ሰለስተ ሓያላት ትምህርትታት ካብ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ገላትያ

ትምህርቲ ሓደ: እቲ ምእመን ብእምነት እምበር ብሕጊ ኣይኮነን ዝነብር

ጳውሎስ ነታ ከባቢ ድሕሪ ምብጻሑ፡ እቶም ወንጌል ዝኣመኑ ኣኼባታት ክርስትያናት መስረቱ። እዞም ክርስትያናት እዚኦም ካብ ኣይሁዳውያን ወይ ካብ ኣህዛብ (ዘይኣይሁዳውያን) ዝመጹ ግና ሕጂ ብክርስቶስ ዝኣመኑ ሰባት ነበሩ። ኣይሁዳውያን መምህራን ሓሶት ድሕሪኡ ናባታቶም መጺኦም፡ እቶም ምእመናን ሕጊ ሙሴ ኪኽተሉ ኣለዎም ኢሎም መሃሩ። እዞም ኣይሁዳውያን መምህራን ሓሶት እዚኦም፡ «እቶም ... ግዝረት» (ገላትያ 2:12 NKJV) ተባሂሎም ይጽውዑ ነበሩ። ንሓሶት ትምህርቶም ዘምጽኡሉን፡ ምእንቲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብምሉኡ ጻድቕን ቅኑዕን ክኸውን፡ ምእመን ሕጊ ኪሕሉ ኣለዎ ዝብሉሉን ኣገባብ ኣዝዮም ብልሓተኛታት ነበሩ።

እዚ ትምህርቲ እዚ ንስርሒት ምትዕርራይ ክርስቶስ ኣወገዶ። ብጸጋ ኣምላኽ ብክርስቶስ ምእንቲ ሓጢኣትና ምሟቱ ዘሎ እምነት፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅኑዓት ንምግባርና እኹል ኣይኮነን ዝብል ሓሳብ ኣቕረበ። ትምህርቶም ከምኡ’ውን፡ ምእመን ብመንፈስ ብምኻድ (5:16) እምበር፡ ሓደ ስብስብ ሕግታት ወይ ስርዓታት ብምሕላው፡ ብመንፈሳዊ መገዲ ኪዓቢ ዘለዎ ኣገባብ ብብቕዓት ኣወገዶ።

እዞም መምህራን ሓሶት እዚኦም፡ ምእንቲ ብምሉኡ ጻድቕ ክኸውን፡ ሓደ ኣህዛባዊ ምእመን ኪግዘር ኣለዎ (ቁ.11) ኢሎም ሰበኹ። ብተወሳኺ፡ ምሕላው ሰንበትን በዓላትን ኣብ ምሉእ ዓመት ኪሕለዋ ነበረ (4:10)። እቶም መምህራን ሓሶት ኣዝዮም ቀናኣት ነበሩ (ቁ.17)፡ እዚ ድማ ንምስጥራቶም ወሰኸ። ብቓል ዝተዋህቡ ስለ ዝነበሩ፡ ንሰማዕቶም ብቐሊሉ ኬእምኑ ዝኽእሉ ነበሩ (5:8)።

ከምቲ ሽዑ ዝነበረ፡ ሎሚ’ውን መምህራን ሓሶት ቅኑዓትን ቀናኣትን ይመስሉ፡ ብቓሎም ድማ ኣእማኒታት እዮም። ይኹን እምበር፡ ከምቲ እግዚኣብሔር ዝጠንቀቖም፡ «ካብቶም ብኽዳውንቲ በጊዕ ዝመጹኹም፡ ብውሽጦም ግና ነጣዕ ኣኽላባት ዝኾኑ መምህራን ሓሶት ተጠንቀቑ» (ማቴዎስ 7:15)። ኣብ 2 ቈረንቶስ 11:13-14 (KJV) ከምዚ ንብብ፡ «እዞም ከምዚኦምሲ ሓሰውቲ ሃዋርያት፡ ተንኮለኛታት ሰራሕተኛታት፡ ንርእሶም ናብ ሃዋርያት ክርስቶስ ዝቕይሩ እዮም። እዚ ድማ ዘገርም ኣይኮነን፡ ከመይሲ ሰይጣን ባዕሉ ናብ መልኣኽ ብርሃን ይቕየር እዩ።»

ሃዋርያ ጳውሎስ ነዘን ሓሰውቲ ትምህርትታት እዚኤን፡ ንገላትያ ብዝተቐበልዎ ጻድቕ እምነት ብምዝኽኻር ተቓወመን። ንሳቶም ብእምነት ጥራይ፡ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስን ብዝፈጸሞ ስርሑን ዘለዎ ኣገዳስነት ኣዘኻኸሮም። «ብሕጊ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሓደ እኳ ጻድቕ ከም ዘይኮነ ግሁድ እዩ፡ ከመይሲ ‘ጻድቕ ብእምነት ኪነብር እዩ’» (ገላትያ 3:11 NKJV)። ከምኡ’ውን ገላትያ 3:24-25 ከምዚ ይብል፡ «ስለዚ ሕጊ ናብ ክርስቶስ ኬምጽኣና መምህርና ነበረ፡ ምእንቲ ብእምነት ጻድቃን ክንከውን። ግናኸ እምነት ምስ መጸት፡ ድሕሪ ሕጂ ኣብ ትሕቲ መምህር ኣይኮናን።» ብመንፈስ ብምኻድ እምበር፡ ሕጊ ሙሴ ብምሕላው ኣይኮናን ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት እንዓቢ።

እዛ ቐዳመይቲ ትምህርቲ ኣዝያ ኣገዳሲት እያ። ሎሚ ብዙሓት ክርስትያናት ድሕሪ ምድሓን፡ ንኣምላኽ ዘሐጕስ እንታይ ምዃኑ ብዝምልከት ካብ ሕጊ ሙሴ ናጻ ኣይኮኑን፡ ከመይሲ ንብሉይ ኪዳን ምስ ሓድሽ ኪዳን ይሓዋውሱዎ። ገለ ትእዛዛት ብሉይ ኪዳን፡ ከም ምሕላው ሰንበት፡ ይውስኹ፡ እዚ ድማ ንኣምላኽ ንምሕጓስን ንእኡ ንምንባርን ኪኽተል ኣለዎ ይብሉ። ሕጊ ሙሴ ከም መምርሒኦም እንተ ዘይተጠቕሙሉ እኳ፡ ካብ ባህሎም ወይ ካብ ታሪኽ ስድራቤቶም ንኣምላኽ ንምሕጓስ ኣድላዪ ዝመስሎም ሕግታት ይውስኹ። ግናኸ ከምዚ ዝኣመሰለ ድንጋገታት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይርከብን።

እቲ ንምእመን ብክርስቶስ ዘሎ መፍትሕ፡ ናይ ሓደ ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ነገር ክፋል ምዃንና እዩ። ምድሓን ብክርስቶስ ሓደ ሓድሽ ፍጥረት እዩ። ንሕጊ ሙሴ ምምሕያሽ ወይ ንክርስቶስ ናብ ኣይሁድነት ምውሳኽ ኣይኮነን፡ የግዳስ ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ነገር እዩ። ንሕጊ ሞይትና ኢና፡ ሕጂ ድማ ብክርስቶስ ህያዋን ኢና። «ሓደ እኳ ብክርስቶስ እንተሎ፡ ሓድሽ ፍጥረት እዩ፡ እቲ ብሉይ ሓሊፉ፡ እንሆ፡ ኵሉ ሓድሽ ኮይኑ» (2 ቈረንቶስ 5:17)።

ጳውሎስ መልእኽቱ ብምእመናን ብሓድሽ ፍጥረት ሕጊ ከም ዝነብሩ ብምግላጽ ደምደመ፡ ከምቲ ኣብ ገላትያ 6:14-16 ዝርከብ፡ «ግናኸ ኣነ ብመስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እንተ ዘይኮይኑ፡ ክምካሕ ኣይፍቀደለይን። ብእኡ ድማ ዓለም ንኣይ ተሰቒላ፡ ኣነ’ውን ንዓለም ተሰቒለ። ከመይሲ ብክርስቶስ የሱስ ግዝረት ወይ ዘይግዝረት ሓደ እኳ ኣይጠቅምን፡ የግዳስ ሓድሽ ፍጥረት እዩ። እቶም በዚ ሕጊ እዚ ዝመላለሱ ኵሎም ድማ፡ ሰላምን ምሕረትን ይኹኖም፡ ንእስራኤል ኣምላኽ’ውን።»

ትምህርቲ ክልተ: ዋጋ ናይ ውልቃዊ ምስክርነት

ካብ ገላትያ ዝርከብ ካልእ ኣገዳሲ ትምህርቲ፡ ዋጋ ናይ ውልቃዊ ምስክርነት እዩ። ጳውሎስ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ተመሪሑ፡ ነዞም ሓደስቲ ምእመናን ብዛዕባ ዝሓለፈ ታሪኹ ጸሓፈ። ኣምላኽ ንጳውሎስ ነቲ ንገላትያ ዘመሓላልፎ ዝነበረ ሓቂ ከመይ ገይሩ ኣርኣዮ? ወንጌል ካበይ ተቐበለ፡ ካብ መንከ ተቐበሎ? ነዚ ታሪኽ እዚ ኣብ ገላትያ 1:11–2:21 ኣካፈሎም፡ ንዝሓለፈ ህይወቱን ኣምላኽ ኣብ ህይወቱ ዝገበሮን ብምግላጽ።

ጳውሎስ ኣምላኽ ድሕሪ ምልዋጡ ብኡብኡ ከመይ ገይሩ ከም ዝመርሖ ገምገመ (1:16)። ንገላትያ ብዝበለጸ ኪፈልጥዎን፡ ንሱ ከም መልእክተኛ ኣምላኽ፡ ንሳቶም ሓቂ ወንጌል ኬምጽኣሎም ዝተጠቕመሉ ምዃኑ ኪርድእዎን ደለየ። ንርእሱ ካብ ካልኦት ሃዋርያት ፈለየ፡ በዚ ድማ እቲ መልእኽቲ ካብ ኣምላኽ እምበር ካብ ሰብ ከም ዘይመጸ ኣርኣየ። ጳውሎስ ከምኡ’ውን ካብቶም ድሕሪኡ ናባታቶም ዝመጹ መምህራን ሓሶት ርእሱ ኣርሓቐ። ብዛዕባ ታሪኽ ጳውሎስ ኣብዚ ንመሃር፡ እዚ ድማ ኣብ ካልእ ቦታ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ኣይተመዝገበን።

እዚ ጳውሎስ ገለ ካብ ውልቃዊ ምስክርነቱ ዝተኻፈሎ እንኮ ኣጋጣሚ ኣይነበረን። ንቈረንቶስ’ውን ጸሓፈ፡ ንዝሓለፈ ህይወቱ ድማ ገለጸ (2 ቈረንቶስ 11:16–12:10)። እቲ ሃዋርያ እዚ ዝገበረ፡ ንሳቶም ንዝተሰከሞ ስቓያት፡ እዚ ድማ ካልኦት ዘይረኣይዎ፡ ኬርእዮም እዩ። ብዙሕ ካብቲ ዝተኻፈሎ፡ ንክርስቶስ ኣብ ምኽታል ዘርኣዮ ምፍጻም የርኢ። እዚ ምስክርነት እዚ ድማ፡ ንሱ ብኣምላኽ ንቈረንቶስ ንምምሃር ብቑዕ ዝነበረ ስለምንታይ ምዃኑ ኣመላኸተ። መምህራን ሓሶት ከም ጳውሎስ ኪሳቐዩ ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። ብተወሳኺ፡ እቲ ሃዋርያ፡ ድኹማት ክንከውን ከለና፡ ሽዑ ኣምላኽ ሓይሉ ኣብ ውሽጥናን ብኣባናን ኬርኢ ከም ዝኽእል መሃረ፡ ከምቲ ኣብኡ ዝረአ። በዚ መገዲ እዚ፡ ኣምላኽ ክብሪ ይቕበል፡ ጳውሎስ ወይ ሓደ እኳ ካባና ኣይኮነን።

ኣብ ፊልጲ 3:4-8 ጳውሎስ ሓጺር መግለጺ ናይ ኣይሁዳዊ ውርሻኡ ኣካፈለ። ንዝርገሐኡ ወይ ንዝመበቆሉ ገምገመ፡ ዕብራዊ ካብ ዕብራውያን። ግናኸ፡ ድሕሪ ብክርስቶስ ምእማኑ፡ ንኹሉ እዚ ዋጋ ዘይብሉ ገይሩ ቖጸሮ። ዕላማ ናይዚ ምስክርነት እዚ፡ ከምቲ ምስ ገላትያ ዝገበሮ፡ ኣይሁዳዊ ሃይማኖት ኣብ ህይወት ምእመን ብክርስቶስ ቦታ ከም ዘይብሉ ንምርኣይ እዩ። ጳውሎስ ምስክርነቱ ዝተኻፈሎ ካልእ ግዜያት ኣሎ፡ ግናኸ እዘን ሒደት ኣብነታት እዚኤን፡ ጳውሎስ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ከም ዝተኻፈሎን ኣምላኽ ድማ ንኻልኦት ንምባርኽ ከም ዝተጠቕመሉን ንምርኣይ እኹላት እየን።

ኣምላኽ ንኣብነት ጳውሎስ ንምስክርነቱ ምካፋሉ ሓዲጉልና እዩ፡ ከመይሲ ንሱ ንዝጠፍኡ ነፍሳት ናብ ክርስቶስ ንምምራሕ (ግብሪ ሃዋርያት 22፡ 26 ተመልከት) ከምኡ’ውን ንምእመናን ኣብ እምነቶም ኪዓብዩ ንምሕጋዝ፡ ንውልቃዊ ምስክርነትና ኽንጥቀመሉ ይደሊ። ሰባት ብዙሕ ካብቲ እንብሎ ኪቃወሙ ይኽእሉ እዮም፡ ግናኸ ንውልቃዊ ምስክርነት ኪቃወሙ ኣይክእሉን እዮም። ንኹሉና ብፍሉይ ካብ ኣምላኽ ዝተዋህበና ህያብ እዩ። ሰባት ክርስቶስ ናይ ህይወትና ክፋል ከም ዝኾነን ከም ዘድሓነናን ኪኽሕዱ ኣይክእሉን እዮም፡ እግዚኣብሔር እንተ ዘይኣመኑ እኳ። ኣብ ውልቃዊ ምስክርነት ሓይሊ ኣሎ፡ ነፍሲ ወከፍ ምስክርነት ድማ ፍሉይ እዩ!

ገሊኣትና ብክርስቶስ ምእመናን ዝኾንናሉ ድራማዊ ምስክርነት ኣሎና። ካብ ኣዝዩ ሓጢኣተኛ ዝኾነ ዝሓለፈ ህይወት ድሒንና ንኸውን፡ ሕጂ ድማ ክርስቶስ ክንደይ ከም ዝቐየረናን ሓደስቲ ከም ዝገበረናን ንምካፋል ባህ ይብለና። ካልኦትና ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስክርነት ከም ዘይብልና ንሓስብ ንኸውን፡ ግናኸ ኣምላኽ ንበረኸት ኪጥቀመሉ ዝኽእል ውልቃዊ ምስክርነት ኣሎና።

ንሕና ምእመናን ኵላትና ብእምነት ብክርስቶስን ብዝፈጸሞ ስርሑን ኣብ ቀራንዮ ድሒንና ኢና፡ ይኹን እምበር፡ ሓደ እኳ ካባና ብጐይታ ብሓደ ዓይነት ኩነታት ወይ ብሓደ ዓይነት ተመክሮታት ኣይደሓነን። ምናልባት ንስኻ ከም ንእሽቶ ቈልዓ ክርስትያን ኮይንካ ትኸውን። ንእግዚኣብሔር ኣመስግን! ብዕድመ እናዓበኻ ከለኻ፡ ብእኡ ካብ ክንደይ ሓዘን ከም ዝተኸላኸልካ፡ ከምኡ’ውን ብንእሽቶ ዕድመኻ ስለ ዝደሓንካ ናይ ሓጢኣት ህይወት ከም ዘይነበርካ ኽትካፈል ትኽእል ኢኻ። እዚ ኵሉ ናይ ፍሉይ ምስክርነትካ ክፋል እዩ። ካልኦት ድማ ብድሕሪኡ ኣብ ህይወቶም ድሒኖም ይኸውን፡ ንሳቶም ድማ እግዚኣብሔር ካብ ሓጢኣትን ካብ ኵሉ ኣዕናዊ ሓይሉን ከመይ ገይሩ ከም ዘድሓኖም ኪካፈሉ ይኽእሉ እዮም። ብዝኾነ ይኹን መገዲ፡ እግዚኣብሔር ንኹሉና ምስክርነት ሂቡና እዩ። እግዚኣብሔር ንነፍሲ ወከፍና፡ ንክርስቶስ ከም መድሓኒና ብምእማን ዝረኣናዮ ኽንካፈል የባብዓና! ኵሉ ንምስጋናኡን ክብሩን ይኹን።

ትምህርቲ ሰለስተ: ዕዉት ምፍታሕ ግርጭታት

እታ ሳልሰይቲ ትምህርቲ ኣብ መጽሓፍ ገላትያ ገለ ዝተሓብአት እያ፡ ገለ ዝበለጸ መግለጺ ድማ የድልያ። ምስ ምፍታሕ ግርጭታት ዝተሓሓዘት እያ። ንክርስቶስ ምኽታል ኩሉ ግዜ ቀሊል ወይ ዘይጽገም ከም ዘይኮነ ንፈልጥ ኢና፡ ገለ ግዜያት ምእራም የድልየና እዩ። ኣምላኽ ቃሉ ወይ ካልእ ምእመን ኪጥቀም ይኽእል እዩ፡ ንሕና መገዲና ኽንቅይር ከለና፡ ንፍቓዱ ኬርእየና።

ኣብ መልእኽቲ ናብ ገላትያ፡ ገለ ግርጭታት ብሓጺሩ ተጠቒሶም ንረክብ፡ እዚ ድማ ንሃዋርያ ጳውሎስን ንኻልኦትን ዝምልከት ነበረ። ኪፍታሕ ዘድልዮም ኩነታት ነበሩ። ምምሕጻን ተዋህበ። ቃል ምእራም ተዛረበ። እቲ ውጽኢት እንታይ ኪኸውን እዩ? ብዙሕ ግዜ ካልኦት ንጌጋታትና ወይ ንውድቀታትና ኬርእዩና ከለዉ፡ ንሓርቕ። ንርእስና ብምክልኻል ወይ ምናልባት ብምጥቃዕ፡ ንጌጋታት እቲ ካልእ ሰብ ብምርኣይ ንምላሽ። ሓድሓደ ግዜ እቲ ምግጣም ብኽልተ ሰባት ንሓድሕዶም ቂም ብምሓዝን ንነዊሕ ግዜ፡ እንተኾነ’ውን ንሓድሕዶም ከይተዛረቡ ይዛዘም። እዚ ምስ ዝኸውን ዘሕዝን እዩ።

ኣብ ገላትያ 2 ንረክብ፡ ጴጥሮስ ምስ ኣይሁዳውያንን ዘይኣይሁዳውያንን ምእመናን ይበልዕ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪኡ ምስ ኣይሁዳውያን ክርስትያናት ጥራይ ኪበልዕ ጀመረ። ነቶም ናብ ኣንጾኪያ ዝመጹ መምህራን ሓሶት ኣይሁድ ኬሐጕስ ይፍትን ነበረ። እዞም መምህራን ሓሶት እዚኦም፡ ንብሉይ ኪዳን ምፍልላይ ኣይሁድ ካብ ዘይኣይሁድ ይሕልዉ ነበሩ። እዚ ብጴጥሮስ ዝተገብረ ቐሊል ለውጢ ባህሪ፡ ኵሎም ምእመናን ብክርስቶስ ሓደ ምዃኖም ዝብል ሓቂ ኣወገዶ። ብዘርኣዊ ፍልልያት ዝተመርኮሰ ፍልልይ ኪህሉ የብሉን፡ ኣብቲ ሓደ ቐሊል ምግቢ ብሓንሳብ እንበልዓሉ ኣገባብ እኳ።

ብሰንኪ ባህሪ ጴጥሮስ፡ ጳውሎስ «ብገጹ ተቓወሞ» (ቁ.11)። እዚ ማለት፡ ንጴጥሮስ ብውልቁ ገጢምዎ ማለት እዩ። መልእኽቲ ኣይጸሓፈን ወይ ብኻልእ ሰብ ኣቢሉ ኣይተዛረቦን። ሎሚ ንሓደ ሰብ ብውልቃዊ ዘይኮነ መገዲ፡ ከም ኢመይል፡ መልእኽቲ ወይ ስልኪ፡ ንምግጣም ንፍተን ንኸውን። ቅዱሳት ጽሑፋት ግሁድ እዩ፡ ናብ ሓውኻ ኺድ እሞ «ጌጋኡ ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎኡን ጥራይ ንገሮ» (ማቴዎስ 18:15)። ጳውሎስ ብቓላቱ ጨካን ኣይነበረን፡ ከምቲ ኣብ ገላትያ 2:14 እንርእዮ። ንመሰረታዊ ስርዓታት ቅዱሳት ጽሑፋት ናብቲ ዘሎ ኩነታት ኣምጸአ፡ እዚ ድማ ብዘይጥርጥር ብህድኣት ዝተዛረበ ነበረ።

ጴጥሮስ ንጳውሎስ ቂም ሓዘሉ ድዩ? ንጳውሎስ ብውሑድ ኣኽብሮት ገይሩ ድዩ ርእይዎ? ኣይፋሉን! ጴጥሮስ ነዚ ምእራም እዚ ብትሕትናን ብቕኑዕ መገዲን ተቐቢልዎ ኪኸውን ኣለዎ ንረክብ። ጌጋ ከም ዝነበረን እግዚኣብሔር ብጳውሎስ ኣቢሉ ከም ዝዛረቦን ኣፍለጠ። ጴጥሮስ መገዱ ኣዐረየ፡ ባህሪኡ ድማ ንእግዚኣብሔር ንምሕጓስ ኣሰማምዐ። ኣብ ህይወት ምእመን፡ ገለ ግዜያት ንርእስና ወይ ከም ኣዐራራዪ ወይ ከምቲ ዝእረም ንረክብ። ንምእራም ብቕኑዕ መገዲን ብኣምላኻዊ ኣገባብን ምሃብን ምቕባልን ክንደይ ኣገዳሲ እዩ።

ድሕሪኡ ጴጥሮስ ንጳውሎስ ብኣዝዩ ኣኽባርን ፍቕራዊን መገዲ ከም ዝጠቐሶ ንረክብ። ጴጥሮስ ንምእመናን ኣብ 2 ጴጥሮስ 3:14-16 ጸሓፈ፡ ከምዚ እናበለ፡ «ስለዚ፡ ኣቱም ፍቑራት፡ ነዘን ነገራት እዚኤን እናተጸበኹም፡ ብሰላም፡ ብዘይነቐፋን ብዘይነቐፋን ብእኡ ኽትረኽቡ ትግሃት ግበሩ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ንጐይታና ዘሎዎ ትዕግስቲ ምድሓን ምዃኑ ቖጽርዎ – ከምቲ ፍቑር ሓውና ጳውሎስ’ውን፡ ብዝተዋህቦ ጥበብ፡ ንኣኻትኩም ዝጸሓፈልኩም፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኵሉ መልእኽታቱ፡ ብዛዕባ እዘን ነገራት እዚኤን ይዛረብ፡ ኣብኡ ድማ ገለ ንምርዳእ ዝኸብዳ ነገራት ኣለዋ፡ እዘን ድማ እቶም ዘይተማህሩን ዘይጸንዑን ሰባት ንጥፍኣቶም ይጥምዝዝወን፡ ከምቲ ንኻልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት’ውን ዝገብርዎ።» ብዘን ቃላት እዚኤን፡ ጴጥሮስን ጳውሎስን ብሓድሕዶም ብሓጐስ ከም ዝጸንዑ ብርግጽ ንፈልጥ።

ካልእ ግርጭት ብሓጺሩ ኣብ ገላትያ 2:13 ኣብ መንጎ ጳውሎስን በርናባስን ተጠቒሱ ኣሎ። ጳውሎስ በርናባስ ብጌጋ ባህሪ ጴጥሮስ ከም ዝተጸልወን ብሓደ ዓይነት መገዲ ከም ዝወደቐን ረኣየ። ጳውሎስ ንጴጥሮስ ምስ ገጠሞ፡ ንበርናባስ’ውን ብዛዕባ እቲ ሓደ ጌጋ ገጢምዎ ኪኸውን ኣለዎ። እዚ ጳውሎስ ምስ በርናባስ ዝነበሮ እንኮ ግርጭት ኣይነበረን። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 15:36-41 ብዛዕባ ኣብ መንጎ በርናባስን ጳውሎስን ብዛዕባ ሓው ወዲ በርናባስ ዮሃንስ ማርቆስ ዝነበረ ክርክር ንመሃር። ጳውሎስ ንዮሃንስ ማርቆስ ኣብ ካልኣይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ኬምጽኦ ኣበየ፡ ከመይሲ ዮሃንስ ማርቆስ ኣብ ቀዳማይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ቀደም ገዲፉ ናብ ቤቱ ኸይዱ ነበረ (13:13)። በርናባስ ንዘመዱ (ቈሎሴ 4:10 ተመልከት) ካልኣይ ዕድል ኪህቦ ፍቓደኛ ነበረ፡ ግናኸ ጳውሎስ ኣይነበረን። እቲ ዘይምስምማዕ ኣዝዩ ሓያል ኮነ (ግብሪ ሃዋርያት 15:39)፡ ተፈላለዩ ድማ።

ነዚ ዘይምስምማዕ እዚ ፈጺሞም ድዮም ፈቲሖምዎ ንሓስብ። ንእግዚኣብሔር ኣመስግን፡ መልሱ እወ እዩ! ሓደ ምልክት ናይ ምፍታሕ ግርጭት ኣብ መንጎ እዞም ክልተ ኣምላኻውያን ኣገልገልቲ እግዚኣብሔር ኣብ 1 ቈረንቶስ ንረክብ፡ እዚ ድማ ድሕሪ እዘን ኣብ ገላትያ ዝተመዝገባ ፍጻሜታት ዝተጻሕፈ እዩ። ኣብ 1 ቈረንቶስ 9:5-6 ካብ ጳውሎስ ከምዚ ንብብ፡ «ከምቶም ካልኦት ሃዋርያት፡ ኣሕዋት ጐይታ፡ ከምኡ’ውን ኬፋስ [ጴጥሮስ]፡ ሓንቲ ምእመነት ሰበይቲ ኽንወስድ መሰል የብልናን ድዩ? ወይስ ንበርናባስን ንኣይን ጥራይ ድዩ ካብ ስራሕ ምቑጣብ መሰል ዘይብልና?»

ጳውሎስ ቀዳመይቲ መልእኽቱ ናብ ቈረንቶስ ድሕሪ ኵሉ እቲ ኣብ ገላትያ 2:13ን ግብሪ ሃዋርያት 15:36-41ን ዝተመዝገበ ምግጣም ከም ዝጸሓፋ ንኣምን። እዚ ድማ እዞም ክልተ ምእመናን ብዘይምስምማዓቶም እኳ እንተኾነ፡ ብሓድሕዶም ብጽቡቕ ዝነበሩ ምዃኖም የርኢ። ኣብዚ ኩነታት እዚ፡ ሓደ ነገር ጌጋ ባህሪ ነበረ (ገላትያ 2)፡ ካልእ ድማ ፍልልይ ርእይቶ ነበረ (ግብሪ ሃዋርያት 15)። ከምቲ ጳውሎስን በርናባስን ዝገበርዎ፡ ብሓድሕድና ብጽቡቕ ሓድነት እናጸናዕና፡ ነቲ ፍልልይ ክንፈልጦ የድልየና።

እቲ ናይ መወዳእታ ኣብነት ምፍታሕ ግርጭት ኣብ ገላትያ 2:9 ተጠቒሱ ኣሎ፡ እዚ ድማ ምስ ግብሪ ሃዋርያት 13:3 ዝተሓሓዘ እዩ። እዚ ግርጭት እዚ ንጳውሎስን በርናባስን ዝምልከት ነበረ፡ ግናኸ ንጳውሎስን ዮሃንስ ማርቆስን’ውን ዝምልከት ነበረ። ዮሃንስ ማርቆስ፡ ንእሽቶ ዝነበረ፡ ንቐዳማይ ክፋል ናይ ቀዳማይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ምስ ጳውሎስን በርናባስን ጥራይ ተጓዕዘ። ጳውሎስ ብሰንኪ ቀደም ነቲ ጉዕዞ ምግዳፉ (ግብሪ ሃዋርያት 13:13) ኣብ ዮሃንስ ማርቆስ እምነት ኣይነበሮን። ስለምንታይ ቀደም ከም ዝኸደ ኣይተነግረናን። ብግልጺ፡ ስለምንታይ ከም ዝኸደ ንፈልጥ ኣገዳሲ ኣይኮነን፡ ጳውሎስ ግና ሓሪቑ ከም ዝነበረን ድሕሪ ሕጂ ምስኡ ኪጓዓዝ ፍቓደኛ ከም ዘይነበረን ጥራይ (15:36-41)። ጳውሎስ ነቲ ምስ ዮሃንስ ማርቆስ ዝሓለፈ ብምሽላም ኣብ ካልእ ሚስዮናዊ ጉዕዞ ኪሓብሮም ምፍቃድ ጌጋ ኪኸውን እዩ ዝብል ስምዒት ነበሮ።

እዚ ናይ ዮሃንስ ማርቆስ ምስ ጳውሎስ ዝነበረ ርክብ መወዳእታኡ ድዩ ነበረ? ዮሃንስ ማርቆስ ንእምነት ጳውሎስ ንምምላስ መንፈሳዊ ዕብየት ኣይነበሮን ድዩ? ዮሃንስ ማርቆስ ንጳውሎስ ቂም ሓዘሉ ድዩ፡ ወይስ ጳውሎስ ንዮሃንስ ማርቆስ ቂም ሓዘሉ? ንእግዚኣብሔር ኣመስግን፡ እዚ ርክብ እዚ ተመልሰን ተሓልወን። ጳውሎስ ንዮሃንስ ማርቆስ እናዓበየ ምስ ረኣዮ፡ እምነቱ ኣብኡ ዓበየ። ኣብ 2 ጢሞቴዎስ 4:11 ጳውሎስ ከምዚ ጸሓፈ፡ «ንማርቆስ ውሰዶ እሞ ምሳኻ ኣምጽኦ፡ ከመይሲ ንኣገልግሎት የድልየኒ እዩ።» እዚ ዝተዐረየ ርክብ ምርኣይ ክንደይ ዘደንቕ እዩ። እዚ ምስ ዓበይትን ንኣሽቱን ምእመናን ኪኸውን ዘለዎ መገዲ እዩ። ንእሽቶ ዮሃንስ ማርቆስ፡ ብዘይጥርጥር፡ ብመንፈስ ዓበየ፡ እቲ ዓቢ ሃዋርያ ጳውሎስ ድማ ኣስተብሃለ። ኣምላኽ ንዮሃንስ ማርቆስ ብድንቂ ተጠቕመሉ፡ ከምቲ መንፈስ ኣምላኽ ንኻልኣይ ወንጌል ንምጽሓፍ ዝተጠቕመሉ ፍሉይ መሳርሒ እኳ። ወንጌል ብማርቆስ ዝተጻሕፈ. ንእግዚኣብሔር ኣመስግን!

እዘን ሰለስተ ኣብነታት ናይ ዕዉት ምፍታሕ ግርጭታት፡ እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ዝሰብኮ ዝነበረ ከም ዝተግበረ የርእያ። ንሱ ነቲ ዝዛረቦ ይገብሮ ነበረ! ኣብ ገላትያ 6:1-2 ከምዚ ንብብ፡ «ኣቱም ኣሕዋት፡ ሓደ ሰብ ብሓደ ጌጋ እንተ ተታሕዘ፡ ንስኻትኩም መንፈሳውያን ዝኾንኩም፡ ንርእስኹም ከይትፍተኑ እናሓሰብኩም፡ ብመንፈስ ልእመት ንኸምኡ ዝኣመሰለ ኣዐርዩ። ሓድሕድኩም ጾርኩም ተሰከሙ፡ በዚ ድማ ሕጊ ክርስቶስ ፈጽሙ።» ንርእስና ከምቲ ኣብ ካልኦት እንርእዮ ሓደ ዓይነት ውድቀታት ክንገብር ከም እንኽእል እንተ ሓሲብና፡ ብኣምላኽ ብትሕትና ኽንዓይን ንሓድሕድና ናብቲ ንእግዚኣብሔር ዘሐጕስ መገዲ እምነት ንምምላስ ክንሕግዝን ክንጥቀም ንኽእል ኢና። ንሓድሕድና ቂም ኣይንሕዝን፡ የግዳስ ዝተመልሰ ጽቡቕን መንፈሳዊን ርክባት ክህልወና እዩ። «ንሱ ኣብ ብርሃን ከም ዘሎ፡ ንሕና’ውን ኣብ ብርሃን እንተ ተመላለስና፡ ንሓድሕድና ሓድነት ኣሎና፡ ደም የሱስ ክርስቶስ ወዱ ድማ ካብ ኵሉ ሓጢኣት የንጽሓና» (1 ዮሃንስ 1:7)።

እግዚኣብሔር ብዘን ትምህርትታት ካብ ገላትያ የባብዓና!