ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ኣዳምን ሄዋንን ዝተሸፈኑ: መፍትሒ ኣምላኽ ንጥራይና

አልበርት ስቱዋርት
24 ሚያ 2024
9 ዝተሓተ ንባብ

ኣዳምን ሄዋንን ዝተሸፈኑ

ኣብ መጀመርታ ፣ ብምጥባር እታ ሰበይትን ብዘይምእዛዝ እቲ ሰብኣይን፣ ዓለም ናብ ሓጢኣት ኣተወት። ኣምላኽ ንሰብ ኣብ ግሩም ከባቢ፣ ኤድን፣ ኣንቢርዎ ነበረ፣ ንኹሉ ድሌታቱ ድማ ኣማልኦ። ሰብ ኣብ ነበረ፣ ዝኾነ ሰብ ዝሓትቶ ኩሉ ነገር ነበሮ። ንሱ ነቲ ኣምላኽ ጥራይ ክፈጥሮ ዝኽእል ውበት ነበሮ። ነቲ ኩሎም እንስሳታት ዝሰየመሉ ነበሮ፣ እዚ ድማ ንብልሓቱ የርኢ። ነታ ፍቕርቲ ሰበይቱ፣ ሄዋን፣ ኣምላኽ ዝሃቦ፣ ምትእስሳር ነበሮ። ፣ ሓይሊ፣ ህይወትን ተስፋ ዝህብ መጻኢን ነበሮ። ግናኸ ኣዝዩ ኣገዳሲ፣ ምስ ኣምላኽ ኣብ ኤድን ኣብ ምሸት ምትእስሳር ነበሮ ()።

ግናኸ እዚ ኩሉ ብሓንቲ ቅጽበት ናይ ምጥባርን ዘይምእዛዝን ጠፍአ፣ ምኽንያቱ ሰይጣን ዕዮኡ ንምፍጻም መጺኡ ነበረ። እቲ ሎሚ እንስምዖ፣ ከምኡ’ውን ንዘመናት ዝተሰምዐ ኩሉ ፣ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይ ውድቀት እዩ። ሽዑ ጀሚሩ ድማ ስርዓት ሓጢኣት ብሰንኪ እቲ ኣብ ኤድን ዝተፈጸመ ተግባራዊ ኮይኑ ኣሎ። ፣ ሕመምን ሞትን ንቕበል ኢና። ፣ ድኽነትን ጽልእን ንረክብ ኢና። ዘርኣዊ ኣፈላላይ፣ ጾታዊ ኣፈላላይን ርእሰ-ወዳድነትን ንስምዕ ኢና። እቲ ዝርዝር ድማ ዘይውዳእ እዩ። ግናኸ ንኣምላኽ ክንባርኽ ንኽእል ኢና፣ ምኽንያቱ ንሱ ብጸጋኡ ንጥራይና ሸፊንዎ እዩ። ብደም ሸፊኑና እዩ። ነቲ ቆጽሊ በለስ ኣውጺእና ብኽዳውንቲ ቈርበት ክንሽፈን ንኽእል ኢና።

ኣምላኽ ድማ ንኣዳምን ንሰበይቱን ክዳውንቲ ቈርበት ገበረሎም፣ ኣልበሶም ድማ ( NASB)።

ሰይጣን ጥራይና ገደፈና

ውድቀት ሰብ ጥራይ ገደፎ፣ ተስፋታት ሰይጣን ባዶን ዝሑልን ነበሩ። ንሄዋን ከመይ ጌሩ ከም ዝቐርባ ይፈልጥ ነበረ። ኣብ ኣእምሮኣ ዘርኢ ክዘርእ ከኣለ፣ ከምኡ’ውን ኣምላኽ ሓደ ነገር ከም ዝሓብኣ ዘስምዕ ስምዒት ፈጠረላ። ነታ ሰበይቲ ሕቶ ብምሕታት ጀመረ:

ብሓቂ፣ ኣምላኽ « ዝኾነ ኦም ኣይትብልዑ» ኢሉ ድዩ? ()። ሄዋን ድማ መለሰትሉ እሞ ንቓል ኣምላኽ ብምውሳኽ ብጌጋ ጠቐሰቶ: ፍረ ኦም ክንበልዕ ንኽእል ኢና፣ ግናኸ ፍረ እታ ኣብ ማእከል ዘላ ኦም፣ ኣምላኽ «ካብኣ ኣይትብልዑ ወይ ኣይትተንክይዋ፣ ከይትሞቱ» ኢሉ እዩ ()። ንቓል ኣምላኽ ብምውሳኽ ወይ ብምውጻእ ብጌጋ ምጥቃስ ኩሉ ሓደገኛ እዩ። እዚ ናይ መጀመርታ ስጉምቲ ናብ ዝንጥልጥል መገዲ እዩ። ሰይጣን ንሄዋን ኣቓልቦኣ ምስ ረኸበ፣ ሓሰዋ።እቲ ተመን ድማ ነታ ሰበይቲ «ብርግጽ ኣይክትሞቱን ኢኹም» ()። ኣምላኽ ንኣዳም ኣብ ፣ ኦም ፍልጠት ጽቡቕን ክፉእን ምብላዕ ሞት ከም ዝኸውን ነጊርዎ ነበረ።

ብምሳሌያዊ ኣዘራርባ፣ ሰይጣን ንሄዋን ክዳውንታ ምውጻእ ቀጸለ። ተዘናጊዓ ምስ ሰይጣን ተዋፈረት። ነታ ኦም ብዝተፈላለየ መገዲ ረኣየታ። ኣምላኽ ንኣዳም ብዛዕባ ኦም ፍልጠት ጽቡቕን ክፉእን ኣዚዝዎ ነበረ፣ ንሱ ድማ ንሰበይቱ መሃራ። እዚ ንፈልጥ ኢና፣ ምኽንያቱ ንሳ ንሰይጣን ከመይ ጌራ ከም ትምልስ ትፈልጥ ነበረት፣ እንተኾነ ግና ንትእዛዝ ኣምላኽ ወሰኸትሉ። እታ ኦም ንምግቢ ጽብቕቲ ከም ዝነበረት («ፍቕሪ »)፣ ንኣዒንቲ ድማ ባህ እትብል («ፍቕሪ ኣዒንቲ»)፣ ከምኡ’ውን ምንጪ ብልሓት («ትዕቢት ») ከም ዝነበረት ረኣየታ (1 )። ፍረ በልዐት እሞ ንሰብኣያ እውን ሃበቶ ()። ምስ በልዑ፣ ንዓለም ናብ ሓጢኣት ኣእተዉ እሞ ጥራዮም ምዃኖም ፈለጡ። ሰይጣን ዕላማኡ ኣሳኺዑ ነበረ። እቲ ሰብኣይን ሰበይቱን ጥራዮምን ሓፈርትን ነበሩ፣ ቅድሚኡ ንጹሃት፣ ጥራዮምን ዘይሓፈርትን ነበሩ ()። ሓጢኣት ኩሉ ጥራይና፣ ሓፈርትን ገበነኛታትን ይገብረና።

ቆጽሊ በለስ ሰብ

ሰብ ድማ ውድቀት ጀሚሩ ፣ ሓፋር፣ ገበነኛ ኮይኑ ንርእሱ ክሽፍን ይፍትን ኣሎ። ንርእሱ ንምሽፋን ፈተነታት ይገብር። ንርእሱ ብቆጽሊ በለስ ትምህርቲ ፈቲኑ እዩ። ንርእሱ ብፍልጠት ንምሽፋን ኣብ ዩኒቨርሲቲታት ዓለም ኣማዕቢሉን ተማሂሩን እዩ። ንሱ ብጽቡቕ ዝተማህረ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እውን ዶክቶሬት ረኺቡ፣ እዚ ድማ ንሱ ሓጢኣተኛ ምስ ፒ.ኤች.ዲ. ይገብሮ። ትምህርቱ ገና ገዲፍዎ እዩ

ዘይተሸፈነን ኣብ ቅድሚ እቲ ንዕኡ ጸብጻብ ክንህብ ዘሎና ዓይኒ ዝተቓልዐን (እብራውያን NIV)።

ቆጽሊ በለስ ባህሊ ፈቲኑ እዩ። ስነ-ጥበብን ታሪኽን ይፈልጥ ይኸውን። ቅኑዕ ስነ- ይጥቀም ይኸውን። እንተላይ ብዙሕ ቋንቋታት ይዛረብ ይኸውን፣ ግናኸ ገና ጥራዩን ባህላዊ ሓጢኣተኛን እዩ። ኣብ ሓጢኣታቱ ዝያዳ ብልህ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግናኸ እዚ ናብ ኣይወስዶን እዩ።

ቆጽሊ በለስ ስኬት ፈቲኑ እዩ። ብዙሓት ተግባራቱ ንዓለም ኣመሓይሾምዋ እዮም፣ ግናኸ ገና ጥራዩን ኣምላኽ ዝተፈልየን እዩ። እዘን ስኬታት እዚኤን ንነፍሳት ኣየድሕናን፣ ምኽንያቱ ንሳተን «ጽቡቕ ግብሪ» ዝኾነ ነገር ኣይኮናን፣ እዚ ድማ ንሰብ ናብ «ምምካሕ» ይመርሖ ()።

ቆጽሊ በለስ ሃብቲ ፈቲኑ እዩ። ገንዘብ ኩሉ ሽግራት ክፈትሓሉ ከም ዝኽእል ይስምዖ። ናብ ገንዘብ ብምሃብ ክኣቱ ከም ዝኽእል ይሓስብ ይኸውን። ድሕሪኡ ድማ ገንዘብ ሓጎስ ከም ዘየምጽእን ነቲ ኣምላኽ ብእምነት ጥራይ ክህቦ ዝኽእል ሽፋን ከም ዘይዕድግን ይፈልጥ።

ኣብ መወዳእታ፣ ቆጽሊ በለስ ፈቲኑ እዩ። ንሱ ምቹእ ዝኾነ ይፍትን። ንኣምላኽ ከም ዝደልዮ ይገብሮ። ናይ ሰብ ርእሰ-ጽድቂ ግናኸ ከንቱ ፈተነ እዩ፣ ናብ ኣምላኽ ንምብጻሕ፣ እንተኾነ ንሱ ብፍቑር ወዱ ኣቢሉ ናብና ወሪዱ እዩ (፤ 2 ቈረንቶስ )።

ኩሉ ንርእስና ንምሽፋን ዝተገብረ ፈተነታት ከም ቆጽሊ በለስ ከንቱ እዩ ነይሩ። ጥራይና፣ ዝሑልን ብኹነታትና ሓፈርትን ኢና። ግናኸ ኣምላኽ ብክርስቶስ ኣቢሉ ሽፋን ኣዳልዩ እዩ። ከምቲ እንስሳታት ንኣዳምን ሄዋንን ናይ መጀመርታ ሽፋን ንምሃብ ዝተሓርዱ፣ ኣምላኽ ድማ ብፍቑር ወዱ ኣቢሉ ንኣና ሽፋን ኣዳልዩ እዩ።

ኣምላኽ ፍቕሩ ንኣና የርኢ፣ ገና ሓጢኣተኛታት ከለና፣ ምእንታና ሞተ ()። ሰብ ንርእሱ ክሽፍን ፈጺሙ ኣይክእልን እዩ፣ ግናኸ ንዓለም፣ ኣዳምን ሄዋንን ናብ ሓጢኣት ዘእተዉዋ፣ ከም ይርከብ።

ሓጢኣት ጥራይና ገደፈና

ንሕና ንርእስና ንምሽፋን ንኸቢድ ከባቢ ከይንቓለዕ ንሽፍን። እቲ ኣባላት እንታይ ከም ዝገብሩና ንፈልጥ ኢና። ግናኸ ሓጢኣት ክትገብሮ እትኽእል ንገርም ኢና። ንሓጢኣት ከምቲ ጥራይ ዝኾነ ንኸቢድ ኣባላት ዝቓለዕ ንቓለዕ ኢና እሞ ነቲ ሓደ ዓይነት ንረክብ። ውድቀት ሰብ ስርዓት ሓጢኣት ኣጀመረ እሞ ሓጢኣተኛ ሃበና። ግናኸ ገና ብውጽኢት ናይቲ ብቕትለት፣ ምድፋር፣ ስርቅን ምትላልን ዝርአ ዝተበላሸወ ንገርም ኢና። ብብልሽውና፣ ስስዔን ምጥባርን ንዓብለል ኢና።

ምንም እኳ ኣብ ትሕቲ ባርነት ሓጢኣት እንተ ትጉህ ()፣ ገና ብምንቅጥቃጥ ፣ ሃሪኬንን ካልኦት ተፈጥሮኣዊ ኣደጋታትን ንገርም ኢና። ከም ምጽናት ዘርኢ ዝኣመሰሉ ዘስካሕክሑ ገበናት፣ ኣብ ዓለም ዝፍጸሙ፣ ገና የደንግጹናን የጥፍኡናን እዮም፣ ከምኡ ድማ ክገብሩ ኣለዎም። ግናኸ ሕቶ «ስለምንታይ» ምስ መጸ፣ መልሲ ንክርስትያን ንጹር እዩ: ንሓጢኣት ንቓለዕ ኢና እሞ ኩሉ ነገር ቅኑዕ ክሳዕ ዝገብር ክንረኽቦ ኢና። ንሄዋን ስለምንታይ ከም ዝበላ ክንርድእ ንኽእል ኢና:

እዚ እንታይ እዩ ዝገበርክዮ? ()። ዝያዳ ሓላፍነት ተሰኪሙ ነበረ፣ ምኽንያቱ ሓላፍነቱ ኣሕሊፉ ሃበ እሞ ንሰበይቱ ክትመርሕ ፈቐደ:ምኽንያቱ ንሰበይትኻ ሰሚዕካ ... ተረጊማ ... ኩሉ መዓልታት ህይወትካ ()። ብሰንኪ ሓጢኣት መከራን ሞትን ንረክብ ኢና። ግናኸ እቲ ኩነታት ተስፋ ዘይብሉ ኣይኮነን፣ ምኽንያቱ ኣቦና ሸፊኑና እዩ። ኣቦ ሓሶት ጥራይና ገደፈና፣ ግናኸ ኣቦና ብጽድቂ ወዱ፣ የሱስ ፣ ኣልቢሱና እዩ ()።

ኽዳውንቲ ቈርበት

ኣብ ኣምላኽ ኣብቶም ኣብ ውድቀት ዝተሳተፉ ፍርዲ ኣወጀ። ውጽኢት ናይቶም ፍርድታት ሎሚ ይርአ። ብተመን ጀመረ፣ ንሱ ድማ ብኸብዱ ይሳሓብ። ግናኸ ካብዚ ዝዓቢ ድማ ርእሱ ምጥሓሉ እዩ። እቲ ተመን ሰይጣን እዩ፣ ንሱ ድማ ብጐይታ የሱስ ኣብ ቀራንዮ ተሳዒሩ እዩ (እብራውያን )። ምንም እኳ ሰይጣን ንዕቖብ እንተ ደረተ፣ ግና ርእሱ ጠሓለ። ዓዋቲ እዩ፣ ንሕና ድማ ኣብኡ ዓወትና ኢና።

ድሕሪኡ ኣምላኽ ምስ እታ ሰበይቲ ተዛረበ፣ ንሳ ድማ ኣብ ምውላድ ሕመምን ስቓይን ትረክብ። ብጸጋኡ ቢልዮናት ህጻናት ተወሊዶም እዮም፣ ክርስትያናት ድማ ንሳቶም ንምጥቃምን ንጐይታ ንምዕባዮም ሓላፍነትን ኣለዎም። ሰብኣያ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቲ ኣምላኽ ገና እንተኾነላ፣ እቲ ብሄዋን ዝጀመረ ቃልሲ ሎሚ እውን ቀጺሉ ኣሎ።

ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ምስ እቲ ሰብኣይ ተዛረበ፣ ንሱ ድማ ኣብ ዕዮኡ ይሓምም። እቲ ሓጢኣት ቅድሚ ምምጽኡ ናብ ዓለም ዝተዋህበ ዕዮ ኣዝዩ ዝኸበደ ኮይኑ እዩ፣ ምኽንያቱ ተረጊማ እያ። ግናኸ ንስድራቤትና ክንከናኸን ሓይሊ ይህበና።

እወ፣ ኣብ ህይወትና እንተ ዘይወረደ፣ ክንመውት ኢና። ናብቲ ካብኡ ዝተወስድናዮ ክንምለስ ኢና ()። ግናኸ ብደም እንተ ተሸፊና፣ ሞት ብህይወት ይውዳእ። ንኣምላኽ ንሽፋኑ ንመስግኖ! ኣብ ፣ እንስሳታት ኣምላኽ ንኣዳምን ሄዋንን ንኽሽፍንዎም ተሓርዱ ()። ኣብ ወንጌላት፣ ፍቑር ወዱ፣ የሱስ ፣ ንሓጢኣተኛ ጥራይና ንምሽፋንን ንዝተበላሸዋ ነፍሳትና ንምድሓንን ሞተ።

ብዓብዪ ፍቕሩን ምሕረቱን፣ ኣምላኽ ብጽድቂ ሸፊኑና እዩ። ብሰንኪ እዚ ድማ ምስ ክንብል ንኽእል ኢና፣ ናይ ባዕልና ጽድቂ የብልናን፣ ግናኸ ብእምነት ብክርስቶስ ዝኾነና ጥራይ እዩ (ፊልጲ )።

ኣዳምን ኣምላኽን: ምሕባእን ምድላይን

«እቲ ድሕሪ ምውዳቕ ሰብ ናብ ዝበጽሐ ዜና ዝተፈጸመ ናይ መጀመርታ ነገር፣ ኣምላኽ ንዝጠፍአ ንምድላይ ቀጥታ ምውራዱ እዩ። ኣብ ምሸት ኣብ እናተመላለሰ ከሎ፣ ‘! ! ኣበይ ኣሎኻ?’ ኢሉ ክጽውዕ ትሰምዖ። እዚ ድምጺ ጸጋ፣ ምሕረትን ፍቕርን ነበረ። ናይ ደላይ ቦታ ክወስድ ነበሮ፣ ምኽንያቱ ንሱ እዩ በደለኛ። ወዲቑ ነበረ፣ ኣብ ኤድን ድማ ‘ኣምላኸይ! ኣምላኸይ! ኣበይ ኣሎኻ?’ ኢሉ ክጽውዕ ነበሮ። ግናኸ ኣምላኽ ንሰማይ ገዲፉ ናብ ዓለም ንዝወደቐ ደለየ – ንዕኡ ንምድርባይ ዘይኮነስ፣ ንዕኡ ስቓይ ሓጢኣቱ ንምድሓን መደብ ንምግባር። ኣምላኽ ድማ ኣበይ ረኸቦ? ኣብ ማእከል ፈጣሪኡ ተሓቢኡ።» — ዲ. ኤል. ሙዲ (1837-1899)

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia