ሓደ ሓደ ግዜ ዝበለጸ ኣማራጺ ኣየናይ ምዃኑ፣ ቀጺልና እንታይ ክንገብር ከምዘለና፣ ወይ ድማ እግዚኣብሔር ኣበይ ከም ዝደልየና ኣይንፈልጥን ኢና። ብዛዕባ ሳዕቤናት ናይ ዝኾነ ስሕተት ክንሓስብ ከለና ውጥረት ይስመዓና። ምኽሪ እንሓትተሉ ግዜ ድዩ?
ግናኸ ጽቡቕ ምኽሪ ምምርማር ቀሊል ኣይኮነን። ገለ መማኸርቲ ንርእሶም ጥራይ ዝሓስቡ እዮም። ገለ ድማ ንዝኾነ ሓድሽ ወይ ሓደገኛ ነገር ይስዕሩ። ገለ ድማ ሕቡእ ዕላማታት ኣለዎም። ገለ ድማ ተንኮለኛታት፣ እንተላይ ተቖጻጸርቲ እዮም። እግዚኣብሔር ንደቁ ብቐጥታ ብዘይካ ሰብኣዊ መማኸርቲ ክመርሖም ኣይክእልን ድዩ?
ሰሎሞን ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ህዝቢ ብዘይ ምኽሪ ይወድቕ፣ ብብዝሒ መማኸርቲ ግና ዓወት ይረጋገጽ” (ምሳሌ 11:14 NIV)። ብንጹር፣ ጽቡቕ ምኽሪ ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ። “ካብቲ ንምዕዶ ምቕባል ዘይፈልጥ ኣረጊት ዓሻ ንጉስሲ፣ ድኻ እሞ ጥበበኛ መንእሰይ ይሓይሽ” (መክብብ 4:13)።
ምኽሪ ዘይደሊ ወይ ትዕቢተኛ ወይ ዓሻ እዩ። ኣብ ቀዳማይ ነገስት 12-14 ምኽሪ ክትደሊ ከለኻ ክትስዕሮም ዘለካ ሰለስተ ኣገደስቲ “ኣይትግበር” ዝብሉ ነገራት ኣለዉ።
1 ነገስት 12 – ንተመክሮ ኣይተሕስሮ
ሰሎሞን ምስ ሞተ፣ ወዱ ሮብዓም፣ ወዲ 41 ዓመት፣ ንግስነት ወረሰ፣ ብኡብኡ ድማ ምስ ሓደ ጸገም ተጋጠመ – ግብሪ ምውሳኽ ወይ ምቕናስ። ወዲ ጥበበኛ ሰብ ስለ ዝነበረ፣ ሮብዓም ባዕሉ ኣዝዩ ብሩህ ነበረ፣ ንኽብሩ ድማ፣ ንምሳሌ ኣቦኡ ተኸቲሉ ምኽሪ ደለየ። ፈለማ “ንዓበይቲ ሰባት፣ ንኣቦኡ ሰሎሞን ብህይወቱ ዘገልገሉ፣ ኣማኸሮም” (12:6)። ንሳቶም ግብሪ ከቕንስ ምኸርዎ። ድሕሪኡ ድማ “ምስኡ ዝዓበዩ መንእሰያት ኣማኸሮም” (12:8)። ንሳቶም ድማ ግብሪ ከውሲኽ ምኸርዎ። ንሱ ግብሪ ከውሲኽ ወሰነ፣ እዚ ውሳነ ድማ ንሞት ቀንዲ ሰብ ግብሪን ንምምቕቓል መንግስቲን ኣምጽአ (12:18-19)።
ካብ ዘይጥበበኛ ምርጫ ሮብዓም እንታይ ክንመሃር ንኽእል? እዚ ብቐሊሉ ምኽሪ ዓበይቲ መማኸርቲ ካብ ናይ ንኣሽቱ ምምራጽ ድዩ? ኣይፋልን። ምስቲ ካብ ተመክሮ ዝተማህረ ነገር ዝተሓሓዝ እዩ። ሰሎሞንን መማኸርቱን ንእስራኤል ናብቲ ጎረባብቲ ሃገራት ዘደንቖ ደረጃ ኣዕብይዋ ነበሩ። ንምኽሪ ዓበይቲ ዝድግፍ እንታይ ነበረ? ተኸታታሊ ጥበበኛ ምርጫታት። ድሕሪ ምኽሪ ንኣሽቱ ሰባት እንታይ ነበረ? ብዝበለጸ ሓደ ስብስብ ጽንሰ-ሓሳባት፤ ብዝኸፍአ ድማ፣ ንስልጣን ዝነበረ ጥሜት።
ምኽሪ እትደልየሉ ቦታ ተጠንቀቕ። ብዛዕባ መርዓ ወይ ብዛዕባ ምዕባይ ቈልዑ ምኽሪ እንተደሊኻ፣ ንሓጐስ ዝመልኦም ክርስትያን ስድራቤታት ሕተት። ብዛዕባ ምርጫ ስራሕ ምኽሪ እንተደሊኻ፣ ካብቶም ህይወቶም ጽቡቕ ሚዛን ስራሕ፣ ስድራቤት፣ን ኣገልግሎት ዘለዎም ክርስትያናት ምኽሪ ድለ። ብዛዕባ ሓቂ ኣምላኽ ምዝራብ፣ ምጽሓፍ፣ን ምምስራት ኣደንቕቲ መርበባት ሓበሬታ ካብ ብእኡ ምንባር ኣዝዩ ቀሊል እዩ። ንተመክሮ ኣይተሕስሮ።
1 ነገስት 13 – ንመንፈሳውነት ኣይተበዝሖ
መንግስቲ ምስ ተመቕለ፣ ሮብዓም ንጉስ ናይ ክልተ ደቡባዊ ነገዳት ኮይኑ ጸንሐ፣ ብቑዕን ቅኑዕን ዝነበረ የሮብዓም ድማ ንጉስ ናይ ዓሰርተ ሰሜናዊ ነገዳት ኮነ። ክልቲኦም ነገስታት ጣኦት ኣምልኾ ኣስፋሕፍሑ፣ ንእግዚኣብሔር ድማ ኣጕህይዎ። የሮብዓም ክስሕት ምስ ጀመረ፣ እግዚኣብሔር ንሓደ “ሰብ ኣምላኽ” ካብ ደቡባዊ መንግስቲ ንኽወቕዖ ጸውዖ። እዚ ሰብ ኣምላኽ ብትብዓት ከምኡ ገበረ፣ ድሕሪኡ ድማ፣ እግዚኣብሔር ከም ዝኣዘዞ፣ ብኻልእ መገዲ ተመልሰ፣ ብዘይ ምብላዕን ምስታይን። ሓደ “ኣረጊት ነብዪ” ካብ ሰሜናዊ መንግስቲ ዝተገብረ ነገር ሰሚዑ፣ ንሰብ ኣምላኽ ተኸቲሉ ንኽምለስ ሓተቶ። እቲ ኣረጊት ሰብ መንፈሳዊ ብቕዓቱ ገለጸ፡ “ኣነ እውን ከምኡ ነብዪ እየ።” ድሕሪኡ ድማ ሓሰወ፡ “ሓደ መልኣኽ ከምዚ ኢሉኒ ... ‘ምስኡ ናብ ቤቱ ምለሶ እሞ እንጌራ ይብላዕ ማይ ድማ ይስተ’” (13:18)። እቲ ሰብ ኣምላኽ ምስቲ ኣረጊት ነብዪ ተመልሰ፣ ንእግዚኣብሔር ድማ ኣይተኣዘዘን። ድሕሪ ሒደት ሰዓታት፣ ጉዕዞኡ ክቕጽል ከሎ፣ ብኣንበሳ ተቐትለ (13:24)።
እቲ ሰብ ኣምላኽ ንኣረጊት ነብዪ ስለ ዝሰምዐ ስለምንታይ ተቐጽዐ? ካብዚ ሓዘን ዝመልኦ ፍጻሜ እንታይ ክንመሃር ንኽእል? ሓደ ልምዲ ዘለዎ ኣረጊት ነብዪ ንንእሽቶ ነብዪ ንኽሕሱ እንታይ ክድርኾ ይኽእል? ንሰሜናዊ መንግስቲ ከም ኣገልግሎታዊ ቦታኡ ጌሩ ይርእዮ ነይሩ ድዩ? ሓደ ደቡባዊ ነብዪ ብዘይ ምምኽሩ ስለ ዝተጠቕመ ሓሚምዎ ድዩ? ቅንኢ ድዩ ነይሩ? እቲ ኣረጊት ነብዪ ብሓድሽ ወለዶ እግዚኣብሔራዊ ሰባት ከም ዝተተክአ ተሰሚዕዎ ድዩ? ንጹር ዝኾነ ነገር እንተሎ፣ እቲ ሰብ ኣምላኽ ንመንፈሳዊ ኩነታት እቲ ኣረጊት ነብዪ ኣበዝሖ። እዚ ድማ ብቐሊሉ ዝኸውን እዩ።
ነፍሲ ወከፍ ክርስትያናዊ ማሕበረሰብ ሓደ መንፈሳዊ ሰብ ከመይ ክመስል ከም ዘለዎ ዝገልጽ ኣእምሮኣዊ ሞዴል ኣለዎ። ኣብ ገለ፣ መንፈሳዊ መራሕቲ እቶም ሱፍ ዝለብሱ፣ ነዊሕን ብርቱዕን ዝሰብኩ፣ ብዙሕ ዝጓዓዙ፣ን መጽሓፍቲ ዝጽሕፉ እዮም። ኣብ ካልኦት፣ መንፈሳዊ ሰባት እቶም ዘይስሕቁ፣ ስፖርት ዘይፈትዉ፣ን ቲቪ ዘይርእዩ እዮም። ምናልባት መንፈሳዊ ሰባት እቶም ክዝምሩ ከለዉ ኩሉ ግዜ ዝበኽዩ፣ ወይ ኣብ ኣኼባታት ጸሎት ናብ ምድሪ ዝወድቁ እዮም። ኣይትስሓት።
ኩላትና ካብቲ ንሕና ዘለናዮ ንላዕሊ “ናብ ኣምላኽ ዝቐረብና” ክንመስል ንኽእል ኢና። ካብ እግዚኣብሔራዊ ሰብኡትን ኣንስትን ምኽሪ ምድላይ ብብርቱዕ እንምክር እኳ እንተኾና፣ ሓደ “ኣረጊት ነብዪ” ንዓኻ ከይውስን ኣይትፍቀደሉ። ኩሉ ምኽሪን ካልእ መርትዖን ናብ እግዚኣብሔር ኣቕርብ፣ ንሱ ድማ ክመርሓካ ሕተቶ (መዝሙር 73:23-24)። ኣይትረስዕ፣ እቲ ኣንበሳ ንንእሽቶ ነብዪ እምበር ንዓቢ ነብዪ ኣይቐተለን። እግዚኣብሔር ንውሳነታትካ ተሓታቲ ይገብረካ።
1 ነገስት 14 – ኣገደስቲ ሓውነታት ኣይትሓብእ
ንጉስ የሮብዓም ንትንቢት፣ ንግሩም ምሕዋይ ኢዱ (13:4-6)፣ ንኹነታት ሞት እቲ ሰብ ኣምላኽ ኣይተገደሰሉን –ንሱ ድማ ንብልሹግ ባህሪኡ ቀጸለ። ግናኸ፣ ከምቲ ኣብ ሰባት ልሙድ ዝኾነ፣ ሓደ ጸገም ብዛዕባ ኣምላኽ እንደገና ከም ዝሓስብ ገበሮ።
ንእሽቶ ወዱ ኣብያ ብብርቱዕ ሓመመ። ክሓዊ ድዩ? የሮብዓም ምስ ኣህያ፣ እቲ ቀደም ንሱ ንጉስ ከም ዝኸውን ዝተነበየ ነብዪ (11:28-31)፣ ክራኸብ ወሰነ። ግናኸ ባዕሉ ኣብ ክንዲ ዝኸይድ፣ ንሰበይቱ ለኣኻ። ብተወሳኺ ድማ፣ “ከይትፍለጢ ርእስኺ ለውጢ” (14:1) በላ። የሮብዓም ኣነባብራኡ ንኣምላኽ ከም ዘጕሂ ይፈልጥ ነበረ። ምስ ስሙ ዝተሓሓዝ ሓበሬታ ምሕታት “ጽቡቕ ዜና” ናይ ምርካብ ዕድል ከም ዝቕንስ ሓሰበ። ግናኸ ስትራተጂኡ ኣይሰርሐን። እግዚኣብሔር ንነብዪ ብዛዕባ እቲ ዝተለወጠ ተጓዓዛይ ነገሮ፣ እቲ ወዲ ድማ ሞተ።
ሓደ ሓደ ግዜ ንዝመረጽናዮ ተግባር ንምጽዳቕ ምኽሪ ንደሊ ኢና። ምኽሪ ናብ ኣንፈትና ንምምራሕ ዝተመርጸ ሓበሬታ ንህብ ኢና። ግዜ ኣምላኽ ኣይተባኽን! ምኽሪ ዝኾነ ዋጋ ንኽህልዎ፣ ኩሉ ኣገዳሲ ሓውነታት ክንህብ ኣለና። እግዚኣብሔር ንእግዚኣብሔር ምምራሕ ብሓቂ ዝደልዩ ጥራይ እዩ ዝመርሕ (መዝሙር 143:10)። “ፍቓድ ኣምላኽ ክንገብር ምምራጽ” ቅድሚ ምፍላጥና፣ ንመለኮታዊ ምግላጽ ቅድመ-ኩነት እዩ (ዮሃንስ 7:17)። ንሰባት ብቐሊሉ ክንጥብርን ንርእስና መንፈሳውያን ክንመስልን ንኽእል ኢና። ግናኸ ስለምንታይ ክንጽዕር? ዕላማ ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት ንሰባት ምድናቕ ዘይኮነስ ንኣምላኽ ምሕጓስ እዩ (1 ተሰሎንቄ 4:1)።
መደምደምታ
ካብ ልምዲ ዘለዎም፣ እግዚኣብሔራዊ ሰብኡትን ኣንስትን ምኽሪ ምድላይ ጽቡቕ እዩ። ንጥቕምና ብኣምላኽ ዝተዋህበ ምንጪ እዩ። ጽቡቕ ምኽሪ ንዝሓሰብናዮ ተግባራት ሳዕቤናት ክንሓስበሉ ይሕግዘና። ጽቡቕ ምኽሪ ገና ዘይሓሰብናዮ ኣገዳሲ ሓበሬታ ከቕርብ ይኽእል እዩ። ጽቡቕ ምኽሪ ብርሃን ቅዱሳት ጽሑፋት ኣብ ዘለዉ ኣማራጺታት የንጸባርቕ። ጽቡቕ ምኽሪ ረኸብ፣ ግናኸ ንውሳነ ምውሳድካ ንኻልኦት ኣይተወክል። ነፍሲ ወከፍና ብዛዕባ ህይወትና ንእግዚኣብሔር ጸብጻብ ክንህብ ኢና። ድሕሪ ካልኦት ክንሕባእ ኣይንኽእልን ኢና፣ ንሳቶም ክሳዕ ክንደይ ጥበበኛታትን መንፈሳውያንን እንተመሰሉ እውን። ናይ ንጉስ ሰሎሞን ናይ 3000 ዓመት ዝዕድመኡ ምሳሌ ገና ይቕጽል ኣሎ፡ “ምኽሪ ስማዕ፣ ምምሃር ድማ ተቐበል፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ጥበበኛ ክትከውን ኢኻ” (ምሳሌ 19:20)።
