ትርጉም ናይ እግዚአብሔር ድራር ምግንዛብ

እዚ ንዓይ ዘክር ኦ በረኸት። ሕጂ ብኸመይ ዓሚቕ ጸጋ ንርኢ ኣብቲ ክቡር ቃል፡ “ንዓይ ዘክር”። ንዓሚቕ ፍቕሪ ኣምላኽ ካብ ላዕሊ፡ ንዓይ ዘክር። ኦ፡ እንታይ ዝበለ ድምጺ፡ በጃኹም። ሕጂ ብልቢን ብሕልናን ተኣኪብኩም። ኣሜን።

ሰላም ንግሆ። ኣምላኽ ይባርኽኩም። ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ንመልከት። ሕጂ፡ ኣቦ፡ ንወድኻ ንዝሃብካና ህያብን ብጸጋ ብእኡ ዝረኸብናዮ ምድሓንን ንውድስን ነመስግንን። ንቓልካ እውን ነመስግን፡ መንፈስ ኣምላኽ ድማ ሎሚ ብቓልካ ኣቢሉ ይምህረናን የሰልጥነናን። ብስም ክርስቶስ፡ ኣሜን።

ስለዚ፡ እምበኣር፡ ኣምላኽ ንቤተ ክርስቲያን ዝሃቦም ሰለስተ ስርዓታት ክንዛረብ ከም ዝደለና ጠቒስና ነይርና፡ ሓደ ጥምቀት፡ እቲ ሓደ ድማ እራት ጐይታ፡ እቲ ሓደ ድማ ምሽፋን ርእሲ። ስለዚ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ብዛዕባ ጥምቀት ማይ ተዛሪብና። ጥምቀት ማይ፡ እቲ ምእመን ምስ ሞት ክርስቶስ ዝተሓወሰሉ፡ ብሓቂ ድማ ብጥምቀት ምስኡ ዝተቐብረሉ፡ ስእሊ እቲ ብሉይ ሰብ ዝሞተሉ ምዃኑ ርኢና። ክርስቶስ ኣብ መስቀል ምስ ሞተ፡ እቲ ብሉይ ሰብ ተፈሪዱን ተወጊዙን፡ ጥምቀት ድማ ስእሊ ናይዚ እዩ። ብርግጽ፡ ንክርስቶስ ከም ጐይታን መድሓንን ኣብ ዝቕበልሉ እዋን፡ እቲ ብሉይ ሰብ ይውገዝ፡ ንስኻ ድማ፡ እዩ፡ ሞይቱ፡ ካብ ቅድሚ ኣዒንቲ ኣምላኽ ተኣልዩ፡ ብሞት ክርስቶስ ተፈሪዱ። ስለዚ እዩ ጳውሎስ፡ “ምስ ክርስቶስ ተሰቒለ ኣሎኹ” ዝበለ። ስለዚ፡ ጥምቀት ስእሊ ናይዚ እዩ።

እራት ጐይታ

ሕጂ ናብ እራት ጐይታ ንመጽእ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ምናልባት መብዛሕትና ከም ምእመናን፡ ኣገዳስነት እራት ጐይታ ከምቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝቐረበ ኣይንርድኦን ኢና። ብሓቂ ሓደ ካብ ክልተ ኣኼባታት ነይሩ—ስምዑ፡ ሓደ ካብ ክልተ ኣኼባታት—እቲ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን ዝተኣከበሉ፡ እራት ጐይታ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11 ንረኽቦ፡ ንምህናጽ ድማ፡ ምቕራብ ቃል ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14። ሕጂ እዚ ንፈልጦ ኢና፡ ምኽንያቱ ክልተ ኣገላልጻታት ንረኽብ፡ ሓደ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11፡ ሓደ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14፡ ብዛዕባ እቲ ንእራት ጐይታ ጥራይ ከም ዝተኣከቡን እቲ ሓደ ድማ ንምህናጽ ቃል ጥራይ ከም ዝተኣከቡን ዝዛረብ።

ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11ን ፍቕዲ 18ን—ጳውሎስ ይብል፡ “ይቕረታ፡ 17”—“ሕጂ ኣብዚ እቲ ዝነግረኩም ዘሎኹ፡ ኣይውድሰኩምን እየ፡ ምኽንያቱ ንዝሓሸ ዘይኮነስ፡ ንዝኸፍአ ኢኹም እትእከቡ።” ስለዚ፡ ንሳቶም ንኣኼባ ከም ዝተኣከቡ ግልጽ እዩ። ፍቕዲ 18፡ “ቅድም ቀዳድም፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምስ ተኣከብኩም፡” ወይ ኣብ ማሕበር ቤተ ክርስቲያን፡ እሞ ኸኣ? ቤተ ክርስቲያን ህንጻ ኣይኮነትን። እዚ ምእመናን ኣብ ማሕበር ምትእኽኻብ ነይሩ። “ምስጢር ምፍልላይ ከም ዘሎኩም እሰምዕ ኣሎኹ።” ስለዚ፡ እቲ ክንርእዮ እንደሊ ነጥቢ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደ ቦታ ኣብ ሓደ እዋን ንእራት ጐይታ ንምብዓል ተኣኪባ። ኣብ ፍቕዲ 20 ድማ ክንረክብ ኢና፡ “ስለዚ፡ ኣብ ሓደ ቦታ ምስ ተኣከብኩም፡ እዚ ንእራት ጐይታ ምብላዕ ኣይኮነን።” ንእራት ጐይታ ምብላዕ ኣይኮነን ይብል፡ ምኽንያቱ ብጌጋ ይገብርዎ ነይሮም። ግናኸ ኣብ ኣእምሮኦምን ልቦምን፡ ከምቲ ብሃዋርያ ጳውሎስ ዝተኣዘዙ፡ ንጐይታ የሱስ ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን ንምዝካር ተኣኪቦም ነይሮም። ኣብ ዝተወሰነ ቦታ፡ ኣብ ዝተወሰነ እዋን ድማ ገበርዎ፡ እዚ ድማ ምስቲ ጐይታ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 26ን ኣብ ካልኦት ወንጌላትን፡ ካብ ዮሃንስ ወጻኢ፡ ክገብርዎ ዝነገሮም ዝሰማማዕ ነይሩ። ዮሃንስ፡ ንዕኡ ንምዝካር ክእከቡ ነገሮም፡ “እዚ ንምዝካረይ ግበሩ።”

ስለዚ፡ እቲ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 2፡ ኣብ ፍቕዲ 42 ንረኽብ፡ “ኣብ ትምህርቲ ሃዋርያት ድማ ጸኒዖም ነበሩ”—እዚ ሓቂ እዩ፡ ትምህርቲ— “ሕብረት”—እቲ ምስ ኣቦን ወድን ዝነበሮም፡ ብኣታቶም ድማ ምስ ነፍሲ ወከፎም ዝነበሮም ምጥዓም— “ንምፍራስ እንጌራ ድማ።” እዚ ድማ ልሙድ ምግቢ ኣይኮነን። እንጌራ ይፍርሱ ነይሮም፡ ብፍላይ ምግቢ ምብላዕ፡ ግናኸ ኣብ ምፍራስ እንጌራ ጸኒዖም ነበሩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እዚ ሓጺር ሳምንታት ቅድሚኡ እዩ ጐይታ ንዕኡ ክዝክርዎ ዝነገሮም። እዚ ንኣታቶም ኣገዳሲ ነይሩ፡ ስለዚ ኣብቲ ልምዲ ቀጸሉ፡ እዚ ድማ ክፋል ትምህርቲ ሃዋርያት ነይሩ፡ “ኣብ ጸሎት ድማ ጸኒዖም ነበሩ።” ስለዚ፡ እዚ ልምዲ እቲ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን ነይሩ።

ኣብ ምዕራፍ 20 ግብሪ ሃዋርያት ንረኽብ፡ እሞ ኸኣ፡ ኣብ ፍቕዲ 7 ይመስለኒ፡ ጳውሎስ ኣብ ትሮኣስ ነይሩ፡ ኣብ ፍቕዲ 7 ምዕራፍ 20 ድማ ይብል፡ “ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን፡” እሞ ኸኣ፡ እዚ መዓልቲ ጐይታ እዩ። እዚ ኣብ ራእይ 1፡10 ንረኽቦ፡ ጳውሎስ ብመንፈስ ኣብ መዓልቲ ጐይታ ነይሩ። እዚ መዓልቲ ትንሳኤኡ ካብ መቓብር እዩ፡ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን፡ እዚ ሰንበት እዩ፡ መዓልቲ ጐይታ። “ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን፡” እሞ ኸኣ? ሰንበት ሳብዓይቲ መዓልቲ እያ፡ ስለዚ ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን፡ ሰንበት፡ “ደቀ መዛሙርቲ እንጌራ ንምፍራስ ምስ ተኣከቡ።” እንጌራ ንምፍራስ ተኣከቡ። ስለምንታይ? ምኽንያቱ እቲ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን ዝገብሮ ነይሩ፡ ጳውሎስ ድማ ንጐይታ ምስኦም ንምዝካር ኣብኡ ነይሩ።

ስለዚ፡ ናብ ቀዳማይ ቈረንቶስ፡ እሞ ኸኣ፡ ምዕራፍ 11 ንመለስ። እሞ ኸኣ፡ ካልእ ኣኼባ ስለ ዝጠቐስኩ፡ ናብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14 ክኸይድ፡ እዚ ኣገላልጻ ድማ ኣብ ፍቕዲ 23 ትረኽብዎ። ቀዳማይ ቈረንቶስ 14፡23፡ “ስለዚ፡ እታ ብዘላ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደ ቦታ ምስ ተኣከበት፡” ተመሳሳሊ ኣገላልጻ ወይ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11 ዘሎና። እታ ብዘላ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደ ቦታ ምስ ተኣከበት፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ኣይኸውንን እዩ፡ እንተ ዘይኮይኑ ዝተሰርዐ ኣኼባን ዝተሰርዐ እዋንን ብዝተሰርዐ ዕላማ። ስለዚ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11፡ እቲ ምድላው ኣብ ዝተወሰነ እዋን፡ ዝተወሰነ ቦታ፡ ንጐይታ ንምዝካር ምትእኽኻብ ነይሩ። ቀዳማይ ቈረንቶስ 14፡ ንኣኼባ ምህናጽ ምትእኽኻብ ነይሩ፡ ኣብኡ ቃል ኣምላኽ ይኽፈት ነይሩ። እሞ ኸኣ፡ ንስኻትኩም ባዕልኹም ክትርእይዎ ትኽእሉ ኢኹም፡ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14። ብዛዕባ ልሳናት ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14 ጥራይ ኣይኮነን ዝዛረብ። እቲ ሽግር እዩ ነይሩ፡ ህያብ ልሳናት ብጌጋ ይጥቀሙሉ ነይሮም፡ እዚ ድማ ጳውሎስ ንኣታቶም እቲ ቅኑዕ መገዲ እንታይ ምዃኑ ክነግሮም ኣፍቂዱ፡ እሞ ኸኣ፡ ካብቲ ምእራም እንታይ ክገብሩ ከም ዝነበሮምን እንታይ ክንገብር ከም ዘሎናን ንመሃር።

ስለዚ ክልተ ኣኼባታት። እዚ ጥራይ ክገልጽ እደሊ፡ ክልተ ኣኼባታት ጥራይ ኣሎ። ንእራት ጐይታ ተኣከቡ፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ኣኼባ ኣምልኾኦም እዩ ነይሩ ክብለኩም እደሊ። ኣኼባ ኣምልኾን ሰባኽን ወይ ሰባኽን ኣይነበረን። ሰብ ዝውድስ ሰብ፡ እሞ ኸኣ፡ መራሒ ውዳሴ ኣይነበረን። ኣይፋሉን፡ እንጌራን ወይንን መንፈስ ኣምላኽን ብናጻ ኣብ ልቢ ምእመናን ንክንቀሳቐስ፡ ንቡሩኽ ጐይታ የሱስ ንምዝካር። እዚ ትርጉሞም ነይሩ። እዚ ብቑዕ ኣይኮነን ክገልጾ። ንሓድሽ ኪዳንኩም ክትርእይዎ ትኽእሉ ኢኹም፡ ካብቲ ንሕና ንነግረኩም ዘሎና፡ እቲ ቃል ኣምላኽ ኣብዚ ዝብሎ ዘሎ፡ ካልእ ኣይትረኽቡን ኢኹም። ንምፍራስ እንጌራ ተኣከቡ። እዚ ጥራይ እዩ ዕላማኦም ነይሩ፡ እዚ ድማ ኣምልኾ እዩ። ክርስቶስ ኣብ ቅድሜኹም ኣሎ፡ ሞት ክርስቶስ ኣብ ቅድሜኹም ኣሎ፡ ህያብ ኣቦ ንወዱ ዝሃቦ። እዚ ንልቢ ንምውዳስን ንምምላኽን ንምምስጋንን ንኣምላኽናን ንመድሓኒናን የንቀሳቕስ። ሃሌሉያ።

ስለዚ ጳውሎስ ይቕጽል፡ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11። ሕጂ እቲ ኣብኡ ዝገብርዎ ዝነበሩ፡ ብግልጺ ኣጋፔ በዓል፡ በዓል ፍቕሪ፡ ከም ዝነበረ ዘክር፡ እዚ ድማ ምስ እራት ጐይታ ኣብ ሓደ መዓልቲ ይገብርዎ ነይሮም። ሰባት ነዊሕ ርሕቀት ይጓዓዙ ነይሮም። ገሊኦም ሰባት ኣብ ገጠር ይነብሩ ነይሮም። ይጓዓዙ ነይሮም፡ እሞ ኸኣ፡ ቈረንቶስ ወይ ሮሜ፡ እሞ ኸኣ፡ ዓበይቲ ከተማታት። ስለዚ፡ መዓልቲ ምናልባት ብሓንሳብ የሕልፉ ነይሮም፡ ስለዚ ንገዛእ ርእሶም ምግቢ የምጽኡ ነይሮም። ግናኸ እዚ ምግቢ እዚ ማእከል ክኸውን ፈቐድዎ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ጌጋ ነይሩ፡ እቲ ኣተሓሳስባን ኣካይዳን ዝነበሮም። ስለዚ ጳውሎስ የዐርዮም ኣሎ፡ እሞ ኸኣ፡ ይብል፡ ፍቕዲ 23፡ “እቲ ካብ ጐይታ ዝተቐበልኩዎ፡ ንኣኻትኩም ድማ ዝሃብኩኹም፡” ሕጂ ጳውሎስ ብኸመይ ተቐበሎ? ከም ያእቆብን ዮሃንስን ጴጥሮስን ካልኦት ሃዋርያትን ኣይተቐበሎን፡ ምስ ጐይታ ኣይነበረን። ካብቲ ዝተንስአን ዝኸበረን ክርስቶስ ተቐበሎ። ስለዚ እዚ መልእኽቲ ኣምላኽ ንቤተ ክርስቲያን ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣቢሉ እዩ፡ እቲ ቀንዲ ኣገልጋሊን ገላጺን እቲ ቤተ ክርስቲያን እንታይ ምዃኑ፡ እዩ፡ ስጋ ክርስቶስ ኣብ ቤት ኣምላኽ፡ መርዓት ክርስቶስ።

ስለዚ ይብል፡ “እቲ ካብ ጐይታ ዝተቐበልኩዎ፡ ንኣኻትኩም ድማ ዝሃብኩኹም፡ ጐይታ የሱስ በታ ዝተሓዝባ ለይቲ እንጌራ ወሰደ።” ስለዚ፡ ብዛዕባ ምትሓዝ ጐይታ ምዝራብ ክንደይ ዘሕዝን እዩ። ይሁዳ ጥራይ ኣይነበረን። ይሁዳ ንብዘላ ሃገር ይውክል ነይሩ፡ እሞ ኸኣ፡ ነቲ ቅዱስ ዝነበረ፡ እቲ ሰናይ ዝገብርን ንኹሉ በረኸት ዝህብን ዝነበረ፡ ኣሕለፍዎ። እሞ ኸኣ፡ ፍቕዲ 24፡ “ኣመስጊኑ ድማ፡ ጳውሎስ እቲ ጐይታ የሱስ ዝነገሮ ይዛረብ ኣሎ፡ ሰበሮ እሞ፡ ‘ውሰዱ፡ ብልዑ፡ እዚ ምእንታኹም ዝተሰብረ ስጋይ እዩ። እዚ ንምዝካረይ ግበሩ።’” እዚ እንጌራ እዩ። ንሰብነት ጐይታና የሱስ ይስእል፡ እዩ። ንሱ ወዲ ኣምላኽን ወዲ ሰብን እዩ። እቲ ሃብታም ዝነበረ ምእንታና ድኻ ኮነ። ንሱ ይድንን ኣሎ፡ እሞ ኸኣ፡ ክሳብ መስቀል ቀራንዮ፡ ንኣኻን ንኣነን ኣብ ሓጢኣትና ንምብጻሕ። ስሙ ይውደስ። እሞ ኸኣ፡ ጐይታ የሱስ በለ፡ “እዚ ንምዝካረይ ግበሩ።”

“ከምኡ ድማ ድሕሪ ምብላዑ ጽዋእ ወሰደ እሞ፡ ‘እዚ ጽዋእ ብደመይ ሓድሽ ኪዳን እዩ’ በለ።” እቲ ብሉይ ኪዳን ንእስራኤል ብደም ኣባጊዕን ኣጣልን ከም ዝተዋህበ ዘክር፡ ሓጢኣት ክወስድ ኣይከኣለን። እቲ ሓድሽ ኪዳን እውን ንእስራኤል እዩ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ግናኸ በረኸት እቲ ኪዳን ናትና እዩ ከም ቤተ ክርስቲያን። እሞ ኸኣ፡ እቲ ሓድሽ ኪዳን የጠቓልል፡ እዩ፡ ዳግማይ ምውላድ፡ ቃል ኣምላኽ ኣብ ልቦምን ኣእምሮኦምን ምጽሓፍ፡ እሞ ኸኣ፡ ሓጢኣቶምን በደሎምን ድሕሪ ሕጂ ኣይዝክርን እየ። ስለዚ፡ ሓድሽ ልደትን ምሕረት ሓጢኣትን። ግናኸ እቲ ሓድሽ ኪዳን ንእስራኤል እውን የጠቓልል፡ እዩ፡ ንሳቶም ንምድሪ ፍልስጥኤም እንደገና ናቶም ምግባር፡ ምምላስን ርእሲ ኩሎም ህዝብታት ምዃንን፡ እሞ ኸኣ፡ ሕማም ዘይምህላውን ሃብታም ምዃንን። እዚ ኩሉ ንኣቶም ኣብ መስመር ኣብርሃም፡ ይስሃቅን ያእቆብን፡ መስመር ደም፡ ዝኾኑ ስጋዊ ነገራት እዩ። ግናኸ ቤተ ክርስቲያን በረኸት እቲ ሓድሽ ኪዳን ትጥዕም። ስለዚ ይብል፡ “እዚ ብደመይ ሓድሽ ኪዳን እዩ፡” እዚ ድማ ንኣይሁዳዊ ኣሕዋቱ ይዛረብ ነይሩ። ጐይታ እዚ ምስ ሃበ፡ ድሕሪ በዓል ፋስጋ ነይሩ። “እዚ ክትሰትይዎ ከለኹም፡ ክትሰትይዎ ከለኹም፡ ንምዝካረይ ግበሩ።”

ስለዚ፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ስእሊ ሞት ጐይታና የሱስ እዩ። እቲ ጽዋእ ስእሊ ደሙ እዩ፡ እዚ ድማ ብዛዕባ ሞቱ ይዛረብ። ህይወት ኣብ ደም እያ። ህይወቱ ኣብ መስቀልን ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ኣምላኽን ኣፍሰሰ። ደሞዝ ሓጢኣት ሞት እዩ፡ ንሱ ድማ ሞትና ምእንታና ወሰደ። ኩሉ ውዳሴ ንዕኡ። ስለዚ ኣብዚ እራት እዚ፡ “እዚ ክትገብርዎ ከለኹም፡ እዚ ንምዝካረይ ግበሩ” ይብል። እሞ ኸኣ፡ ንዝፈትዎ ሰብ ስእሊ እንተ ኣሎካ፡ ነቲ ስእሊ ክትርእዮ ትፈቱ፡ ኣብ ዝበዝሕ እዋን ክትርእዮ ኣብ እትኽእል ቦታ ድማ ተንብሮ፡ ምኽንያቱ ትፈትዎም። ንጐይታ ድማ ንፈቱ፡ ንሱ ድማ ንዓና ንገዛእ ርእሱ ከም ዝሃበና፡ ምእንታና ከም ዝተሰቐለ፡ ምእንቲ ክንድሕን፡ ኩሉ ግዜ ክንዝክር ይደሊ። እሞ ኸኣ፡ ናብ ሰማይ ምስ በጻሕካ፡ ናብ ሰማይ እንተ ኸድካ—ተስፋ ንገብር ከምኡ ትኸውን፡ ንክርስቶስ እመን እንተ ዘይኣሚንካ—እሞ ኸኣ፡ ኣብ ራእይ 5፡ ንዕኡ ከም ዝተሓርደ ገንሸል ንርእዮ። ኣብ ማእከል ዝፋን ኣምላኽ ኣሎ። እሞ ኸኣ፡ ሞት ክርስቶስ እዩ ማእከል ክልተ ዘለኣለማውያን። ዘለኣለማዊ ዝሓለፈ፡ ከም ዝበሃል፡ ናብ መስቀል ይጥምት ነይሩ። ኣብ ዘለኣለማዊ፡ ኣብ መጻኢ፡ ከም ዝበሃል፡ ናብ መስቀል ይጥምት። መስቀል ማእከል ኩሉ ነገር እዩ። ጐይታ ድማ፡ “እዚ እውን ንምዝካረይ ግበሩ፡” እቲ ምእንታኹም ዝገበርኩዎ፡ እቲ ምእንቲ ኣቦ ዝገበርኩዎ፡ ምኽንያቱ ንሱ ፍቓድ ኣቦ ክገብር መጸ። “ተፈጺሙ” ኢሉ ጨደረ። እቲ ኣቦ ክገብሮ ዝሃቦ ስራሕ ተፈጺሙ። ምድሓንን ምትዕርራይን ፈጸመ። ንኣቦ ኣኽበሮ፡ እቲ እንኮ ሰብ ዝገበሮ፡ እሞ ኸኣ፡ ሓጢኣትና ምስ ወሰደ ገበሮ። ክሳብ ሞት ታህቲኡ፡ ክሳብ ሞት መስቀል፡ ኣብኡ ምእንታና መርገም ኮነ። ኩሉ ውዳሴ ንዕኡ።

ስለዚ ጳውሎስ ኣብ ፍቕዲ 26 ይቕጽል፡ “ምኽንያቱ ክትበልዑን ክትሰትዩን ከለኹም”—እንደገና እቲ ቃል “ብዙሕ ግዜ”—“ምኽንያቱ እዚ እንጌራ እዚ ክትበልዑን እዚ ጽዋእ እዚ ክትሰትዩን ከለኹም፡ ሞት ጐይታ ክሳብ ዝመጽእ ትነግሩ ኢኹም።” ስለዚ እራት ጐይታ ሞት ክርስቶስ ምዃኑ ምግላጽ ጥራይ ኣይኮነን፡ ግናኸ ትንሳኤኡ ክሳብ ዝመጽእ ምግላጽ እዩ፡ እንደገና ከም ዝመጽእ ድማ ምግላጽ እዩ። ሃሌሉያ! እቲ ናብ ዓለም ዝመጸን ምእንታና ዝሞተን ዘይረሰዓና ክንደይ ባህ ዘብል ሓሳብ እዩ። ምእንታና ቦታ ንምድላው ኸይዱ። ንሕና መርዓት ክርስቶስ ኢና። እንደገና ክመጽእ እዩ ንዓና ናብ ክብሪ ንምውሳድ፡ እሞ ኸኣ፡ ንእግዚኣብሔር ንውድስ ምእንቲ እዚ።

ድሕሪኡ ይቕጽል፡ እሞ ኸኣ፡ ንቈረንቶሳውያን የተባብዖም፡ ምኽንያቱ ንሳቶም፡ እዩ፡ ንእራት ጐይታ ብዝግባእ ኣይሳተፉን ነይሮም። ይብል፡ “ስለዚ፡ እዚ እንጌራ እዚ ዝበልዕን እዚ ጽዋእ ጐይታ ዝሰቲን፡ ብዘይግብኦ፡ ንስጋን ደምን ጐይታ በደለኛ ይኸውን።” ስለዚ፡ እሞ ኸኣ፡ ይሰኽሩ እውን ነይሮም። ማለት፡ ነቲ ብዘሎ ጽሑፍ እንተ ኣንቢብካዮ፡ ከም ልሙድ ምግቢ ይበልዑ ነይሮም፡ ብሓቂ ንጐይታ የዋርዱ ነይሮም። ግናኸ እዚ ይብል፡ ፍቕዲ 28፡ “ግናኸ ሰብ ንገዛእ ርእሱ ይመርምር፡ ከምኡ ድማ ካብቲ እንጌራ ይብላዕ፡ ካብቲ ጽዋእ ድማ ይስተ።” ስምዑ፡ ምእመን ካብ እራት ጐይታ ክርሕቕ የብሉን። “እሞ ኸኣ፡ ብቑዕ ኣይመስለንን” ትብል። እሞ ኸኣ፡ ስምዑ፡ ብቑዕ ኣይኮንካን ብዘየገድስ ከመይ ከም ዝስምዓካ። ንሓደና እውን ብቑዓት ኣይኮናን። እዚ እዩ ትርጉም ጸጋ፡ ሃብቲ ኣምላኽ ብዋጋ ክርስቶስ። ጸጋ። ብጸጋ ጥራይ ኢና ኣብኡ ዘሎና። ስለዚ እቲ ክንገብሮ ዘሎና፡ ንገዛእ ርእስና ምፍራድ እዩ፡ እዚ ድማ ንገዛእ ርእስኻ እትፈርድሉ እዋን ቅድሚ እራት ጐይታ ምብላዕ ጥራይ ማለት ኣይኮነን። ኣይፋሉን፡ ብዘሎ ሰሙን እዩ። ምስ ጐይታ ንጹህ መዝገብ ክንሕዝ ኣሎና። ምስ ወደቕና፡ ክንእመን ኣሎና፡ ቅድሚ ጐይታ ድማ ክንንስሕ ኣሎና። ግናኸ ይብል፡ “ስለዚ ይብላዕ።” እሞ ኸኣ፡ ሓጢኣትካ ኣብ እትእመንሉ እዋን፡ እንታይ ከም ዝገበርካ ብዘየገድስ፡ ሓጢኣትካ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ ብዘየገድስ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ይብል፡ “ሓጢኣትና እንተ ተኣሚንና፡ ንሓጢኣትና ይቕረ ክብለልናን ካብ ኩሉ ዓመጻ ድማ ከንጽሓናን እሙንን ጻድቕን እዩ።” ስሙ ይውደስ። ስለዚ ይብል፡ “ንገዛእ ርእስኻ ፍረድ፡ እሞ ኸኣ፡ ድሕሪኡ ብላዕ።”

እሞ ኸኣ፡ እዩ፡ ኣብ ፍቕዲ 30 ይብል፡ እዚ ምስ ዘይኸውን፡ ርእሰ-ፍርዲ ምስ ዘይኸውን፡ ይብል፡ “በዚ ምኽንያት እዚ ብዙሓት ኣብ ማእከልኩም ድኹማትን ሕሙማትን እዮም፡ ብዙሓት ድማ ይድቅሱ።” ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እቲ ፍርዲ፡ ኢድ እቲ፡ እዩ፡ መንግስቲ ኣቦ ኣብ ልዕሌኦም ነይሩ። ይብል ድማ፡ “ንገዛእ ርእስና እንተ ንፈርድ፡ ኣይንፍረድን።” ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እንተ ዘይደለኻ፡ ኣነ ፍርዲ ኣምላኽ ናብ ህይወተይ ክመጽእ እንተ ዘይደለኹ፡ ምኽንያቱ፡ እዩ፡ ጌጋ ባህሪ፡ ነቲ ጌጋ ባህሪ፡ ጌጋ ልቢ ኣተሓሳስባታት ክፈርድ ኣሎኒ፡ እንተ ዘይኮነስ ጐይታ ክመጽእ እዩ፡ ክቕጽዕ ድማ እዩ። እሞ ኸኣ፡ ፍቕዲ 33 ብዚ እዩ ዝዛዝም፡ “ስለዚ፡ ኣሕዋተይ፡ ንምብላዕ ምስ ተኣከብኩም፡ ንሓድሕድኩም ተጸበዩ።” ስለዚ እንደገና፡ ምስ ተኣከብኩም፡ እዚ ኣይከኣልን እዩ ክገልጾ፡ ንሳቶም ንስብከት ንምስማዕ ኣይመጹን፡ ንውዳሴ ንምስማዕ ኣይመጹን። ንጐይታ ንምዝካር፡ ንምውዳስን ንምምላኽን መጹ። እሞ ኸኣ፡ እስራኤል ኣብ መዓልቲ ሰለስተ ግዜ፡ እቶም ሰባት ኣብ ዓመት ክልተ ወይ ሰለስተ ግዜ፡ ናብ የሩሳሌም መጺኦም ህያባቶም ከምጽኡ ከም ዝነበሮም ዘክር። ንጐይታ ንምዝካር ምስ ተኣከብና፡ እንታይ ይኸውን? ኣብ ልብና ምትእስሳር ኣሎ፡ እሞ ኸኣ፡ ህያባት ውዳሴናን ምስጋናናን ንዕኡ ነቕርብ፡ ከምቲ ኣብ እብራውያን ምዕራፍ 13 ዘሎና። እሞ ኸኣ፡ ብሓቂ፡ እዩ፡ ምእካብ እውን ኣሎ፡ እዚ ድማ ኣብ ምዕራፍ 16 ቈረንቶስ ንረኽቦ። ሕጂ፡ እዚ ነገራት እዚ ብሓደ እዋን ክኸውን ኣለዎ ማለት ኣይኮነን፡ ግናኸ ኣብ ምዕራፍ 16ን ፍቕዲ 1ን እንታይ ከም ዝብል ኣስተብህል፡ “ሕጂ ብዛዕባ ምእካብ ንቕዱሳን፡ ከምቲ ንኣብያተ ክርስቲያናት ገላትያ ዝኣዘዝኩዎ፡ ከምኡ ድማ ንስኻትኩም ግበሩ። ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን፡ ነፍሲ ወከፍኩም ከምቲ ኣምላኽ ዝባረኾ፡ ኣብ መዝገብ ይንበር።” ስለዚ እቲ እንኮ ነጥቢ፡ ብዛዕባ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን ንዛረብ ኣሎና። ብዛዕባ እራት ጐይታ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን ንዛረብ ኣሎና። ኣብ እብራውያን 13 እንተ ርኢኻ ድማ፡ ምሃብ ምስ ኣምልኾ ተተሓሒዙ ኣሎ። ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 14፡ ካልእ ኣኼባ ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ሰሙን ንምህናጽ ዝነበረ። ማለት፡ እዚ እዩ፡ እዚ እዩ እቲ ቃል ኣምላኽ ዝገልጾ።

ማዕድ ጐይታ

ሕጂ ኣብቲ ዝተረፈና ግዜ፡ ብሓጺሩ፡ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 10 ክርኢ እደሊ፡ ምኽንያቱ እዚ ብርግጽ ብዙሕ ግዜ ዘይዝረበሉ ነገር እዩ። ቀዳማይ ቈረንቶስ ምዕራፍ 10፡ ብዛዕባ ማዕድ ጐይታ እዩ ዝዛረብ፡ ብዛዕባ እራት ጐይታ ድማ ተዛሪብና፡ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11። ሕጂ ቀዳማይ ቈረንቶስ 10 ማዕድ ጐይታ እዩ። ፍቕዲ 14፡ “ስለዚ፡ ፍቑራተይ፡ ካብ ጣኦት ኣምልኾ ህደሙ። ከም ለባማት ሰባት እዛረብ ኣሎኹ፡ እቲ ዝብሎ ፍረዱ። እቲ ንሕና እንባርኾ፡” ወይ ነመስግነሉ፡ “ጽዋእ በረኸት፡ ሕብረት፡” ሕብረት፡ “ደም ክርስቶስ ኣይኮነንዶ?” ከም ቤተ ክርስቲያን ምስ ተኣከብናን ምስ ኣመስገንናን፡ ኣስተብህል፡ እዩ፡ ሓደ ሰብ፡ ውልቀ ሰብ፡ ኣይኮነን፡ እዩ፡ ዝተመደበ ሰብ። ንጽዋእ ዘመስግን ሓው እዩ። እሞ ኸኣ፡ እዚ ምስ ገበርካ፡ ንባርኽ ኣሎና፡ ሕብረትና፡ ሕብረትና ምስ ደም ክርስቶስ ነርኢ ኣሎና። ንሱ ደሙ ምእንታና ከም ዘፍሰሰ ብሓንሳብ ንብል። ሃሌሉያ።

ድሕሪኡ ይብል፡ “እቲ እንሰብሮ እንጌራ፡ ሕብረት ስጋ ክርስቶስ ኣይኮነንዶ?” እሞ ኸኣ፡ ሰባት ኣብ ገዛኦም እዚ እራት ጐይታ ኣሎና ምስ በሉ፡ እዚ ቅኑዕ ኣይኮነን። እሞ ኸኣ፡ እራት ጐይታ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ማሕበር ክሳተፍ ኣለዎ። እዚ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11 ርኢናዮ፡ ኣብዚ ድማ ብትክክለኛ ትርጉም እራት ጐይታ እንታይ ምዃኑ ንርእዮ። ኣብ ፍቕዲ 16 እንደገና ይብል፡ “እቲ እንሰብሮ እንጌራ፡ ሕብረት ስጋ ክርስቶስ ኣይኮነንዶ?” ስለዚ እዚ ጐይታ የሱስ ንገዛእ ርእሱ ዝሃበ፡ ኣብ መስቀል ዝሞተ፡ ብዛዕባ ስጋዌኡ ይዛረብ፡ ወዲ ኣምላኽ ወዲ ሰብ ኮነ። ግናኸ እዚ ርአ፡ ካልእ ትርጉም ኣሎ፡ ፍቕዲ 17፡ “እዚ ዘገርም እዩ፡ ምኽንያቱ ንሕና ብዙሓት ክንከውን ከለና፡ ሓደ እንጌራ፡ ሓደ ስጋ ኢና፡ ምኽንያቱ ኩላትና ካብቲ ሓደ እንጌራ ተኻፈልቲ ኢና።” ኩላትና፡ ኩሉ ምእመን፡ ክፋል ስጋ ክርስቶስ እዩ፡ እቲ እንጌራ ድማ ሕብረትናን ሓድነትናን ምስ ነፍሲ ወከፍና ብክርስቶስ ኣብቲ እንጌራ ይገልጽ። እቲ እንጌራ፡ ብሓንሳብ ምስ ተኻፈልናዮ፡ ቤተ ክርስቲያን የሱስ ክርስቶስ ሓንቲ ምዃና መግለጺ እዩ። ስጋ ክርስቶስ ሓደ እዩ። ስለዚ ንጐይታ ምስ ዘከርናዮ፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ፡ እዩ፡ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ከም ዘላ ምስክርነት እዩ። ብዙሓት ኣብያተ ክርስቲያናት የለዋን። እዩ፡ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ኣላ፡ ስጋ ክርስቶስ። ኣብዚ ቀዳማይ ቤተ ክርስቲያን፡ ምስ ተኣከቡ፡ ንጐይታ ምስ ዘከሩ፡ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ከም ዝነበረት ምስክርነት ይገብሩ ነይሮም፡ እሞ ኸኣ፡ ኣበይ ክትራኸብ ምርጫ ኣይነበረካን። ሓደ ቦታ ጥራይ ነይሩ ንምርኻብ፡ እዚ ድማ ምስቶም ብሓቂ ምእመናን ዝነበሩ እዩ። ፈሺሉ፡ እዩ፡ ምፍራስ ጉጅለታት ክርስትያናት ቅኑዕ ኣይኮነን። እቲ ንጐይታ ኣብ ማዕድ ጐይታ ምዝካር እውን ቅኑዕ ከም ዘይኮነ ይነግረና፡ ምኽንያቱ እቲ እንጌራ፡ እዩ፡ ሕብረትና ምስ ክርስቶስን ምስ ነፍሲ ወከፍናን ይውክል፡ እሞ ኸኣ፡ ሓደ ስጋ ምዃንና። እንደገና ከንብቦ እየ፡ እቲ እንሰብሮ እንጌራ፡ እዩ—ይቕረታ፡ ፍቕዲ 17፡ “ምኽንያቱ ንሕና ብዙሓት ክንከውን ከለና፡ ሓደ እንጌራ፡ ሓደ ስጋ ኢና፡ ምኽንያቱ ኩላትና ካብቲ ሓደ እንጌራ ተኻፈልቲ ኢና።”

እሞ ኸኣ፡ ሕጂ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ዝገልጾ ዘሎ፡ ንስኻትኩም ባዕልኹም ክትርእይዎ ኣለኩም፡ ግዜ የብልናን፡ ግናኸ ብዛዕባ፡ እዩ፡ ምልላይ እዩ ዝዛረብ ዘሎ። እቶም ቈረንቶሳውያን ካብ፡ እዩ፡ ዘይስነ ምግባራዊ ኣነባብራ ወጺኦም ነይሮም፡ እሞ ኸኣ፡ ጣኦት ኣምልኾ እውን። ናብ፡ እዩ፡ እዩ፡ ምናልባት “ባኣል በርገር” ዝሸጡሉ ቦታ ነይሩ፡ እሞ ኸኣ፡ እዩ፡ እቲ ንባኣል ዝተሰውአ ስጋ፡ ካብኡ በርገር ይገብሩ ነይሮም፡ ይሸጥዎ ድማ ነይሮም፡ ናብ “ባኣል በርገር” ይኸዱን ይበልዑን ነይሮም፡ እሞ ኸኣ፡ እቲ ሬስቶራንት። ጳውሎስ ድማ፡ “ኣይፋሉን፡ ኣይፋሉን፡ ኣይፋሉን፡ እዚ ምስ ገበርካ፡ ምስ ባኣል ባዕሉ ትልለ፡ ምኽንያቱ ካብ መስዋእቱ ትበልዕ ኣሎኻ።” ስለዚ፡ እሞ ኸኣ፡ ይቕጽል፡ ብዛዕባ እስራኤል ድማ ይብል፡ ተመሳሳሊ ስርዓት ኣብ ፍቕዲ 18፡ “እስራኤል ብስጋ ርአ፡ እቶም ካብ መስዋእቲ ዝበልዑ ተኻፈልቲ መሰውኢ ኣይኮኑንዶ?” ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እቶም ንእግዚኣብሔር ዝቐረበ መስዋእቲ ሰላም ዝበልዑ፡ ምስ እግዚኣብሔር ይልለዩ። ስለዚ፡ ምስቲ እትካፈልዎ ትልለዩ። ስለዚ፡ ክነግሮም ይፍትን ኣሎ፡ ወይ ይነግሮም ኣሎ፡ ን“ባኣል በርገር” ምብላዕን ኣብ ማዕድ ጐይታ ምዃንን ዘይሰማማዕ ምዃኑ።

ሕጂ ኣብዚ ኣገላልጻ ማዕድ ጐይታ፡ ፍቕዲ 20፡ “ግናኸ እብል፡ እቲ ኣህዛብ ዝሰዉእዎ፡ ንኣጋንንቲ እዮም ዝሰዉእዎ፡ ንኣምላኽ ኣይኮነን፡ ምስ ኣጋንንቲ ሕብረት ክህልወኩም ኣይደልን።” ስለዚ፡ እሞ ኸኣ፡ ምስ ኣጋንንቲ ሕብረት፡ ሕብረት ትገልጽ ኣሎኻ፡ “ባኣል በርገር” ምስ በላዕካ። ፍቕዲ 21፡ “ጽዋእ ጐይታን ጽዋእ ኣጋንንትን ክትሰትዩ ኣይትኽእሉን ኢኹም፡ ተኻፈልቲ ማዕድ ጐይታን ማዕድ ኣጋንንትን ክትኮኑ ኣይትኽእሉን ኢኹም” እዚ ፍቕዲ 21፡ ማዕድ ጐይታ።

ብዛዕባ ማዕድ ጐይታን እራት ጐይታን ኣብ መወዳእታ ሓንቲ ርእይቶ ክህብ እደሊ። ማዕድ ጐይታ፡ እዩ፡ ሕብረትና ምስ የሱስ ክርስቶስ፡ ምስ ኣምላኽ ኣቦ፡ ኣብቲ ወይን፡ ኣብቲ እንጌራ፡ የጕልሕ ከም ዘሎ ርኢና። እዚ ሕብረትናን መግለጺናን እዩ፡ ንሕና ሓደ ዝተዋሃደ ማሕበር ኣብ ሕብረት ምስ ኣምላኽን ሕብረት ምስ ነፍሲ ወከፍናን ኢና፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ሕብረትና እዩ። ሕጂ፡ እዚ ምስ እራት ጐይታ ብኸመይ ክንርእዮ ንኽእል? እሞ ኸኣ፡ እዚ ውልቃዊ ነገር እዩ፡ እሞ ኸኣ፡ “ሰብ ንገዛእ ርእሱ ይመርምር፡ ከምኡ ድማ ይብላዕ።” ስለዚ፡ እዚ ብዚ መገዲ ክገልጾ እየ። ጠቓሚ ይኸውን ኣይኸውንን ኣይፈልጥን፡ ግናኸ ኩሉ ሰንበት፡ መብዛሕትኡ ሰንበት፡ ስድራና ናብ ገዛና ይመጹ፡ እሞ ኸኣ፡ ምሳሕ ኣሎና። ስለዚ ናብ ገዛና ምስ መጹ፡ ገዛይ እዩ፡ ገዛ ካሮል ምስ ኮነ። እሞ ኸኣ፡ ናብ ማዕድና ይመጹ፡ ማዕድና እዩ፡ ገዛና እዩ፡ ገዛይ እዩ። ስለዚ ስልጣነይ እዩ፡ እዚ ድማ፡ እሞ ኸኣ፡ ንቕመጥ እሞ ኩላትና ምግቢ፡ ልሙድ ምግቢ ንጥዕም። ካብቲ ካሮል ዘዳለወቶ ምግቢ ክካፈል እየ፡ ብሓንሳብ ድማ ንጥዕሞ። እዚ ድማ ማዕድ ጐይታ እዩ። እዚ እዩ እቲ ንሕና እንገልጾ፡ እዩ፡ ከም ስድራና ሓድነትና ምስ ነፍሲ ወከፍና ንገልጽ፡ እሞ ኸኣ፡ ንፈልጥ፡ እዩ፡ እቲ ማዕድ ማዕድ እዩ፡ ኣነ ድማ ከም ኣቦ ኣብቲ ቦታ ስልጣን ኣሎኒ። ሕጂ፡ ነፍሲ ወከፍ ውልቀ ሰብ ካብቲ እራት ምስ በልዐ፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ምስ እራት ጐይታ ክንተሓሓዞ ንኽእል፡ ምኽንያቱ ነፍሲ ወከፍ ብናይ ገዛእ ርእሱ መለክዒ እቲ ዝበልዖ ይጥዕም ኣሎ፡ እሞ ኸኣ፡ “እሞ ኸኣ፡ ኣደ፡ ንዘዳለወትልና ኣዝዩ የቐንየልና። ብሓቂ ጽቡቕ ነይሩ” ክብሉ ይኽእሉ። እሞ ኸኣ፡ ብውልቂ ዝተቐበልዎ ይገልጹ ኣሎ። ስለዚ ነቲ ሓሳብ እንተ ወሲድናዮ፡ ማዕድ ጐይታ እቲ ስልጣን ጐይታ ዝፍለጥሉ ቦታ እዩ፡ እቲ ሕብረት፡ ስድራ ኣምላኽ፡ ዝፍለጥሉ ቦታ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ፡ ምእመናን ጥራይ፡ እንጌራ ክሰብሩ ኣለዎም። ምእመናን ጥራይ ኣብቲ ማዕድ ይፍለጡ። ስለዚ እዚ ሓሳብ ማዕድ ጐይታ እዩ፡ ሕብረት፡ ስልጣን ጐይታ፡ ሕብረት ምስቲ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ቀራንዮ ዝገበሮ። ብሓንሳብ ንሕበር ኣሎና። ሕጂ፡ ኣብ ቀዳማይ ቈረንቶስ 11፡ እቲ ውልቃዊ ነገር እዩ፡ እሞ ኸኣ፡ ምግቢ ትጥዕም፡ ንኣደ ንምግቢ ተመስግና፡ ንጐይታ ድማ ንዝገበሮልካ ተመስግኖ። ንዕኡ ትዝክር ኣሎኻ። ብዛዕባ ሓጢኣትካን ብኸመይ ካብቲ ህይወት ሓጢኣት ከም ዘድሓነካን ብኽቡር ደሙ ከም ዘንጽሓካን ትሓስብ ኣሎኻ፡ እሞ ኸኣ፡ ልብኻ ናብ ኣምልኾን ውዳሴን ምምስጋንን ናብቲ ብቑዕ ዝኾነ ይልዓል። ኩሉ ውዳሴን ኩሉ ክብሪን ንዕኡ። ኣሜን።

ኣምላኽና፡ ኣቦና፡ ኦ፡ ንፍቑር ወድኻ ስለ ዝሃብካና ንውድሰካ። ናብ ዓለም ሰደድካዮ። ኣቦ ንወዱ ናብ ዓለም ሰደዶ፡ ንሱ መድሓኒ ዓለም፡ መድሓኒ ሓጥኣን ከም ኣነ ምእንቲ ክኸውን። ንውድሰካ፡ ኦ ኣምላኽ። ጐይታ የሱስ፡ ንዓኻ ምዝካር፡ ምምጻእን ነቲ እንጌራን ነቲ ጽዋእን ምርኣይን፡ እዚ ሞትካ ከም ዝውክል ምፍላጥን ክብሪ እዩ፡ ግናኸ እዚ ዝሰዓርካዮ ሞት እዩ፡ ምኽንያቱ እንደገና ትመጽእ ኣሎኻ። ጐይታ፡ ሞትካ ክሳብ እትመጽእ ንገልጽ፡ እሞ ኸኣ፡ እዚ ግዜ እዚ ብምባል ክንዛዝሞ ኢና፡ “ናይ፡ ጐይታ የሱስ። ናይ፡ ጐይታ የሱስ። ብቕልጡፍ ናይ።” ኣሜን። ኣሜን።