ታሪኽ ጢሞቴዎስ
ጢሞቴዎስ ኣብቲ ኣዲኡን ኣቦሓጎኡን ንብሉይ ኪዳን ዘኽብሩሉን ዝምህሩሉን ዝነበሩ ቤት ዓብዩ (2 ጢሞቴዎስ 1:5፤ 3:14-17)። ጢሞቴዎስ ንየሱስ ከም መድሓኒኡ ዝተቐበለሉ ግዜ ኣይንፈልጥን፡ ግናኸ ኣብ ናይ ጳውሎስ ቀዳማይ ሚስዮናዊ ጉዕዞ፡ ኣብ ኣስታት 46-48 ድ.ክ. ዝነበረ ይመስል። ምስ በርናባስ ሓቢሩ፡ ጳውሎስ ኣብ ኢቆንዩምን ልስጥራን ሰበኸ (ግብሪ ሃዋርያት 14:1-23)። ስም ጢሞቴዎስ በቲ ግዜ እቲ እንተ ዘይተጠቕሰ እውን፡ ኣብ ናይ ጳውሎስ ካልኣይ ምብጻሕ ከም ደቀ መዝሙር ተጠቒሱ ኣሎ፡ እቶም ኣብዘን ከተማታት ዝነበሩ ምእመናን ድማ ብዛዕባ ምስክርነቱ ከም ሰዓቢ የሱስ ጽቡቕ ይዛረቡ ነበሩ (ግብሪ ሃዋርያት 16:2)። ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ “ወዲ እምነተይ” ኢሉ ጠቒስዎ፡ ምኽንያቱ ጳውሎስ ብኣምላኽ ተጠቒሙ ንጢሞቴዎስ ናብ እምነት ኣምጺእዎ (1 ጢሞቴዎስ 1:2 NIV)። ጢሞቴዎስ ድማ ጳውሎስ ብእምኒ ተወጊሩ ካብ ከተማ ከም ዝሞተ ኮይኑ ክስሓብ ከሎ መስኪሩ እዩ (ግብሪ ሃዋርያት 14:19፤ 2 ጢሞቴዎስ 3:10-11)።
ስልጠና ጢሞቴዎስ
እቶም ምእመናን ኤፌሶን ንጢሞቴዎስ ከም እሙን ሓው ገይሮም ረኣይዎ፡ ኣእዳዎም ድማ ኣንቢሮምሉ፡ ነቲ ጐይታ ዝሃቦን ዘዳለዎ ስራሕ ኣወፈይዎ (1 ጢሞቴዎስ 1:18፤ 4:14፤ 2 ጢሞቴዎስ 1:6)። ጢሞቴዎስ ከም መንእሰይ፡ ን15 ዓመታት ምስ ጳውሎስ ከም መሓዛኡን መዓይይቱን ተጓዒዙ። ካብ ግብሪ ሃዋርያት 16፡ ጢሞቴዎስ ምስ ጳውሎስ ካብ ዝተጸንበረሉ ግዜ ጀሚርና፡ መንፈስ ቅዱስ ንጳውሎስ ኣብ ስብከት ወንጌል ብትሪ ተቓውሞ ከመይ ገይሩ ከም ዝጥቀመሉን፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝበጽሕዎ ቦታታት ቤተ ክርስቲያናት ከመይ ገይሮም ከም ዝተመስረቱ ብምርኣይ ከመይ ከም ዝዓበየ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ንሃዋርያን ደቀ መዝሙርን ሓቢሮም ክንርኢ ከለና፡ ኣገዳስነት ዓበይቲ ምእመናን ንንኣሽቱ ንኣገልግሎት ምድላውን ምልማድን ንርኢ።
ሓደ ክፋል ናይ ስልጠና ጢሞቴዎስ፡ ንቤተ ክርስቲያናት ብምምሃር ምሕጋዝ፡ ድሕሪኡ ድማ ንጳውሎስ ንተወሳኺ ዕዮ ምሕባር ነበረ (1 ተሰሎንቄ 3:1-6)። ሓደ ከምዚ ዝኣመሰለ ዕዮ ናብ ቆሮንቶስ ምብጻሕ ነበረ፡ ኣብኡ ብዙሕ ጸገማት ነበሩ፡ “በዚ ምኽንያት እዚ፡ ንጢሞቴዎስ፡ ንወደይ ዝፈትዎ፡ ኣብ ጐይታ እሙን ዝኾነ፡ ናባኹም እሰድዶ ኣሎኹ። ንሱ ንኣነባብራይ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ከዘኻኽረኩም እዩ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ኩሉ ቦታ ኣብ ኩሉ ቤተ ክርስቲያን ዝምህሮ ምስ ዝሰማማዕ እዩ ... ምስኡ ከሎኹም ምንም ከይፈርህ ርኣዩ፡ ንሱ ስራሕ ጐይታ ይፍጽም ኣሎ፡ ከምቲ ኣነ ዝገብሮ” (1 ቆሮንቶስ 4:17፤ 16:10)። ስም ጢሞቴዎስ ምስ ናይ ጳውሎስ ኣብ መልእኽታቱ፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ሮሜ ዝተጻሕፋ፡ ብዙሕ ግዜ ይርአ።
ጳውሎስ ቅድሚ ናይ ፈለማ ስርሑ፡ ንኽልተ ዓመታት ኣብ ኤፌሶን ኣነባብራ ጐይታ እናምሃረን መራሕቲ እናመስረተን ኣሕሊፉ። ድሕሪኡ ብዛዕባ ግጉይ ትምህርቲ ንሽማግለታት ክዛረብ ከም ዘድለዮ ተሰምዖ፡ ከምኡ’ውን “ተዃሉ” ካብ ገዛእ ጉጅለኦም ከም ዝመጹን “ነቲ መጓሰ ከም ዘይርሕርሑን”፡ ግርግርን ጥፍኣትን ከም ዘምጽኡን (ግብሪ ሃዋርያት 20:17, 25-30)። እዚ ድማ ኮነ፡ ድሕሪ ናይ ጳውሎስ ቀዳማይ ስርሑ ናብ ኤፌሶን ተመልሰ፡ ምስ ክልተ ካብቶም ገበነኛታት ተዓራረየ (1:20)፡ ጢሞቴዎስ ድማ ኣብኡ ገዲፍዎ ንኽመርሕ፡ ክምህር፡ ከምኡ’ውን ተወሳኺ ሽማግለታት ንኽፈልጡ ክሕግዞም (1:3,10,11፤ 3:1-16)።
ናይ ጢሞቴዎስ ዓመታት ስልጠና ምስ ጳውሎስ፡ ነታ ቤተ ክርስቲያን ናብ ቅኑዕ መንገዲ ንምምላስ ፍጹም መራሒ ገይርዎ። እዚ ንጢሞቴዎስ ቀሊል ኣይነበረን፡ ምኽንያቱ ብሽማግለታት ገና መንእሰይ ተባሂሉ ይርአ ነበረ። ኣብ ማእከላይ ሰላሳታት ዕድሚኡ ነበረ፡ ግናኸ ካብ ካልኦት ንላዕሊ ተመክሮን መንፈሳዊ ብስለትን ነበሮ። ብኣብነት ክኽበር ዝኽእል ምዃኑ ከርኢ ነበሮ (4:12)፡ ናይ ጳውሎስ ሃዋርያዊ ደብዳበ ድማ ንትምህርቲ ጢሞቴዎስ ስልጣን ሃቦ።
ናይ ጳውሎስ መኽፈቲ ቃላት
ጳውሎስ ንወዲ ደቀ መዝሙሩ ክጽሕፍ ከሎ፡ ብዙሕ ነገራት ኣልዒሉ። ቀዳማይ፡ ጢሞቴዎስ ኣብ ኤፌሶን ንቤተ ክርስቲያን ንምሕጋዝ ስለምንታይ ከም ዝተረፈ ከዘኻኽሮ ደለየ። ጳውሎስ ነታ ደብዳበ ብልሙድ ሰላምታኡ “ጸጋ፡ ምሕረት፡ ሰላም” ጀመራ። ከምኡ’ውን ንዝብሎ ዝነበረ ስልጣን ንምሃብ፡ ንሓላፍነቱን ማዕረጉን ከም “ሃዋርያ ክርስቶስ የሱስ ብትእዛዝ ኣምላኽ መድሓኒናን ክርስቶስ የሱስ ተስፋናን” ተጠቕመሉ። ጢሞቴዎስ ነዛ ደብዳበ እዚኣ ነቲ ንስርዓት ቤተ ክርስቲያን ዘድሊ ትምህርቲ ንምድልዳል ተጠቒሙላ ይኸውን፡ እዚ ኸኣ ካብቶም ንሱ ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ምስ ጳውሎስ ምጉዓዙ ኣብ ኤፌሶን ዝተረፈሉ ቀንዲ ምኽንያታት ሓደ እዩ (1:3,10)።
ጳውሎስ ብኡብኡ ነቲ ቤተ ክርስቲያን ዝገጥማ ዝነበረ ጸገማት ኣልዒሉ፡ ሓሰውቲ መምህራን ኣብ መንጎ ምእመናን ግርግር፡ ክርክር፡ ከምኡ’ውን ተስፋ ምቑራጽ ከም ዘምጽኡ ኣመላኸተ (1:3-10)። ጢሞቴዎስ ነዞም ሰባት ሓሶት ትምህርቲ ከም ዘይመሃሩ ክእዝዞም ነበሮ፡ ከምኡ’ውን ነቶም ኣብኡ ዝነበሩ ምእመናን ዝሃንጽ ተግባራዊ ትምህርቲ ክህቡ። እቶም ኖስቲካውያን ከም ሃይማኖታዊ ጉጅለ ይምስረቱ ነበሩ፡ ሓሶት ትምህርቶም ድማ ሕብርታት ናይ ምስጢራዊ ሃይማኖታት፡ ግሪኻዊ ፍልስፍና፡ ሕግታት ብሉይ ኪዳን፡ ከምኡ’ውን ሓዳስ ክርስትያናዊ እምነት ነበረ። ትምህርቶም ንሓደስቲ ምእመናን ጽቡቕ ይመስል ነበረ፡ እቶም ድማ ቅድሚ ምድሓኖም ዝፈልጥዎ ዝነበሩ ሓሶት ክፋል ዝምልከት ነበረ። ግናኸ እዘን ሓሶት ትምህርቲ ግርግር ጥራይ እየን ዘምጽኣ።
ስራሕ ኣምላኽ ኣብ እምነት ዝተመስረተ እዩ፡ እዚ ኸኣ ብፍቕርን ጽቡቕ ሕልናን ይግለጽ። ምንም ዓይነት ምትላል፡ ምትላል ወይ ሰብኣዊ ምንጭታት ዘለዎ ነገር ክምሃር የብሉን። እቶም ኖስቲካውያን ንሰዓብቶም ክፈልጥዎ ዝኽእሉ ሓድሽ ፍልጠት ከም ዘለዎም ይምህሩ ነበሩ። ጳውሎስ ነዚ ነጸጎ፡ ዝዛረቡሉ ዝነበሩ ነገር ከም ዘይፈልጡ ብምግላጽ (1:7)። ድሕሪኡ “ንፈልጥ ኢና” በለ፡ ነቲ ግሪኻዊ ቃል ን“ፍጹም ፍልጠት” ተጠቒሙ፡ ዕላማ “ሕግታት” ኣምላኽ ድማ ጠቕለለ (1:8-11)።
ብመንፈስ ዝምራሕ ግላዊ ምስክርነት ብዙሕ ክብደት ኣለዎ፡ ጳውሎስ ድማ ህይወቱ ቅድሚ ምልዋጡ ጠቕሊሉ ኣቕረበ፡ ጸጋ ከመይ ገይሩ ንሱ ናብ ታዛዝኣይ ኣገልጋሊ ጐይታ ከም ዝለወጦ ንምርኣይ። ኣብቲ ዝሰብኮ ወንጌል ምሉእ እምነት ነበሮ፡ “እዚ እሙን ቃል እዩ፡ ምሉእ ብምሉእ ክቕበል ዝግብኦ፡ ክርስቶስ የሱስ ንሓጥኣን ንምድሓን ናብ ዓለም መጸ – ካብኣቶም ኣነ ዝኸፋእ እየ።”
ነዚ ኩሉ ብምርኣይ፡ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ “ጽቡቕ ገድሊ እምነት ተጋደል፡ ንእምነትን ጽቡቕ ሕልናን ሒዝካ” ኢሉ ኣተባብዖ (1:18-19)። ህሜኔዎስን እስክንድሮስን “ጥዑይ ትምህርቲ” ነጺጎም፡ ንእምነቶምን ናይ ካልኦትን ኣዕንዮም፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዓቢ ግርግር ኣምጺኦም፡ እዚ ድማ ናብ ምፍንጫሎም ኣምርሑ (1:20)።
ስርዓትን ኣነባብራን ኣብ ቤተ ክርስቲያን
ጳውሎስ ድሕሪ መኽፈቲ ቃላቱ፡ ንጢሞቴዎስ፡ ንሽማግለታት፡ ከምኡ’ውን ንዓና ዕላማ እዛ ደብዳበ እዚኣ ነገሮም፡ “እዘን መምርሒታት እዚኤን ዝጽሕፈልኩም ዘሎኹ፡ እንተ ደንጎኹ፡ ሰባት ኣብ ቤት ኣምላኽ፡ እታ ማሕበር ህያው ኣምላኽ፡ ዓንዲን መሰረትን ሓቂ ዝኾነት፡ ከመይ ገይሮም ክምልከቱ ከም ዘለዎም ክትፈልጡ ኢኹም” (1 ጢሞቴዎስ 3:15)።
• ብዛዕባ ጸሎት፡
ጳውሎስ ንጸሎት ከም ኣገዳሲ ክፋል ናይ ህይወት ቤተ ክርስቲያን ገይሩ ኣልዒልዋ። ካብ መጀመርታ ቤተ ክርስቲያን፡ ጸሎት ልሙድ ነበረ፡
ንትምህርቲ ሃዋርያትን ንምሕዝነትን፡ ንምብትታን እንጌራን ንጸሎትን ይውፍዩ ነበሩ (ግብሪ ሃዋርያት 2:41-42)። ፍልይ ዝበሉ ዓይነታት ጸሎት – “ልማኖታት፡ ጸሎታት፡ ምልጃን ምስጋናን” (2:1) – ንኹሉ ኩነታት ክፋል ህይወት ቤተ ክርስቲያን ክኾኑ ይግባእ፡ ከምኡ’ውን ሰላም ከም ምስክር ንዘይክርስቶስ፡ እቲ ሓደ በይኑ ኣብ መንጎ ሰብን ኣምላኽን ዘሎ ኣማላዲ (2:2-5)።
• ብዛዕባ ስርዓት፡
ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ክመርሑ፡ ክጽልዩ፡ ክምህሩ ይግባእ፡ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ንስርዓት ኣምላኽ ክግዝኣ ይግባእ (2:8-12)። ገለ ሰባት እዚ ፍልልይ ተራ ባህላዊ እዩ እምበር ንሎሚ ቤተ ክርስቲያን ኣይኮነን ኢሎም ምሂሮም። ጳውሎስ ነዚ ሓሳብ እዚ ብንጹር ነጺግዎ፡ ነቲ ምንጪ ተራ ናብ ፍጥረት ከምኡ’ውን ኣብኡ ኣምላኽ ዝመስረቶ ስርዓት ብምምልካት። ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ መሪሕነት ቤተ ክርስቲያን ንምእታው ዝግበር ምንቅስቓስ ምስ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝጻረር እዩ። እዚ ናይ ትሕትና ሕቶ ኣይኮነን፤ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምምሃር፡ መንፈሳዊ ህያባት ምጥቃም፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ምጽላይ ኣገዳሲ ተራ ኣለወን – ግናኸ ኣብ ወግዓዊ ኣኼባታት ቤተ ክርስቲያን ኣይኮነን።
• ብዛዕባ መራሕቲ፡
እቶም ቀዳሞት ሽማግለታት ብጳውሎስ ዝተሾሙ እዮም (ግብሪ ሃዋርያት 14:23)። ሃዋርያዊ ምሻም ኣብ መወዳእታ ደው ክብል እዩ፡ ስለዚ ቤተ ክርስቲያን ንዝመጽእ ሽማግለታትን ዲያቆናትን እንታይ ባህርያትን ህያባትን ከም ዘድልዩ ምፍላጥ ኣገዳሲ ነበረ (3:1-15)። እቶም ሽማግለታትን ዲያቆናትን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንኻልኦት ኣብነት ይኾኑ። ገዛእቲ ዲክታቶራት ክኾኑ ኣይነበሮምን፡ ግናኸ ህይወቶም ንኻልኦት ክኽተልዎ ዝኽእሉ ጥዑይ ኣብነታት ዝኾኑ መራሕቲ (1 ጴጥሮስ 5:3)። በዚ ምኽንያት እዚ ጳውሎስ ንባህሪ፡ ህያብ፡ ከምኡ’ውን ንህይወት ስድራቤት ዝምልከቱ መለክዒታት ዘርዝረ፡ እዚ ድማ ኣብ ህይወት እቶም ቤተ ክርስቲያን ከም መጽሓፍ ቅዱሳዊ መራሕቲ እትፈልጦም ክርአ ይግባእ (3:14-15)።
ምስትውዓል ንተግባራዊ ኣገልግሎት
እቶም ዝተረፉ ምዕራፋት ቀዳማይ ጢሞቴዎስ ብዛዕባ ገለ ሓደጋታት ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ግዴታታት ቤተ ክርስቲያንን ዝምልከቱ ብዙሕ መምርሒታት ይሓዙ። ኣብ ዘመን ጢሞቴዎስ የድልዩ ነበሩ፡ ሎሚ ኸኣ ገና የድልዩ።
• ብዛዕባ ትምህርቲ፡
ምዕራፍ 4 ብዛዕባ ሰይጣናዊ ትምህርቲ ብመምርሒ ይጅምር። ንኣብነት፡ ኖስቲካዊነት ንመርዓ ከምቲ ኣምላኽ ዝሰርዖ ይጻረር ነበረ። ሰይጣን ሎሚ ኸኣ ብሓደ ጾታ መርዓን ምጥንሳፍን ተመሳሳሊ ኣጀንዳ ኣለዎ (4:1-8)። ጢሞቴዎስ ጥዑይ ትምህርቲ (4:6) ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ክምህር ተነጊርዎ፡ ኣብነቱ ብኹሉ ክርአን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተመስረተ ስነ-ምግባራዊ ስልጣን ከምጽእን። ንሱ ን“ህዝባዊ ንባብ ቅዱሳት ጽሑፋት” ክውፍይ፡ ከምኡ’ውን መንፈሳዊ ህያባቱ ኣብ ስብከትን ትምህርትን ክጥቀም ተነጊርዎ (4:11-16)። በዚ መገዲ እዚ ቤተ ክርስቲያን ክትህነጽ እያ፡ ብካሪዝማዊ ስብእና ዘይኮነስ፡ ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ተግባር።
• ብዛዕባ ብጾት ምእመናን፡
ጢሞቴዎስ ድማ ንዓበይቲ ኣሕዋትን ኣሓትን ከም ኣቦታትን ኣዴታትን፡ ንንኣሽቱ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ከም ኣሕዋትን ኣሓትን ክርእዮም ተነጊርዎ – ብፍላይ ንንኣሽቱ ደቂ ኣንስትዮ “ብፍጹም ንጽህና” ክሕዞም (5:1-2)። ብዙሓት ብግጉይ ዝምድና ምስ ደቂ ኣንስትዮ ኣገልግሎቶም ኣዕንዮም።
• ብዛዕባ መበለታት፡
መበለታት ሓገዝ የድልየን ነበረ፡ ምኽንያቱ ምንም ዓይነት ፕሮግራማት ደገፍ ኣይነበረን። ሓገዝ ኣብ ድሌት ዝተመስረተ ክኸውን ነበሮ። ስድራቤታት ንመበለታተን ክከናኸና ቀዳማይ ሓላፍነት ነበሮም፡ ንኣሽቱ መበለታት ድማ ዳግማይ ክምርዓዋን ንቤተንን ስድራቤተንን ክከናኸናን ይግባእ (5:3-16)።
• ብዛዕባ ሽማግለታት፡
ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምምሕዳር፡ ጓሳዊ ስራሕ፡ ከምኡ’ውን ምምሃር ዘገልግል ሽማግለ፡ ብዘይ ዓለማዊ ስራሕ ንኽዓዪ እኹል ገንዘባዊ ሓገዝ ክረክብ ይግባእ። ንሓደ ሽማግለ ዝቐርብ ክሲ ንምርግጋጽ ብዙሓት መሰኻኽር የድልዩ፡ እቲ ገበነኛ ድማ ቤተ ክርስቲያን ንኽትመሃር ብህዝቢ ክወቐስ ይግባእ (5:17-21)።
• ብዛዕባ ስስዔ፡
ፍቕሪ ገንዘብ ኣብ ኤፌሶን ጸገም ነበረ። ስስዔን ስስዔን ኣብ ህይወት ሰብ መራሒ ሓይሊ ይኾኑ፡ ትዕቢት ቦታ ድማ ብሰንኪ ሃብቲ ወይ ስልጣን ብዙሓት መንፈሳዊ ውድቀት ኣምጺኡ። እንታይ እዩ መልሱ? “ኣምላኻዊ ህይወት ምስ ዕግበት ዓቢ ረብሓ እዩ” (6:6)።
የሱስ ብዛዕባ ምክንኻን ኣምላኽ ንናቱ ብሰፊሑ ተዛሪቡ። ኣዕዋፍ ሰማይ ብእኡ ይሕለዋ፡ ኣበባታት ግራት ብጽቡቕ ይኽደና፡ ኣምላኽ ድማ ንሰብ፡ ብፍላይ ንናቱ ዝኾኑ፡ ካብኡ ንላዕሊ ይከናኸን። ሃብታም ንምዃን ክንጽዕር ወይ ብዛዕባ ነገራት ክንሻቐል የብልናን።
ኣቦኹም ሰማያዊ እዚ ኩሉ ከም ዘድልየኩም ይፈልጥ እዩ። ግናኸ ቅድም መንግስቱን ጽድቁን ድለዩ፡ እዚ ኩሉ ድማ ክውሃበኩም እዩ (ማቴዎስ 6:25-34)።
ናይ ጳውሎስ መደምደምታ
ጳውሎስ ነዛ ደብዳበ እዚኣ ብሓያል ምትብባዕ ንወዲ መዓይይቱ፡ ካብ ኩሉ ክፉእ ክሃድም “ጽድቂ፡ ኣምላኻዊ ህይወት፡ እምነት፡ ፍቕሪ፡ ትዕግስቲ፡ ትሕትና ድማ ስዓብ” (6:11) ብምባል ደምደማ። መንፈሳዊ ውግእ ይካየድ ነበረ፡ ጢሞቴዎስ ድማ “ጽቡቕ ገድሊ እምነት ተጋደል። ነታ ዝተጸዋዕካላ ዘለኣለማዊት ህይወት ሓዝ” (6:12)። ንጐይታ ብቅኑዕ ምኽንያታት ብምግልጋል፡ ጢሞቴዎስን ኩሎም ኣብነቱ ዝተኸተሉን፡ “ነታ ብሓቂ ህይወት ዝኾነት ህይወት ክሕዙ፡ በዚ መገዲ እዚ ድማ ንርእሶም ንዝመጽእ ዘመን ጽኑዕ መሰረት ዝኾነ መዝገብ ከዋድዱ” (6:19)።
ነዛ ደብዳበ እዚኣ ጳውሎስ ጢሞቴዎስ ከም ዝገብሮ ዝፈልጦ ብምግባር ክንበብን ክንምልስን ጽቡቕ እዩ። ህይወትናን ኣብኡ ዘላ ቤተ ክርስቲያንናን ድማ ብእኡ ዝሓሸት ክትከውን እያ።
መወዳእታ ሓሳብ
- ተወሳኺ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ህያባት፡ ብቕዓታት፡ ከምኡ’ውን ስራሕ ሽማግለ፡ ግብሪ ሃዋርያት 20:17-32፤ ሮሜ 12:8፤ 1 ተሰሎንቄ 5:12-13፤ ቲቶስ 1:5-9፤ እብራውያን 13:7,17፤ ያእቆብ 5:14፤ 1 ጴጥሮስ 5:1-4። መሪሕነት ኣብ ኣብኡ ዘላ ቤተ ክርስቲያን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ስለዚ ዕሙቕ ዝበለ መጽናዕቲ ክግበር ይግባእ። ክልተ መጽሓፍቲ ከም መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጥዑያትን ኣወንታዊ ሓገዝ ዝህቡን ተመኺሮም ኣለዉ፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሽማግለነት፡ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ሽማግለነት ንምምላስ ኣ urgent ጻውዒት፡ ብኣሌክሳንደር ስትራውክ፡ ሉዊስ ኤንድ ሮት ኣሕተምቲ፤ ከምኡ’ውን፡ ሽማግለነት ኣብ ተግባር፡ ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ምምሕዳር ቤተ ክርስቲያን፡ ብሪቻርድ ኤች. ስዋርትሊ፡ ኤማውስ ኮሌጅ ፕረስ።
