ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ናይ ካሌብ ኣብ ኣምላኽ ዘለዎ እምነትን ምትእምማንን ኣብነት

ዘይፍለጥ
24 ነሓ 2023
10 ዝተሓተ ንባብ

«ነዚ ኸረን እዚ ሃበኒ»

ኢንዱስትሪ መዘናግዒ ሓያል ሓይሊ ዘለዎም ጀጋኑ ብምፍጣር፡ ተራ ሰባት ዘይከኣል ነገር ክገብሩ ዘለና ድሌት ይጥቀምሉ። እዚ ድማ ካብቲ ዘለናዮ ንላዕሊ ክንከውን ንዘለና ትምኒት ንምምሃር እዩ። ብመጽሓፍ ቅዱስ ክንዛረብ ከለና፡ ክልተ ስልጣን ዘለዎም ኣካላት ጥራይ ከም ዘለዉ ንርድእ—ናይ ኣምላኽን ናይ ሰይጣንን፡ ግናኸ ጽልዋ ናይቲ ዳሕረዋይ ብናይቲ ቀዳማይ ይሕጸር። ብዛዕባ ገለ ዘይርኣዩ ጀጋኑ እናሓሰብና ግዜና ኸነጥፍስ ዘይብልና፡ ኣብ ክንዲኡስ፡ ኣብቲ ዘለናዮ ዓለም፡ ፍጹም ድኹማት ዝኾኑ ሰባት ከመይ ገይሮም ዘገርም ተግባራት ከም ዝፍጽሙ ክንምርምር ይግባእ። ካሌብ፡ ኣምላኽ ሓቀኛ ሓያል ጅግና ንኽኸውን ሓይሊ ዝሃቦ ሰብ፡ ጽቡቕ ቅዱሳዊ እዩ። ግናኸ፡ ኣምላኽ ንኽብሩ ንምግላጽ፡ ንካሌብ ብተኣምራዊ መገዲ ኪጥቀመሉ ዝመረጸ ስለምንታይ እዩ፧ ነዚ ሕቶ እዚ ንምምላስ፡ ኢያሱ 14-15 ንጽናዕ።

ታሪኻዊ ኣቀማምጣ

ኣብ ዝነበረ ናይ ዓመት ወራርን ምውራርን ተወዲኡ ነበረ፤ ወተሃደራዊ ሰፈራት፡ ምሽጋራት፡ ከምኡውን ቀንዲ ሰራዊት ጸላእቲ ወዲኦም ነበሩ። ሽዑ ኢያሱ ኣብ መንጎ ነገዳት እስራኤል ንምምቃል ዕማም ተዋህቦ። ንኽልተን ፈረቓን ነገዳት ምስ ሃበ (ኢያሱ 13)፡ ኢያሱ ናብ ምምቃልን ምምዳብን ናብ ዝተረፉ ነገዳት ኣተኩሮኡ ገበረ። እዚ ድማ ብዕጣሎ ክውሰን እዩ (14:1-2)።

ካሌብ ውርሻኡ ሓተተ

ቅድሚ ኣብ ዝኾነ ምምዳብ ምግባሩ፡ እቲ ኣረጊት ካሌብ ንሓቑኡ ንምርግጋጽ ናብ ቅድሚት ወጸ። ክሳዕ ኢያሱ ብምምቃል ስለ ዝተጸመደ ብህድኣት ይጽበ ነበረ። ምቁራጽ ካሌብ ቅቡል ነበረ፡ ንዕድመ ዘመኑ ዝጸንሖ ዓርኩ ኢያሱ ድማ ሙሴ ኣርብዓን ሓሙሽተን ዓመት ቅድሚኡ ዝኣተዎ ኣዘከሮ፦

ካሌብ ወዲ ፡ ንሱ ኺርእያ እዩ [እታ ተስፋ ዝተዋህበቶ ]፡ እታ ዝረገጻ ድማ ንዕኡን ንደቁን እህቦም ኣሎኹ፡ ምኽንያቱ ንእግዚኣብሔር ስለ ዝተኸተለ ()።

ምሽግ ሄብሮን ናይ ንብረቱ ከተማ ክትከውን ነበራ፡ እዚ ድማ ነቶም ኣብኡ ዝነበሩ ሓያላት ኣናቂም (ግዙፋት፡ ርአ) ምጥፋእ ይሓትት ነበረ።

ካሌብ፡ ቃናዛዊ፡ ምስ ነገዳት እስራኤል ኣይምተዋህቦን ነበረ፤ ስለዚ ድማ ንሓተታኡ መእተዊ ዝኸውን ሓጺር ታሪኽ ህይወቱ ኣቕረበ ()። ሙሴ፡ ዓመታት ምጥፋእ ምስ ተወድአን እታ ሃገር ናብ ምስ ኣተወትን ምስ ወረረታን፡ ሄብሮን ከም ውርሻኡ ኪህቦ ኣትዩሉ ነበረ። ሙሴ፡ ሽዑ 40 ዓመት ዝነበረ ካሌብ፡ ኣብ እሙን ሰላዪ ስለ ዝነበረን ኣብ ቃዴስ ባርኔኣ ንዓመጸኛታት ስለ ዝተቓወመን ወፈየሉ። ኣብቲ ግርምርም ዝበለ እዋን ካሌብ ምስ ሙሴ ደው ክብል ዝደረኾ እንታይ ነበረ፧ ካሌብ፡ «ንእግዚኣብሔር ኣምላኸይ ተኸቲለዮ» በለ (ቁ.8)። ኣርብዓን ሓሙሽተን ዓመት ጸኒሑ፡ ካሌብ ንእግዚኣብሔር እሙን ነበረ። ኣብ መንጎ ዘይእሙን ህዝቢ እሙን ነበረ፡ ምስ ምሕዝነት ክገብር ዝኣበዩ ውሑዳት ሰባት ሓደ እዩ። ከም ሰላዪ ምስ ኢያሱ ብእምነት ደው ኢሉ ነበረ፡ ድማ ኣብ ኣብ መንጎ ህዝቡ ብእምነት ደው ኢሉ ኣሎ።

ካሌብ ብእግዚኣብሔር ሓያል ነበረ

እቲ ናይ 38 ዓመት ምጥፋእን ናይ ዓመት ውግእን ኣብ ካብቲ ኣብ ቃዴስ ባርኔኣ ዝነበረ ዘሕዝን መዓልቲ ዘይምእማን ሓሊፉ ነበረ። ብዘይካ ዓመታት ናይ ምድረበዳ ሙቐትን ብዙሓት ወተሃደራዊ ግጥማትን፡ እግዚኣብሔር ንካሌብ ብድንቂ ሓልይዎ ነበረ። 85 ዓመት ነበረ ()። ዕድሚኡ ከም ዝደፍአ እኳ እንተኾነ፡ ብእግዚኣብሔር ሓያል ኮይኑ ጸንሐ፦

ሙሴ ዝለኣኸኒ መዓልቲ ኸም ዝነበርኩ፡ ሎሚ እውን ከምኡ ሓያል እየ፤ ሽዑ ዝነበረኒ ሓይሊ፡ እውን ንውግእ፡ ንምውጻእን ንምእታውን ሓይለይ እዩ። ድማ፡ እግዚኣብሔር በታ መዓልቲ እቲኣ ዝተዛረበላ እዚ ኸረን እዚ ሃበኒ፤ ከመይሲ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ኣናቂም ኣብኡ ከም ዝነበሩ፡ እተን ከተማታት ድማ ዓበይትን ምሽጉትን ከም ዝነበራ ሰሚዕካ ኢኻ። እግዚኣብሔር ምሳይ እንተኾይኑ፡ ከምቲ እግዚኣብሔር ዝበለ፡ ከውጽኦም ክኽእል እየ (ቁ.11-12)።

እቲ ናይ ቅዱስ ትርጉም ኪንግ ጀምስ ቨርዥን ቁጽሪ 12 ከምዚ ይትርጉሞ፦ «እግዚኣብሔር ምሳይ እንተኾይኑ።» ካሌብ ንእግዚኣብሔር ዘይምእማኑ ዝብል ሕቶ ኣይነበረን። ኣብ ክንዲኡስ፡ ንርእሱ ኣይኣመነን። ካሌብ ኣብዚ ዘለናዮ ዘመን ድኻምን ዕግበትን ንዓና ዓብዪ እዩ። ባህሪኡ ኣብዚ ዘለዉ ወተሃደራት ዝርከቡ ዝበለጹ ባህርያት ይሕሉ፦ ንእግዚኣብሔር ዝተወፈየ፡ ግናኸ ንርእሱ ዘይኣምን። ንሱ ዘይተሓላለፈ [ዝቕጽል] መለኮታዊ ሓይሊ ኣርኣየ፡ ምኽንያቱ ንርእሱ ዘይተኣመነ ስለ ዝነበረ። ትሕትናኡን ኣብ ኣምላኽ ዝነበሮ ምትእምማንን ዘይተሓላለፈ ነበረ፡ ስለዚ ድማ ንኹሉ ሓቀኛ ምእመን ምድራዊ ንላዕሊ ሓቀኛ መንፈሳዊ ንምርካብ የነቓቕሕ።

ካሌብ ኣብ እግዚኣብሔር ዘለዎ ምትእምማን መለኮታዊ ሓይሊ ከም ዝህቦ ተረዲኡ ነበረ፤ ስለዚ ድማ ንብረቱ ብግዙፋት ዝተታሕዘ ምሽግ ምዃኑ ኣይገደሶን። ሄብሮን፡ ኣናቂም ዝበልዋ፡ ውርሻኡ ነበረት፡ ንኣምላኽ ድማ ብትብዓት ክሓታ ደለየ ()። እዛ ከተማ እዚኣ ንህዝቢ ኣይሁድ ፍሉይ ትርጉም ነበራ፡ ከመይሲ ኣብርሃምን ሳራን ኣብኣ ተቐቢሮም ነበሩ (, )። 85 ዓመት እኳ እንተነበረ፡ እግዚኣብሔር ምሳኡ ከም ዝነበረ ይፈልጥ ነበረ፡ ስለዚ ድማ ንኣናቂም ውርሻኡ ከውጽኦም ምዃኑ ነበሮ።

ካሌብ ውርሻኡ ተቐበለ

ኢያሱ ብናይ ዓርኩ ዘረባ ተመሲጡ፡ ብምባረኽን ሕቶኡ ብምፍቃድን መለሰ። ሄብሮን ናይ ካሌብ ነበረት ()፡ ብሓይሊ እግዚኣብሔር ድማ ንግዙፋት ሰዓረን ንከተማ ድማ ቅኑዕ ስማ መለሰላን ()። ካሌብ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ዝኾነ ይኹን ዘመን ንጸላእቶምን ንጸገማቶምን ከመይ ገይሮም ከም ዝሰዓሩ የርኢ፦

ብሓይሊ ኣይኮነን፡ ብብርታዐ እውን ኣይኮነን፡ ብመንፈሰይ ግና እዩ፡ ይብል እግዚኣብሔር ሰራዊት ()።

ከም ካሌብ፡ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ ብምስዓብን ብምውካልን ቀጻሊ ግላዊ ምሕዳስ ንረክብ። ሽዑ፡ ንሕና እውን ብእግዚኣብሔር ሓያላት ክንከውን ኢና፡ ኣብ ምድራዊ ብትዕግስቲ እናተሳተፍና ድማ ብሰማያዊ ነገራት ክንሕጎስ ኢና። ብርግጽ፡ እቲ ብዙሕ በረኸት ናይ ሓቀኛ ኢያሱና፡ የሱስ ፡ ኣብ ኩሉ ከም ካሌብ ዝበለ ክርስትያን ይነብር።

ካሌብ ውርሻኡ ይሓትት

ሄብሮን ኣብ ክፋል ትርከብ ነበረት፡ ካሌብ ድማ ንከተማ ኣናቂም ጥራይ ኣይወሰደን፡ ብሓገዝ ትብዓተኛ ወዲ ሓውኡ ኦትኒኤል ድማ ንደቢር እውን ወረረ ()። ካሌብ ኣብ ዝሰዓረ ሰብ ንጓሉ ክምርዖ ኣትዩ ነበረ፡ ስለዚ ኦትኒኤል (ድሕሪ ኣብ እስራኤል ፈራዲ ዝኸውን፤ ፈራዶ ርአ) ወዲ ሓማት ካሌብ ኮነ ()። ካሌብ ንኣክሳን ንኦትኒኤልን ንውርሻኦም ደቡብ ሄብሮን ሃቦም። ግናኸ ድሕሪ መርዓኦም፡ ንኣቡኣ ካሌብ ነቲ ኣብ ጥቓ እዛ ዘሎ ምንጪ ማይ እውን ሓተተቶ፡ ካሌብ ድማ ሃባ ()።

ካሌብ ንኣምላኹ ስለ ዝኣመነን ብሓይሉ ንጸላኢ ስለ ዝተዋግአን ሰዓሪ ኮይኑ፡ በዚ ድማ ውርሻኡ ወሰኸ ምባሉ ዘድሊ እዩ። ምምዳብ ናብ ኣብ ውሽጢ እቲ ሓደ ነገድ ክሓልፍ ነበሮ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሓደ ሰብ ወይ ዓሌት ንውርሻኦም ብምግዛእ ወይ ኣሕዋቶም ብምስራቕ ከውስኹ ኣይክእሉን ነበሩ፡ እንታይ ደኣ ንጸላኢ ብምውጋእን ብምስዓርን ጥራይ እዩ። ጸሎት ያቤጽ ነዚ እዚ የርኢ፦

ያቤጽ ድማ ንኣምላኽ እስራኤል ጸዊዑ፡ ‘ኦ፡ ብሓቂ እንተባረኽካኒ፡ ግዝኣተይ ድማ እንተኣስፋሕፋሕካለይ፡ ኢድካ ድማ ምሳይ እንተኾነት፡ ድማ እንተሓሎኻኒ፡ ከይገብር!’ በለ። ኣምላኽ ድማ ዝሓተቶ ሃቦ (1 ዜና መዋእል )።

ሕጊ ንያቤጽ ብገንዘባዊ ምግዛእ ከትርፍ እንተኸልከሎ እውን፡ ግዝኣቱ ብሕጋዊ ምውራር (ማለት፡ ካብቶም ኣምላኽ ካብታ ተስፋ ዝተዋህበቶ ክወጹ ዝበሎም ብምውሳድ) ከውስኽ ይኽእል ነበረ። ሎሚ መንግስቲ ኣምላኽ ንምዕባይ፡ ምእመናን ኣብ ዝተወረሩ ግዝኣታት (ኣባይቶምን ኣብያተ ክርስትያናቶምን) ንሓድሕዶም ምዝንጋዕ ጥራይ ክገብሩ የብሎምን። ካብዚኣቶም ብወንጌል የሱስ ክወጹ ድሉዋት ክኾኑ ኣለዎም። እግዚኣብሔር ንዝጠፍኡ ብምስባኽ ብቕንዕናዊ ጻዕሪ ህዝቡ ንቤተ ክርስትያኑ ይሃንጽ ኣሎ። ብዘለናዮ ኩነታት ፈጺምና ኣይንዕገብ—እግዚኣብሔር ንቤተ ክርስትያኑ ከም ዘስፋሕፍሕ፡ ንዕኡ ንምግልጋል ዘለና ዓቕሚ የዕብየልና።

ካሌብ ውርሻኡ የካፍል

ካሌብ ብስም የሆዋ ስለ ዝሰዓረ፡ ዝያዳ ረኸበ፡ እዚ ድማ ንኻልኦት ዝያዳ ክባርኽ ኣኽኣሎ። ንጓሉን ንወዲ ሓማቱን ምንጪ ማይ ዝሓዘ ብምሃብ ምባራኹ ብተወሳኺ፡ ሄብሮን፡ ኣናቂም ዝወረራ ከተማ፡ ካብተን ኣርብዓን ሾሞንተን ከተማታት ካህናት ሓንቲ፡ ከምኡውን ካብተን ሽዱሽተን ሓንቲ ኮነት። ካሌብ ኣምላኽ ንኽሕዛ ሓይሊ ዝሃቦ ንኻልኦት ንምክፋል ኣይተቓወመን። ብእግዚኣብሔር ዝረኸቦ ንኻልኦት ብምባራኽ ተሓጒሱ ነበረ፤ እዚ ድማ ክንከታተሎ ዓብዪ እዩ።

በዚ ፡ ንምእመናን ብዛዕባ ንብረቶም ብርእሶም ከይዕበዩ ኣዘኻኸሮም፦

መን እዩኸ ካልእ ዝፍለየካ? ዘይተቐበልካዮኸ እንታይ ኣሎካ? እንተተቐበልካዮ ድማ፡ ከም ዘይተቐበልካዮ ኴንካ ስለምንታይ ትምካሕ? (1 )።

ዝኾነ ዘለና ኣምላኽ እዩ ዝመጽእ፤ ንትዕቢት ቦታ የብሉን። ንኤፌሶናውያን ድማ፡ ቅድሚ ምድሓኖም ከም ዝገበሩዎ ካልኦት ኣብ ክንዲኡ፡ ንገዛእ ርእሶም ንምምጋብ ብጽንዓት ክሰርሑ፡ ድሕሪኡ ድማ ንዝደኸዩ ክሕግዙ ኣተባብዖም ()። ነዚ ኣብ ኣእምሮና ብምሓዝ፡ ከም ካሌብ፡ ንርእስናን ንብረታትናን ኣዝዩ ዓብዪ ቦታ ከይንህብ፡ ኣምላኽ ብጸጋኡ ኣብ ትሕቲ ምሕደራና ንዝገበሮ ንኻልኦት ንምሕጋዝ ድሉዋት ክንከውን።

መወዳእታ

ካሌብ፡ ንዝደለናዮ ኣብ እግዚኣብሔር ክንውከል እንተደኣ ጀሚርና፡ ንኻልኦት ክንካፈል ዝያዳ ክህልወና፡ በረኸትና ድማ ዝያዳ ክኸውን ምዃኑ የርእየና። እዚ ሓቀኛ ጅግና እዩ። ካሌብ ንእግዚኣብሔር ዝተወፈየ ነበረ፡ ዘይከኣል ድማ ፈጸመ። ንሕና እውን ብትሕትና ድኻማትና [ጌጋታትና] ብሓይሊ ንላዕሊ ንውጻእ፡ ንኣምላኽ ድማ ዘገርም ነገር ንፍጽም። ሓደ ዘይርኣይ ሓያል ጅግና ንዝጠፍአ ሰብ ናብ ፈጺሙ ኣየምርሖን እዩ፡ ግናኸ ሓቀኛ ጅግና ፡ ልዕለ-ተፈጥሮኣዊ ሓይሊ ዝረክብ፡ ክገብር ይኽእል እዩ!

ህይወተይ ውሰድ፡ ንዓኻ፡ ጐይታይ፡ ቅዱስ ይኹን። ግዜታተይ ውሰድ ከምኡውን መዓልታተይ፤ ብዘይተቋርጽ ምስጋና ይፍስሱ። ኣእዳወይ ውሰድ፡ ብፍቕርኻ ይንቀሳቐሱ። ኣእጋረይ ውሰድ፡ ንዓኻ ድማ ቅልጡፋትን ጽቡቓትን ይኹና።

ድምጸይ ውሰድ፡ ንጉሰይ፡ ንዓኻ ጥራይ ኩሉ እዝምር። ከናፍረይ ውሰድ፡ ብመልእኽትታትካ ይምልኣ። ብሩረይ ውሰድ ከምኡውን ወርቀይ፤ ሓንቲ ሳንቲም እኳ ኣይክሕዝን እየ። ኣእምሮይ ውሰድ፡ ከምቲ ዝመረጽካዮ ኩሉ ሓይሊ ተጠቐም።

ፍቓደይ ውሰድ፡ ናይ ኣኻ ግበሮ፤ ድሕሪ ናተይ ኣይኸውንን እዩ። ልበይ ውሰድ፡ ናይ ኣኻ እዩ፤ ንጉሳዊ ዝፋንካ ክኸውን እዩ። ፍቕረይ ውሰድ፡ ጐይታይ፡ ኣብ እግርኻ ፍቕረይ ኣፍስስ። ርእሰይ ውሰድ፡ ንዓኻ ጥራይ ኩሉ ክኸውን እየ። —ፍራንሲስ . ሃቨርጋል (1836-1879)

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia