ንሓቀኛ ደቀመዝሙርነት ቅኑዕን ጌጋን ምኽንያታት ምግንዛብ

ቅኑዕ ምኽንያታት ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ምምልካት – ጌጋ ምኽንያታት ኣይትግበሩ

ነብስኻ ብሓቀኛነት እዚ ሕቶ እዚ ሕተታ፣ «ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ድየ?» ደቀ መዝሙርቱ ንምዃን ብዙሓት ምኽንያታት ኣለዉ፣ ምልክታት ናይ ሓቀኛ ተኸታሊ ድማ ካብቶም ናብ ሓዘን ዝመርሑ ትምኒታት ዘለዎም ሰባት ፍጹም ዝተፈላለዩ እዮም። ሕጂ ምስ ጐይታ ብምኻድ ትሕጐስ ኣለኻ፣ ወይስ ብሓዘን ተሰሚዑካ ኣሎ?

ቅኑዕ ምኽንያታት

ገሊኦም ኣገደስቲ ባህርያት ኣብ ሓቀኛ ተኸታሊ ብቅኑዕ ምኽንያታት ክርአዩ እዮም፦

ንሱ ቅድም ንዓና ስለ ዝፈተወና ናብኡ ምሳሕብ ክህሉ እዩ (1 ዮሃንስ 4:19)። ጐይታ የሱስ ባዕሉ ንዓና ብውልቂ ክቡር ስለ ዝኾነ (1 ጴጥሮስ 2:7) ብምኽንያት እዚ ኣብ ሕብረቱ ምቕጻል ክህሉ እዩ። ንዕኡ ብዘለና ፍቕሪ (ዮሃንስ 14:15) ከምኡ’ውን ንሱ መገዲ፣ ሓቂ፣ ህይወት ምዃኑ ስለ ዝኣመንና (ዮሃንስ 14:6) ትምህርቱን ትእዛዛቱን ምኽታል ክህሉ እዩ። ንዕኡ ሓዲግና ንኻልእ ነገር ወይ ንኻልእ ሰብ ክንክተል ክንፍተን ከለና፣ መርገፍ ከም ዘሎና ምፍላጥ ክህሉ እዩ፦ «ናብ መን ክንከይድ ኢና? ንስኻ ቓላት ናይ ዘለኣለማዊ ህይወት ኣሎካ» (እብራውያን 6:66-68 KJV ተመልከት)።

እዚኣቶም ባህርያት ናይ ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ፣ ናይ ፍቕራዊ ተኸታሊ የሱስ ክርስቶስ ጐይታና እዮም።

ጌጋ ምኽንያታት

ብ«ክርስቲያናዊ» መገዲ ንምግባር ብዙሓት ጌጋ ምኽንያታት ኣለዉ። ሓደ ሰብ ንየሱስ ክርስቶስ ክኽተል ይኽእል እዩ ንሱ ክረኽቦ ይኽእል እዩ ኢሉ ስለ ዝሓስብ፦ ፍሉይ ስድራቤት (ስድራቤት ኣምላኽ)፣ «ክቡር» ስራሕ (ከም ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ዘሎ ቦታ)፣ ዝተመሓየሸ ጥዕና ወይ ሃብቲ ምርካብ። እዚኣቶም ዘይቅኑዕ ምኽንያታት፣ ኣብ ዘመናት ጐይታ እውን ዝነበሩ፣ ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ሓሰተኛ ደቀ መዛሙርቲ ፈጢሮም እዮም። ብዙሓት ንየሱስ ክርስቶስ ዝተኸተሉ ንዕኡ ንጉስ ክገብርዎ ደለዩ – ብምኽንያት ክብሩ ዘይኮነስ፣ ካብኡ ክረኽብዎ ይኽእሉ እዮም ኢሎም ስለ ዝሓሰቡ (ዮሃንስ 2:23-25, 6:14-15 ተመልከት)።

ንይሁዳ ኣስቆሮታዊ ኣስተብህል። ንመምህር ንምኽታል እንታይ ምኽንያት ነበሮ? ገንዘብ ድዩ? ንሱ ገንዘብ ዝሕዝን ካብኡ ዝወስድን ሰራቒ ነበረ (ዮሃንስ 12:6)። ወይስ ስልጣንን ህዝባዊነትን ድዩ ዝደሊ ነይሩ? ይሁዳ፣ ድሕሪ ኩሉ፣ ካብቶም ዓሰርተው ክልተ ደቀ መዛሙርቲ ጐይታ ዝነበረ፣ ንስብከት፣ ንምሕዋይ ሕማማት፣ ንምውጻእ ኣጋንንቲ ዝተላእኩ እዩ (ማርቆስ 3:14-15)። ምኽንያታቱ ዝኾነ ይኹን፣ ይሁዳ ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ከም ዘይነበረ ብርግጽ ክንብል ንኽእል ኢና። እቲ ልቢ ዝፈልጥ ብዛዕባ እዚ ሓሰተኛ እዚ ዝኹንን ቃል ተዛረበ፦ «ግን ካባኻትኩም ዘይኣምኑ ኣለዉ።» የሱስ ካብ መጀመርታ ዘይኣምኑ መን ምዃኖም ከምኡ’ውን ዝኸድዖ መን ምዃኑ ይፈልጥ ነበረ (ዮሃንስ 6:64)።

ሓደ ካብቶም ዓሰርተው ክልተን ካልኦትን ኣብ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን ንኣምላኽ ከም ዝፈልጡ ይዛረቡ ነበሩ፣ ግን ብግብሮም ክሒድዎ፦

ጽሉኣት [ዝፍንፉኑ]፣ ዘይእዙዛት፣ ንኹሉ ጽቡቕ ግብሪ ድማ ዘይጠቕሙ [ዋጋ ዘይብሎም] (ቲቶስ 1:16)። ሕጂኸ ዝተፈላለየ ድዩ? ብርግጽ ኣይፋሉን! «ክርስቲያናት» ንርእሶም ደቀ መዛሙርቲ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኢሎም ዝሓስቡ ኣለዉ ግን ግልጽቲ ዕላማኦም ካልእ እዩ ዝሕብር።

ነቶም «ወንጌል ብልጽግና» ዝኽተሉ ኣስተብህሉ – «እመን/ተቐበል» ዝብል ስነ-መለኮት። ከምዚ ዝኣመሰለ መልእኽቲ ክፍራህ ኣለዎ ምኽንያቱ እዚ ዝበሃል ወንጌል ናብ ሓደ ዕላማ ጥራይ ዝመርሕ እዩ፦ በረኸት ጥዕናን ንብረትን ንምርካብ። እዚ ትምህርቲ እዚ ንሰብ ካብ ምግባር ጐይታን ካብ ምዃን ዕላማ ፍቕሪ ሰብን ይዓግቶ ምኽንያቱ ንሱ ብቐሊሉ ናይ መገዲ ወይ ናብ ብልጽግና ዝመርሕ መገዲ ይኸውን። ደቀ መዝሙርቲ ናይ እዚ ፍልስፍና እዚ ምዃን ሕጂ ዝረአ ሽልማት ክህልዎ ይኽእል እዩ ከምቲ ኣብ ዘመናት ምውጻእ እስራኤል ዝነበረ፣ ከምቲ ኣብ መዝሙር 106:14-15 ተጠቒሱ ዘሎ፦ ሽዑ እስራኤላውያን

ኣብ ምድረበዳ ብዝያዳ ተመነዩ፣ ንኣምላኽ ድማ ኣብ በረኻ ፈተንዎ፣ ንሱ ድማ ሕቶኦም ሃቦም፣ ግን ንነፍሶም ድኻም ለኣኸ። ንሰብን ትምህርቲ ክርስቶስን «ካብኡ እንታይ ክረክብ» ኢሉ ዝኽተል ዝኾነ ይኹን ሰብ ብርግጽ ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ኣይኮነን፤ ንሱ ብመንፈስ ጥሙይ እዩ።

ሓደ ሰብ ብክርስቲያናዊ መገዲ ክኽተል ይኽእል እዩ ግን ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ጐይታ የሱስ ኣይኮነን። ካብ ብዙሓት ዝኾኑ ገለ ዝከኣሉ ምኽንያታት እዚኣቶም እዮም፦

• ንወለዲ፣ ንፈተውቲ ወይ ንብጾት ንምሕጓስ ዝግበር እዩ።
• ልምዲ ኮይኑ እዩ።
• ማሕበራዊ መርበብን ናይ ምውሳኽ ስምዒትን ይህብ።
• ገሊኡ ክብርን ዝናን ይህብ።

ሓደ ኣገዳሲ ምሕሳብ

ሓደ ሰብ ንክርስቶስ ንምኽታል ዝኾነ ይኹን ዕላማ ይሃልዎ፣ ናብ ሰብ፣ ስራሕ፣ ትምህርቲ ጐይታ የሱስ ብንጹህ ምሳሕብ ዘይኮነ እንተኾይኑ፣ ሓሰተኛ ምኽንያት እዩ። እቲ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ፣ ወዲ ወይ ጓል ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ኣይኮነን።

ጐይታ የሱስ ንሓቀኛን ዕጉብን ደቀ መዝሙርቲ ዝኸውን ብዙሓት ረቛሒታት ኣንቢሩ እዩ፦

• «ሓደ እኳ ናባይ እንተመጸ፣ ኣቦኡን ኣዲኡን ሰበይቱን ውሉዱን ኣሕዋቱን ኣሓቱን፣ እወ፣ ንነፍሱ እውን እንተዘይጸልአ፣ ደቀ መዝሙርቲ ክኸውን ኣይኽእልን እዩ» (ሉቃስ 14:26)። ነዚ ቃል እዚ ንምርዳእ ትርጉም እቲ «ጸልአ» ተባሂሉ ዝተተርጐመ ግሪኻዊ ቃል ክምርመር ኣለዎ። እቲ ናይ መጀመርታ ግሪኻዊ ቃል ሚሰኦእዩ፣ ትርጉሙ ድማ «ንእሽቶ ፍቕሪ ምሃብ» (Strong’s Exhaustive Concordance of the Bible)። ስለዚ፣ ጐይታና ዝብለና ዘሎ፣ ንዕኡ ዝኽተል ዝኾነ ይኹን ሰብ፣ ንክርስቲያናዊ ኣነባብራ ቃል ኪዳን ዝኣቱ፣ ንዕኡ ካብ ስድራቤትን ፈተውትን፣ ከምኡ’ውን ካብ ህይወት ባዕላ ዝበለጸ ክፈትዎ ኣለዎ። ተፈጥሮኣዊ ዝምድናታት ንፍጹም ምውፋይ ናብ መድሓኒናን ጐይታናን ክዓግቱ ወይ ክጸልዉ የብሎምን።
• «ከምኡ’ውን መስቀሉ ዘይጸውር፣ ድሕረይ ድማ ዘይመጽእ፣ ደቀ መዝሙርቲ ክኸውን ኣይኽእልን እዩ» (ቁ.27)። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንዝተነጽገ ክርስቶስ ምኽታል ቀሊል ጉዳይ ከይኸውን ይኽእል እዩ፣ ግን ንዕኡ ከም ባህጊ ነፍስና ምሓዝ ብርግጽ ዋጋ ኣለዎ። ኩሉ ካልእ ነገር፣ ጸገምን ንብረት ምጥፋእን ሓዊሱ፣ ሽዑ ንኽብሩ ክጸወር ይኽእል እዩ።
• «ከምኡ’ውን፣ ካባኻትኩም ዘለዎ ኩሉ ዘይሓድግ ዝኾነ ይኹን ሰብ፣ ደቀ መዝሙርቲ ክኸውን ኣይኽእልን እዩ» (ቁ.33)። ጐይታ የሱስ ኣብ ልብና ቀዳማይ ቦታ ይግብኦን ክህልዎ ድማ ኣለዎ። ንብረት ሃብቲ ንዘይተኸፋፈለ ምኽንያት ዓቢ ዕንቅፋት ክኸውን ይኽእል እዩ (ማቴዎስ 19:16-23 ተመልከት)።
• «ሽዑ የሱስ ነቶም ዝኣመንዎ ኣይሁድ ከምዚ በሎም፣ ኣብ ቃለይ እንተጸናዕኩም፣ ሽዑ ብሓቂ ደቀ መዛሙርተይ ኢኹም፤ ሓቂ ድማ ክትፈልጡ ኢኹም፣ ሓቂ ድማ ሓራ ክትገብረኩም እያ» (ዮሃንስ 8:31-32)። ምቕጻል ምልክት ናይ ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ እዩ። እዚ ኣብ ህይወት ሓደ ሰብ ዘይርአ እንተኾይኑ፣ ድሕነት እቲ ሰብ እውን ክሕተት ይኽእል እዩ – «ሓቀኛ ምልዋጥ ድዩ ወይስ ባዶ ምምልካት ጥራይ?» ግን፣ ሓቀኛ ክርስቲያን ድሕነቱ ከጥፍእ ከም ዘይኽእል ክንፈልጥ ኣለና (ዮሃንስ 10:28-30፤ ሮሜ 8:28-39)።
• ግን ሰባት ሓደ ሰብ ኣማኒ ምዃኑ ብኸመይ ክፈልጡ ይኽእሉ? መጽሓፍ ቅዱስ ብፍሬና ከም ዝፈርዱና ይብል (ማቴዎስ 7:15-23)። ኣብ ህይወት ሓደ ሰብ ፍረ ዘይብሉ እንተኾይኑ፣ እቲ ሰብ ንርእሱ ብትሕትና ክምርምር ኣለዎ፣ ወይ ናብ ዝተመልሰ ደቀ መዝሙርቲ ወይ ናብ ድሕነት ብንስሓን ንክርስቶስ የሱስ ከም ጐይታ ብምቕባልን።

ምምርማር ልቢ

ንርእስና ንምምርማር፣ ንምኽንያታትና ንምዃን ደቀ መዝሙርቲ ጐይታ የሱስ ንምምርማር፣ ሓንሳብ ንውሰድ። ኣሎና ድዩ፦

• ናብ ሰብ ጐይታናን መድሓኒናን ንሱ ባዕሉ ንመንነቱ ሓቀኛ ምሳሕብ? እዚ ንዝኾነ ይኹን ካብ ዝስዕቡ ተግባራት ቀዳማይ ምኽንያት ክኸውን እዩ።
• ምስኡ ብጸሎት፣ ከምኡ’ውን ብውልቃዊን ብጉጅለኣዊን መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዘይቋረጽ ሕብረት?
• ንፍቓዱ ንምግባር ድሌት፣ ድልውነት፣ ትብዓት?
• ካብ ላዕሊ ምምራሕ ምድላይ፣ ነፍሲ ወከፍ መዓልትን ተግባርን ንዕኡ ምውፋይ? ብዙሕ ካብ ምምራሕ ንሓጐስ ክርስቲያናዊ ህይወት ካብ ዕለታዊ ግዜና ናይ ጸሎትን መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስን ክርከብ እዩ።
• ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ክብሪ ዝኸውን ኣነባብራ? እዚ ንኻልኦት ኣብ ላዕሊ ዝተዘርዘሩ ነገራት ብሓይሉ ብምግባር ዝርከብ ፍሉይ ውጽኢት ክኸውን እዩ።

ኦ፣ ብሓቂ ሓቀኛ ተወፋዮታት ንኹን!

ውልቃዊ ተመክሮ

ንእሽቶ ቘልዓ ከለኹ ናብ መድሓኒ ንሱ ክህበኒ ዝኽእል ነገር ንምርካብ መጻእኩ። ንሱ «ካብ ሲኦል ዝድሕን መገደይ» ነበረ! በቲ ግዜ እቲ ንሱ መድሓኒ ኮነኒ፣ ግን ድሕሪ ገለ ግዜ ሓላፍነት ዝስምዖ ደቀ መዝሙርቲ ኣይኮንኩን። ብሓጐስ፣ ብዓመታት ንሱ ንዓይ ክቡር ኮይኑኒ። ሕጂ ንዕኡ ከም ዝፈትዎን ንሱ ንመንነቱ ከም ዝኽተሎን እፈልጥ። ጐይታ የሱስ ባዕሉን ዝገበሮ ኩሉን ንዕኡ ንምፍቃር ምኽንያተይ ይኹን። ድሌተይ ንሱ ንልብኻ እውን ምሳሕብ ክኸውን እዩ – ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ ናይ «ፍጹም ጽቡቕ» ዝኾነ (መዝሙር ሰሎሞን 5:16)። ንሱ ባዕሉ ሽዑ ንትምህርታቱ ንምሕላውን ኣብ ኩሉ ትምህርቲ ክርስቶስ ከምቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተመዝገበ ንምኽታልን ምኽንያት ክኸውን እዩ።

ሓደ ናይ መወዳእታ ምትብባዕ ንደቀ መዝሙርቲ ጐይታ የሱስ ብቐጥታ ካብ ቃል ኣምላኽ ይመጽእ። መጽሓፍ ቅዱስ ንነፍሲ ወከፍና ብውልቂ ከምዚ ይብል፦

ብጐይታ ድማ ተሓጐስ፤ ንሱ ድማ ንልብኻ ዝደለኻዮ ክህበካ እዩ (መዝሙር 37:4)። ብሓቂ ብእኡ ክንሕጐስ ከለና ንሱ ንርእሱ ከም ውህበት ክህበና ከም ዝኾነ ኣይትገረም። ንሱ – ጐይታ የሱስ ክርስቶስ – እቲ ናይ ልብና ሓጐስ ክኸውን እዩ። ንሱ ዝዓበየ ሽልማት ናይ ሓቀኛ ደቀ መዝሙርቲ እዩ (ዘፍጥረት 15:1)!

መወዳእታ ሓሳብ

• እቲ ኣርእስቲ «ጐይታ የሱስ ክርስቶስ» ኣብዚ ኣይተጠቕመን፣ ምኽንያቱ ሓሰተኛ ደቀ መዝሙርቲ ንዕኡ ኣብ ልቦም «ጐይታ» ኣይገበርዎን።