ሕቶ፦ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ኣምላኽ ኣቦ እንታይ ይብል?
መልሲ፦ ብሉይ ኪዳን ንኣምላኽ ገለ ግዜያት ከም ኣቦ ህዝቢ እስራኤል ይጠቅሶ (ኢሳይያስ 63:16፤ ሚልክያስ 1:6)። ሓድሽ ኪዳን ግን ካብዚ ንላዕሊ ይኸይድ። ኣካላት ኣምላኽ ኣብ ብዙሓት ክፍሊታት ብንጹር ተሰይሞምን ተፈላለዮምን ኣለዉ። ሓደ ኣገዳሲ ክፋል ኣገልግሎት ጐይታ የሱስ ንኣምላኽ ኣቦ ከም ባዕሉ ኣቦኡ ገይሩ ምቕራብ እዩ ነይሩ። ብሞቱ ኣብ ቀራንዮን ብትንሳኤኡን ናብዚ ምስ ኣምላኽ ከም ኣቦና ዝኾነ ሓደ ዓይነት ጥቡቕ ዝምድና ኣምጺኡና። ብመንፈስ ቅዱስ ሎሚ ከም ጐይታና ዝገበረ፣ «ኣባ ኣቦ» ኢልና ክንጽውዖ ዕድል ረኺብና ኣሎና (ማርቆስ 14:36፤ ሮሜ 8:15 NKJV)። ነዞም ገለ ካብዚኦም ክቡራት ሓቅታት ብዝርዝር ንርአ።
የሱስ ወዲ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ከሎ፣ ድሕሪ በዓል ፋስጋ ኣብ የሩሳሌም ተረፈ። ዮሴፍን ማርያምን ንሰለስተ መዓልቲ ብጭንቀት ደለይዎ። ማርያም ስለምንታይ ከም ዝተረፈ ምስ ሓተተቶ፣ ንሱ ድማ፣ «ስለምንታይ ደለይኩምኒ? ኣብ ስራሕ ኣቦይ ክኸውን ከም ዘሎኒ ኣይትፈልጡን ዲኹም?» ኢሉ መለሰ (ሉቃስ 2:41-50)። ኣምላኽን ሰብን ስለ ዝነበረ፣ መን ምዃኑን ስለምንታይ ኣብ ምድሪ ከም ዝነበረን ብምሉኡ ይፈልጥ ነበረ። ድሕሪኡ፣ ብዮሃንስ ምስ ተጠምቀ፣ ሰማያት ተኸፍቱ፣ መንፈስ ኣምላኽ፣ ብመልክዕ ርግቢ፣ ኣብኡ ወረደ እሞ ድምጺ ካብ ሰማይ፣ ኣምላኽ ኣቦ፣ «ንስኻ ፍቑር ወደይ ኢኻ፣ ብኣኻ ባህ ይብለኒ» በለ (ማርቆስ 1:9-11)። ድሕሪኡ ብቕጽበት፣ ቤተ መቕደስ ምስ ኣንጽሄ (ዮሃንስ 2:13-21)፣ ነቶም ዝሰጐጎም፣ «ቤት ኣቦይ ቤት ንግዲ ኣይትግበርዋ!» በሎም።
ጐይታ የሱስ ንሰዓብቱ ብዛዕባ ኣቦ መሃሮም። ስብከት ኣብ ከረን ብዙሕ መወከሲታት ብዛዕባ ኣቦ ኣለዎ፣ ካብኣቶም ድማ እዚኦም እዮም፦
«ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰባት ከምኡ ይብራህ፣ ንሳቶም ድማ ጽቡቕ ግብርኹም ርእዮም ንኣቦኹም ኣብ ሰማይ የኽብሩ» (ማቴዎስ 5:16)።«ኣነ ግን እብለኩም ኣሎኹ፣ ንጸላእትኹም ፍትዉ... ምእንቲ ደቅኹም ናይ ኣቦኹም ኣብ ሰማይ ክትኾኑ፤ ንሱ ንጸሓዩ ኣብ ክፉኣትን ኣብ ጽቡቓትን የውጽእ፣ ንጻድቃንን ንሓጥኣንን ድማ ዝናብ ይልእኽ» (ማቴዎስ 5:44-45)።«ፍጹማት ክትኾኑ ኢኹም፣ ከምቲ ኣቦኹም ኣብ ሰማይ ፍጹም ዝኾነ» (ማቴዎስ 5:48)።«ናብ ኣቦኻ ኣብ ስውር ቦታ ጸሊ፤ ኣቦኻ ድማ እቲ ብስውር ዝርኢ ብግልጺ ክፈድየካ እዩ» (ማቴዎስ 6:6)።«ኣቦኹም ሰማያዊ እዚ ኩሉ ከም ዝድለየኩም ይፈልጥ እዩ» (ማቴዎስ 6:32)።
ሓደ እኳ ናይ ብሉይ ኪዳን ምእመን ንኣምላኽ ብጸሎት «ኣቦና ኣብ ሰማይ» ኢሉ ኣይጸውዖን። ግን ጐይታ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ከምኡ ኪገብሩ መሃሮም (ሉቃስ 11:2)።
ንሱ ደጋጊሙ ንኣቦ ኣብ ቅድሚ ደቀ መዛሙርቱ እኳ እንተገበረ፣ ምስኡ ልዕሊ ሰለስተ ዓመት ድሕሪ ምጽናሖም እውን፣ ብዙሕ ከም ዘይተረድኡ ንረክብ። ኣብ ዮሃንስ 14 ጐይታ ናብ ቤት ኣቦኡ ምኻዱን ኣብኡ ንኣኦምን (ንዓና እውን) ቦታ ምድላዉን ምስ ተዛረበ፣ ፊልጶስ ድማ፣ «ጐይታ፣ ንኣቦ ኣርኣየና፣ እዚ ድማ ንዓና ይኣኽለና» በሎ (ዮሃንስ 14:8)። ጐይታ ነዚ ኣጋጣሚ እዚ ኣብታ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ዝነበረላ ናይ መወዳእታ ለይቲ ብዛዕባ ኣቦ ልቡ ንምኽፋት ተጠቕመሉ። ዮሃንስ 14-17 ብዛዕባ እቲ ሎሚ ኣቦና እንብሎ ብዙሕ ጽቡቕ ነገራት የርእየና። ኣብዚ ምዕራፋት እዚ ጥቡቕነት ኣሎ፤ ጐይታ ድሕሪኡ ብዛዕባ «ኣቦኹም ሰማያዊ» ኣይተዛረበን፣ የግዳስ ብዛዕባ «ኣቦይ» ወይ ብሓጺሩ፣ «ኣቦ»።
ድሕሪ ትንሳኤኡ የሱስ ንማርያም መግደላ ንደቀ መዛሙርቱ፣ ንሳቶም ድማ ሎሚ «ኣሕዋተይ» ኢሉ ዝጸውዖም፣ ዘደንቕ መልእኽቲ ክትወስድ ሃባ፦ «ናብ ኣሕዋተይ ኪዲ እሞ፣ ናብ ኣቦይን ኣቦኹምን፣ ናብ ኣምላኸይን ኣምላኽኩምን እድይብ ኣሎኹ በልዮም» (ዮሃንስ 20:17)። ኣቦኡ ሎሚ እውን ኣቦና እዩ፣ ግን «ናብ ኣቦና ኪዱ» ኣይበለን፣ ምኽንያቱ ዝምድናኡ ምስ ኣቦ እቲ ናይ በይናዊ ወዲ ፍሉይ ዝምድና እዩ፣ ንሕና ድማ «ደቂ ኣምላኽ... ውሉድ ኣምላኽ... ወረስቲ ኣምላኽን መዋረስቲ ክርስቶስን» ክንከውን ተላዒልና ኣሎና (ሮሜ 8:14-17)።
የሱስ ኣብ ምሳሌታቱ፣ ገለ ግዜያት ንኣቦ ይጠቅስ ነበረ። ንኣብነት፣ ኣብ ማቴዎስ 22:1-14 ብዛዕባ «ሓደ ንጉስ ንወዱ መርዓ ዘዳለወ» ጠቐሰ። ኣብ ሉቃስ 15:11-32 ብዛዕባ እቲ ንዝጠፍአ ወዱ ናብ ቤቱ ብሓጐስ ዝተቐበሎን እቲ ዓብዪ ወዱ ድማ ኣብቲ ዝተኸተለ በዓል ክሳተፍ ዝኣበየን ፍሉጥ ታሪኽ ነገረ። እቲ ኣብ ማርቆስ 12:1-11 ዘሎ ወናኒ ኣታኽልቲ ወይኒ፣ ኣገልገልቱ ዝተበደሉን እንኮ ወዱ ዝተቐትለን፣ ንኣቦ እውን ይገልጸልና።
ብዙሓት መልእኽታት ጳውሎስ ብ«ጸጋን ሰላምን ካብ ኣምላኽ ኣቦናን ጐይታ የሱስ ክርስቶስን» ወይ ብሓደ ዓይነት ሰላምታ ይጅምሩ። ኤፌሶን ድማ፣ «ብሩኽ ይኹን እቲ ኣምላኽን ኣቦን ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ንሱ ድማ ብክርስቶስ ኣብ ሰማያዊ ቦታታት ብኹሉ መንፈሳዊ በረኸት ዝባረኸና» ይብል። እዚ ድማ ገለ ካብዚኦም ዘደንቑ መንፈሳዊ በረኸታት ኣቦ ዘምጸኣልና ይዝርዝር (ኤፌሶን 1:2-14)። ጳውሎስ ን«ኣምላኽ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ኣቦ ክብሪ» ኣብ 1:17-23ን ን«ኣቦ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ» ኣብ 3:14-21ን ጸለየ። ኣብ 2 ቈረንቶስ 1:3 «ኣቦ ምሕረትን ኣምላኽ ኩሉ ምጽንናዕን» ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ። ብሓቂ፣ መልእኽታት ጳውሎስ ብመወከሲታት ብዛዕባ ኣቦ ሃብታማት እዮም፣ ኣብዚ ንምጥቃስ ድማ ብጣዕሚ ብዙሓት እዮም።
ያእቆብ ን«ኣቦ ብርሃናት፣ ምስኡ ለውጢ ወይ ጽላሎት ምልዋጥ የለን» ይብል (ያእቆብ 1:17)። ጴጥሮስ ድማ ብዛዕባ ምእመናን «ብቅድመ ፍልጠት ኣምላኽ ኣቦ ዝተመርጹ»፣ ከምኡ እውን ብዛዕባ እቲ ኣቦ «ብብዙሕ ምሕረቱ እንደገና ንህያው ተስፋ ዝወለደና» ይዛረብ (1 ጴጥሮስ 1:2-3)። ዮሃንስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ «ኣቦ ዝሃበና ፍቕሪ፣ ደቂ ኣምላኽ ክንጽዋዕ!» ይጠቅስ (1 ዮሃንስ 3:1)። ንሱ ድማ ነቲ ዘደንቕ ዜና «ኣቦ ንወዱ ኣዳናጋሪ ዓለም ገይሩ ለኣኾ» (1 ዮሃንስ 4:14) የዘኻኽረና።
ስለዚ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብዕምቆት ብምምርማር ምስ «ኣምላኽ ኣቦና» (ኤፌሶን 1:2) ከም እንፋለጥ ክንርኢ ንኽእል ኢና። ብጥቡቕ ዝምድና ኣብ መንጎ ኣቦን ወድን ንሕጐስ፦ «ኣቦ ንወዱ ይፈቱ፣ ንሱ ባዕሉ ዝገብሮ ኩሉ ድማ የርእዮ... ኣቦ ንምዉታት የትንስእ ህይወት ድማ ይህቦም... ኣቦ... ኩሉ ፍርዲ ንወዲ ሃቦ፣ ኩሉ ንወዲ ከምቲ ንኣቦ ዘኽብሮ ምእንቲ ኬኽብር» (ዮሃንስ 5:20-23)። ከመይ ዝበለ ክቡር ኣቦ ኣሎና!
— ዩጂን ፒ. ቬደር፣ ጁንየር።
