ዘሌዋውያን 23:9-17፤ ዘሌዋውያን 24:5-7።
ብዛዕባ ቦታ ኣማኒ ገለ ምድንጋር ዘሎ ስለ ዝመስል፡ ንሓደ ሓደ ኣንበብትና ኣብ ሓቂ ንምጽናዕ ብተስፋ ብሓጺሩ ክንምርምሮ ንሓስብ።
ሽዑ ንሓትት፡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ፡ ቦታ ኣማኒ ኣብ ሮሜ 5:2 ይርከብ ድዩ? ኣብኡ ብእምነት ጸዲቑ፡ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምስ ኣምላኽ ሰላም ከም ዘለዎ፡ ብክርስቶስ ናብ ሕጂ ዘሎ ምጥዓም ጸጋ ኣምላኽ ከም ዝመጸ፡ ከምኡ’ውን ብተስፋ ክብሩ ከም ዝሕጐስ ብንጹር ተገሊጹ ኣሎ፤ ግናኸ እዚ ኹሉ—እቲ ዝተጠቕሰ በረኸት ዓብዪ እኳ እንተኾነ—ንቦታ ኣማኒ የርኢ ድዩ?
ከምኡ እንተኾይኑ—ክሳዕ ሕጂ ኣማኒ ምስ ክርስቶስ ኣይሞተን፤ ማለት፡ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ትምህርቲ እቲ መልእኽቲ—ኣብ ስጋ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ምኽንያቱ ክሳዕ ሕጂ እቲ ዝተፈትሐ ሕቶ ናይ ሓጢኣት፡ ናይ ጥፋት ጥራይ እዩ። ኣብርሃም ከምዚ ንሕና ጸዲቑ እዩ፡ ከምኡ’ውን እኳ ደኣ ናብቲ ሓደ በረኸት እንተዘይመጸ፡ ቦታኡ ሽዑ ተመሳሳሊ ክኸውን እዩ፡ ተመሳሳሊ ብምዃኑ ንሱ’ውን ኣብ ስጋ ነበረ። እቲ ፍልልይ፡ ንሕና ንሓስብ፡ ኣብ ባህሪ በረኸቱ ክኸውን እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ናይ ኣማኒ ፍርዳዊ ቦታ፡ ወይ ድማ፡ ብዝበለጸ ትኽክል ንምዝራብ፡ ኣምላኽ ብጸግኡ ብሞትን ትንሳኤን ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዝመጸሉ ፍርዳዊ ቦታ ከም ዘሎና ብንጹር ይርአ፤ ግናኸ እዚ ንሓቂ ቦታና ከም ዝህበና ክንቕበሎ ኣይንኽእልን።
ክልተ ጽሑፋት ብዛዕባ እዚ ርእሲ እዚ ብንጹር ዝዛረቡ ይመስሉና። ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ እናተዛረበ፡ “በታ መዓልቲ እቲኣ ኣነ ኣብ ኣቦይ ከም ዘሎኹ፡ ንስኹም ድማ ኣብ ኣነ፡ ኣነ ኸኣ ኣብ ንስኹም ከም ዘሎኹ ኽትፈልጡ ኢኹም” ይብል (ዮሃንስ 14:20)። ሃዋርያ ጳውሎስ ከምዚ ይጽሕፍ፡ “መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ዚነብር እንተ ኾይኑ ግና፡ ንስኻትኩም ኣብ ስጋ ዘይኰነስ፡ ኣብ መንፈስ ኢኹም። እቲ መንፈስ ክርስቶስ ዜብሉ ሰብ ግና ናቱ ኣይኰነን” (ሮሜ 8:9)።
ሕጂ ጐይታና ብዛዕባ እቲ ድሕሪ ምምጻእ መጸናንዒ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ እቲ ምስቶም ናቱ ንዘለኣለም ዝነብር፡ ምስኦም ዝነብርን ኣብኦም ዝኸውንን ጊዜ ከም ዝዛረብ ንጹር እዩ። ብተወሳኺ ድማ፡ “የቲም ጌርኩም ኣይሓድገኩምን እየ፡ ናባኻትኩም ክመጽእ እየ። ገና ሓጺር ጊዜ እዩ፡ ዓለም ድማ ደጊም ኣይትርእየንን እያ፤ ንስኹም ግና ትርእዩኒ ኢኹም፡ ኣነ ህያው ስለ ዝኾንኩ ንስኹም’ውን ህያዋን ክትኾኑ ኢኹም።” ሽዑ እዩ “በታ መዓልቲ እቲኣ ኽትፈልጡ ኢኹም” ዝብል። እዚ ብርግጽ ክርስትና እዩ—መንፈስ ቅዱስ ኣብ ምድሪን ኣብ ኣማኒ ዝነብርን፡ በዚ ድማ ኣማኒ ቦታ ክርስቶስ ክርድእ ይኽእል፡ ንሱ ኣብ ኣቦኡ ከም ዘሎ፡ ኣማኒ ኣብ ክርስቶስ፡ ክርስቶስ ድማ ኣብ ኣማኒ። ከምኡ’ውን ኣብ ሮሜ 8 ሰለስተ ዝተኣሳሰሩ ነገራት ኣለዉ—ኣብ ክርስቶስ ምዃንና፡ መንፈስ ቅዱስ ኣብና ምጽናሑ፡ ከምኡ’ውን ክርስቶስ ባዕሉ ኣብና (ቁ. 1, 9, 10)። ኣብ ትሽዓይ ቁጽሪ ድማ ሃዋርያ ኣብ ስጋ ምዃንን ኣብ መንፈስ ምዃንን ብንጹር የነጻጽሮ፡ እቲ ናይ ድሕሪት ድማ ብመንፈስ ኣምላኽ ኣብና ምጽናሑ ዝምርኮስ እዩ። ስለዚ ኩሉ እቲ ምስ ኣምላኽ ሰላም ዘለዎ ኣማኒ መንፈስ ቅዱስ ዝነብሮ እንተኾይኑ፡ ከምኡ’ውን ኩሉ ከምዚ ዝኾነ “ኣብ ክርስቶስ” እንተኾይኑ፡ ቦታና ብዘን ቃላት እዚኤን ጥራይ ከም ዝግለጽ ናብ ዝብል መደምደምታ ንበጽሕ።
ከምቲ ብሃዋርያ ዝተገብረ ንጽጽር፡ ኩሉ ዘይኣምን “ኣብ ስጋ” እዩ፡ ኩሉ ኣማኒ ድማ “ኣብ መንፈስ” እዩ፤ ከምኡ’ውን “ኣብ ክርስቶስ”፡ ከምቲ ናይ መጀመርታ ቁጽሪ። (ኣብዚ ንትኽክለኛ ሓይሊ እዘን መግለጺታት እዚኤን ኣይንምርምርን ኢና።) “ኣብ ክርስቶስ”፡ ሽዑ፡ ንቦታ ኩሉ እቲ ብመንፈስ ቅዱስ ብኣምላኽ ዝተሓተመ ኣማኒ የርኢ። እዚ ብሩኽ ሓቂ ንምእታውን ንምጥዓምን ተመክሮን ተግባራዊ ኩነታትን ከም ዝሓትት—ኣምላኽ ሕጂ ንዓና ኣብ ኣዳም፡ ኣብ ስጋ ዘይኮነስ፡ ኣብ ክርስቶስ ከም ዝርእየና—ካብ ቦታ ሮሜ 7 ብምትሕስሳብ ምስ ሮሜ 6ን 8ን ይርአ፤ ግናኸ እዚ ብፍጹም ካልእ ሕቶ እዩ።
ካልእ ነገር ክርአ ይግባእ። እቲ “ኣብ ክርስቶስ” ዝብል ቃል ኣብ ሮሜ ከምቲ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5ን ኤፌሶንን ዘለዎ ሓይሊ ሓደ ኣይኮነን፤ ግናኸ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቦታ ብመሰረት ፍልይ ዝበለ ትምህርቲ እቲ መልእኽቲ ክግለጽ ኣለዎ።
ንኣብነት፡ “ኣብ ክርስቶስ”፡ ኣብ ኤፌሶን 2:6፡ ብርግጽ ምስ ክርስቶስ ሓድነት የጠቓልል፤ ግናኸ እዚ ብዛዕባ ሮሜ 8:1፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ዮሃንስ 14:20 ክበሃል ኣይከኣልን። ከምቲ ካልእ ዝበሎ፡ ብዛዕባ እዚ ናይ መወዳእታ ምንባር እናተዛረበ (ካብ ትዝታና ንጠቅስ፡ ግናኸ ንሓስብ፡ ብትኽክል)፡ “ሓድነት ኣይኮነን፡ የግዳስ ባህሪን ህይወትን፡ ከምኡ’ውን ቦታና ኣብቲ ባህሪን ህይወትን።” ብተመሳሳሊ መገዲ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ሮሜ 3 ካብቲ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5:21 ዘለዎ ፍልይ ዝበለ ሓይሊ ኣለዎ።
ኣብ ሮሜ “ኣብ ኩሎም እቶም ዝኣምኑ” እዩ፡ እዚ ድማ ኣብቲ እቶም ዝኣምኑ ዘለዉሉ ቦታ እዩ፤ ግናኸ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5 ኣብቲ ንሱ ዘለዎ ቦታ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ክርስቶስ ንኸውን። ደጊም፡ ቦታ ኣማኒ ኣብ ሮሜ 5:2 እንተተረኺቡ፡ እቲ ክርስቶስ ኣብ የማን ኣምላኽ ዝሕዞ ቦታ ዘለዎ ኣገዳስነት ይስሓት።
ብኹሉ ኣኽብሮት ይበሃል፡ ሓደ ሰብ፡ ክርስቶስ የሱስ፡ ዘለኣለማዊ ወዲ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ክብርን ኣምላኽ እዩ። ከም ሰብ ኣብኡ ስለ ዘሎ ድማ፡ ብግሩም ጸጋ ኣምላኽ፡ ከም ዘለኣለማዊ ምኽሩ፡ ቦታና’ውን እዩ። ክርስትና ካብቲ ክርስቶስ ከም ሰብ ከም ዝኸበረ ምፍላጥ ወጻኢ ክርድእ ኣይከኣልን ምባል ኣይበዝሕን። እዚ ብሓንሳብ ንሕቶ ቦታ ኣማኒ ይውስን። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ካብ “ኣብ ክርስቶስ” ኣብቲ ክርስቶስ ዘለዎ ቦታ ዝወሓደ ክኸውን ኣይከኣልን። እዚ ሕጂ ዘሎ ቦታ ኣማኒ እዩ፤ ድሕሪ ሕጂ ናብቲ ቦታ ክመዓራረግ እዩ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ናብ ምስሊ ወዱ ክንመዓራረግ ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ወሲኑና እዩ፡ ንሱ ድማ ኣብ ብዙሓት ኣሕዋት በዅሪ ምእንቲ ክኸውን።
ሽዑ ቦታና ከም ኣመንቲ ብቓል “ኣብ ክርስቶስ” ጥራይ ክግለጽ ከም ዝኽእል ምስ ረኣና፡ ነቲ ቦታ ኣማኒ ኩሉ ጊዜ መለክዒ ሓላፍነቱ ምዃኑ ብሓርነት ንቕበል፡ የግዳስ ንጽንዕ።
ግናኸ ቅኑዕ ኩነታት ነፍሲ ብምምካት ንሓላፍነት ኣይፍጠርን።
እቲ ዝመልስን ዘጽንዕን ጸጋ እዩ፡ ጸጋ ብዝበለጸ ዝርድእን ዝጥዓምን መጠን፡ ኣካይዳ ኣማኒ ምስ ቦታኡ ብዝበለጸ ክሰማማዕ እዩ። ቦታኡ ምፍላጥ ንቕኑዕ ኣካይዳ ቅድመ ኩነት እዩ፤ ግናኸ፡ ቦታኡ እኳ እንተተፈልጠ፡ ክሳዕ ኣዒንቲ ኣማኒ ኣብ ርእሱ ዝኾና፡ እቲ ኩነታት ቅኑዕ ኣይከውንን። ስለዚ፡ እቲ “ኣብ ክርስቶስ” ኩነታት ወይ ኩነታት እዩ፡ ቦታ ኣይኮነን ዝብል ክርክር ዘለዎ ሓደጋ፡ ኣብቲ ኣማኒ ብርእሱ ምጥባቑን፡ በዚ ድማ ንቕኑዕ ኩነታት ነፍሲ ንምብጻሕ ዝገብሮ ጻዕርታት (ኩሉ ጊዜ ዘይጠቅም፡ ምኽንያቱ ኣብኡ ሓይሊ ከም ዘሎ ይሓስብ) እዩ። እቲ ውጽኢት ሕጋውነት ጥራይ እዩ።
ሽዑ ንምጥቕላል፡ ክልተ ነገራት ክንርኢ ኣሎና። ብግብሪ ክርስቶስ ምእንታና ናብ ሓድሽ ቦታ መጺእና። ትሕቲ ኩነኔ ነበርና፡ ግናኸ ብምኽንያት መስዋእቲ ምምሕርቱ ሕጂ ኣብ ዘይነቕጽ ጸጋ ኣምላኽ ንቕውም። ኣምላኽ፡ ብኹሉ ዝኾኖ፡ ብምኽንያት ሓጢኣትና ንዓና ዝነበረ፡ ሕጂ ብምኽንያት ሓይሊ እቲ ክቡር ደም ምእንታና እዩ። ግናኸ እዚ ኹሉ ኣይኮነን።
ኣብ መስቀል ኣምላኽ ምስቲ ዝገበርናዮ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ምስቲ ዝነበርናዮ’ውን ተዓሚሙ። ምስ ክርስቶስ ተሰቒልና ኢና፡ በዚ ድማ ሓጢኣት ኣብ ስጋ ተኹኒኑ። (ገላትያ 2፤ ሮሜ 8።) ግናኸ መስቀል ታሪኽ እቲ ቀዳማይ ሰብ ብሓላፍነት እንተዘይዓጺኡ፡ ክርስቶስ ብትንሳኤ ቦታ እቲ ካልኣይ ሰብ ሒዙ እዩ፤ በዚ ድማ፡ ኩሉ ኣማኒ፡ ብሞትን ትንሳኤን ክርስቶስ፡ ናብ ሓድሽ ቦታ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ መጺኡ። ሕጂ እዚ ሓድሽ ቦታ፡ ማለት፡ “ኣብ ክርስቶስ” (ሕጂ ኣብ ኣዳም ዘይኮነስ) ቦታና የርኢ።
