እዚ ቓላት እዚ ናይ ሃዋርያ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ዝተዛረቦ ኮይኑ፡ ንሱ ድማ “ብእምነት ናተይ ውሉድ” (1 ጢሞቴዎስ 1:2) ኢሉ ገሊጽዎ። ብተወሳኺ ጢሞቴዎስ ካብ እግዚአብሔር ብመንፈሳዊ ውህበት ዓብዪ ጸጋ ተቐቢሉ ነይሩ፡ እዚ ድማ “ብምጽዋዕ ኢደይ (ናይ ጳውሎስ)” (2 ጢሞቴዎስ 1:6) ዝተዋህበ እዩ። እዚ ድማ “ብትንቢት፡ ብምጽዋዕ ኣእዳው ሽማግለታት” (1 ጢሞቴዎስ 4:14) ዝተዋህበ ኮይኑ፡ ምስኡ ዘለዎም ሓድነት ዝገልጽ እዩ።
ካብ 2 ጢሞቴዎስ 1:6-8፡ ጢሞቴዎስ ብባህርዩ ፈራህን ድሕሪት ዝብልን ምንባሩ ንርዳእ፡ ጳውሎስ ድማ ነቲ ዝተቐበሎ ውህበት ከበራብሮ እናተማሕጸኖ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ዝረኸቦ ሓይልን ፍቕርን እናዘከሮ፡ ስለዚ ድማ ብምስክርነትን ብጳውሎስ ኣብ ቤት ማእሰርቱን ከይሓፍር ገሊጽሉ። እዚ ኩሉ መምርሒታት ንጢሞቴዎስ ጥራይ ኣይተጻሕፈን። ንኹሉ መንእሰይ ክርስትያን ካብቲ ግዜ ጀሚሩ ክሳዕ ሕጂ ንሓገዝን መምርሕን እዩ። በዚ ብርሃን እዚ እዩ እቲ ክልተ መልእኽቲ ክጽናዕ ዘለዎ።ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ “ሓደ እኳ ንንእስነትካ ኣይንዓቕ” (1 ጢሞቴዎስ 4:12) ኢሉ ጸሓፈሉ። ሓደ ካባና፡ ንእሽቶ ምእመን ብኸመይ ክዓዪ ኣለዎ፡ ንእስነቱ ምእንቲ ከይጽላእ? ኢሉ ይሓትት ድዩ? እቲ መልሲ ቀጥታን ተግባራዊን ኮይኑ፡ ኣብታ ሓንቲ ፍቕዲ ተዋሂቡ ኣሎ፤ ከመይሲ “ብቓል፡ ብግብሪ፡ ብፍቕሪ፡ ብመንፈስ፡ ብእምነት፡ ብንጽህና ንምእመናን ኣብነት ኩን” ኢልና ንብብ።
እዚ መስመር እዚ ዝብብ ዘበለ ኩሉ ነዛ ፍቕዲ እዚኣ ብዝርዝር ይርኣያ። እቲ ዝተኣዘዝናዮ፡ ልክዕ ፍልጠት ትምህርቲ ኣይኮነን፡ እዚ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ እዩ፡ ግናኸ ኣብ ተግባር ምውጻኡ እዩ። ሃዋርያ ጴጥሮስ እውን ንግብሪ ኣጕሊሑ ምግላጹ ጽቡቕ እዩ፡ ከመይሲ ንሽማግለታት “ንመጓሰ ኣብነት ኩኑ” (1 ጴጥሮስ 5:3) ብምባል ብተመሳሳሊ ቓል ተማሕጺንዎም። ምስ መንእሰያት ይኹን ምስ ዓበይቲ፡ ካብቲ ትምህርቲ ዝእዝዞ ግብሪ ዝተፈልየ፡ ብጽቡቕ ትምህርቲ ዝመልአ ርእሲ ዝኸፍአ ነገር የለን። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ግና ግብዝ ጥራይ ኢኻ።
ኣብነት ምእመናን
“ብቓል”።
እዚ ንነፍሲ ወከፍና ዓብዪ ፈተና እዩ፡ ከመይሲ “ካብ ምልኣት ልቢ፡ ኣፍ ይዛረብ።” ኣብ ልብና ዝነገሰ ነገር ንዘረባና ብርግጽ ክመርሖ እዩ። እዚ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ንሓጺር ሰዓት ብዛዕባ መለኮታዊ ነገራት ብኸመይ ንዛረብ ዝብል ሕቶ ኣይኮነን፡ ግናኸ ኣብ ኣባይትና፡ ኣብ ንግዲ ህይወትና፡ ኣብ ማእከል ኣዕሩኽና፡ ኣብ ማሕበራዊ ክበብ፡ ከምኡውን ኩሉ ግዜ እንታይ ዓይነት ዘረባ እዩ ዝገልጸና ዝብል እዩ።
“ብግብሪ”።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እዚ ቓል እዚ ብጥንታዊ ትርጉሙ ተጠቒሙ፡ ንኹሉ ኣገባብ ህይወትናን ባህርይናን ዝሓቍፍ እዩ። ንእግዚአብሔር ባህ ዘብልን ንሰዓቢ ክርስቶስ ኣብ ቅድሚ እቶም ዝነገሩና ዝግባእ ነገር ንገብር ድዩ? ዓመታት ይገብር ብዛዕባ ሓደ ፍሉጥ ኣገልጋሊ፡ ብኸመይ ጽቡቕ ገይሩ ከም ዝሰብኽ፡ ካብ መድረኽ ክወጽእ ከም ዘይግባእ ተባሂሉ ነይሩ፡ ግናኸ፡ በቲ ሓደ ወገን፡ ህይወቱ ምስ ስብከቱ ስለ ዘይሰማማዕ፡ ናብኡ ክኣቱ ከም ዘይፍቀደሉ ተባሂሉ። ብሓቂ ሓዘንተኛ ኣብነት፤ ግናኸ ሓደ መንእሰይ ብዛዕባ ቅዱሳት ጽሑፋት ዓብዪ ትርጉም ዝህብ፡ ግናኸ ብሕቡእ ብዘይግባእ ዘረባን ተግባርን ንርእሱ ዘሕፍር ነይሩ።
“ብፍቕሪ”።
መለኮታዊ ፍቕሪ ብኸመይ ብተግባር ከም ዝዓዪ ንምርኣይ፡ 1 ቈረንቶስ 13 ምጽናዕ ጥራይ የድልየካ። ሓንቲ ዓንቀጽ ብንጹር ትርአ። “ዘይግባእ ኣይገብርን”፡ ከመይሲ ካብ ጽቡቕ ቃላት ንላዕሊ እዩ። ብጽቡቕ ተግባራት ይርአ። ፍቕሪ ብተግባር ንዝተዛረበ ቓል ዓብዪ ክብደት ይህብ። ብኣንጻሩ፡ ብልሳናት ሰባትን መላእኽትን ክንዛረብ እንተኽኢልና እኳ፡ ፍቕሪ ግና እንተዘይብልና፡ “ከም ዝድውል ኣስራዚ ወይ ከም ዝጭርጭር ጸናጽል” ጥራይ ክንከውን ኢና። ክርስትያናዊ ኣድማጮታት ብሓዘኖም፡ ነቶም ዝድውሉ ኣስራዚን ዝጭርጭሩ ጸናጽልን ተዛረብቲ ብቕልጡፍ ይፈልጥዎም።
“ብመንፈስ”።
ንኣዛዚ መንፈስ፡ ንሓሜተኛ መንፈስ፡ ንዘይረብሕ መንፈስ፡ ወይ እውን ንጽቡቕ ባህርይ ሰብ ዝስሕብ መንፈስ ብዙሕ ግዜ ንፈልጦ ኢና፤ ግናኸ መንፈስ ክርስቶስ ስለ ዘሎና ክንሕጎስ ይግባእ፡ ከመይሲ፡
ሓደ እኳ መንፈስ ክርስቶስ እንተዘይብሉ፡ ንሱ ናቱ ኣይኮነን (ሮሜ 8:9)።
እቲ መንፈስ ንመንፈስና ክመልኦ ይግባእ፡ እዚ ድማ ፍረ መንፈስ፡ ብዛዕባኡ ገላትያ 5:22, 23 ዝዛረብ፡ ኣብ ህይወትና ክርአ ይግባእ። ናይ እንታይ መንፈስ ከም ዘሎና ምዝካር ጽቡቕ እዩ።
“ብእምነት”።
ሓሙሽተ ህዋሳት ኣሎና፡ እዚኦም ኩሎም ተቐበልቲ ኮይኖም ምስዛ ዓለም ግዜን ህዋሳትን የራኽቡና፡ ግናኸ ሞት ብሓንሳብ የብቅዖም። ግናኸ ምእመን ብእምነት ምስ ካልእ ዓለምን ምስ ዘለኣለማዊ ነገራትን ተራኺቡ ኣሎ፤ እዚ ድማ ዘይኣምን ዝፈልጦ ነገር የለን። እብራውያን 11 ዓብዪ ምዕራፍ እምነት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ፡ እዚ ድማ እምነት ኣብ ዘላቶ ስራሕ ክህሉ ከም ዝግባእ የርእየና። ኣብቲ ምዕራፍ ዓሰርተው ሾመንተ ግዜ “ብእምነት” ወይ “ብእምነት ኣቢሉ” ዝብሉ ቃላት ንረክብ፡ እዚ ድማ እምነት ተግባራዊ እንተዘይኮይና ሓቀኛ ከም ዘይኮነት የዘኻኽረና። ነቲ ምዕራፍ ኣንብቦ እሞ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ካብ እምነት ዝተረኽበ ብዙሕ ተግባርን ብኸመይ ድማ ግሩም ራእይ ከም ዘለዎ ኣስተብህል። ኣብርሃም ነታ እግዚአብሔር ሰራሕታን ፈጣሪኣን ዝኾነላ ከተማ ይጽበ ነይሩ፤ ሙሴ ድማ ነቲ ብተፈጥሮኣዊ ብርሃን ዘይርአ እናረኣየ ጸኒዑ። እምነት ንህይወትና ክትምርምር ይግባእ።
“ብንጽህና”።
እዚ ንክርስትያን መንእሰይ ብንጹር ክገልጾ ይግባእ፡ ብፍላይ ኣብዚ ግዜ እዚ ኣብ ኩሉ ወገን ዘሎ ዘይተኣማኒ ስነ-ምግባር። ሃዋርያ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ንንኣሽቱ ኣንስቲ “ከም ኣሓት፡ ብኹሉ ንጽህና” (1 ጢሞቴዎስ 5:2) ክሕዞም ተማሕጺንዎ። መንእሰያት ብዘይሓሳብ ብስጋዊ ዝኾነ ፍሽኽታታት ክዋስኡ ከለዉ፡ ዓብዪ ሓደጋታት ይፍጠር፡ ብዙሓት ድማ ብድሕሪት ግዜን ብሓዘኖምን፡ እቲ ፍረ ኩሉ ክሳዕ ክንደይ መሪር ምዃኑ ተማሂሮም። ንቕዱስ ከምኡውን ንሓጥእ ሓቂ እዩ፡
ሰብ ዝዘርኦ፡ ንሱ እውን ክዓጽድ እዩ (ገላትያ 6:7)
ሓደ ነገር ርግጽ እዩ፡ ሓደ መንእሰይ ነዘን ሽዱሽተ ምትብባዓት እንተኣቕሊቡ፡ ኣብቲ ዝንቀሳቐሰሉ ክበብ ዓብዪ ኣኽብሮት ክረክብ እዩ፡ ንእስነቱ ድማ ኣይክንዓቕን እዩ።
ብጥንቃቐ ምሕሳብ
ሃዋርያ ጳውሎስ ንኹሉ፡ ንዓበይቲ ከምኡውን ንንኣሽቱ፡ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ክእዝዝ ከሎ፡ መጠንቀቕታ ሂቡ ነይሩ፡
ካብቲ ዝግባኦ ንላዕሊ ከይሓስብ፤ ግናኸ ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝሃቦ መጠን እምነት ብጥንቃቐ ይሓስብ (ሮሜ 12:3)።
ንኹሉ መንእሰይ ክርስትያን መንፈሳዊ ውህበት፡ ከም ወንጌላዊ፡ ወይ ጓሳን መምህርን ክወሃቦ ኣይተዋህበን። ሓደ መንእሰይ፡ ከምዚ ዝበለ ውህበት ዘይብሉ፡ ንርእሱ ውህበት ከም ዘለዎ ገይሩ ክሓስብን ብድሕሪኡ ድማ ብዘይጥቕሚ ንርእሱ ክደፍእን ከሎ ሓዘንተኛ እዩ። ሓቀኛ ውህበት ብኣምላኻዊ ቅዱሳን ኩሉ ግዜ ክቕበልን ክንኣድን እዩ። በቲ ሓደ ወገን ድማ፡ ከም ጢሞቴዎስ ዝበለ ውህበት ዘለዎ መንእሰይ ብዘይግባእ ድሕሪት ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ክበራበሩን ኣብ ኣገልግሎት ከይወድቁ ክዓዩን ይግባእ። ብጥንቃቐ ክንሓስብ ኣሎና።
ኣጋጣሚታት ኣገልግሎት
ከምዚ ኢልና ክንጽሕፍ ከለና፡ ነቶም ብቀሊል መገዲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተዘርግሑ ዝራኸቡ፡ ስለዚ ድማ ብቄስነት ዘይዕገቱ፡ እዚ ድማ ኩሉ ነገር ኣብ ኢድ ቀሳውስት ዝገድፍ፡ ነቶም “ምእመናን” ዝበሃሉ ድማ ብዘይተግባር ኣብ ከምዚ ዝበለ ጉዳያት ዝገድፍ እዩ። ግናኸ ንእሽቶ ሓው፡ ምስ ካልኦት ብቅዱሳት ጽሑፋት ዝራኸብ፡ ኣብ ኣገልግሎት ዘሎ ኩሉ ሓላፍነት፡ ብምስክርነት ይኹን ብኣምልኾ፡ ክሽግር ይኽእል እዩ።
ሎሚ ንመንእሰይ ምእመን ክሳዕ ክንደይ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ኣሎ፡ ወንጌል ብምስባኽ ይኹን፡ ንቕዱሳን ብምግልጋል፡ ንህጻናት ኣብ ትሕቲ ድምጺ ቓል ብምእካብ፡ ንዝደኸዩ ብምብጻሕ፡ ንጽሑፋት ብምብታን! ኣብ ወጻኢ ገና ወንጌል ዘይበጽሖም ብዙሓት ከባቢታት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ደገና እውን ብዙሓት ወንጌል ዘይበጽሖም ኣለዉ። ካብ ህዝቢ ኣስታት ዓሰርተ ሚእታዊት ጥራይ ናብ ኣምልኾ ቦታ ከም ዝኸዱ ይንገረና፡ ስለዚ እቲ ዝተረፈ 90 ሚእታዊት መንፈሳዊ ኩነታት እንታይ ክኸውን ኣለዎ? ብተወሳኺ፡ መጽሓፍ ቅዱስና ክንብብ ከለና፡ ኣምላኽ ንመንእሰይ ኣብ ስራሑ ክሳዕ ክንደይ ብዙሕ ግዜ ከም ዝተጠቕመሉ ንግረም። ኣብ ብሉይ ኪዳን፡ ዮሴፍ፡ ዳዊት፡ ዳንኤል፡ ብቕጽበት ናብ ኣእምሮና ይመጹ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ እቶም ሃዋርያት ክኾኑ ዝተጸውዑ ሰባት ብንጹር መንእሰያት ነበሩ። ኣብ ግዜና እውን ተመሳሳሊ ነገር ተራእዩ ኣሎ።
እዚ መስመር እዚ ዝብብ ዘበለ ኩሉ ብትሕትናን ብፍቕሪ ንእግዚአብሔር ይምርመር። ብጸሎትን ብቕንዕናን እግዚአብሔር ዝሃበና ሓንቲ ህይወት ብዝግባእ ንጥቀመላ፡ ምእንቲ ኣብ መወዳእታ ብጸጸት ከይንርኢ፡ ግሩም ኣጋጣሚታትና ኣጥፊእና።
