ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ሎሚ ንኣመንቲ ስደት ዝመጽኣሉ ምኽንያታት ምግንዛብ

ሃንክ ብሎክ
19 መስ 2023
10 ዝተሓተ ንባብ

ስደት ሎሚ ስለምንታይ?

ብዙሓት ጸብጻባት ብ«ድምጺ ሰማእታት» ኣብ ዝኾነ መዓልቲ፡ ሓደ ኣብ ደቡብ ዝርከብ ኣማኒ፡ ንቤተ ክርስትያን ብመንግስቲ ዝተኸልከለት ዝጓስይ ዝነበረ፡ ብቤት ፍርዲ ይግባይ 11 ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪድዎ። ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ቘላ ዝርከብ ኣብ ኣፍሪቃ ብጠመንጃ ዝተዓጠቑ ሰባት ተኲሶም። ሽዱሽተ ሰባት ተቐቲሎም፡ ብዙሓት ካልኦት ከቢድ መጕዳእቲ በጺሕዎም፡ እቲ ህንጻ ኸኣ ተቓጺሉ። ሓንቲ ኣብ ኣፍሪቃ ናብ ክርስትና ዝተለወጠት ሰበይቲ፡ «ወጻእተኛ » ስለ ዝተቐበለት ብግሉጽ ተገርፋ። 40 ብጅራ ተገርፋ፡ ተዓዘብቲ ኸኣ ይሳሓቑላ ነበሩ። ሎሚ ኣብ ኹሉ ዓለም ስደት ኣመንቲ ንረክብ – ኣብ ብዙሓት ቦታታት ዓመጽ ዝመልኦ፡ ግናኸ ኣብ ኹሉ ሃገር ዝርከብ። ምንም እኳ ንሓቀኛ ስቓይ ብዙሓት ብግቡእ ኽኣቱ ዘይክእል እንተኾንኩ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ገለ ምኽንያታት ናይቲ ኣብ ልዕሊ ክርስትያናት ዝፍጸም ጭቆና ኽርድኦ ይኽእል እየ።

ታሪኻዊ ውግእ

የሱስ ንሰዓብቱ በሎም፡ «እቲ ዝበልኩኹም ዘክርዎ፡ ባርያ ጐይታኡ ኣይዓብን። ንኣይ እንተ ሰጎጉኒ፡ ንኣኹም እውን ኪሰጉጉኹም እዮም» ( KJV) ከምኡ እውን «ብዛዕባይ ኢልኩም ሰባት ምስ ዝጸርፉኹምን ምስ ዝሰጉጉኹምን፡ ኹሉ ዓይነት እኩይ ብሓሶት ምስ ዝዛረቡኹምን፡ ብጹኣን ኢኹም» ()።

ስለምንታይ እዩ ኣብ ልዕሊ ብጹእ ጐይታና ከምዚ ዝኣመሰለ ጽልኢ ዝነበረ? ኣብ ኤድን ከም ዝተነበየ፡ መጀመርታኡ ኣብ መንጎ ዘርኢ ሰበይቲ ( የሱስ)ን ተመን (እቲ ድያብሎስ፡ ሰይጣን)ን ጽልኢ ነይሩ ()። ድያብሎስ ንጐይታ ኣብ ኸሎ፡ ብግሉጽን ብእኩያት ሰባትን ኣጥቅዖ (፤ ፤ ፤ )። እቲ ዓብዪ ጸላኢ ኣምላኽ፡ ኣብ ልዕሊ የሱስ ብምጥቃዕ ዘይተዓወተ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣምላኽ – ኣብ – መጥቃዕትታቱ ይቕጽል ኣሎ። እዚ ብንጹር ብዝተመስገነ ንሳኦል፡ ንቀዳማይ ብትሪ ዝሰጎጎ ሰብ፡ ብዝተዛረቦ ተገሊጹ፡ «ኣነ እቲ እትሰጉጎ ዘለኻ የሱስ እየ» ()።

ስለ ስም ጐይታና ኣምላኽ ትስቀዩ ዲኹም? በይንኹም ኣይኮንኩምን – እዚ ንዝሓለፉ 4,000 ዓመታት ይኸውን ኣሎ። «ተሓጐሱ እሞ ኣዝዩ ተሓጐሱ፡ ዓብዪ ዓስብኹም ኣብ እዩ እሞ፡ ንነብያት ቅድሜኹም ከምኡ ገይሮም ሰጎግዎም» () ተባሂልና ንበረታትዕ።

ሰይጣን ንጐይታ የሱስ ንስጋኡ ብምስጓግ ከም ዘጥቅዖ ንርኢ – ንሕና ኸኣ፡ ከም ኣመንቲ፡ ስጋኡ ኢና ()። ጴጥሮስ ቃላት ተስፋ ጐይታና ንዝስቀዩ ስለ ስሙ ብምድጋም፡ እቶም ዝተሰጎጉ «ተሓጐሱ፡ ከመይሲ ኣብ ስቓይ ተኻፈልቲ ኢኹም፡ ክብሩ ምስ ዝግለጽ ከኣ ብዓብዪ ሓጐስ ክትሕጐሱ ኢኹም» (1 ጴጥሮስ ) ብምባል ይምክር።

ዘይድሓኑን ኣማኒን

«ግናኸ ሽዑ፡ እቲ ብስጋ ዝተወልደ፡ ነቲ ብመንፈስ ዝተወልደ ሰጎጎ፡ እውን ከምኡ እዩ» ()። ኣብ መንጎ እቶም ናይ ዝኾኑን እቶም ብሰይጣን ዝተቘጻጸሩን መንፈሳዊ ውግእ ኣሎ ()። ድሕሪ ኹሉ፡ ኹሉ ብወዲ ኣምላኽ ሓቀኛ ዘይኣምን፡ ወዲ ድያብሎስ እዩ እሞ ትእዛዛቱ ኺፍጽም እዩ። የሱስ ነዚ ዝምድና እዚ ብምባል ኣረጋገጾ፡ «ንስኹም ኣቦኹም ድያብሎስ ኢኹም፡ ንፍላጎታት ኣቦኹም ከኣ ክትገብሩ ኢኹም። ንሱ መጀመርታኡ ቐታሊ ነበረ» ()። ቀዳማይ ታሪኽ ቃየል፡ እቲ ዘይኣማኒ፡ ንኣቤል፡ እቲ ሰብ ፡ ቀተሎ።

ብተወሳኺ፡ ከም ክርስትያናት ካብቶም ኣብ ዓለም ዘለዉ ፍሉያት ኢና እሞ ህይወትና ኸኣ ከምኡ ኸም ዝኾነ ኸይተረፈ ኸርኢ ኣይክእልን እዩ። ብቓል ወይ ብግብሪ እንተ ዘይኮነ (ኣብ ገለ ሃገራት ብጥንቃቐ ኺሕሎ ዘለዎ)፡ ሽዑ ብዘይርድኦ ክንርኢ ኢና (ፊልጲ )። ፍልልይ ኪህሉ ከም ዘለዎ ብምግንዛብ፡ ን«ጽድቂ ምስ ዓመጽ እንታይ ኣለዎ፡ ምስ እንታይ ርክብ ኣለዎ ወይ እቲ ዝኣምን ምስ ዘይኣምን እንታይ ክፋል ኣለዎ?» (2 )፡ ዓለም ኪምልስ እዩ፡ «እወ፡ ኹሎም ብክርስቶስ የሱስ ብቕንዕና ኺነብሩ ዝደልዩ ኺስጎጉ እዮም» (2 )።

ደቂ ድያብሎስ፡ እቶም « ታሕቲ» () ዝኾኑ፡ ንደቂ ኣምላኽ ኪሰጉጉ እዮም። ብምስጋና፡ መጥቃዕትታቶም ዘለኣለማዊ ፍቕሪ ኸፍልዩና ፈጺሞም ኣይክእሉን – ገለ ክርስትያናት ከኣ ብቐጥታ ናብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኬምጽኡ ይኽእሉ እዮም። ፡ ብኢድ ዘይኣመንቲ ኣይሁድን ኣህዛብን ብዙሕ ዝተሰቕየ፡ ኪብል ከኣለ፡ «መን እዩ ፍቕሪ ዚፈልየና? ጸበባ፡ ወይ ጭንቀት፡ ወይ ስደት፡ ወይ ሓደጋ፡ ወይ ድዩ? ከመይሲ፡ ሞት፡ ወይ ፡ ወይ መላእኽቲ፡ ወይ ገዛእቲ፡ ወይ ሓይልታት፡ ወይ ካልእ ፡ ፍቕሪ ኣምላኽ፡ ብክርስቶስ የሱስ ጐይታና ዘላ፡ ኺፈልየና ከም ዘይክእል ተረዲአ ኣሎኹ» ()።

ወንጌል ንምዝርጋሕ

«በታ እቲኣ ኸኣ ኣብ ልዕሊ እታ ኣብ የሩሳሌም ዝነበረት ዓብዪ ስደት ነበረ፡ ኹሎም ከኣ ኣብ ኹሉ ሃገራት ይሁዳን ሳማርያን ተበተኑ ... ስለዚ እቶም ዝተበተኑ ናብ ኹሉ ቦታ እናኸዱ ቓል ይሰብኩ ነበሩ» ()። ኣምላኽ፡ ኣብ ጸላኢ መሬት እያ ዝበለጸ እትዓቢ ትመስል። ስደት ኣብ ዝህሉሉ ቦታ ኣመንቲ እንታይ ከም ዝኣምኑን ስለምንታይ ከም ዝኣምኑን ብሓቂ ይፈልጡ! ገለ ኸኣ ንሓደጋ ኢሎም ገዛኦም ኪሓድጉ ከም ዘለዎም ምስ ዝስምዖም፡ ብኣመንቲ፡ ብእምነቶምን ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ምግንዛቦምን ዝተመስረቱ፡ ወንጌል ንምዝርጋሕ መሳርሒ ይኸውን።

ስደት ተገብሮኣዊ ይኹን ዓመጽ ዝመልኦ፡ እቶም ዝተበተኑ ንኻልኦት ሓቀኛ በረኸት ኪኾኑ ይኽእሉ እዮም – ንዝጠፍኡ፡ ንሓያላት ኣመንቲ፡ ከምኡ እውን ንእግዚኣብሄር ዝበለጸ ኺፈልጡ ንዝደልዩ – ከም ብኣቂላን ጵርስቅላን ዝተገልጸ። ንንበብ፡ «ድሕሪ እዚ ነገር እዚ ኣቴና ተጓዒዙ ናብ መጸ፡ ሓደ ኣይሁዳዊ፡ ስሙ ፡ ኣብ ዝተወልደ፡ ቐሪቡ ዝመጸ፡ ምስ ሰበይቱ ጵርስቅላ ረኸበ፡ (ከመይሲ ቀላውዴዎስ ንኹሎም ኣይሁድ ኺወጹ ኣዚዙ ነበረ፡) ናብኦም ከኣ መጸ። ብሓደ ሞያ ስለ ዝነበሩ ኸኣ ምስኦም ተቐመጠ» ()። «ንሱ [ኣጵሎስ] ኸኣ ኣብ ብትብዓት ኪዛረብ ጀመረ፡ ኣቂላን ጵርስቅላን ምስ ሰምዕዎ ኸኣ ናብኦም ወሰድዎ እሞ ንመንገዲ ኣምላኽ ብዝበለጸ ኣረድእዎ» ()።

ናብ ንምቕራብ

«እወ ብርግጽ፡ ኹሉ ነገር ስለ ልዕልና ፍልጠት የሱስ ጐይታይ ከም ክሳራ እቘጽሮ፡ ስለኡ ኹሉ ነገር ክሳራ ተሰቒለ፡ ንክርስቶስ ምእንቲ ኽረክብ፡ ኣብኡ ኸኣ ምእንቲ ኽርከብ፡ ናተይ ጽድቂ፡ እቲ ናይ ሕጊ ዘይኮነስ፡ እቲ ብእምነት ዝመጽእ፡ እቲ ብእምነት ኣምላኽ ዝኾነ ጽድቂ ዘይብለይ፡ ግናኸ ንዕኡን ንሓይሊ ትንሳኤኡን ንሕብረት ስቓዩን ምእንቲ ኽፈልጥ፡ ምስ ሞቱ ኽመስል» (ፊልጲ )።

እቲ ሰጓጊ እቲ ዝተሰጎገ ኮነ። ኣብ ኣይሁድነት ዝነበሮ ክብሪ ቦታ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሓሓሊፉ ንብረቱ ኣጥፊኡ፡ ዝተፈላለዩ ቦታታት እናተባረረ ኸኣ ህይወቱ ቐሪቡ ኣጥፊኡ። ብሓገዝ ብለይቲ ወሲዶም ብመሰንገሊ ብግምቢ ኣውሪዶም ሃደመ () – ኣብ መን ከም ዝምርኮስ ይፈልጥ ነበረ። ኹሉ ምስ ሓደጎ እውን፡ ክሳዕ ኪብል ከኣለ፡ «ግናኸ ምስይ ደው በለ እሞ ኣበርትዓኒ፡ ብኣይ ምእንቲ ኺሰብኽ፡ ኹሎም ከኣ ምእንቲ ኺሰምዑ፡ ኸኣ ድሒነ» (2 )።

ስደት ናብ ዝበለጸ ዝምድና ምስ መድሓኒናን ኣብ ብጹእ ጐይታና፡ እቲ ደጋፊ፡ ዝዓበየ ምትእምማንን ኬምጽኣና ይኽእል እዩ። «ስለዚ ብድኻም፡ ብጸርፊ፡ ብጥሜት፡ ብስደት፡ ብጭንቀት ስለ ኢለ እሕጐስ እየ፡ ከመይሲ ምስ ዝደክም፡ ሽዑ እየ ዝብርትዕ» (2 )።

እምነትና ንምፍታን

«ስለዚ ንሕና ባዕልና ኣብ ኣቢያተ ክርስትያን ኣምላኽ ብዛዕባ ትዕግስትኹምን እምነትኩምን ኣብ ኹሉ ስደትኩምን ጸበባኹምን ንምስክር፡ እዚ ኸኣ ንጽድቂ ፍርዲ ኣምላኽ ንጹር ምልክት እዩ፡ ምእንቲ ኺብቑዕኩም ንመንግስቲ ኣምላኽ፡ ስለኣ እውን ትስቀዩ» (2 )። ስደት እምነትናን ምትእምማንናን ብጐይታ የሱስ ሓቀኛ ምዃኑ ንምርኣይ ኪፍተነና ይኽእል እዩ። ኣብ ፈተናታታ ጽቡቕ ገይራ ስለ ዝጸወረት ኣዝዩ ተሓጒሱ። እምነቶም ዘላቒ ምዃኑ ኺርኢ ከኣለ፡ ስለዚ ብጽንዓት እምነቶም ኪምካሕ ከኣለ፡ ንኣምላኽ ከም ዘሐጐሰ ይፈልጥ ነበረ።

እንታይ ዓይነት ኢና? ሓሓሊፉ ፈተናታትን ስደትን ክሳዕ ዝመጽእ ኣይንፈልጥን ኢና። ይሓልወና እሞ ፈተና ኸም እንሓልፍ ይግበረና፡ ከምኡ ኸኣ ነቲ ስለና ዝተሰቕየ ኸነኽብሮ፡ «እቲ ፈተና እምነትኩም፡ ካብቲ ዝጠፍእ እውን ዝበለጸ ክቡር ስለ ዝኾነ፡ ብሓዊ እንተ ተፈተነ እውን፡ ኣብ ምግላጽ የሱስ ንምስጋናን ክብሪን ክብርን ኪርከብ ይኽእል እዩ» (1 ጴጥሮስ )።

ክብሪን ኣኽሊልን ንምርካብ

«ደቂ እንተኾንና ኸኣ ወረስቲ፡ ወረስቲ ኣምላኽ፡ ምስ ከኣ መዋረስቲ፡ ምስኡ እንተ ተሰቒልና፡ ምስኡ ኸኣ ምእንቲ ኽንከብር» ()። ቅድሚ ምዕባለ ኪህሉ ኣለዎ ()። የሱስ ናይዚ ፍጹም ነበረ (ፊልጲ )። ቅድሚ ክብሩን ኣኽሊሉን፡ ውርደት ጸወረ። ምስ መድሓኒና ብስቓይ ስለ ስሙ ኣብ ምትእስሳር ምስቲ ዓዋቲ ኣኽሊል ጽድቂ ኸም ዘምጽእ ተረዲኡ። እዚ ንርእሱ በሎ እሞ ንጢሞቴዎስ ብተመሳሳሊ መገዲ ኣበረታትዖ፡ «ንስኻ ግና ኣብ ኹሉ ነገር ተጠንቀቕ፡ ጸበባ ጸውር፡ ዕዮ ግበር፡ ኣገልግሎትካ ፍጹም ግበር። ኣነ ኽስዋእ ድሉው እየ፡ ምውጻአይ ቐሪቡ ኣሎ። ጽቡቕ ውግእ ተዋጊአ፡ ጉዕዞይ ወዲአ፡ ሓልየ፡ ኣኽሊል ጽድቂ ተነቢሩለይ ኣሎ፡ እቲ ፡ እቲ ጻድቕ ፈራዲ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ኺህበኒ እዩ፡ ንኣይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንኹሎም ንምግላጹ ዝፈትዉ እውን» (2 )።

ምስቲ ትሑት ዋጋ ኺኽፈል እዩ፡ ከቢድ ዋጋ ከም ብሰማእትነት ዝተገልጸ። ግናኸ ኪብል ከኣለ፡ «ከመይሲ፡ ስቓይ ናይዚ እዚ ምስቲ ኣብና ኺግለጽ ዘለዎ ክብሪ ኺወዳደር ከም ዘይብቑዕ እሓስብ» ()።

መደምደምታ ሓሳባት

ሒደት ካብቶም ኣንበብቲ እዛ መጽሔት እዚኣ ጥራይ እዮም ምስ ካልኦት ስደት ዝስቀዩ ብሓቂ ኺተሓባበሩ ዝኽእሉ ። ክርስትያናት ኣብ ብዙሓት ቦታታት ዝዓበየ ጽልኢ ኺረኽቡሉ ዝኽእሉ ኺመጽእ ይኽእል እዩ። ዓለም ዝጸልመተ ቦታ ትኸውን ኣላ፡ እቲ ንግሆ ኮኾብ (ጐይታና የሱስ ፡ ) ምስ ዝምለስ ከኣ ዝጸልመተ ኪኸውን እዩ። ኦህ፡ ኹላትና ብጐይታ ብቅዱሳት ጽሑፋት ኽንብርትዕ! «ስለዚ [ወንጌል] እዚ ነገር እዚ እሰቀይ ኣሎኹ፡ ግናኸ ኣይሓፍርን እየ፡ ንመን ከም ዝኣመንኩ እፈልጥ እየ እሞ፡ እቲ ናብኡ ዝኣመንኩዎ በታ መዓልቲ እቲኣ ኺሕልዎ ከም ዝኽእል ተረዲአ ኣሎኹ» (2 )።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia