ብምሉእ ምኽንያት ክርስቶስ ብምስጋና ምምላእ

ምስጋና ምሃብ

ብምስጋና ምምላእ። — ቈሎሴ 2:7 NKJV

ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ሳልሳይ ሚስዮናዊ ጉዕዞኡ ኣብ እተፈልጠት ወደብ ከተማ ኤፌሶን ንሰለስተ ዓመታት ዝኸውን፡ ምናልባት ድማ ኣብ ዓመታት 56–58 ድ.ክ. ሰሪሑ። ንሰለስተ ወርሒ ኣብ ኣባይቲ ምኩራብ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ኣገልጊሉ፡ ግናኸ ብሰንኪ ተቓውሞ፡ ካብኡ ወጺኡ ንሓደስቲ ምእመናን ኣብ ኮለጅ ምምሃር ጀሚሩ (ግብሪ ሃዋርያት 19:9-10)። እዚ ንኽልተ ዓመታት ዝኸውን ቀጺሉ፡ ምናልባት ድማ ሰባት ድሕሪ ቀትሪ ዕረፍቲ ኣብ ዝወስዱሉ ሰዓታት። ስብከት ከምኡ’ውን ብተኣምራት ይስነ ነይሩ፡ ኣምላኽ ድማ ብኢድ ጳውሎስ ይገብሮ ነይሩ (ቁ.11)። በዚ ድማ፡ እዚ ኣገልግሎት እዚ ንብምሉኡ ከባቢ እቲ ሮማዊ ኣውራጃ ኤስያ − ኣብ ሕጂ ዘላ ቱርኪ − ኣይሁድን ግሪኻውያንን ሓዊሱ ጽልዋ ገይሩ (ቁ.10)።

ኤጳፍራስ ካብቶም ብጸጋ ኣምላኽ እተንከፉ ነይሩ፡ ንሱ ድማ ሓደ ካብቶም መሓዙት ጳውሎስ ኮይኑ (ቈሎሴ 1:7)። ንወንጌል ናብ ቈሎሴ ኣምጺኡ፡ ምናልባት ድማ ምስ ካልኦት ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ። ካብቶም ኣብ ቈሎሴ ዝነበሩ ሓደስቲ ምእመናን፡ ሓደ ነጋዳይ ፊሌሞን፡ ሰበይቱ ኣፍያ፡ ወዱ ድማ ኣርኪጶስ ነበሩ። ድሕሪ ሒደት ዓመታት፡ ባርያ ፊሌሞን፡ ኦኔሲሞስ፡ ንጳውሎስ ኣብ ሮሜ ኣብ ዝበጽሖ እዋን ድሕሪ ምድሓኑ ምስቶም ምእመናን ተጸንቢሩ (ምስጢር ጳውሎስ ናብ ፊሌሞን ርአ)። እቲ ሃዋርያ ገና ኣብ ቈሎሴ ኣይነበረን፡ ግናኸ ካብ ቀዳማይ ቤት ማእሰርቲ ሮሜ ምስ ተፈትሐ ናብኡ ከይዱ ክኸውን ይኽእል እዩ (ፊሌሞን 1:22)። ጳውሎስ ገና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሮሜ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ኤጳፍራስ ካብ ቈሎሴ ንምብጻሑን ንጭንቀታቱ ንምምስሳልን፡ ንምእመናን ድማ ብትግሃት ይጽሊ ነይሩ (ቈሎሴ 4:12)። እንታይ ዝበለ ኣብነት ናይ ሓውነት ፍቕሪ!

ጳውሎስ ነዘን ጭንቀታት ተኻፊሉወን። ብዕምቆት ተጨኒቑ፡ ንጉባኤ ጽሒፉ፡ ንሱ ንኣታቶም ብጸሎት ይጽዕርን ይዋጋእን ከም ዝነበረ፡ ጐይታ ድማ ኣብኡ ይዓዪ ከም ዝነበረ (ቈሎሴ 1:29)። እቲ ሃዋርያ ንምእመናን ኣብ ላኦዲቅያ (ቈሎሴ 2:1) ከምኡ’ውን ኣብ ሂያራጶሊስ (ቈሎሴ 4:13) ይዋጋእ ከም ዝነበረ ጽሒፉ፡ እዘን ከተማታት ድማ ካብ ቈሎሴ ብዙሕ ርሑቕ ኣይነበራን።

ብሕቡእ መጥቃዕቲ ጸላኢ ተጸልዮም ነይሮም፡ ንኣታቶም ድማ ኣብ ክርስቶስ ዘለዎም እምነት ንምዝራፍ ይፍትን ነይሩ። ጸላኢ ንኣይሁዳዊ ሕጋውነት፡ ግሪኻዊ ፍልስፍናን ግምታትን፡ ምስ ምብራቓዊ ምስጢራዊነት ሓዊሱ፡ ኣብቶም ምእመናን ዕግርግር ንምፍጣር ከም ዝተጠቕመሉ ይርአ። ብሓደ ምትእስሳር ናይ ሕግታት ምግቢን ስጋዊ ምሕራምን ተጸልዮም ነይሮም፡ ከመይሲ ንስጋ ካብ መንፈስ ንላዕሊ ዝተሓተን ብባህሪኡ ክፉእን ገይሮም ይርእይዎ ነይሮም። ገሊኦም ድማ ብጥንቆላ ተጸልዮም ነይሮም (ቈሎሴ 2፡ ናብ መወዳእታኡ ርአ)።

ብኣንጻሩ፡ ጳውሎስ ብመንፈስ ኣምላኽ ተመሪሑ፡ ንፍሉይነት፡ ልዕልናን ምሉእ ምኽንያት ክርስቶስ − ኣምላኽን ሰብን ኣብ ሓደ ሰብ − ንምቕራብ ተመሪሑ። ንሱ ፈጣሪ፡ መድሓኒ፡ ርእሲ ቤተ ክርስቲያን እዩ፡ ኣብዘን ዓቕምታት ድማ ይዓዪ። ብተወሳኺ፡ ጳውሎስ ንኣብነቶም ንኣቶም፡ ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘሎ ኣጸጋሚ ኩነታት እውን እንተኾነ፡ ብሓቂ መምህር ነይሩ። ኣብ ሮማዊ ቤት ማእሰርቱ ኣብ ዝነበረሉ ኣጸጋሚ ኩነታት እውን እንተኾነ፡ የመስግንን ምስጋና የቕርብን ነይሩ። ከምኡ’ውን፡ መጥቃዕቲ ሰይጣን ኣብቶም ሓደስቲ ምእመናን ንጳውሎስ ኣጨኒቕዎ። ግናኸ ኣይተማረረን፡ የመስግን ነይሩ። «ንኣምላኽ ኣቦ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ብዛዕባ እምነትኩም ኣብ ክርስቶስ የሱስን ብዛዕባ እታ ንዅሎም ቅዱሳን ዘላትኩም ፍቕርን ስለ ዝሰማዕና፡ ንኣኻትኩም ክንጽሊ ኸሎና፡ ኩሉ ሳዕ ነመስግኖ ኢና» (ቈሎሴ 1:3-4 ESV)። ጸሎት ጳውሎስ ንኣታቶም (ቈሎሴ 1:9-11) ንዝበለጸ መጽናዕቲ ዝኸውን ርእሲ እዩ፡ ግናኸ ሕጂ ኣብ ምስጋና ጳውሎስን ንምእመናን ምስጋና ምምሃሩን ነተኩር። እንታይ ዝበለ ኣብነት!

ንኣቦ ምስጋና ምሃብ

ንኣቦ፡ ንኣና ንምውራስ ቅዱሳን ኣብ ብርሃን ብቑዓት ዝገበረና፡ ምስጋና ንሃቦ። — ቈሎሴ 1:12 NKJV

እዚ ሓረግ እዚ ጸሎት ጳውሎስ ንምእመናን ኣብ ቈሎሴን ከባቢኡን ደምዲሙ። ንሱ ንኣምላኽ ኣቦ ዝዛረበሉ ፍሉይ ኣገባብ ነይሩዎ፡ ምስቲ ዮሃንስ ብዛዕባ እቲ ብወዱ፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ምስ ኣምላኽናን ኣቦናን ዘሎና ጥቡቕ ርክብ ዝጸሓፎ ኣዝዩ ዝቐረበ። ጳውሎስ ብዛዕባ ልዕልና ክርስቶስን እቲ ዝተመስገነ ጐይታ የሱስ ንኡ ዝሃቦ ኣገልግሎትን፡ እዚ ድማ ብጸላኢ ይጥቃዕ ከም ዝነበረ፡ ምጽሓፍ ቀጺሉ።

እዚ ንሃዋርያ፡ ምስ ኤጳፍራስ ሓዊሱ፡ ንሓደስቲ ምእመናን ብትግሃት ንምጽላይ መሪሕዎ። «ንኣኻትኩምን ንኣቶም ኣብ ላኦዲቅያን፡ ንብዙሓት ድማ ገጸይ ብስጋ ዘይረኣዩ፡ ክንደይ ዓቢይ ቃልሲ ከም ዘሎኒ ክትፈልጡ እፈቱ እየ» (ቈሎሴ 2:1)። ዕላማ ጸሎቱ ድማ ከምዚ ገይሩ ገሊጽዎ፡ «ምእንቲ ልቦም ክተባብዕ፡ ብፍቕሪ ሓቢሮም ክጸንዑ፡ ናብ ኩሉ ሃብቲ ምሉእ ምትእምማን ምስትውዓል፡ ናብ ምሉእ ፍልጠት ምስጢር ኣምላኽ፡ ኣብኡ ድማ ኩሉ ሃብቲ ጥበብን ፍልጠትን ተሓቢኡ ኣሎ» (ቈሎሴ 2:2-3 jnd)። ክንደይ ዘደንቕ፡ ኣምላኽናን ኣቦናን ምስ ኩሎም ሓቀኛታት ምእመናን ምስጢራት ትምኒት ልቡ ብዛዕባ ወዲ ፍቕሩ ይካፈል፡ ኣብኡ ድማ እዘን ሃብታት ተሓቢአን ግናኸ ንኣና ተገሊጸን!

እዚ እዩ ንጸላኢ ንምጥቃዕ ዝድርኾ። ንሱ ካብ ምጥዓም እዘን በረኸታት ንምዕጋት ይፍትን፡ ከመይሲ እንተ ኣፍቂርናየን ንኣምላኽ ኣምልኾ ከም እነቕርብ ይፈልጥ። ስለዚ፡ ኣብዛ ዓለምን ኣብ ግዝኣት ጸላኢን ክሳብ ዘሎና፡ ሰይጣን ነዚ ዓይነት ምጥዓም ንምዕጋት ክደሊ እዩ፡ ምእንቲ ካብ ሓቀኛታት ኣምለኽቲ ንምዕጋት። ኣእምሮናን ልብናን ንምብልሻው ክፍትን እዩ፡ ምእንቲ ፍቕርና ንጐይታ ኣብ ክብሪ ብሓሶት ወይ ብጣኦት ኣምልኾ ክትካእ (ገላትያ 5:20፤ ቈሎሴ 3:5፤ 1 ጴጥሮስ 4:3)።

ንሱ ምስ እስራኤል ብዙሕ ግዜ ከምኡ’ውን ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ተዓዊቱ፡ ግናኸ ጐይታ ኩሉ ሳዕ ተዓወትቲ ነይሮምዎ (1 ዮሃንስ 2:15-17 ኣንብብ)፡ እዞም ድማ ንጽዓራት ጸላኢ ጸኒዖም ተቓዊሞም። እቲ ንኣና ዘሎና ብድሆ፡ ብታክቲካቱ ንምጽልዋው ንገዛእ ርእስና ከይንፈቕድ እዩ። ምስዚ ብዝተኣሳሰረ፡ ኤጳፍራስን ጳውሎስን ስለምንታይ ይጽልዩ ከም ዝነበሩ ንርድእ፡ ከመይሲ ኣቦ ሓቀኛታት ኣምለኽቲ ይደሊ ኣሎ። ጐይታ ንኣብ ዒላ ዝነበረት ሰበይቲ ከም ዝበላ፡ «እታ ሰዓት ትመጽእ ኣላ፡ ሕጂ ድማ እያ፡ ሓቀኛታት ኣምለኽቲ ንኣቦ ብመንፈስን ብሓቅን ኬምልኽዎ እዮም፡ ከመይሲ ኣቦ ከምዚኦም ዝበሉ ኣምለኽቲ ይደሊ ኣሎ» (ዮሃንስ 4:23)።

ብምስጋና ምምላእ

ከምቲ … ንክርስቶስ የሱስ ጐይታ ዝተቐበልኩምዎ፡ ኣብኡ ተመላለሱ፡ ኣብኡ ስርዊኹም እተሃነጽኩም፡ ብእምነት ድማ እተረጋገጽኩም፡ ከምቲ እተመሃርኩምዎ፡ ብምስጋና ድማ ምሉኣት ኩኑ። — ቈሎሴ 2:7

«ምስጢር» ኣምላኽ ህያው ሰብ እዩ (ቈሎሴ 2:2-3)፡ ብኣንጻሩ ምስቲ «ምስጢራዊ ሃይማኖታት» እቶም ሓሰውቲ መምህራን ንሓደስቲ ምእመናን ኣብ ቈሎሴ ዘጨነቕዎም። እቶም ሓደስቲ ክርስትያናት፡ ከምቲ ንሕና ዝተቐበልናዮ፡ ዝዓበየ ህያብ ተቐቢሎም እዮም፡ ከመይሲ «ኣብ [ክርስቶስ] ኩሉ ሃብቲ ጥበብን ፍልጠትን ተሓቢኡ ኣሎ» (ቈሎሴ 2:3 ESV)። ካብ መዓልቲ ጰንጠቆስቴ ክሳብ ምምጻእ ጐይታ፡ ኩሎም ሓቀኛታት ዳግማይ እተወልዱ ምእመናን − ብመንፈስ ቅዱስን ብእምነትን − ቅቡእ ኣምላኽ ተቐቢሎም እዮም። ንሱ በይኑ እዩ ኣምላኽ ክቐብኦ ዝኽእልን ዝቐብኦን፡ ከመይሲ ካልእ ዝበቕዕ ኣይነበረን።

ዮሃንስ መጥምቕ ንጐይታ የሱስ ኣብ ዮርዳኖስ ምስ ኣጥመቖ፡ መንፈስ ቅዱስ ብዝተኸፍተ ሰማያት ኣብኡ ወሪዱ፡ ኣምላኽ ኣቦ ድማ፡ «እዚ እዩ ፍቑር ወደይ፡ ብእኡ ድማ ባህ ይብለኒ» (JND) ወይ «ብእኡ ባህ ዝብለኒ» (ማቴዎስ 3:16-17 esv) በለ። ኣምላኽ ድማ መንፈስ ቅዱስ ኣብኡ ንምጽናሕ ምስ መጸ ቐብኦ (ግብሪ ሃዋርያት 10:38፤ ዮሃንስ 1:31-34) − ንመጀመርታ ግዜ ከምዚ ገይሩ እተቐብአ ሰብ።

የሱስ ምስ ተሰቕለ፡ ምስ ሞተን ምስ ተቐብረን፡ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ካብ ምዉታት ተንስአ። ድሕሪ 40 መዓልታት ድማ ናብ ሰማያት ዓረገ (ሉቃስ 24:51፤ ግብሪ ሃዋርያት 1:9)፡ ብኣታቶም ድማ ሓለፈ (እብራውያን 4:14)፡ ናብ ዝለዓለ ቦታ ድማ በጽሐ (ኤፌሶን 1:20-22, 4:10)። ንጐይታ የሱስ ዓቢ ዓወት፡ እቲ ሰብ ኣብ ሰማይ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝተላዕለ! ብኣንጻሩ ድማ ሉሲፈር – ሰይጣን – ንገዛእ ርእሱ ንምልዓል ዝፈተነ እዩ (ኢሳይያስ 14:12-14፤ ህዝቅኤል 28:13-19)።

ኣብ ሰማይ የሱስ ንኻልኣይ ግዜ ተቐብአ። ኣምላኽ ድማ ጐይታን ክርስቶስን ገበሮ (ግብሪ ሃዋርያት 2:33-36)። ሓደ ሰብ ናብ ሰማያት ኣይኣተወን ነይሩ፡ ግናኸ ሕጂ እዚ ኮይኑ፡ ኣምላኽ ድማ ረኺቡ። ከም ቅቡኡ፡ ኣምላኽ ድማ ኣብ ኩሉ ነገራት ጐይታ ገበሮ። ቅድሚ ሕጂ፡ ኣምላኽ ብክርስቶስን ብስርሑን ኣብ ምድሪ ረኺቡ ነይሩ፡ ሕጂ ድማ ከም «ሰብኡ» ኣብ የማናዊ ኢዱ ክህልዎ ረኺቡ።1

እቲ ግሪኻዊ ቃል «ክርስቶስ» ምስቲ እብራይስጣዊ ቃል «መሲሕ» ሓደ እዩ። ክልቲኦም «ቅቡእ» ማለት እዮም፡ ንሱ ድማ «ፍሉይ ሰብ» ኣምላኽ ምዃኑ የርእዩ። ኣምላኽ ኣብ ምድሪ2 ምስኡ ምሉእ ብምሉእ ክረክብ ዝኽእል ሰብ ኣይረኸበን ነይሩ (መዝሙር 1 ኣስተውዕል)፡ ግናኸ ሕጂ ረኺቡ! ብሓጎሱ ኣምላኽ ኣብ ሰማይ ተቐቢልዎ ቐብኦ። ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስቴ እዩ ኣምላኽ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ሰማይ፡ ካብ መሓዙቱ ንላዕሊ ቐብኦ (እብራውያን 1:9)።

እዚ ቅብኣት እዚ ናብዛ ምድሪ፡ ናብቶም ምእመናን − «መሓዙቱ» − ወሪዱ፡ ከመይሲ መንፈስ ቅዱስ ኣብኦም ወሪዱ (ግብሪ ሃዋርያት 2:1-3)። ንሱ ኣብቶም ምስቲ ዝተመስገነ ክርስቶስ ዝተኣሳሰሩ ምእመናን መጺኡ፡ ኣብኦም ድማ ዕረፍቲ ረኺቡ፡ ከምቲ ኣብ ጐይታ የሱስ ድሕሪ ጥምቀቱ ዝኾነ። እቲ «ንክርስቶስ የሱስ ጐይታ ተቐበልኩም» (ቈሎሴ 2:6) ዝብል ቃል፡ ኣምላኽ ንቅቡኡ ምስና ንካፈል ማለት እዩ፡ ከመይሲ ንኡ ምስ ተቐበልናዮ ንሕና’ውን ተቐቢእና (2 ቈረንቶስ 1:21)። የሱስ እቲ ቅቡእ ኣምላኽ-ሰብ እዩ − ብሩኽን ዘይፍለጥን ምስጢር፡ የሆዋ-የሱስ – ንኡ ድማ ተቐቢልናዮ። እንታይ ዝበለ ህያብ! ሃብቲ ኣምላኽ ሕጂ ድማ ሃብትና እዩ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን፡ ንኣና ብምስጋና ንምምላእ ዝኸኣለና፡ ሕጂን ንዘለኣለምን!

እቲ ሕጂ ዝተጠቕሰ ቅብኣት ካብ ምግዛእ ንየሱስ ከም ጐይታ ክፈላለ ኣይከኣልን። እቲ ሃዋርያ ጽሒፉ፡ ንክርስቶስ የሱስ «ጐይታ» ተቐቢልናዮ − ብእምነት ካብ ወገንናን ብስራሕ መንፈስ ቅዱስን። በዚ ድማ ንየሱስ ከም «ጐይታ» ንእመን፡ ንሱ ድማ ኩሉ ስልጣን ኣለዎ፡ ከምቲ ጴጥሮስ ኣብ መልእኽቱ ኣብ ጰንጠቆስቴ ዝገለጾ (ግብሪ ሃዋርያት 2:36)። ቀልጢፉ ድማ ኩሉ ፍጥረት ኣብ ቅድሚኡ ክሰግድ እዩ (ፊልጲ 2:10)።

ጸላኢ ንኣና ካብ ምቕራብ ክብሪ ንጐይታ የሱስ ንምዕጋት ይፍትን፡ ንሱ ድማ ብሓቂ ንብምሉኡ ፍጥረት ዝውንን እዩ። ይኹን እምበር፡ ንሕና ሕጂ እውን እንተኾነ ንኡ ንምኽባር ፍሉይ መሰል ኣሎና፡ ብምስጋና ምሉኣት ኮይና፡ ከመይሲ ብእምነትን ብመንፈስ ቅዱስን ተቐቢልናዮ። ቀልጢፉ ድማ ነዘን ሕጂ እንእመን መሰላት ብግልጺ ክጥቀመለን እዩ፡ ንሱ ጐይታ ኩሉን ኩሉ ዘሎናን ምዃኑ ብምርዳእ። ንኡ ከም ጐይታ እንተ ዘይኣሚትናዮን ኣብ ኩሉ ዝርዝራት ህይወትና እቲ ቦታ እንተ ዘይሃብናዮን፡ ሽዑ ንሱ ጐይታ ኣይኮነን።

ኣብ ውድቀት (ዘፍጥረት 3)፡ ሰይጣን መሰላት ኣምላኽ ብሓይሊ ወሲዱ፡ ካብ ሽዑ ንነጀው ድማ ንገዛእ ርእሱ ኩሉ ክብሪ ንምውሳድ ይቀናእ። ይኹን እምበር፡ ኩሉ መሰላት ናይ ሰይጣን ዘይኮነስ ናይ ጐይታ የሱስ እዩ፡ ከመይሲ ንሱ ፈጣሪን መድሓኒን እዩ። ብምድሓን ድማ ኩሉ እቲ ከም ፈጣሪ ዝነበሮ መሰላት ረኺቡ። በዚ ድማ ኩሉ ይውንን፡ ከመይሲ ኩሉ ነገራት ፈጢሩ፡ ከም መድሓኒ ድማ ኩሉን ኩሉ ሰብን ገዚኡ (እብራውያን 1:2-3) – እቶም ንመሰላቱ ዝነጽጉን ንዘለኣለም ኣብ ቀላይ ሓዊ ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ኣምላኽ ዝኾኑን እውን እንተኾነ (2 ጴጥሮስ 2:1፤ ራእይ 20:15)።

ከም ምእመናን ንሕና ኣብ ክልቲኡ ርክባት ንኡ ነኽብሮ፡ ከም ፍጥራቱናን ከም ድሑናትናን (ራእይ 4–5 ርአ)። እቲ ንምእመናን ዘሎ ብድሆ፡ ኣብ ኩሉ መገዲን ኩነታትን ሕጂን ኣብዚን ንኡ ንቡር ቦታኡ ምሃብ እዩ፡ ከመይሲ ንሱ ጐይታ እዩ፡ ንሕና ድማ ብምስጋና ምሉኣት ኮይና ንኡ ከነኽብሮ ኣሎና።

ጳውሎስ ትምህርቱ ኣብ ቈሎሴ ብምቕጻል፡ «ኣብኡ ተመላለሱ» (ቈሎሴ 2:6) ኢሉና። እዚ ድማ ምስኡ ምሕብሓብን ምግዛእን ማለት እዩ፡ ከምቲ ሄኖክን ኖህን ቅድሚ ማይ ኣይሂ ዝገበሩዎ፡ ኣብኡ ዝምርኮስ ምምልላስ። ሎሚ ንሕና እዚ ክንገብር ንኽእል ኢና፡ ብእኡ ዝሰረተና ብዝኾነ መጠን፡ ከምቲ ሓንቲ ኦም ንምጽናዕ ስርሓ ዝበለጸ እናኣዕሚቓ ዝኸይድ፡ ከም ክፋል ናይ ዝቕጽል መስርሕ (መዝሙር 1:3፤ ኤርምያስ 17:7-8)። ብተመሳሳሊ፡ ኣብኡ ምህናጽን ምዕባይን ዝብል መስርሕ ይካየድ ኣሎ።

ቤተ ክርስቲያን ከም ስጋ፡ ነዚ ዝቕጽል መስርሕ ምህናጽ የድልያ (ኤፌሶን 4:12,16)፡ ከምኡ’ውን ቤተ ክርስቲያን ከም ቤት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣውድ እኳ እንተኾነ (ቈሎሴ 2:20)። ነፍሲ ወከፍ ምእመን’ውን ክህነጽ የድልዮ (ይሁዳ 1:20)። እዚ ምህናጽ እዚ ጽኑዕ መሰረት ከምኡ’ውን ኣብ ልብናን ነፍስናን ዝካየድ መስርሕ ይሓትት። ኩሉ ሳዕ ኣብ ኣውድ ኩባንያ ኣምላኽ እዩ − ሓቀኛ ቤተ ክርስቲያን፡ ኩሎም ሓቀኛታት ምእመናን − ብስራሕ መንፈስ ቅዱስን ብዝኾነ መጠን ኣብ ጐይታ እንምርኮስን ንገዛእ ርእስና ንኡ እንህብን።

ሕጂ ጳውሎስ ስለምንታይ ይጽሊ ከም ዝነበረ ንርድእ፡ ከመይሲ ጸላኢ ብልህ፡ ሓያልን ብምሉኡ ንምስጋናና ዝጻረርን እዩ። ይኹን እምበር፡ ትምህርቲ ጳውሎስ እንተ ተኸቲልና፡ እዚ ንምግባር ክንጸንዕ ኢና፡ «ብእምነት እተረጋገጽኩም» (ቈሎሴ 2:7 jnd)። ኣምላኽ ከም ሮቦታት ኣይገበረናን፡ እቲ ዝተጻሕፈሎም ጥራይ ዝገብሩ። ንሕና ፍጥራቱ ኢና፡ እተቐበሎም ደቁ (ኤፌሶን 1:5)፡ ብኣታቶም ድማ ባህ ይብሎን ምሕብሓብ ይደልን። ኣብዚ እዩ ግላዊ እምነት ዝኣቱ፡ ከመይሲ ትምኒት ኣምላኽ ብዛዕባ እዘን ነገራት ክንጽዕርን ብግላዊ እምነት ክንሰርሓን እዩ። እዚ ድማ ኣብኡ ብምምርኳስ፡ ምስኡ ብምሕብሓብ፡ ንኽብሩ ድማ ይካየድ። እዚ ግላዊ፡ ውልቃዊ እምነት እዩ፡ ምስቲ ንእምነት ዝተዋህበ ዝተገልጸ ሓቂ ዝተኣሳሰረ (ይሁዳ 1:3)። ክልቲኡ ሓቢሩ ይኸይድ፡ ሓቂ ከም «እምነት» ንኣና ዝተዋህበ፡ ከምኡ’ውን እምነትና ንሓቂ ኣምላኽ እትቕበልን እትሰርሓን። ሽዑ ብምስጋና ክንመልእ ንኽእል ኢና!

ኣብ መወዳእታ፡ ጳውሎስ ብዛዕባ ጽንዓት እምነት ኣብ ክርስቶስ (ቈሎሴ 2:5) ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኣብ እምነት ምጽናዕ ወይ ምጽዳቕ «ከምቲ እተመሃርኩምዎ» (ቁ.7) ጽሒፉ። እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ከመይሲ ብዙሓት ሰባት እምነት ዘለዎም ይመስሉ፡ ግናኸ ብዘይካ ብትምህርቲ ቃል ኣምላኽ ኣይኮነን። ቅኑዕ ትምህርቲ ምስጋናን ምስጋናን የፍሪ፡ ግናኸ ንጹህ ኦርቶዶክስነት ንልቢ ኣምላኽ ኣየረክብን። ምስጋናና እቲ ትምህርቲ ጽልዋ ከም ዝገበረ የርኢ፡ ኣምላኽ ድማ ምላሽ ይቕበል። እዚ ምንጪ ምስጋና ናብ ኣምላኽ ዝምለስ ፈልፋሊ እዩ። እዚ ንኣና ንኣብ ዒላ ዝነበረት ሰበይቲ ጐይታ ዝበላ የዘኻኽረና፡ «እታ ሰዓት ትመጽእ ኣላ፡ ሕጂ ድማ እያ፡ ሓቀኛታት ኣምለኽቲ ንኣቦ ብመንፈስን ብሓቅን ኬምልኽዎ እዮም» (ዮሃንስ 4:23)። ኣምላኽ ፍቕሩ ብመንፈስ ኣብ ልብና ኣፍሲስዎ ኣሎ (ሮሜ 5:5)፡ ንሕና ድማ ብምስጋና ምሉኣት ኮይና፡ ናብ ምንጪ ዝምለስ ፈልፋሊ ኮይና ክንምልስ ንኽእል ኢና። ጸላኢ ስለምንታይ እዚ ንምዕጋት ከም ዝፍትን ንርኢ፡ ግናኸ ሓቀኛታት ተዓወትቲ እንተኾይና፡ መንፈስ ቅዱስ ብምስጋና ንምቕጻል ክሕግዘና እዩ።

ንኣምላኽ ኣቦ ምስጋና ምሃብ

ዝኾነ ትገብርዎ ብቓል ወይ ብግብሪ፡ ኩሉ ብስም ጐይታ የሱስ ግበሩ፡ ብእኡ ድማ ንኣምላኽ ኣቦ ምስጋና ሃቡ። — ቈሎሴ 3:17 NKJV

ምጥዓም እቲ ምስ ዝተመስገነ ጐይታና ዘሎና ርክብ፡ ንትምህርቲ ጳውሎስ ንምትግባር ቁልፊ እዩ (ቈሎሴ 3:1-17)። ቅድሚ ሕጂ ሓቂ ብጽቡቕ ምምሃር ምስጋና ከም ዘፍሪ ርኢና። ብተመሳሳሊ፡ እዚ ክፋል ቈሎሴ ብዙሓት ግብራዊ ትምህርታት ኣለዎ፡ እዚ ድማ ሓቀኛ ለውጢ ንምእመናን የርኢ። ኩሎም ብዛዕባ ምስጋና ዝገልጹ ቃላት − ግሲ «ምስጋና ምሃብ» (ግሪኽኛ፡ eucharistéo) ምስቲ ዝተኣሳሰረ ስም «ምስጋና» (ግሪኽኛ፡ eucharist) − ኣብ መልእኽታት ጳውሎስ 36 ግዜ ይርከቡ፡ ካብዚኦም ድማ ሽዱሽተ ኣብ ቈሎሴ ኣለዉ። ኣብ ዝተረፈ ሓድሽ ኪዳን ድማ 17 ዝበዝሑ ኣለዉ። ብምስጋና ምምላእ ዝከኣል እዩ፡ እንተደኣ «ንርእሲ ጸኒዕና እንሕዝ እንተኾይና፡ ካብኡ ድማ ብምሉኡ ስጋ፡ ብመሓውሩን መላግቦታቱን ተመጊቡን ተኣሳሲሩን፡ ብዕቤት ኣምላኽ ይዓቢ» (ቈሎሴ 2:19 ESV)።

ብግልጺ ኩሉ ሃብትና ኣብ ክርስቶስ እዩ፡ ግናኸ ጸላኢ ንምእመናን ብምስጢራዊ ቓል (ቁ.4)፡ ብፍልስፍናን ብሓሶት ምትላልን (ቁ.8)፡ ብስርዓትን ሕጋውነትን (ቁ.16)፡ ወይ ብምስጢራዊነትን ዝተኣሳሰሩ ነገራትን (ቁ.18) ንምብታን ይጽዕር። እንተ ፈቒድናሉ፡ እቲ ውጽኢት ድማ ንርእሲ፡ ንሱ ድማ የፍቅር፡ ይምግብ፡ ይመሓድር፡ ይምህር፡ ይመራሕን ይከላኸልን፡ ከይንሕዝ እዩ። ኣብ ክንዲ ኩሉ ካብ ክርስቶስ ምውሳድ (ቁ.17)፡ ጸላኢ ንምእመናን ኣብ ገዛእ ርእሶም ክምርኮሱን (ቁ.18) ንስጋ ክረኽቡን (ቁ.23) ይደሊ።

ይኹን እምበር፡ ክርስቶስ ኣብና ኣሎ፡ ተስፋ ክብሪ (ቈሎሴ 1:27)፡ ምስጢር ኣምላኽ (ቈሎሴ 2:2)፡ ንሱ ድማ ምስጢር3 ክርስቶስ እዩ (ቈሎሴ 4:3)። ኣብኡ ኩሉ ሃብቲ ጥበብን ፍልጠትን ኣምላኽ ተሓቢኡ ኣሎ (ቈሎሴ 2:2-3)። ብዝበለጸ ኣብዘን ሃብታት ክንሕጎስን ኣብ ዕለታዊ ህይወትና ክንነብረንን እንተደኣ ኾይና፡ ብዝበለጸ ብምስጋና ክንመልእ ኢና።

ኣብ መወዳእታ እዛ መልእኽቲ፡ እቲ ሃዋርያ ንምእመናን ቈሎሴ «ብጸሎት ክጸንዑ፡ ብምስጋና ድማ ክሕልዉ» (ቈሎሴ 4:2 JND) ኣተባብዖም። ክንደይ ዝበለ ምቹእ፡ ንኣኻን ንኣነን እውን ሎሚ።

መወከሲታት

1. እዚ ማለት የሱስ ኣምላኽ እዩ፡ ካብ ኩሉ ዝተመስገነ። ሓደ ንጉስ ንሓደ ሰብ ኣብ ጎድኑ ንምቕማጥ እንተ ደኣ ዓዲምዎ፡ እዚ ማለት እቲ ዝተዓደመ’ውን ንጉስ እዩ። ጐይታ የሱስ ሕጂ ኣብ የማናዊ ኢድ ኣምላኽ ይቕመጥ ኣሎ፡ ከመይሲ ንሱ ኣምላኽ እዩ (ብሩኽን ዘለኣለማዊ ምስጢር)።
2. ኣብ ሰማይ’ውን ኣይኮነን ክንብል ንኽእል ኢና። ካብ በጊዕ ኣምላኽ ወጻኢ፡ ካልእ ዝተቐብአ ወይ ንምፍራድ ዝበቕዐ ኣይተረኽበን (ራእይ 5:5)።
3. እቲ ቃል «ምስጢር» ማለት ዝተሓብአ ነገር እዩ፡ ግናኸ ሕጂ ንክርስትያን ዝተገልጸ፡ ንዘይኣማኒ ድማ ተሓቢኡ ዝተርፍ። ሓድሽ ኪዳን 28 ግዜ ይጥቀመሉ፡ ካብዚኦም ድማ 21 (3x7 ግዜ) ኣብ ጽሑፋት ጳውሎስ ኣለዉ (ሮሜ 11:25, 16:25፤ 1 ቈረንቶስ 2:1,7, 4:1, 13:2, 14:2, 15:51፤ ኤፌሶን 1:9, 3:3-4,9, 5:32, 6:19፤ ቈሎሴ 1:26-27, 2:2, 4:3፤ 2 ተሰሎንቄ 2:7፤ 1 ጢሞቴዎስ 3:9,16)።