ብዛዕባ መስቀል ክርስቶስ ኣብ ክልተ ዓበይቲ፣ መሰረታዊ ምዕራፋቱ፣ ወይ ድማ ብኻልእ ኣዘራርባ፣ መስቀል ከም መሰረት ናይ፦
ሰላምናን ኣምልኾናን፣ ደቀመዝሙርነትናን ምስክርነትናን። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ፣ ከምኡ’ውን ምስ ዓለም ዘሎና ርክብ። ከም ዝተፈርደሉ ሓጥእ ናብ መስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ክጥምት ከለኹ፣ ኣብኡ ዘለኣለማዊ መሰረት ሰላመይ እርኢ።
“ሓጢኣተይ” ከምቲ ምንጩ ወይ መሰረቱ ከም ዝተኣልየ እርኢ፣ “ሓጢኣታተይ” ድማ ከም ዝተሰከመ እርኢ። ኣምላኽ ብሓቂ “ምስኣይ” ምዃኑ እርኢ፣ እዚ ድማ እቲ ዝተፈርደሉ ሕልናይ ዝነግረኒ ኩነታት እዩ።
መስቀል ንኣምላኽ ከም ዓርኪ ሓጥእ ይገልጾ። ንሱ ነቲ ኣዝዩ ዘደንቕ ባህሪኡ ከም ጻድቕ መጽደቕ ንኣዝዩ ዘይኣምላኻዊ ሓጥእ ይገልጽ። ፍጥረት እዚ ክገብር ኣይከኣለን። ምድላው እዚ ክገብር ኣይከኣለን። ኣብኡ ሓይሊ ኣምላኽ፣ ግርማኡ፣ ከምኡ’ውን ጥበቡ ክርኢ እኽእል፤ ግን እዞም ኩሎም ነገራት ንዓይ እንተተሰለፉኸ? ብርእሶም፣ ብዘይካ ካልእ እንተተራእዩ፣ ከምኡ ምኾኑ፣ ከመይሲ ኣነ ሓጥእ እየ፦ ሓይሊ፣ ግርማ፣ ከምኡ’ውን ጥበብ ሓጢኣታተይ ከርሕቑ ወይ ኣምላኽ ንዓይ ብምቕባሉ ጻድቕ ክገብሩ ኣይከኣሉን።
ምእታው መስቀል ግን፣ ኣገባብ ነገራት ብምሉኡ ይቕይሮ። ኣብኡ ኣምላኽ ንሓጢኣት ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ይሕዞ፣ ብኸምኡ ድማ ንርእሱ ብዘይገደብ የኽብር።
ኣብኡ ነቲ ግርማዊ ምግላጽን ፍጹም ስምምዕ ኩሎም መለኮታዊ ባህርያትን እርኢ። ፍቕሪ እርኢ፣ ከምኡ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ፍቕሪ ንልበይ ዝማርኽን ዘረጋግእን፣ ከምቲ ዝርድኦ ድማ ካብ ኩሉ ካልእ ነገር ዝፈልየኒ። ጥበብ እርኢ፣ ከምኡ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ጥበብ ንኣጋንንቲ ዘደናግርን ንመላእኽቲ ዘገረምን። ሓይሊ እርኢ፣ ከምኡ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ሓይሊ ንኹሉ ተቓውሞ ዝሰብር። ቅድስና እርኢ፣ ከምኡ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ቅድስና ንሓጢኣት ናብ ዝርሕቕ ቦታ ናይ ስነ-ምግባራዊ ዩኒቨርስ ዝድርብዮን ንኣምላኽ ንሓጢኣት ዘለዎ ምጽላእ ብዝበለጸ ዝገልጽን። ጸጋ እርኢ፣ ከምኡ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ጸጋ ንሓጥእ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዘቕርቦ—እወ፣ ኣብ ሕቑፉ የንብሮ። እዞም ኩሎም ነገራት ኣብ መስቀል እንተዘይኮይኑ ኣበይ ክርእዮም እኽእል? ኣብ ካልእ ቦታ የለን። ናብ ዝደለኻዮ ጠምት፣ ነዞም ክልተ ዓበይቲ ነጥብታት፣ ማለት “ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ላዕለይ”፣ ከምኡ’ውን “ሰላም ኣብ ምድሪ” ብኸምዚ ዝኣመሰለ ብሩኽ ዝዋሃሃድ ነገር ክትረክብ ኣይትኽእልን።
ስለዚ፣ መስቀል ኣብዚ ናይ መጀመርታ ምዕራፉ ከም መሰረት ሰላም ሓጥእ፣ መሰረት ኣምልኾኡ፣ ከምኡ’ውን መሰረት ዘለኣለማዊ ርክቡ ምስቲ ኣብኡ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ብሩኽን ክብራውን ዝተገልጸ ኣምላኽ ክንደይ ክቡር እዩ! ንኣምላኽ ክንደይ ክቡር እዩ፣ ከመይሲ ንኹሉ ዘይመወዳድር ፍጽምናኡ ብምሉኡ ንምግላጽን ምስ ሓጥእ ብዝበለጸ ጸጋዊ ኣገባብ ንምሕዛእን ጻድቕ መሰረት ይህቦ! ንኣምላኽ ክሳዕ ክንድዚ ክቡር እዩ፣ ከምቲ ሓደ ጸሓፊ ብጽቡቕ ዝገለጾ፣ “ኩሉ ዝበሎ—ኩሉ ዝገበሮ፣ ካብ መጀመርታ፣ ኣብ ልቡ ኩሉ ግዜ ላዕለዋይ ቦታ ከም ዝነበሮ የርኢ።” እዚ ድማ ኣየገርምን! ፍቑርን ዝተፈተወን ወዱ ኣብኡ፣ ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን፣ ዕላማ ኩሉ ውርደትን መከራን ሰባትን ኣጋንንትን ኣብኡ ከም ዝሰቕል ነበረ፣ ከመይሲ ንፍቓድ ኣቦኡ ምግባርን ንደቂ ጸጋኡ ምድሓንን ይፈቱ ነበረ። ንዘለኣለም ዝዓበየ መሳቢ ማእከል ከም ዝኸውን፣ ከም ዝበለጸ መግለጺ ፍቕሩ።
ሽዑ፣ ከም መሰረት ናይ ግብራዊ ደቀመዝሙርነትናን ምስክርነትናን፣ መስቀል ኣዝዩ ዓሚቕ ምሕሳብና ይጠልብ። ኣብዚ ገጽ እዚ፣ ከምቲ ኣብቲ ቀዳማይ ዝነበረ ፍጹም ምዃኑ ክገልጽ ኣየድልየንን እዩ።
እቲ ምስ ኣምላኽ ዘራኽበኒ መስቀል ንዓይ ካብ ዓለም ፈሊዩኒ። ዝሞተ ሰብ ብግልጺ ምስ ዓለም ወዲኡ እዩ፤ ስለዚ፣ እቲ ብክርስቶስ ዝሞተ ምእመን ምስ ዓለም ወዲኡ እዩ፤ ምስ ክርስቶስ ድማ ብሓይሊ ሓድሽ ህይወት ምስ ኣምላኽ ተራኺቡ እዩ።
ብኸምዚ ምስ ክርስቶስ ብዘይፍለይ ዝተኣሳሰረ ምእመን፣ ኣብ ኣምላኽ ዘለዎ ተቐባልነትን ብዓለም ዘለዎ ምድሓርን ይካፈል እዩ። እዞም ክልተ ነገራት ብሓንሳብ ይኸዱ። እቲ ቀዳማይ ኣምላኺን ዜጋ ሰማይን ይገብሮ፣ እቲ ድሕረኛ ድማ ምስክርን ኣብ ምድሪ በጻሕን ይገብሮ። እቲ ሓደ ናብ ውሽጢ መጋረጃ የእትዎ፤ እዚ ድማ ካብ ሰፈር ወጻኢ የውጽኦ። እቲ ሓደ ከምቲ ካልእ ሓቂ እዩ። መስቀል ኣብ መንጎይን ሓጢኣታተይን እንተኣትዩ፣ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎይን ዓለምን ብሓቂ ኣትዩ እዩ። ኣብቲ ቀዳማይ ኩነታት፣ ናብ ቦታ ሰላም ምስ ኣምላኽ የንብረኒ፤ ኣብቲ ድሕረኛ ድማ፣ ናብ ቦታ ጽልኢ ምስ ዓለም የንብረኒ፣ ማለት፣ ብስነ-ምግባራዊ ኣረኣእያ፤ እኳ ደኣ፣ ብኻልእ ትርጉም፣ ናይቲ ኣብ መስቀል ዝተገልጸ ክቡር፣ ዘይፍለጥ፣ ዘለኣለማዊ ጸጋ ትዕግስተኛ፣ ትሑት ምስክር ይገብረኒ።
ሕጂ እቲ ምእመን ነዞም ክልተ ምዕራፋት መስቀል ክርስቶስ ብንጹር ክርድኦምን ብቕኑዕ ክፈልዮምን ይግባእ። ሓደ ክጥቀም ከሎ፣ ነቲ ካልእ ክኣብዮ የብሉን። እቲ መስቀል ዝፈጸሞ ምትዕርራቕ እንተኣትዩ፣ እቲ ብግድ ዝሓትቶ ምድሓር’ውን ክርድኦ ይግባእ። እቲ ቀዳማይ ካብቲ ኣምላኽ ኣብ መስቀል ዝነበሮ ግደ ይፍስስ፤ እቲ ድሕረኛ ድማ ካብቲ ሰብ ኣብኡ ዝነበሮ ግደ።
ምስ ሓጢኣትና ጥራይ ዘይኮነስ፣ ምስ ዓለም’ውን ምውዳእ ብሩኽ ዕድልና እዩ። እዚ ኩሉ ኣብ ትምህርትታት መስቀል ዝሓቖፈ እዩ። ስለዚ፣ ሃዋርያ “ኣነ ግና ብመስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እንተዘይኮይኑ፡ ብኻልእ ክምካሕ ኣይፈቱን፡ ብእኡ እያ ዓለም ንኣይ ተሰቒላ፡ ኣነ’ውን ንዓለም ተሰቒለ” ክብል ቅኑዕ እዩ። ጳውሎስ ንዓለም ናብ መስቀል ክትስቀል ዝግባእ ነገር ገይሩ ይርእያ ነበረ፤ ዓለም ድማ ንክርስቶስ ብምስቓላ፣ ንኹሎም ናቱ ዝነበሩ ሰቒላቶም ነበረት። ስለዚ፣ ብዛዕባ ምእመንን ዓለምን ክልተ መስቀል ኣሎ፤ እዚ ብምሉኡ እንተተረዲኡ፣ ንኽልቲኡ ምሕዋስ ዘይከኣል ምዃኑ የርኢ።
ፍቑር ኣንባቢ፣ ነዞም ነገራት ብዓሚቕ፣ ብቕንዕና፣ ከምኡ’ውን ብጸሎት ንሓስበሎም፤ መንፈስ ቅዱስ ድማ ንኽልቲኡ ምዕራፋት መስቀል ክርስቶስ ብምሉእ ግብራዊ ሓይሊ ንምእታው ዓቕሚ ይሃበና።
