ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ንኣካላዊን መንፈሳዊን ስድራታትና ብጽቡቕ ምሕላው

ጆርጅ ሃውክ
16 ለካ 2024
10 ዝተሓተ ንባብ

ንኣካላዊን መንፈሳዊን ስድራታትና ምሕላው

« ተንስእ። ንሕጻን ምግቢ ሃብ። ዳያፐራ ቀይርላ። ማኪና ምሕጻቢ ጽዕን። ቁርሲ ብላዕ። ኣጽሪ። ክልተ ቈልዑ ኣልብስ። ኣስናኖም ኣጽሪ። ጸጉሮም ኣጽሪ። ሻወር ውሰድ። ልብስ ልበስ። ኣቕሑ ኣሕጽብ። ክዳውንቲ ዘርግሕ። ንሕጻን ምግቢ ሃብ። ምስ ሰለስተ ቈልዑ ናብ ድኳናት ተመላለስ። ዕዳጋ ግበር። ናብ ገዛ ተመላለስ እሞ ኣቕሑ ኣውርድ። ምሳሕ ኣዳልው። ቈልዑ ኣሕጽብ። ጠረጴዛ ኣጽሪ። ንቈልዑ ገለ ዛንታታት ኣንብበሎም። ኣብ ኣእትዎም። ንሕጻን ምግቢ ሃብ። ዳያፐራ ቀይርላ። ንሕጻን ኣረጋግእ።»

እዚ ሓንቲ ኣደ ንንጉሓታ ዝገለጸቶ እዩ – ብዙሕ ግዜኣ ንደቃ ተዋፊሩ። ነዚ ኸም መእተዊ ገይርና፡ ንደቅና ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንሓድሕድና እውን፡ ኣብ ውሽጢ ስድራቤትን ኣብ ውሽጢ ከባብያዊት ቤተ-ክርስትያንን ንምሕላው ገለ ስርዓታት ንርአ።

ምሕላው ስድራቤት ወለዲ

እቲ ናይ እግዚኣብሔር ትልሚ ኩሎም ቈልዑ ብምሕላው ወለዶም ናብ ብስለት ምብጻሕ እዩ። እዚ እዚ ኣብ ኤድን እግዚኣብሔር ንኣዳምን ሄዋንን ፍረዩን ተባዝሑን ምስ በሎም ተሰሪዑ ()። እዞም ወለዲ ናይ መጀመርታ ስድራቤት ተመርዕዮም ከም ዝነበሩ ይነግረና። ከምቲ ሓደ ሰብኣይ ንወለዱ ገዲፉ ምስ ሰበይቱ «ክሓብር» ዝተነግሮ፡ እቲ ናይ እግዚኣብሔር ትልሚ መርዓ ናይ ዘመን ምትእስሳር ምስ ሓድነት (፤ ) ምዃኑ እዩ። ጥዑያት መርዓታት ንምዕባለ ቈልዑ ናብ ብስለት ኣገደስቲ እዮም።

ሓደ ሕጻን ብኣዲኡ ይምርኮስ፤ ንሳ ስርዓት ህይወቱ እያ። ሓንቲ ኣደ «ንኣሽቱ ደቃ ትሕሉ» ክብል ከሎ፡ ንኹሉ እቲ ሓንቲ ኣደ ንሕጻና እትገብሮ እዩ ዝጠቅስ (1 )። ድሕሪኡ ድማ እዚ ምኽንያቱ ንሳ ንደቃ ስለ እትፈቅርን እትሕሉን ክሳዕ ነፍስኻ ምውፋይ ብምግባር ንጥቕሚ ደቃ ቅድሚ ናይ ገዛእ ርእሳ ስለ እተቕድም እዩ ይብል። ንሳ ንደቃ ለይትን መዓልትን ሓይሊ ተውፊ እሞ ለዋህን ተኸላኻሊትን እያ። ዝምድናኦም ኣዝዩ ቀረባ እዩ። ንሓድሕድ ብምምላስ ብዙሕ ብሓንሳብ የሕልፉ።

እውን ሓደ ኣቦ «ነቶም ደቁ ኣብ ጉዕዞ ናብ ብስለት ከም ዝድግፍ፡ ከም ዘጸናንዕን ከም ዝምዕድን» ይብል (1 )። ሓደ ኣቦ ከም ውልቃዊ ኣሰልጣኒ ኮይኑ ንዕኦም ንተግዳሮታትን ተስፋ ምቑራጽን ናይ ንምግጣም ይሕግዞም፡ ኣብቲ ክኸዱሉ ዘለዎም መገዲ የሰልጥኖም እሞ ዝበለጸ ነገር ካባታቶም የውጽእ። እዚ ድማ ብመሰረት ድሌታት ናይ ነፍሲ ወከፍ ቈልዓ ይግበር። ሓደ ኣቦ ንደቁ ብጽቡቕ ክፈልጦም ኣለዎ፡ ምእንቲ መዓስን ብኸመይን ንነፍሲ ወከፍ ክሕግዞም ከም ዘለዎ ንምፍላጥ።

ብንጹር፡ ወለዲ ኣብ ኣካላዊ፡ ስምዒታውን መንፈሳውን ምዕባለ ደቆም ዝበዝሐ ጽልዋ ኣለዎም። በቲ ሓደ ወገን ድማ፡ ሓላፍነት ደቅና ንወለዶም ኣብ ምእዛዝን ምኽባርን እዩ፦

«ኣቱም ደቅኹም፡ እዚ ጽቡቕ እዩ እሞ፡ ንወለድኹም ብጐይታ ተኣዘዝዎም። ‘ንኣቦኻን ንእዴኻን ኣኽብር’ – እዚ ምስ ተስፋ ዝመጸ ናይ መጀመርታ ትእዛዝ እዩ – ‘ምእንቲ ጽቡቕ ክኾነልካን ኣብ ነዊሕ ዕድመ ክትረክብን።’ ኣቱም ኣቦታት፡ ንደቅኹም ኣይተቖጥዕዎም፤ ኣብ ክንድኡስ፡ ብስልጠናን ምምሃርን ናይ ኣዕብይዎም» ( NIV)።

ምሕላው ስድራቤት ቤተ-ክርስትያን

ቅዱስ ንከባብያዊት ቤተ-ክርስትያን ከም ዝሰፍሐት ስድራቤት ይርእያ። ንሕና ስድራቤት ምእመናንን ኣባላት ስድራቤት እግዚኣብሔርን ኢና ይብል (፤ ፤ 1 ጴጥሮስ )። እቲ ቀረባ ዝምድናና ንሓድሕድና ከም ሓውን ሓፍትን ብምጥቃስ ይግለጽ (1 )። ብሓቂ፡ እግዚኣብሔር ሓባራዊ ኣቦና እዩ እሞ ንሕና መንፈሳውያን ደቁ ኢና (፤ 1 )። ንሓድሕድና ብምሕላው ብኸመይ ጥዑይ ስድራቤት ቤተ-ክርስትያን ክንከውን ከም እንኽእል ንርአ።

• ለዋህ ፍቕሪ

ከምቲ ቅድሚ ዝተጠቕሰ፡ ንኣመንቲ ከምቲ ሓንቲ ኣደ ንደቃ እትሕሉ ትሕልዎም ነይሩ፦

«ኣብ መንጎኹም ለዋሃት ነበርና፡ ከምቲ ሓንቲ ኣደ ንኣሽቱ ደቃ እትሕሉ ትሕልዎም። ክሳዕ ክንድዚ ንፈትወኩም ስለ ዝነበርና፡ ወንጌል ኣምላኽ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ህይወትና እውን ምሳኹም ክንካፈል ባህ ኢሉና ነይሩ» (1 )። እዚ ዓይነት ምሕላው ለዋህ፡ ተኸላኻሊ፡ ፍቕራዊ፡ ውልቃዊን ነፍስኻ ምውፋይን ነይሩ። ንሱ ህይወቱ ምስ ካልኦት ክርስትያን ኣሕዋትን ኣሓትን ብምካፋል ኣብ ዝቕጽል ዝምድና ዝተመስረተ ነይሩ። ንኣባላት ስድራቤት ቤተ-ክርስትያን ብጽቡቕ ንምፍላጦምን ብመሰረት ባህርያቶምን ድሌታቶምን ብግቡእ ንምምላስን ብዙሕ ምሳታቶም ከነሕልፍ ኣሎና።

• ምምራሕ

እውን ንኣመንቲ ከምቲ ሓደ ኣቦ ንደቁ ዝመርሕ ይመርሖም ነይሩ፦

«ምኽንያቱ ንነፍሲ ወከፍኩም ከምቲ ሓደ ኣቦ ንደቁ ዝገብር፡ ከም ዝገበርና ትፈልጡ ኢኹም፡ ንኣምላኽ ብቑዕ ንኽትነብሩ እናተባብዕና፡ እናጸናናዕናን እናመዓድናን፡ ንሱ ድማ ናብ መንግስቱን ክብሩን ይጽውዓኩም» (1 )። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተዘርበ፡ እዚ ዓይነት ምሕላው ኣብ ከባብያዊት ቤተ-ክርስትያን የድሊ እዩ፡ ንሓድሕድና ናብ ብስለት ንምዕባይ ክንተባብዕን ክንምዕድን እንተኾይና። ውልቃውያን ኣሰልጠንቲ ንተለማመድቶም ብጽቡቕ ንምፍላጦምን ንምብራዕን ብዙሕ ምሳታቶም የሕልፉ።

• ኣኽብሮት

እቲ ናይ እግዚኣብሔር ትልሚ ክርስትያናት ብምሕላው ከባብያዊት ቤተ-ክርስትያን ናብ ብስለት ምብጻሕ እዩ። ዝምድናታትና ኣብ ቤተ-ክርስትያን ምስቶም ናይ ጥዑይ ስድራቤት ክመሳሰል ኣለዎ። ንጢሞቴዎስ፡ ንሱ ድማ ኣብ 30ታት ዕድሚኡ ዝነበረ፡ ምስ ጸሓፈሉ፡ ከምዚ በለ፦

«ንሓደ ዓቢ ሰብኣይ ብጽንዓት ኣይትገንሖ፡ ግን ከም ኣቦኻ ገይርካ ምዓዶ። ንንኣሽቱ ሰብኡት ከም ኣሕዋት፡ ንዓበይቲ ኣንስቲ ኸም ኣዴታት፡ ንንኣሽቱ ኣንስቲ ኸም ኣሓት፡ ብፍጹም ሓዞም» (1 )። እዞም ንኣገዳስነት ኣረኣእያና ንሓድሕድናን ንሓድሕድና ብኣኽብሮት ምሕላውናን የጕልሑ። ንዓበይቲ ብሓይሊ ክንዛረብ የብልናን፡ ኣብ ክንድኡስ ከምቲ ንኣቦና እንገብሮ ክንልምኖም ኣሎና። ንኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣብ ቤተ-ክርስትያን ከምቲ ኣብ ሓንቲ ስድራቤት ዘሎና ክንሕዞም ኣሎና።

ክእለት ስድራቤት ቤተ-ክርስትያን

ከምቲ ስድራታት ንደቆም ናብ ብስለት ዘዕብዩ፡ ቤተ-ክርስትያናት ድማ ንኣመንቲ ናብ ብስለት ከዕብዩ ከም ዘለዎም ርኢና ኢና። ግን ኣብ መንጎ ኣብ ስድራቤት ምንባርን ኣብ ቤተ-ክርስትያን ምንባርን ፍልልያት ኣለዉ።

• ምትእስሳር

ጽቡቕ ምትእስሳር ንሓድሕድና ናብ ምሕላው ዝምድናታት የብጽሕ። እዚ ማለት ኣብ ዕለታዊ ህይወትናን ኣብ ቤተ-ክርስትያንናን ንሓድሕድና ንፍቕራዊ ዝምድናታት ንምዕባይ፡ ጽቡቕ ግብሪ ንምምምማርን ንሓድሕድና ንምብራዕን ምምዳብን ዕድላት ምድላይን ማለት እዩ፦

«ንሓድሕድና ንፍቕርን ንጽቡቕ ግብርን ብኸመይ ከም እንበራብር ንሓስብ። ከምቲ ገሊኦም ልማድ ዝገብርዎ፡ ምትእኽኻብ ኣይንሕደግ፡ ግን ንሓድሕድና ንተባብዕ – እቲ መዓልቲ እናቐረበ ከም ዝመጽእ እናርኣና ድማ ዝያዳ» (እብራውያን )። እዚ ክግበር ዝኽእለሉ ክልተ መገድታት ድማ ንኣሽቱ ብምጽንባርን ብምምምማርን እዩ።

ንኣሽቱ ምስ ካልኦት ክንራኸብን ምሳታቶም ዝያዳ ቀረባ ዝምድናታት ከነማዕብልን የኽእሉና። ኣብ ንገለ ሰዓታት ምእታው ጥራይ ኣይኣክልን፤ ውልቃዊ ዝምድናታት ከነማዕብል ኣሎና። ምስ ካልኦት ምሳሕ ምካፋልን ብዝበለጸ ምፍላጦምን እዩ። ህይወትና ንኻልኦት ምኽፋት የጠቓልል፡ ምእንቲ ንሳቶም ድማ ህይወቶም ንዓና ክኸፍቱ። እዚ ድማ ካልኦት ብዛዕባና ዝያዳ ክመሃሩ የኽእሎም እሞ ብግዲኦም ድማ ብዛዕባ ህይወቶም እንታይ ከም ዝመስል ንምካፋል ዝያዳ ክህልዎም እዩ።

• ምስማዕ

ምስ ካልኦት ምትእስሳር ብሓንሳብ ምሕላፍን ምዝርራብን የጠቓልል። ያእቆብ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦

«ኩሉ ሰብ ንምስማዕ ቅልጡፍ፡ ንምዝራብ ድኹም፡ ንምቑጣዕ ድኹም ይኹን» ()። ኣብ ዝርርባትና ዝበዝሕ ዝዛረብ መን እዩ? ንሕና እንተኾይና፡ ሽዑ ብቑዕ ኣይሰምዕናን ኢና። ንስምዒታት እቲ ሰብ ንምግላጽን ንዝነግሩና ዘለዉ ንምጥቕላልን ንስምዕ። ድሕሪኡ ድማ ንምላሾም እንደገና ንስምዕ እሞ ቅኑዓት እንተነበርና ንርኢ። ንዕኦም እንታይ ከም ዝመስል ንፈልጥ ኢና ኢልና ኣይንገምት። ብግቡእ እንተዘይተረዲእናዮም፡ ክእርሙና ይኽእሉ እዮም። ከምዚ ዝኣመሰለ ንጡፍ ምስማዕ ንሓድሕድና ኣብ ምሕላው ኣገዳሲ ክእለት እዩ።

ብዙሕ ሕቶታት ኣይትሕተት፤ ሓደ ዝርርብ ምምርማር ክኸውን የብሉን። ብእወ ወይ ኣይፋል ክምለሱ ዝኽእሉ ሕቶታት ኣይትሕተት፡ ምኽንያቱ ንዝርርብ ይገደብዎ። ኣብ ክንድኡስ፡ ከም «ድሕሪኡ እንታይ ገበርካ?»ን «እዚ ምስ ኮነ እንታይ ተሰምዓካ?» ዝኣመሰሉ ሕቶታት ተጠቐም።

ብርግጽ፡ ሓደ ክርስትያን ሓው ወይ ብዛዕባ ውልቃዊ ህይወትና እንተሓተተና፡ ንምዝራብ ድሉዋት ክንከውን ኣሎና። ንሓድሕድና ክንሕሉ እንተደሊና፡ ንሓድሕድና ንምካፋል ድሉዋት ክንከውን ኣሎና። ንኣብነት፡ ኣብ ኣኼባ ንኣሽቱ ናይ ጸሎት ድሌታት እንተዘይሃለወ፡ እዚ ማለት ግን የብሉን ማለት ኣይኮነን። ዝኾነ ሰብ ኣይካፈልን ማለት እዩ።

•

ምስ ካልኦት እንተተራኺብናን ምሳታቶም ክንከውን ከለና ብትኩረት እንተሰሚዕናን፡ ሽዑ ንዕኦም እንታይ ከም ዝመስል ክንፈልጥ ኢና። ድሕሪኡ እንታይ ንገብር? ኣብ ዘስግእ ኩነታት እንተዘይሃለዉ፡ ንሽግሮም ንምፍታሕ ናብ ውሽጢ ንምእታው ዘሎ ፈተና ኣወግድ። ህይወቶም እዩ፡ ናትና ኣይኮነን። ንሳቶም ንገዛእ ርእሶም ንምፍታሕ ዘድሊ ክእለት እንተተማሂሮም ዝበለጸ እዩ። ብኻልእ መገዲ፡ ኩሉ ብኻልኦት ክምርኮሱ እዮም። እዚ እዩ ዝኣትወሉ ቦታ። ምስቲ ኣብ ጫማ ናይ ካልእ ሰብ ምምልላስን ኣረኣእያኦም ምብራህ ተመሳሲሉ ኣሎ፦

«ምስቶም ዝሕጎሱ ተሓጎሱ፤ ምስቶም ዝሓዝኑ ሓዝኑ። ብሓድነት ንሓድሕድኩም ንበሩ። ትዕቢተኛታት ኣይትኹኑ፡ ግን ምስቶም ትሑታት ሰባት ንምሕባር ድሉዋት ኩኑ። ትዕቢተኛታት ኣይትኹኑ» ()።

ኣብ የሱስን ሃዋርያ ጳውሎስን ይረአ። ክልቲኦም ህይወቶም ምስቶም ዘገልግልዎም ተኻፊሎም። ሰባት ኩሉ ብሓገዞም ክምርኮሱ ኣይደለዩን። ኣብ ቤተ-ክርስትያን ሰባት ንገዛእ ርእሶም ክሕግዙ ክንሕግዞም ኣሎና። ከም ኣሰልጣኒ ክንሰርሕ ኣሎና፡ ከም መካኒክ ኣይኮነን። ሓደ ኣሰልጣኒ ንኻልኦት ንዕማም የሰልጥን እሞ የብራብሮም፡ ንሽግሮም ኣይፈትሕን። ንዕኦም ስምዕ፡ እሞ ነቲ ሽግሮም ንምፍታሕ ዘድሊ ስጉምቲ ክርእዩ ሓግዞም።

እሞ ካልኦት ብኸምዚ መገዲ እንተሓጊዞምና፡ ንምምስሳሎምን ምብራዖምን ክንቅበል ድሉዋት ክንከውን ኣሎና። ብኻልእ መገዲ፡ ንኻልእ ኣማኒ ንምሕላው ዘሎ ይኽልከልዎም።

ትምህርቲ ንዓና

ንኣዴታትን ንዝተወፈየ ምሕላወን ንስድራቤታተን ንእግዚኣብሔር ነመስግን። ንኣቦታት ንኣንስቶም ንምፍቃርን ንደቆም ናብ ብስለት ንምምራሕን ንኽስርዑ ነብራብሮም፡ እሞ ነቲ ዝመጽእ ወለዲ ብጽቡቕ ኣብነትና ንምምሃር ንሓያልን ነባሪን መርዓታት ከማዕብሉ ንምህሮም። ንመጻምድትና ናይ ዘመን ምትእስሳር ኣሎናዶ፡ ወይስ መርዓዊ ዝምድናና ሽግራት ምስ ኣጋጠሙና ይስግኣሉ?

ክልተ ስድራታት ኣለዋና፤ ኣካላዊትናን መንፈሳዊትናን። ምሕላው ስድራቤት ወለዲ ወለዲ ርእሰ-ምርኮሳውያን ምስ ዝኾኑ ይበታተን፡ እዚ ድማ ናብ ዝተሰባበሩ ስድራታት የብጽሕ። ብተመሳሳሊ፡ ምሕላው ስድራቤት ቤተ-ክርስትያን ኣባላታ ርእሰ-ምርኮሳውያን ምስ ዝኾኑ ይበታተን፡ እዚ ድማ ናብ ዝተሰባበሩ ቤተ-ክርስትያናት የብጽሕ። ነዚ ብምስዓብ ምኽሪ ጳውሎስን ንሓድሕድና ከም ኣደ ለዋህ ፍቕሪ ብምምዕባል፡ ከም ኣቦ ንሓድሕድና ብምብራዕን ከም ኣባላት ዝሰፍሐት ስድራቤት ንሓድሕድና ብምኽባርን ንከላኸል። እዚ ድማ ንሓድሕድና ንምትእስሳር፡ ንምስማዕን ንምርኣይን ስትራተጂታትን ክእለታትን ብምምዕባል ክንገብሮ ንኽእል ኢና።

ጽልዋ «ንገዛእ ርእስና ብሓቀኝነት ኣብ ህይወትና ዝበዝሐ ትርጉም ዘለዎም ሰባት መን እዮም ኢልና ምስ እንሓትት፡ ብዙሕ እቶም ምኽሪ፡ ወይ ፈውሲ ኣብ ክንድ ምሃብ፡ ሕማምና ዝተኻፈሉን ቁስልና ብሙቕን ለዋህን ኢድ ዝተንከፉን ምዃኖም ንረክብ። እቲ ኣብ ተስፋ ምቑራጽ ወይ ምብልባል ምሳና ጸጥ ዝብል ክኸውን ዝኽእል ዓርኪ፤ ኣብ ሓዘንን ስቓይን ምሳና ክጸንሕ ዝኽእል፤ ዘይምፍላጥ፡ ዘይምፍዋስ፡ ዘይምሕዋይ ክጻወር ዝኽእል፡ እሞ ምሳና ንሓቂ ናይ ዘይምኽኣልና ዝገጥም – እዚ እዩ ዝሓሊ ዓርኪ።» — ሄንሪ ጄ. ኤም. ኑወን

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia