ ጸገሙ። ንተመክሮኡ ምስ ቃል ኣምላኽ የወዳድሮ፡ ከምኡ’ውን—ድኻ ዝደኸመ ነፍሲ—ኣይተቐየረን ዝብል መደምደምታ ይበጽሕ፡ ምኽንያቱ ብፍጹም ኣይሰማማዕን እዩ።
ብዛዕባ እቶም ካብ ኣምላኽ ዝተወልዱ ሓቂ
ብዛዕባ እቲ ካብ ኣምላኽ ዝተወልደ ሰለስተ ሓቅታት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብንጹር ተገሊጾም ኣለዉ።
- “ሓጢኣት ኣይገብርን…ከምኡ’ውን ሓጢኣት ክገብር ኣይክእልን” (1 ዮሃንስ 3:9)።
- “ንዓለም ይስዕራ” (1 ዮሃንስ 5:4)።
- “ርእሱ ይሕሉ፡ እቲ እኩይ ድማ ኣይትንክዮን” (1 ዮሃንስ 5:18)።
ሕጂ፡ ን1 ዮሃንስ 3:9 ምስ ሮሜ 8:7-8 ኣወዳድሮ፡ ኣብኡ ድማ ብዛዕባ እቲ ንሕጊ ኣምላኽ ክግዛእ ዘይክእል፡ ንኣምላኽ ከስምዕ ዘይክእል፡ ብሓቂ ድማ ሓጢኣት ካብ ምግባር ወጻኢ ዝኾነ ይኹን ነገር ክገብር ዘይክእል ንረብብ። ኣብዚ ዝኾነ ምጽብባቕ ኣሎ ድዩ? የለን። ግናኸ ዓብዪ ፍልልይ ኣሎ። መብርሂኡ እንታይ እዩ?
ክልተ ባህርያት ኣብቲ ምእማን
እቲ መብርሂ ኣብቲ ኣብቲ ምእማን ክልተ ፍሉያት ባህርያት ምህላዎም እዩ። ኣብ ከም ሮሜ 7:25 ዝኣመሰለ ፍቕዲ ብንጹር ክርአ ይኽእል እዩ፡ ኣብኡ ድማ ንረብብ፡
- “ብሓሳብሲ ኣነ ንሕጊ ኣምላኽ እግዝእ”፤
- “ብስጋ ድማ ንሕጊ ሓጢኣት።”
ኣብዚ እቲ ሓሳብ ንሓድሽ ባህርይ ይውክል፡ እቲ ስጋ ድማ ንናይ ቀደም ባህርይ። እቲ ሓቀኛ “ኣነ” ድማ ምስቲ ሓድሽ ባህርይ እዩ ዝተሓባበር እምበር ምስቲ ናይ ቀደም ኣይኮነን።
እቲ ናይ ቀደም ባህርይ ከም ዘይተመሓየሸ ግናኸ ከም ዝተወገዘ ሓቂ ክንሕዝ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሓጢኣት፡ ነቲ ናይ ቀደም ባህርይ ዝቆጻጸር ክፉእ ስርዓት፡ ብምሕረት ሓጢኣት ኣይጽሎን እዩ፡ ከምቲ ናይ ሓደ ኦም ሓሙቕ ኣፕል ባህርይ ነቶም ሓሙቕ ኣፕል ብምውዳቕ ዘይቅየር። ሓጢኣትና ተሓዲጉ እዩ፡ ግናኸ “ሓጢኣት ኣብ ስጋ” “ተወጊዙ” እዩ (ሮሜ 8:3)።
እቲ ናይ ቀደም ስርዓት ሰብ፡ ካብ ኣዳም ቀዳማይ ዝተወልደ፡ ከምቲ እግዚኣብሔር ነቲ ዘይፈሪ ኦም በለስ ዝወገዘን ዝረገመን፡ ኣብ ማቴዎስ 21:16 ከምኡ’ውን ማርቆስ 11:20 ተመዝጊቡ ከም ዘሎ፡ ተወጊዙ እዩ። ሓድሽ ስርዓት፡ ምስ ኣዳም ዳሕረዋይ ዝተሓባበረ፡ ከምቲ ኣብ 1 ቈረንቶስ 15:45 ዝተጠቕሰ፡ ተጀሚሩ እዩ። ሕጂ ድማ ኣብ ኣዳም ዘይኮነስ ኣብ ክርስቶስ ኢና ደው ንብል።
ብዙሓት ሓደስቲ ዝተወልዱ ነፍሳት ዘጨንቖም፡ ነቲ ኣብኦም ዘሎ ስጋ ሓድሽ ዝተወልደ ነፍሲ ክኸውን ከም ዘለዎ ዝፈልጥዎ ክገብር ዘይምኽኣሎም እዩ። ኣምላኽ ንስጋ ከም ዝወገዞ፡ ከምኡ’ውን ካብኡ ዝኾነ ጽቡቕ ከም ዘይጽበ ምፍላጥ ክንደይ ምጽንናዕ እዩ። ንሕና ድማ ካብኡ ዝኾነ ጽቡቕ ክንጽበ የብልናን።
ምፍራስን ሓድሽ ሓይልን
ስለዚ፡ ብዛዕባ ጽቡቕ ጥራይ ዘይኮነስ ብዛዕባ ሓይሊ እውን ከም ዝፈረስና ንመሃር። ሽዑ ሓይሊ ኣበይ ክርከብ ይኽእል እዩ?—ክንሓትት ንኽእል ኢና። እቲ መልሲ ድማ—ሓድሽ ሓይሊ ኣሎና፡ እዚ ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ናትና እዩ።
ቅድሚ ምቕያር ሓጢኣት ጐይታና ነይሩ። ኣብ ሮሜ 6 ከምዚ ገይሩ እዩ ዝርአ። ኣብቲ ምዕራፍ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገራት ንረብብ፡
- “ካብ ሕጂ ንሓጢኣት ከይንግዝእ።”
- “ስለዚ ሓጢኣት ኣይንግዛእኩም…ከምኡ’ውን ኣይትእዘዝዎ።”
- “ሓጢኣት ኣይክገዝኣኩምን እዩ።”
- “ባሮኽቲ ሓጢኣት ነይርኩም ኢኹም።”
- “ደሞዝ ሓጢኣት።”
ከምኡ’ውን ኣብ ምዕራፍ 7፡ ፍቕዲ 14፡ “ኣነ ስጋዊ እየ፡ ትሕቲ ሓጢኣት ተሸጥኩ” ንረብብ። ትሕቲ ሓጢኣት ተሸጥኩ፡ ከምቲ ሓደ ባርያ ዝሽየጥ፡ በዚ ድማ ትሕቲ ጐይታ ዝሓልፍ። እሞ፡ ካብቲ ጨካን፡ ሓጢኣት፡ ከመይ ጌርና ኢና ንገላገል?
ሮሜ 5 ናይ ሓርነት መገዲ የርእየና፡ “እቲ ዝሞተ ካብ ሓጢኣት ሓራ እዩ” ብምባል ከሎ።
ሞት ካብ ጐይታ የናግፍ፡ እቲ መቑሕቱ ክንደይ ብጽኑዕ ተሰኪዑ ይኹን። እዚ ኩሉ ግዜ ሓቂ እዩ ነይሩ፡ ስለዚ እዩ እዮብ ብዛዕባ ሞት ከምቲ “እቶም እሱራት…ድምጺ ጨቋኒ ኣይሰምዑን…እቲ ኣገልጋሊ ድማ ካብ ጐይታኡ ሓራ እዩ” (እዮብ 3:18-19) ዝብል ቦታ ዝዛረብ።
ኣብዚ ግን፡ ካልእ ጸገም ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይ ጌርና ኢና፡ ኣምላኽ ከም ዝሞትኩ ዝዛረበኒ፡ ኣነ ግን ብሓቂ ኣይሞትኩን? ምኽንያቱ ምስ ክርስቶስ ብምሕባር ስለ ዝሞትካ፡ በዚ ምኽንያት ድማ ንርእስኻ ንሓጢኣት ከም ዝሞትካ፡ ንኣምላኽ ድማ ከም ዘለኻ ክትሓስብ ኣለካ። ብሓቂ እንተ ዝሞትካስ፡ ንርእስኻ ከም ዝሞትካ ክትሓስብ ኣይድለየካን።
ሓደ ሰብ ንርእሱ ንጽውዓት ናይ ቀደም ጐይታኡ ጸማም እንተ ገይሩ፡ ምኽንያቱ ብሓቂ ጸማም ስለ ዘይኮነ እዩ። ንጽውዓት ናይ ቀደም ጐይታኡ ግን ኣይምልስን እዩ፡ ንሕና ድማ ንርእስና ንሓጢኣት ብኹሉ ሕቶታቱ ከም ዝሞትና ክንሓስብ ኣለና።
ሓይሊ ካብ ሞት ዘይኮነስ ካብ ህይወት እዩ ዝመጽእ። ንርእስና ንሓጢኣት ከም ዝሞትና ክንሓስብ ኣገዳሲ እዩ፡ ግናኸ ሓጎስን ሓይልን ኣብቲ ንርእስና ብክርስቶስ የሱስ ንኣምላኽ ከም ዘለና ምሕሳብ እዩ ዝርከብ። መንፈስ ቅዱስ ድማ ናይቲ ህይወት ሓይሊ ክኸውን ተዋሂቡና እዩ። ሽዑ እዩ ብሓጎስ፡ “ሕጊ መንፈስ ህይወት ብክርስቶስ የሱስ ካብ ሕጊ ሓጢኣትን ሞትን ሓራ ገይሩኒ እዩ” (ሮሜ 8:2) ክንብል እንኽእል።
