ሕርቃን – ጽቡቕን ሕማቕን

ቊጥዓ – ጽቡቕን ሕማቕን

ኣምላኽ ኣብ ቃሉ «ተቘጥዑ እሞ ሓጢኣት ኣይትግበሩ» (ኤፌሶን 4:26) ይብለና። ቊጥዓ ኩሉ ግዜ ሓጢኣት እንተዝኸውን ነይሩ፡ ክንቘጥዕ ኣይምነገረናን! ይኹን እምበር፡ ክንቘጥዕ ከለና ብዙሕ ግዜ ሓጢኣት ንገብር ኢና። ስለዚ ኣምላኽ «ቊጥዓኹም ጸሓይ ከይዓርበሉ፡ ንዲያብሎስ ድማ ዕድል ኣይትሃብዎ» (ቊ.26-27) በለ። ነቲ ዜቘጥዓና እናሓሰብናዮ ምስ ንጸንሕ፡ ዘይተደልየ ጸቕጢታት ይዓቢ። ሽዑ ዲያብሎስ ንምኞቱ ኺጥቀመሉ እዩ። ኣምላኽ ብሓገዝ ዘየዳሉኡ ምእመናን (ማቴዎስ 18:15-16 ተመልከት) ምስ ካልእ ክርስትያን ዘሎና ጸገም ክንፈትሕ ከም ዘሎና ይነግረና።

ጽቡቕ ቊጥዓ

ቊጥዓ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ቊጥዓ እዩ። ንህዝቡ ዜምጽኦ ጉድኣት ስለ ዚፈልጥ፡ ጣኦት ምስ ዚምለኽ ይቘጥዕ። ስለዚ፡ እስራኤል ናብታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ኺኣትዉ ኸለዉ መጠንቀቕታ ሃቦም። ኣምላኽ ብምሕረቱ፡ ጣኦት እንተ ዘምለኹ፡ ዜእርም መከራ ኺበጽሖም እዩ። ምስኦምን ምስ ደቆምን ጽቡቕ ኪኸውን፡ ኣብታ እግዚኣብሄር ኣምላኾም ዚህቦም ምድሪ ድማ መዓልትታቶም ኬናውሑ ምኞቱ ነበረ (ዘዳግም 4:40)።

ጽቡቕ ቊጥዓ ነገራት ኬመሓይሽ ይኽእል እዩ። ዶክተር ጀምስ ኣቨሪል ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ከተማ ኒው ኢንግላንድ ብዛዕባ ቊጥዓታት መጽናዕቲ ገበረ፡ ንኣኡ ድማ ዘገርም፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ምግላጻት ሕማቕ ነገራት ኣየባእሰን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ብዙሕ ግዜ «ውጥረት ፈቲሑ!» 1 ስለምንታይ? ሓደ ቊጡዕ ምላሽ ንገበነኛታት ዘይፈልጥዎ ገበን ኬቃልዕ ይኽእል እዩ። ሓደ ቊጡዕ ምላሽ ድማ ንጸገም ንምፍታሕ ናብ ገንቢ ስጕምቲታት ኬብጽሕ ይኽእል እዩ።

ነብዪ ናታን ንቊጥዓ ዳዊት ብጽቡቕ ተጠቕመሉ፡ ንሱ ገበነኛ እኳ እንተ ነበረ፡ ገና ግን ኣይፈለጦን ነበረ። ናታን ብዛዕባ ሓደ ሰብኣይ ንዳዊት ዝገበሮ ዝመስል ነገር ዝገበረ ዛንታ ነገሮ፡ «ቊጥዓ ዳዊት ድማ ኣብቲ ሰብኣይ ብርቱዕ ኰነ ... ምሕረት ስለ ዘይነበሮ» (2 ሳሙኤል 12:5-6)። ናታን ንዳዊት «ንስኻ እቲ ሰብኣይ ኢኻ!» (ቊ.7) በሎ፡ ሽዑ ድማ ሓደ ብሓደ ባህርይ ዳዊት ከምቲ ናይቲ ኣብ ዛንታ ዘሎ ሰብኣይ ከም ዝነበረ ኣርኣዮ። እቲ ጽቡቕ ውጽኢት ናይ ቊጥዓ ዳዊት ንስሓ ነበረ! ዳዊት ድማ «ንእግዚኣብሄር ሓጢኣት ገበርኩ» (ቊ.13) ኢሉ መለሰ። ዳዊት ክሳዕ ክንደይ ንስሓ ከም ዝኣተወ ኣብ መዝሙር 51 ንርኢ።

ካብ ቊጥዓና ጽቡቕ ውጽኢት ንምርካብ፡ ከምቲ ናይ ኣምላኽ፡ «ቊጥዓኡ ንሓጺር ግዜ እዩ፡ ሞገሱ ግን ንዘለኣለም እዩ» (መዝሙር 30:5)፡ ሓጺር ክኸውን ኣለዎ። ቊጥዓና ኸነከማምዕ፡ ጸሓይ ከይዓርበሉ ወይ ንዲያብሎስ ዕድል ክንህብ የብልናን።

ሰይጣን ብዙሕ ግዜ ነቲ ዝኣከብናዮ ቊጥዓና ተጠቒሙ፡ ንትእዛዝ ኣምላኽ ብምጥሓስ፡ ንርእስና ኽንበቕል ኪደፋፍኣና እዩ። ኣምላኽ «ንርእስኹም ኣይትበቕሉ፡ ግናኸ ንቊጥዓ ኣምላኽ ሕደግዎ» (ሮሜ 12:19) በለ። ከምኡ’ውን «ኣይትጨነቕ፡ ንሕማቕ ጥራይ እዩ ዜብጽሕ» (መዝሙር 37:8) በለ።

ሕማቕ ቊጥዓ

ጽቡቕ ቊጥዓ ዝበሃል ነገር እኳ እንተሎ፡ ቊጥዓ ብሓፈሻ ጽቡቕ ነገር ኣይኮነን። ኣምላኽ «ካብ ቊጥዓ ተኸልከል፡ ንመዓት ድማ ሕደግ» (ቊ.8) በለ። ከምኡ’ውን «ንሕማቕ ብጽቡቕ ስዓሮ» (ሮሜ 12:21) በለ። ንኣምላኽ ክንመስል ኣሎና፡ ንሱ እኳ እንተ ተበደለ፡ «ቊጥዓኡ ብዙሕ ግዜ ይገትኦ ነበረ፡ ንዅሉ መዓቱ ድማ ኣየለዓዕሎን» (መዝሙር 78:38)። ቊጥዓ ናብ ሕነ ምፍዳይ ምስ ዜብጽሕ – ከምቲ ሕማቕ ቊጥዓ ብዙሕ ግዜ ዚገብሮ – ንኻልእ ሰብ ምጕዳእ ወይ ምብቓል ዕላማኡ ይኸውን። ነቲ ቊጥዓ ንምምሕዳር ዝበለጸ መገዲ፡ ሕነ ምፍዳይ ንእግዚኣብሄር ምሕዳግ እዩ፡ ንሱ «ኣነ ኽፈድየኩም እየ» (ሮሜ 12:19) ኢሉ ስለ ዝተስፈወ። ቅዱሳት ጽሑፋት «ኣብ ኢድ ህያው ኣምላኽ ምውዳቕ ዘፍርህ ነገር እዩ» (እብራውያን 10:31) ኢሉ የዘኻኽረና።

ብዝያዳ ስምዒታውያን ካብ ምዃን ንተኸላኸል፡ ብዘይ ባእስን ክርክርን ዝበለጸ ሕጉሳት ኢና። ኣምላኽ «ቊጡዕ ሰብ ባእሲ የለዓዕል፡ እቲ ንቊጥዓ ዝደንጕዩ ግን ክርክር የህድእ» (ምሳሌ 15:18) ኢሉ ኣጠንቀቐና። ከምኡ’ውን፡ ከመይ ጌርና ኸም እንዛረብ ከምቲ እንብሎ ኣገዳሲ እዩ፡ «ልስሉስ መልሲ ንቊጥዓ የርሕቕ፡ ሓያል ቃል ግን ቊጥዓ የለዓዕል» (ቊ.1)። ጥበብ «ንሓደ ሰብ ንቊጥዓ የደንጕዮ፡ ንበደል ምሕላፍ ድማ ... ክብሪ እዩ» (19:11)። ክንቘጥዕ ከለና ኽንጥቀመሉ ዘይግባእ ሕማቕ ሓረግ፡ «ጸገምካ እዚ እዩ ...!» ዝብል እዩ።

ኣብ ቀዳማይ ታሪኽ ደቂ ሰብ ጽቡቕ ኣብነት ናይ ሕማቕ ቊጥዓ ኣሎና (ዘፍጥረት 4:1-13 ተመልከት)። ቃየል ብሓዉ ኣቤል «ብርቱዕ ቊጥዓ ነበሮ» «እሞ ቐተሎ» (ቊ.5,8)። ኣምላኽ ንቃየል «ስለምንታይ ኢኻ ተቘጢዕካ?» (ቊ.6) ኢሉ መለሰሉ። እቶም ኣሕዋት እንታይ ዝምድና ኸም ዝነበሮም ኣይንፈልጥን ኢና። ኣቤል መስዋእቲ በጊዕ ምኞት ኣምላኽ ከም ዝነበረ ይፈልጥ ከም ዝነበረ ንፈልጥ፡ ከምኡ ብምግባሩ ድማ ኣምላኽ ኣቤል ጻድቕ ከም ዝነበረ መስከረ። ጸገም ቃየል፡ በጊዕ እኳ እንተ ነበረ፡ ነገራት ብገዛእ ርእሱ ኺገብር ምድላዩ ነበረ። ኣምላኽ ንቃየል «መስዋእቲ ሓጢኣት ኣብ ኣፍ ደገ ተንበርቢሩ ኣሎ» (JND ማስታወሻ ንቊ.7) ኢሉ ኣዘኻኸሮ።

ካልእ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣብነት ናይ ሕማቕ ቊጥዓ፡ ናይ ስምኦንን ሌዊን እዩ፡ ንሳቶም ንሂዋውያን ብግዝረት ርእሶም ከም ዘይከኣሉ ገይሮም ኣታሊሎም ቀተልዎም (ዘፍጥረት 34:1-29 ተመልከት)። ሕማቕ ቊጥዓ ከም ዝነበረ ንፈልጥ፡ ያእቆብ «ስምኦንን ሌዊን ኣሕዋስ እዮም ... ብቊጥዓኦም ርጉማት» (49:5,7) ኢሉ ስለ ዝተነበየ።

እወ፡ ጽቡቕን ሕማቕን ቊጥዓታት ኣለዉ፡ ግናኸ ንቊጥዓና «ጻድቕ ቊጥዓ» ብምባል ብቕልጡፍ ኸነጽድቖ የብልናን። ሕማቕ ስምዒት ኪህልወና ወይ ንሓደ ካብቲ ዘበሳጩና ነገራት ጥራይ ምላሽ ክንህብ ንኽእል ኢና። ሓደ ከም ዝበሎ፡ «ክርክር ምጅማር ቀሊል እዩ – ናብ ጥቕሚ ዜብጽሕ መገዲ ምምራሕ ... ዝኸበደ እዩ።» 2

መወከሲታት