“ሽዑ የሱስ ጨደረ፡ ‘ሓደ ሰብ ብኣይ ኪኣምን ከሎ፡ ብኣይ ጥራይ ኣይኣምንን፡ ብእቲ ዝለኣኸኒ ግና እዩ ዚኣምን። ንኣይ ኪርእየኒ ኸሎ፡ ነቲ ዝለኣኸኒ እዩ ዚርኢ። ብኣይ ዚኣምን ሓደ እኳ ኣብ ጸልማት ምእንቲ ኸይጸንሕ፡ ኣነ ኸም ብርሃን ናብ ዓለም መጺአ ኣሎኹ። ነቲ ቓለይ ዚሰምዕ እሞ ዘይሕልዎ ግና፡ ኣነ ኣይፈርዶን እየ። ንዓለም ክፈርድ ዘይኰነስ፡ ከድሕና እየ እምበር ኣይመጻእኩን። ነቲ ዚነጽገንን ቃለይ ዘይቕበልን ሓጋጊ ኣሎ። እቲ ዝነገርኩዎ ቓል ንሱ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺዅንኖ እዩ። ኣነ ኻብ ርእሰይ ኣይዛረብን እየ እሞ፡ እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦይ እንታይ ክዛረብን ከመይ ክዛረብን ከም ዘሎኒ ኣዘዘኒ። ትእዛዙ ናብ ዘለኣለማዊ ህይወት ከም ዚመርሕ እፈልጥ እየ። ስለዚ እቲ ዝብሎ ዘበለ፡ እቲ ኣቦ ዝነገረኒ ጥራይ እዩ።’” — ዮሃንስ 12:44-50 NIV
“ምርኣይ ምእማን እዩ” ሓደ ሰብ፡ ኩባንያ ወይ ተሌማርኬተር ሓቂ ኪኸውን ዘይከኣል ዚመስል ነገር ኪዛረብ ከሎ እንጥቀመሉ ሓረግ እዩ። በሌላ ኣዘራርባ፡ ነቲ ውጽኢት ምስ ረኣናዮ ጥራይ ኢና ነቲ ዝበሎ እንኣምኖ! ምናልባት እቲ ፍርያት፡ ተግባር ወይ ወፍሪ ነቲ ዝበሎ ስለ ዘይበጽሕ ክንበሳጨው ኢና።
ግናኸ፡ ብኣገልግሎትን ብመብጽዓታትን ጐይታና እቲ ሓቂ ብኣንጻሩ እዩ። መብጽዓታቱ ብፍጹም ህይወቱን ብተኣምራዊ ግብርታቱን 100% ተደጊፎም ነበሩ። እቶም ልቦም ዝደነነን ሓሳቦም ዝዓጸዉን ጥራይ እዮም ርእዮም ዘይኣመኑ። ብኣገልግሎት ጐይታና፡ “ምርኣይ ምእማን እዩ” ዚብል ሓቂ ጥራይ ዘይኰነስ፡ “ምእንቲ ኽትርኢ እመን” ዚብል ትምህርቲ ጐይታ እውን ኣሎና። እቲ “ምእማን ምርኣይ እዩ” ዚብል ሓረግ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ዮሃንስ 12:44-50 ትምህርቲ ብርግጽ ይገልጾ።
ኣብ ወንጌል ዮሃንስ፡ ህዝባዊ ኣገልግሎት የሱስ ብምዕራፍ 12 ይዛዘም። እቲ “ትምህርትታት ላዕለዋይ ክፍሊ” ኣብ ዮሃንስ 13 ይጅምር። እዚ ትምህርትታት እዚ ንደቀ መዛሙርቲ እምበር ንህዝቢ ኣይተዋህበን፡ ስለዚ እቲ ናይ ዮሃንስ 12 መወዳእታ ክፍሊ ንህዝባዊ ኣገልግሎት ጐይታ ዚኸውን ምትእስሳር ዘለዎ መደምደምታ እዩ፡ ከመይሲ ንርእሱ ንእስራኤል ዝገለጸሉ መደምደምታን ንሳቶም ብእኡ ኺኣምኑ ዝቐረበሎም ናይ መወዳእታ ምሕጽንታን እዩ። እቲ ብምሉኡ ክፍሊ ቀጥታዊ ቓላት የሱስ ዜጠቓልል እዩ። “ቀይሕ ፊደል” መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ኣንቢብካ፡ እዚ ቓላት እዚ ብምሉኡ ብቐይሕ ከም ዘሎ ኽትርኢ ኢኻ።
የሱስ ኣብዚ ንህዝቢ ፋስጋ ኣብ ኣጸድ ቤተ መቕደስ ተኣኪቦም ከለዉ፡ ቅድሚ ምስማሩ ሒደት መዓልታት ይዛረብ ነበረ። ብሓፈሻ፡ እቲ ቓላት እዚ ኺዛረብ ከሎ ዝሰምዖ ዘይኣማኒ ህዝቢ ነበረ (12:37)። ገሊኦም ሃይማኖታውያን መራሕቲ፡ ከም ኒቆዲሞስን ዮሴፍ ኣራማትያን፡ ብሕቡእ ኣመንቲ ዀይኖም እኳ እንተ ነበሩ (12:42)፡ ስምዒት እቲ ኣብ ኣጸድ ቤተ መቕደስ ዝነበረ ህዝቢ ግና ዘይምእማን ነበረ። ፍቕዲ 44 የሱስ “ጨደረ” ኸም ዝበለና፡ ከመይሲ እዚ ናይ መወዳእታ ኣገዳሲ ቓላት እዚ — ንሽዑን ንሕጂን — ኩሉ ሰብ ኪሰምዖ ደልዩ ነበረ። ነቲ ናይ መወዳእታ ቓላቱ ሰለስተ ገጽታታት ንርአ፡ ከመይሲ ሎሚ ኸም ሽዑኡ ሓደ ዓይነት ክብደትን ኣገዳስነትን ኣለዎም።
ብኢየሱስ ምእማን ብኣምላኽ ምእማን እዩ።
“ሓደ ሰብ ብኣይ ኪኣምን ከሎ፡ ብኣይ ጥራይ ኣይኣምንን፡ ብእቲ ዝለኣኸኒ ግና እዩ ዚኣምን።” — ዮሃንስ 12:44
እዚ ብርግጽ ናይ ኣምላኽነት መብጽዓ እዩ። የሱስ እዚ መግለጺ እዚ ኩሉ ሰብ ኪሰምዖ ምድላዩስ ኣየገርምን! ብእኡ ምእማን ብኣምላኽ ምእማን እዩ፡ ከመይሲ የሱስ ብምሉኡ ኣምላኽ እዩ! እቲ ብኣንጻሩ ዘሎ እውን ሓቂ እዩ። ብኢየሱስ እንተ ዘይኣሚንካ፡ ብኣምላኽ ኣይተኣምንን ኢኻ። ነቲ ቓላት ዮሃንስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ ስማዕ፡ “ነቲ ወዲ ዚነጽግ ዘበለ፡ ነቲ ኣቦ እውን የብሉን። ነቲ ወዲ ዚእመን ግና፡ ነቲ ኣቦ እውን ኣለዎ” (1 ዮሃንስ 2:23)። ስለዚ፡ ብኣምላኽ ከም ዚኣምኑ ዚብሉ እሞ ብኢየሱስ ዘይኣምኑ ሰባት፡ ብኣምላኽ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቀኛ ኣመንቲ ኪዀኑ ኣይክእሉን እዮም። እዚ ቕኑዕ ኣተሓሳስባ እዩ!
ሙስሊምስ ንኣብነት፡ ብኣምላኽ መጽሓፍ ቅዱስ ምእማን ይጎድሎም። ኣይሁድ እውን ከምኡ። ክልቲኦም ብኣምላኽ ከም ዚኣምኑ ይብሉ፡ ግናኸ ብኣምላኽ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይኣምኑን፡ ከመይሲ የሱስ ኣምላኽ ምዃኑ ኣይኣምኑን። ዩኒታርያንስ እውን ይጎድሎም። ብኣምላኽ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዚኣምኑን ትምህርትታት የሱስ ከም ዚስዕቡን ይብሉ፡ ግናኸ ኣይስዕቡን፡ ከመይሲ የሱስ ኣምላኽ ምዃኑ ብንጹር መሃረ። የሱስ ብዛዕባ ኣምላኽ ዝመሃሮ እንተ ዘይኣሚንካ፡ ብኣምላኽ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይተኣምንን ኢኻ። ብኢየሱስ ምእማን ብኣምላኽ ምእማን እዩ። ብኢየሱስ ምእማን ማለት ብኻልእ ኣምላኽ፡ ወይ ብተወሳኺ ኣምላኽ፡ ወይ ብኽልተ ኣምላኽ ምእማን ማለት ኣይኰነን። መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ ብባህሪኡ ሓደ ምዃኑ፡ ግናኸ ብሰለስተ ኣካላት — ኣካል ኣቦ፡ ኣካል ወዲ፡ ከምኡ እውን ኣካል መንፈስ ቅዱስ — ምዃኑ ይምህር። ብኢየሱስ ምእማን ብሓደ ሓቀኛ ኣምላኽ ምእማን እዩ።
ንኢየሱስ ምርኣይ ንኣምላኽ ምርኣይ እዩ።
“ንኣይ ኪርእየኒ ኸሎ፡ ነቲ ዝለኣኸኒ እዩ ዚርኢ።” — ዮሃንስ 12:45
የሱስ ንእኡ ብኣካላዊ ምርኣይ ንኣምላኽ ብኣካላዊ ምርኣይ ማለት ኣይነበረን። ሓደ እኳ ንኣምላኽ፡ ማለት ንባህሪ ኣምላኽነት፡ ኣይረኣየን። ዮሃንስ 1:18 ከምዚ ይብል፡ “ሓደ እኳ ንኣምላኽ ከቶ ኣይረኣዮን፡ እቲ ኣብ ሕቕፊ ኣቦ ዘሎ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ግና ገሊጽዎ።” ጐይታ ኣብ ፍቕዲ 45 ኺብሎ ዝደለየ፡ ንሞራላዊ ግርማ ባህሪ የሱስ ክንርኢ ኸለና፡ ንሞራላዊ ግርማ ኣምላኽ ኣቦ ኸም እንርኢ እዩ። እዚ ነቲ የሱስ ንፊልጶስ፡ “ጐይታይ፡ ነቲ ኣቦ ኣርኣየና እሞ እኹለና እዩ” ኺብሎ ኸሎ ዝበሎ የዘኻኽረና። መልሲ የሱስ ከምዚ ነበረ፡ “ፊልጶስ፡ ነዊሕ እዋን ምሳኻትኩም ከሎኹስ ኣይትፈልጠንንዶ? ንኣይ ዝረኣየ ንኣቦ ረኣየ። ከመይ ኢልካኸ ‘ነቲ ኣቦ ኣርኣየና’ ትብል?” (ዮሃንስ 14:8-9)።
የሱስ ነቶም ኣብ ኣጸድ ቤተ መቕደስ ዝነበሩ ህዝቢ፡ “ኣምላኽ ከመይ ምዃኑ ኽትፈልጡ ትደልዩዶ? ንኣይ ርኣዩ! ኣነ ኸም ብርሃን ናብ ዓለም መጺአ ኣሎኹ፡ ስለዚ ብኣይ ዚኣምን ዘበለ ኣብ መንፈሳዊ ጸልማት ኣይጸንሕን። ብኣይ እንተ ዘይኣሚንኩም፡ ንኣምላኽ ክትርእዩ ኣይትኽእሉን ኢኹም — ኣብ ጸልማት ኢኹም!” ይብሎም ነበረ። ኣየናይ መብጽዓ! ሎሚ እውን ሓቂ እዩ። ሓደ ሰብ፡ “ኣምላኽ ከመይ ምዃኑ ኣይፈልጥን እየ” እንተ በለካ፡ “ንኢየሱስ ርኣይ! ንኢየሱስ ክትርኢ ኸለኻ፡ ንኣምላኽ ትርኢ” ኽትብሎ ይግባእ።
ቓላት የሱስ ምድሓር ንኣምላኽ ምድሓር እዩ።
“ነቲ ዚነጽገንን ቃለይ ዘይቕበልን ሓጋጊ ኣሎ። እቲ ዝነገርኩዎ ቓል ንሱ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺዅንኖ እዩ። ኣነ ኻብ ርእሰይ ኣይዛረብን እየ እሞ፡ እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦይ እንታይ ክዛረብን ከመይ ክዛረብን ከም ዘሎኒ ኣዘዘኒ።” — ዮሃንስ 12:48-49
ቓላት የሱስ ምቕባል ንእኡ ምቕባል እዩ፡ ንኢየሱስ ምቕባል ድማ ንኣምላኽ ምቕባል እዩ። ቓላት የሱስ ምድሓር ንእኡ ምድሓር እዩ፡ ንኢየሱስ ምድሓር ድማ ንኣምላኽ ምድሓር እዩ። ብኻልእ መገዲ ኽትረኽቦ ኣይትኽእልን ኢኻ! ኣብ ፍቕዲ 47 ጐይታ የሱስ ከምዚ በለ፡ “ነቲ ቓለይ ዚሰምዕ እሞ ዘይሕልዎ ግና፡ ኣነ ኣይፈርዶን እየ። ንዓለም ክፈርድ ዘይኰነስ፡ ከድሕና እየ እምበር ኣይመጻእኩን።” ይኹን እምበር፡ ኣብ ፍቕዲ 48 ከምዚ በለ፡ “ነቲ ዚነጽገንን ቃለይ ዘይቕበልን ሓጋጊ ኣሎ። እቲ ዝነገርኩዎ ቓል ንሱ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺዅንኖ እዩ።” እዚ ግርጭት ድዩ? ኣይፋሉን፡ ከመይሲ ዕላማ ምጽእት ጐይታ ንምፍራድ ዘይኰነስ፡ ንምድሓን እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ውጽኢት ምጽእቱ ኣብቶም ድሕነት ዘይቕበሉ ፍርዲ ኪኸውን እዩ።
እዚ ንኣብነት ንርአ። መርከብ ትሰጥም ኣላ ንበል። SOS ይወጽእ እሞ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ሄሊኮፕተር ንምድሓን ይልእከልና። ሓደ ኣዳሓኒ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ናብቲ ዝሰጥም ዘሎ መርከብ ይወርድ እሞ፡ “ኣባይ ሓዙ እሞ ናብ ድሕነት ክትድሕኑ ኢኹም!” ይብለና። ግናኸ ንሕና ንነጽግ! ምናልባት ንቁመት ንፈርህ ንኸውን፡ ወይ ነቲ ሰብ ወይ ነቲ መሳርሒ ድሕነት ኣይንኣምንን ንኸውን። ውጽኢቱ ድማ ምስቲ ዝሰጥም ዘሎ መርከብ ንሰጥም! ንመውት! ንኣዳሓኒ ምእዛዝ ምድሓርና ናብ ሞት ኣምጺኡ። ዕላማ እቲ ኣዳሓንን መልእኽቱን ህይወት ምድሓን ነበረ። ምህላዉ ንሞት ኣየምጽአን። እቲ ሞት ውጽኢት ናይቶም ነቲ ዕድል ምቕባል ዝኣበዩ ሰባት እዩ ነይሩ። ንቓላቱ ምስማዕን ንዕድል ምድሓኑ ምላሽ ምሃብን ብምድሓሮም ተዅኒኖም።
እዚ ንኣብነት ፍቕድታት 47ን 48ን ከመይ ከም ዚሰማምዑ የርኢ። የሱስ ኣብ ፍቕዲ 47 ንዓለም ኪፈርድ ዘይኰነስ፡ ከድሕና ኸም ዝመጸ ኺብል ከሎ፡ ናብ ምድሪ ምምጽኡ ዕላማ — ካብ ሓጢኣት ምድሓንና — ይገልጽ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ፍቕዲ 48፡ የሱስ እቲ ዝተዛረቦ ቓላት ነቲ ዘይኣምን ሰብ ብመወዳእታ መዓልቲ ኸም ዚዅንን ኺብል ከሎ — እዚ ንኣቶም ድሕነት ንምድሓር ዝኣበዩ ውጽኢት እዩ። ድሕነት ካብ ሓጢኣት ብኢየሱስ ይርከብ።
ሓደ ዓይነት ሓሳብ ኣብ ዮሃንስ 3:17-18 ይርከብ። ፍቕዲ 17 ዕላማ ኣምላኽ ይገልጽ፡ “ኣምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዝለኣኾ፡ ንዓለም ኪዅንን ዘይኰነስ፡ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽትድሕን እዩ።” ኣብ ፍቕዲ 18 ድማ ውጽኢቱ ኣሎና፡ “ብእኡ ዚኣምን ዘበለ ኣይዅነንን፡ እቲ ዘይኣምን ግና ብስም ሓደ ወዲ ኣምላኽ ስለ ዘይኣመነ፡ ቅድሚ ሕጂ ተዅኒኑ ኣሎ።” ቓላት የሱስ እንተ ደሓርና፡ ንኣምላኽ ንድሕር። እዚ ብግብሪ ከመይ ክንጥቀመሉ ንኽእል?
ውሳነኻ ሕጂ ንዘለኣለም ይቍጸር!
ኣብ ዮሃንስ 12:48 የሱስ ሓደ ሰብ ንቓላቱ ሕጂ ዚህቦ ምላሽ ንዘለኣለም ንኣኡ ኸም ዚውስን ተዛረበ፡ “እቲ ዝነገርኩዎ ቓል ንሱ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺዅንኖ እዩ።” ኣየናይ ዘስደምም ሓሳብ! እቲ የሱስ ልዕሊ ኽልተ ሽሕ ዓመታት ኣቐዲሙ ዝተዛረቦ ቓላት፡ ንዘለኣለማዊ ዕድል ኩሎም ነቲ ቓላቱ ዚሰምዑ ኺውስን እዩ። ውሳነኻ ሕጂ ንዘለኣለም ይቘጽር!
ኣብ 1996 ብጉጅለ ሊበራላውያን ምሁራት ዝዀኑ ጂሰስ ሴሚናር ዝተባህለ መጽሓፍ The Five Gospels ተሓቲሙ። እቲ ንኡስ ኣርእስቲ እቲ መጽሓፍ፡ “የሱስ ብሓቂ እንታይ ኢሉ?” ዚብል እዩ። እዞም ምሁራት እዚኦም የሱስ ዝበሎ ዘበለ ንምሕታት ተኣኪቦም። መብዛሕትኡ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዝበሎ ዚጠቕሶ ነገር ከቶ ከም ዘይበለ ናብ መደምደምታ በጽሑ። መብዛሕትኡ እቲ ኣብ ወንጌላት ተጻሒፉ ዘሎ ቓላትን ትምህርትታትን የሱስ ድሕሪ ሞቱ ብቐዳሞት ክርስትያናት ከም ዝተፈጥረ ወሰኑ!
ኣብ መወዳእታ መዓልቲ ኣብ ቦታ እዞም ጂሰስ ሴሚናር “ምሁራት” ክህሉ ኣይደልን እየ። “ነቲ ዚነጽገንን ቃለይ ዘይቕበልን ሓጋጊ ኣሎ። እቲ ዝነገርኩዎ ቓል ንሱ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺዅንኖ እዩ” (12:48)። እቲ ዘይኣማኒ ነቲ ቓላት የሱስ ዚነጽግን ዘይቕበልን፡ እቲ ቓላት እቲ ንኣኡ ብመወዳእታ መዓልቲ ኺፈርድ እዩ። ውሳነኻ ሕጂ ንዘለኣለም ይቘጽር!
ኣብ ብርሃን ምህላውካ ኣረጋግጽ!
ኣብ ዮሃንስ 12:46፡ የሱስ ከም ብርሃን ናብዛ ጸልማት ዓለም ከም ዝመጸ፡ ብእኡ ዚኣምን ዘበለ ድማ ኣብ ጸልማት ከም ዘይጸንሕ ተዛረበ። ጐይታ ዘይኣመንቲ ናብ ጸልማት ከም ዘይኣትዉ፡ ግናኸ ኣብ ጸልማት ከም ዚጸንሑ ከም ዘየመላኸተ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ሓደ ዘይኣማኒ ኣብ ጸልማት ከም ዘሎ ኺእመን ብጣዕሚ ሕሱር እዩ። ብሓቂ፡ መብዛሕትኦም ዘይኣመንቲ ካብ ኣመንቲ ንላዕሊ “በርሃን” ከም ዝዀኑ ይሓስቡ፡ ኣመንቲ ድማ ኣብ ጸልማት ከም ዘለዉ ይሓስቡ። ብሃይማኖታዊ እምነታቶምን ብጭካነኦምን ስለ ዝዓወሩ ንኣመንቲ ይሳሓቑሎም፡ “ኣብ ዘመነ ጸልማት ይነብሩ” ኢሎም ድማ የላግጹሎም። ይኹን እምበር፡ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ነገር የልቦን! ብመሰረት ቃል ኣምላኽ፡ ኣመንቲ “ካብ ጸልማት ናብ ግሩም ብርሃኑ” ተጸዊዖም እዮም (1 ጴጥሮስ 2:9)። ኣመንቲ ሕጂ “ኣብ ብርሃን ከም ዘሎ፡ ኣብ ብርሃን ኪመላለሱ” ዓብዪ መሰል ኣለዎም (1 ዮሃንስ 1:7)።
ብኣሳዛኒ፡ እቶም ንርእሶም “በርሃን” ከም ዝዀኑ ብትዕቢት ዚኣምኑ ዘይኣመንቲ ብሓቂ ኣብ ጸልማት እዮም። ንሳቶም እዮም እቶም ሓሳቦም ዝዓጸዉ፡ ጭካነኛታት፡ ብሓሶትን ብሓሳዊ ፍልስፍና ናይቲ ሰይጣናዊ ስርዓት ዓለምን ዝዓወሩ። “ብሓሳዊን መታለልን ፍልስፍና፡ እዚ ኸኣ ብባህላዊ ትውፊት ሰብን ብመሰረታዊ ስርዓታት እዛ ዓለምን እምበር ብክርስቶስ ዘይኰነ” ተማሪኾም እዮም (ቈሎሴ 2:8)። ንሳቶም ድማ ኩሉ ሳዕ ኣብ ጸልማት ነይሮም እዮም! ናብ የሱስ እንተ ዘይተመልሱ እሞ ብእኡ ኸም ብርሃን ዓለም እንተ ዘይኣመኑ፡ ኣብ ጸልማት ኪጸንሑ እዮም።
ዮሃንስ 12:37-41፡ እዚ ድማ ነቲ ንሕና እንሓስቦ ዘሎና ክፍሊ ብቐጥታ ዚቕድም እዩ፡ ብዛዕባ እቶም እተዋህቦም መርትዖ እኳ እንተ ነበሮም ኪኣምኑ ዝኣበዩ ሰባት ይዛረብ። ነብዪ ኢሳይያስ ከምዚ ኢሉ ተጠቒሱ ኣሎ፡ “ኣዒንቶም ኣዕዊሩ፡ ልቦም ድማ ኣደኒኑ፡ ብኣዒንቶም ምእንቲ ኸይርእዩ፡ ብልቦም ድማ ምእንቲ ኸይርድኡ” (ዮሃንስ 12:40፤ ኢሳይያስ 6:10)። ዘይኣመንቲ ንኢየሱስ ክርስቶስ ኪነጽጉ እንተ ቐጸሉ፡ ኣምላኽ ምርጫኦም የረጋግጽ እሞ ልቦም ብዘይምእማን ኪደድን ይፈቕደሎም። “ብእኡ ዚኣምን ዘበለ ኣይዅነንን፡ እቲ ዘይኣምን ግና ብስም ሓደ ወዲ ኣምላኽ ስለ ዘይኣመነ፡ ቅድሚ ሕጂ ተዅኒኑ ኣሎ። እዚ እዩ እቲ ፍርዲ፡ ብርሃን ናብ ዓለም መጺኡ፡ ግናኸ ሰባት ግብሮም ክፉእ ስለ ዝነበረ፡ ብርሃን ዘይኰነስ ጸልማት ፈተዉ … እቲ ብሓቂ ዚነብር ግና ናብ ብርሃን ይመጽእ” (ዮሃንስ 3:18-21)።
ብርሃን ዓለም ንሓቂ ኽንርኢ ኺሕግዘና መጺኡ። ምእማን ምርኣይ እዩ!
