ካብ ሰማይ ዝፍጸም ዕዮ ክርስቶስ ምድሓንን ሓጎስን የምጽእ

ካብ ሰማይ ዝፍጸም ዘደንቕ ዕዮ ክርስቶስ

ሉኡላዊ ጸጋ ኣምላኽ ብዘደንቕ መልእኽቲ ብስራት ይግለጽ። ሓይሊ ኣምላኽ ንመልእኽቲ ብስራቱ ንሓጥኣን ኣብ ምብጻሕን፣ ብተመሳሳሊ ድማ ኣብቶም ንሓጢኣቶም ዝንስሑ ሓጥኣን ንምድሓኖም ኣብ ምዕያይን ይርከብ። ምድሓን (ኤፌሶን 1:18-2:10)። ሓይሊ ኣምላኽ ኣብ ፍጥረት ተገሊጹ። ድሕሪ እዚ ናይ ጸጋ እዋን ምስ ተወድአ፣ ብተመሳሳሊ ከም ማይ ኣይሂ ኖህን፣ ብንእሽቶ ደረጃ ድማ ከም ገለ ፍጻሜታት ታሪኽ እስራኤል፣ ኣብ ዓለምለኻዊ ፍርድታት ክግለጽ እዩ።

ሎሚ ሓይሊ ኣምላኽ ብጸጋን ብጽቡቕን ናብ ሰብ ይዓዪ ኣሎ፣ ሓጥኣን ቃል ኣምላኽ ብምእማኖም ናብ ንስሓ ይመርሖም (ሮሜ 2:4)። ዕዮ ኣምላኽ ከም መድሓኒ – ንሰባት ንምድሓንን ኣብቶም ዝኣምኑ ዘደንቕ ነገር ንምፍራይን – ብዘለኣለማዊ ዕላማኡ መሰረት እዩ (ኤፌሶን 3:8-10)። ብቓሉን ብቓሉ ኣቢሉን፣ ኣምላኽ ብሓይሊ ጸጋኡ ብስራት ምድሓን የብጽሕ። እዚ ኣገባብ ዕዮ እዚ ምስቲ ክርስቶስ ካብ ሰማይ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ኣቢሉ፣ ብእምነት ካብ ልቢ ሰብ ምላሽ ንምፍራይ ዝዓዪ ዘሎ ዕዮ ይሰማማዕ። ኣብ ሳውል ዘጣርሱስ (ገላትያ 1:15-16) ከምኡ’ውን ኣብቲ ነፍሱ ኪወስድ ዝቐረበ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ፊልጲ (ግብሪ ሃዋርያት 16:27) ከምዚ ዝኣመሰለ ዘደንቕ ዕዮ ይርአ። ብሮማዊ ሕጊ፣ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ፣ እሱር እንተ ሃዲሙ፣ ብህይወቱ ተሓታቲ ነበረ። ኣብ ክንዲኡ፣ ኣብታ ቅጽበት እቲኣ፣ ድምጺ ጳውሎስ ኣብ ጸልማት ሰሚዑ መልእኽቱ ተቐበለ፦ «ብጐይታ የሱስ እመን፣ ንስኻን ስድራቤትካን ድማ ክትድሕኑ ኢኹም» (ቁ.31 NASB)። ኣሚኑ ድማ ድሒኑ።

ሉኡላዊ ጸጋ ኣምላኽን ኣገልግሎት ጳውሎስን

መንፈስ ቅዱስ ናብ ምድሪ ካብ ዝመጸ (2:2-4) ክሳዕ ምምጻእ ጐይታና (1 ተሰሎንቄ 4:16-17)፣ ኩሉ ሰብ ክንስሕን (ግብሪ ሃዋርያት 17:30) ኣብ ኣምላኽ ክእመን ድማ ይምሕጸን። ብስራት ምድሓኑ ንኹሎም ደቂ ሰባት ይቐርብ፣ ብእምነት ንዝቕበልዎ ድማ ኩሉ ይጥቀም። ብዕዮ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል – ንቕዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ብምሉእ ንምርዋይ ዝፈጸሞ – እቲ ብስራት ናብ ብምሉእ ዓለም ይወጽእ። ወንጌል ጸጋ ዓለምለኻዊ ስፍሓት ኣለዎ፣ በረኸታዊ ፍረታቱ ድማ ብ ውልቃዊ እምነት ይርከብ (ሮሜ 3:22፤ ኤፌሶን 2:8)።

ሮሜ ብምሉኡ ወለዶ ሰብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ገበነኛ ከም ዝኾነን «ዝተበላሸወ» (1:28) ማለት፣ ካብ ምሕዋይ ንላዕሊ፣ ነፍሱ ንምምሕያሽ ዘይከኣል ከም ዝኾነን የርኢ። ካብ ፍርዳውን ስነ-ምግባራውን ኣረኣእያ፣ ኣብ መንጎ ዘርእታት፣ ሃገራት፣ ኣይሁድን ኣህዛብን ፍልልይ የልቦን (10:12)፣ «ኵሎም ሓጢኦም ክብሪ ኣምላኽውን ስኢኖም እዮም እሞ» (3:23)። ኩሎም ተወጊዞም፣ ኣብ ቅድሚ ቅዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ገበነኛታት ኮይኖም ይቐውሙ። እንኮ ፍሉይ ዝነበረ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እዩ፣ ንሱ ሓጢኣት ኣይፈለጠን፣ ሓጢኣት ኣይገበረን፣ ሓጢኣት ድማ ኣይነበሮን፤ ንፍርድና ኣብ ልዕሊኡ ወሰዶ (ገላትያ 3:13፤ 1 ጴጥሮስ 3:18)። ዘደንቕ ጸጋ! እወ፣ መልእኽቲ ኣምላኽ ናይ ሉኡላዊ ጸጋ ን ኩሎም ዝኣምኑ እዩ።

ኩሎም ዘይኣምኑ ድሮ ተወጊዞም እዮም ተባሂሉ ተነጊሩሎም (ዮሃንስ 3:36)፣ እቲ ትክክለኛ ፍጻሜ ፍርዲ ኣምላኽ ግን ገና ይጽበ ኣሎ (2 ጴጥሮስ 3:9-10)። እታ መዓልቲ ምስ መጸት፣ ኩሉ ዕድላትን ንስሓ ንምግባር ዝሕግዝ ነገራትን ስለ ዝጠፍእ፣ ንምድሓን ንዘለኣለም ድሮ ዘርሕቕ ክኸውን እዩ። ጐይታ የሱስ ክርስቶስ «ዓቢ ጻዕዳ ዝፋን» ክቕመጥ እዩ፣ ነቲ ናይ ኣምላኽ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ንምፍጻም። መድሓኒ ዓለም ፈራድን ፈጻሚ ፍርድን ክኸውን እዩ። (እባኹም ራእይ ዮሃንስ 20:11-15፣ ግብሪ ሃዋርያት 10:42 ከምኡ’ውን 17:31 ኣብ ገጽ 11 ናይዛ መጽሔት ብጥንቃቐ ኣንብቡ። እዚ ነገራት እዚ ገና ግልጺ እንተ ዘይኮይኑ፣ ቃል ኣምላኽ፣ ብፍላይ ሮሜ፣ ኣንብቡ፣ ንኣምላኽ ንዓኻን ንስድራቤትካን ብስራት ንምቕባልን ንምርዳእን ሓገዙ እናለመንኩምዎ።)

ቀልጢፉ፣ ጻድቕ ፈራዲ ኣምላኽ ፍርዲ ክፈጽም እዩ፣ ሕጂ ግን ብስራት ጸጋ ኣምላኽ የቕርብ ኣሎ ምእንቲ ክትድሕን (ኤፌሶን 2:17)። ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ሰማይ ነዚ ዕላማ እዚ ንምፍጻም ይዓዪ ኣሎ።

ፍጻሜታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ፊልጲ – ዘደንቕ ናይ ኣምላኽ ናጻ ምውጻእ ሓይሊ ብጸጋ

ከምቲ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 16 እንምብቦ፣ ኣእጋር ጳውሎስን ሲላስን «ኣብ መቑሕ» (ቁ.24፤ ብትክክል፣ «ኣብ ዕንጨይቲ») ተኣሲረን ነበራ። እቲ ዕንጨይቲ ወይ ኦም ንመስቀል የዘኻኽረና፣ እቲ ሓደ ቃል ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 5:30፣ 10:39 ከምኡ’ውን 13:29 ተጠቒሱ ኣሎ። ምናልባት እዚ ሓቂ እዚ ምስቲ ኣካላዊ፣ ስምዒታውን መንፈሳውን መከራኦም ተደሚሩ ነቶም ክልተ እሱራት ጐይታኦምን መድሓኒኦምን ኣብ መስቀል ዝተሰቀሎ ዘሕስቦም ነይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዝኾነ፣ ጐይታ ኣብ ሰማይ ብመንፈሱ ደጊፍዎም (እብራውያን 2:17-18፣ 4:15-16 ኣስተብህሉ)።

ጳውሎስን ሲላስን፣ ኣብ ከቢድ መከራኦም፣ ኣብ ክርስቶስ ኣተኲሮም ክኾኑ ኣለዎም። ንሱ ካብ ሰማይ ምስኦም ተለለየ። እዚ ድማ ልቦም ብጸሎት ንምፍሳስ መርሖም፣ ንጥግኦም ብምስጋና እናተረድኡ (1 ተሰሎንቄ 5:16-18 ተመልከት)፣ ፍርቂ ለይቲ1 ጳውሎስን ሲላስን ይጽልዩን ንኣምላኽ የንብሁን ነበሩ። እቲ ኣብ ፍርቂ መዓልቲ ንሳውል ንምእሳር ዝተራእየ፣ ኣድሒኑ ድማ መሳርሒኡ ዝገበሮ (ግብሪ ሃዋርያት 9) – ኣብ ፍርቂ ለይቲ ንኣገልገልቱ ብኹሉ ዕንቅፋት ንምስዓር ጸጋ ይህቦም ነበረ (እዮብ 35:10፤ መዝሙር 17:3፣ 42:8፣ 77:6፣ 119:62፤ ኢሳይያስ 26:9 ተመልከት)።

ሉቃስ «ብሃንደበት» ዝብል ቃል ተጠቒሙ ንዕዮ ኣምላኽ ብምሕረት ንምሕባር። ብትክክለኛ ግዜኡ ዓቢ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ተፈጸመ፣ እዚ ድማ መሰረት ቤት ማእሰርቲ ኣንቀጥቀጠ፣ ኩሉ ኣፍደገታት ከፈተ፣ ንኹሎም መቑሕ እሱራት ድማ ፈተሐ። ብሒደት ቃላት (ግብሪ ሃዋርያት 16:25-26)፣ ሉቃስ ብልዑል ጐይታና ኣብ ሰማይ ዝተፈጸመ ዓቢ ዕዮ ገለጸ። «ንሱ ኣብ ልዕሊ ኩሉ እዩ፣ ንዘለኣለም ዝተባረኸ ኣምላኽ» (ሮሜ 9:5) ከምኡ’ውን ንብምሉኡ ዩኒቨርስ ይገዝእ። እዚ ዝርዝራት እዚ ንሓይሊ ክርስቶስ ንሰባት ካብ ባርነት – ካብ ሓይሊ ሰይጣን፣ ዓለም፣ ሓጢኣትን ሞትን – ንምፍታሕን፣ ካብ ዝኾነ ይኹን ዝኣሰሮም ንምፍታሕን የርኢ። እቲ ሓደ ሓይሊ ጐይታ፣ መልኣኽ እናተጠቕመ፣ ንጴጥሮስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ምፍታሕ (ግብሪ ሃዋርያት 12) ከምኡ’ውን፣ ብዝተፈላለየ መገዲ፣ ንጳውሎስ ኣብ ምርኮ ንልዕሊ ክልተ ዓመት መንፈሳዊ ሓርነት ኣብ ምሃብ (28:30-31) ይዓዪ ነበረ። ኣብ ፊልጲ (ግብሪ ሃዋርያት 16) ብሩኽ ጐይታና ዘደንቕን ናጻ ዘውጽእን ሓይሉ ገለጸ፣ ከምቲ ዝስዕቡ መግለጺታት ዘጕልሕዎ፦

«ብሃንደበት» – ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 2:2፣ 16:26 ከምኡ’ውን 28:6 ጥራይ ዝርከብ ቃል፣ ሉኡላዊ ጣልቃ ምትእትታዉ ዘርኢ።

• ብ «ምንቅጥቃጥ ምድሪ» – ናይ ማይ ኣካል ወይ ምድሪ ብርቱዕ ምንቅጥቃጥ ወይ ምንቕጥቃጥ፣ ንምውዳቕ ዝገብር፤ ምምልላስ ሓይልታት ግን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ክርስቶስ ምዃኑ ዘመልክት።
• ብ «ዓቢ» ምንቅጥቃጥ ምድሪ፣ ነቲ ዝዓዪ ዝነበረ ግርማዊ ሓይሊ ዘጕልሕ።2

ብዙሓት ተኣምራት፣ ኩሎም ኣብ ሓንቲ ለይቲ፣ ናብ ዓቢ ሓጎስ መርሑ

ብዙሓት ተኣምራት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ፊልጲ (16:25-34) ተፈጸሙ፣ ጐይታ ካብ ሰማይ ይዓዪ ስለ ዝነበረ። ኣብኦም ነስተንትን፣ ቅዱስ ጽሑፍ ከም ዝብሎ፣ «ተንስእ እሞ ንዘደንቕ ዕዮ ኣምላኽ ኣስተብህለሉ» (እዮብ 37:14)።

ጳውሎስን ሲላስን ብምኽንያት ቁስሎም ካብቲ ጭካነ ዝመልኦ ምጥቃዕ ዘይእመን ስቓይ ክሰቕዩ ነይሮም ክኾኑ ኣለዎም። ኣእጋሮም ኣብ መቑሕ ብምእሳሩ፣ ብምሉእ ለይቲ ደው ኢሎም ክጸንሑ ነይሮም ይኾኑ። ይኹን እምበር፣ ይጽልዩን የንብሁን ነበሩ (ግብሪ ሃዋርያት 16:25)፦ ተኣምር ጸጋ ኣምላኽ።

• እቶም ካልኦት እሱራት፣ ብሓፈሻ ንኻልኦት ሰባት ዘይግድሶም፣ ኣብታ ሰዓት እቲኣ እውን እንተኾነ ይሰምዑ ምንባሮም – እዚ ድማ ተኣምር ነበረ (ቁ.25)።
• ዓብዪ ምንቅጥቃጥ ምድሪ መሰረት ቤት ማእሰርቲ ኣንቀጥቀጠ (ፍ.26)፣ እቲ ህንጻ ግና ኣይፈረሰን! እዚ ተኣምር ምድላው ኣምላኽ ተባሂሉ ክጽዋዕ ይኽእል እዩ፣ ንሱ ድማ ምቁጽጻሩ ኣርኣየ።
• ኩሎም ኣፍደገታት ቤት ማእሰርቲ ብግዜ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ተኸፍቱ (ፍ.26) – ካልእ ተኣምራዊ ሓቂ።
• መቑሕ ወይ ሰንሰለት ናይ ኩሉ እሱር ተፈትሐ (ፍ.26)፤ እዚ ብሓቂ ዝዓበየ ተኣምር እዩ ነይሩ።
• ሓደ እኳ ኣይሃደመን፡ ዘይእመን! መቑሖም ተፈትሐን ኩሎም ኣፍደገታት ተኸፍቱን፣ ገና ግና ኣብኡ ተረፉ (ፍ.28)። እዚ ናይ ካልእ ዓይነት ተኣምር እዩ ነይሩ – ምናልባት ውጽኢት ናይ ጸሎትን መዝሙርን።
• እቲ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ3፣ መጀመርታ ርእሱ ብሰይፉ ክቐትል ዝደለየ፣ ተለወጠ – ተኣምራዊ ስራሕ። ሕጂ ንሱ፣ ብሓደ ካብ ዝበዝሐ መገዲ፣ ምስቶም ኣብ ቤቱ ዝኣመኑ (ፍ.27-34፤ ሮሜ 10:9 ተመልከት) ድሒኑ ነበረ። እዚ ነቶም ዝሰምዑ ካልኦት እሱራት (ግብሪ ሃዋርያት 16:25) የጠቓልል ድዩ ኣይንፈልጥን፣ ግና «ንስኻን ቤትካን» ኣብ ምምልላስ ኣምላኽ ስርዓት ከም ዝውክል ንፈልጥ ኢና።
• ኩሎም ኣብ ቤት ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩ ነቲ ቃል ጐይታ ሰሚዖም ብእምነት ምላሽ ሃቡ (ሮሜ 10:17፤ ኤፌሶን 2:8-9)። ኣብ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ እምነቶም ኣንበሩን ተጠምቁን (ግብሪ ሃዋርያት 16:33)። እዚ ተኣምር እዚ ሓይሊ ቃል ምስ ስልጣን ክርስቶስ ኣብ ሰማይ ከም ዝተኣሳሰር ኣርኣየ፣ ከምኡ ድማ ሓይሊ ኣምላኽ ብቓሉ ገይሩ ከም ዝሰርሕ ኣርኣየ፤ ስለዚ ንኣምላኽ ኣመኑ (ፍ.34)።
• ዝተለወጡ ህይወት ብእምነት ዝተፈጸመ ውሽጣዊ ለውጢ ኣረጋግጹ። እዚ ተኣምር ናይ ዝተለወጠ ሰብ ኣብቲ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ንጳውሎስን ሲላስን ብምክንኻኑ፣ ንመውቃዕቶም ብምሕጻቡ፣ ብለይቲ ምግቢ ብምድላዉ፣ ከምኡ ድማ ምሳታቶም ብምሕጓሱ (ፍ.34) ግሁድ ኮነ።
• እቲ ሓጐስ ናይቶም ሓደስቲ ምእመናን (ፍ.34) ካልእ መርኣያ ናይ ሓቀኛ እምነት እዩ ነይሩ። እዚ ናይ ምላሽ ካብ ልቢ ናብ ኣምላኽ፣ ሕብረት ኣብ መንጎ ምእመናንን ሕብረት ምስ ኣምላኽን ክርስቶስን የጠቓልል። እዚ ኩሉ ብተኣምራዊ ሓይሊ ጐይታ የሱስን ብመንፈስ ቅዱስን ዝተሰርሐ እዩ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን!

ሓጐስን ሕብረትን – ምስ ቤት ዝተኣሳሰር

እቲ ቴማታት ናይ «ሓጐስ» ከምኡ ድማ «ሕብረት» ከም ክቡር ዝተኣሳሰረ ፈትሊ ኣብ ጽሑፋት ሉቃስ (ሉቃስን ግብሪ ሃዋርያትን) እዩ፣ ብዙሕ ግዜ ምስ ጽንሰ-ሓሳብ ናይ ቤት ወይ ስድራቤትዝተኣሳሰር እዩ። ከምዚ ዝበለ ሓጐስን ሕብረትን ምስቲ ናብ ብዙሓት ስድራቤታት ዝመጸ ምድሓን፣ ንሳቶም ድማ ናይ ዘኬዎስ (ሉቃስ 19:9) ከምኡ ድማ ናይ ቆርኔሌዎስ (ግብሪ ሃዋርያት 10-11) የጠቓልሉ፣ ብሰንኪ እምነትመጸ። ኣብ ፊልጲ፣ ብተወሳኺ ናብ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ፣ እዚ ንሊድያ እውን ሓቂ እዩ ነይሩ፣ ንሳ ድማ ቤታ ከፈተት (16:15,40)። ሓድሽ ኪዳን ብዙሓት ኣብነታት ከምዚ ዝበሉ ስድራቤታት ይምዝግብ፣ ንሳቶም ድማ ብዙሕ ግዜ ንምእመናን ዝራኸቡሉ ቦታታት ይኾኑ ነበሩ (ማቴዎስ 18:20)። ንኣቂላን ጵርስቅላን (ሮሜ 16:3-5፤ 1 ቈረንቶስ 16:19)፣ ንስጢፋኖስ (1 ቈረንቶስ 16:15)፣ ንቅርስጶስ (ግብሪ ሃዋርያት 18:8)፣ ንፊሌሞንን ኣፍያን (ፊሌሞን 1:2)፣ ንንምፋስን (ቈሎሴ 4:15) ከምኡ ድማ ንኣኔሲፎሮስን (2 ጢሞቴዎስ 1:16) ሕሰብ።

ሉቃስ ነቲ ሓጐስ ኣብ ቤት ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ (ግብሪ ሃዋርያት 16:34) ብተመሳሳሊ ግሲ ገይሩ ገለጾ – «ብዙሕ ክሕጐስ» (ግሪኽኛ፦ agalliá) – ንሱ ድማ ንትንሳኤ ጐይታ ተጠቒሙሉ ነይሩ (ግብሪ ሃዋርያት 2:26፣ መዝሙር 16 ብምጥቃስ)። ዮሃንስ ንሓጐስ ኣብርሃም ተጠቒሙሉ ነይሩ፣ ንሱ ድማ ነቲ ፍሉይ መዓልቲ ሓጐስ ንጐይታ እናተጸበየ ነበረ (ዮሃንስ 8:56)። ከምዚ ዝበለ ሓጐስ ናይ ማርያም ክፍሊ እዩ ነይሩ ክርስቶስ ከይተወልደ እኳ፣ ንሳ ምስ ኤልሳቤጥ ምስ ተራኸበትን ንጐይታ ምስ ኣዕበየትን (ሉቃስ 1:47)። ድሕሪኡ፣ ጴጥሮስ ነዚ ግሲ እዚ ብዛዕባ እቶም ምእመናን ብሰንኪ እምነቶም መከራ ዝረኽቡ (1 ጴጥሮስ 1:6,8, 4:13)፣ ገና ግና ዝሕጐሱ፣ ከምቲ ጐይታ ዝገበሮ (ማቴዎስ 5:12) ተጠቒሙሉ። ክርስቶስ ኣብ ኣገልግሎቱ ኣብ መንጎ ህዝቡ ምስ ተነጽገ፣ ንሱ ተሓጐሰን ንኣብ ኣመስገነን፣ ንሉኣላዊ ትልማቱን ፍቕሩን ብምግዛእ (ሉቃስ 10:21)። ዮሃንስ ነዚ ተመሳሳሊ ግሲ ብዛዕባ እቶም ኣይሁድ ኣብ ዮሃንስ መጥምቕ ዝተሓጐሱ፣ እዚ ግና ንሓደ ግዜ ጥራይ እዩ ነይሩ (ዮሃንስ 5:35)፣ ንሳቶም ንትልማት ኣምላኽ ኣይተቐበሉን። ይኹን እምበር፣ ኣብ ሰማይ ምስ መርዓ ገንሸል ዝተኣሳሰረ ዓብዪ ሓጐስ ክህሉ እዩ (ራእይ 19:7) – ንዘለኣለም ዝጸንሕ ሓጐስ። ኣብኡ ክትህሉ ዲኻ?

ኣፍደገታት ተወሳኺ ተኸፊቶም፣ ከምኡ ድማ ዝበዝሑ ኣፍደገታት ተኸፊቶም

እቶም ዝተኸፍቱ ኣፍደገታት ቤት ማእሰርቲ (ግብሪ ሃዋርያት 16:26-27) ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ናብ ዘደንቕ ቴማ የመልክቱ፦ ኣምላኽ ኣፍደገታት ይኸፍት። ካልእ ዘገርም ኣብነት ናይዚ ኣብ ትሮኣስ እዩ ነይሩ፣ ጳውሎስ፣ ምስ ጐይታ ብሕብረት እናሰርሐ፣ ወንጌል ክርስቶስ ሰበኸ (2 ቈረንቶስ 2:12)። ድሕሪኡ፣ ኣብ ቀዳማይ ሮማዊ ምርኮኡ፣ ጳውሎስ ንኣምላኽ ንዕኡን ንጢሞቴዎስን «ኣፍደገ ንቓል» ክኸፍተሎም ሓተተ፣ «ምስጢር ክርስቶስ ንምዝራብ» (ቈሎሴ 4:3)። ካብ ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት እዛ ጸሎት እዚኣ ከም ዝተመለሰት ንፈልጥ ኢና፣ ንናይ ጳውሎስ ምውካል ኣብ ጐይታ ኣብ ሰማይን ንናይኡ ቐንዲ ዕላማን ብምርግጋጽ፤ ክልቲኡ ንዓና ሎሚ ኣገዳሲ እዩ።

ኣብ መልእኽቱ ናብ ፊላዴልፍያ (ራእይ 3:7-13)፣ ጐይታ የሱስ ኣብ ሰማይ ርእሱ ከምቲ ቅዱስን ሓቀኛን ዝኾነ፣ ንናይ ኣምላኽ ደረጃታት ቅድስናን ሓቅን ከቶ ዘይቅይር፣ ኣቕረበ። ብዛዕባ ርእሱ «መፍትሕ ዳዊት ዘለዎ ... ዝኸፍት እሞ ሓደ እኳ ዘይዓጽው፣ ከምኡ ድማ ዝዓጽው እሞ ሓደ እኳ ዘይከፍት» ከም ዝኾነ፣ ከምኡ ድማ ንምእመናን ፊላዴልፍያ «ዝተኸፍተ ኣፍደገ ሓደ እኳ ክዓጽዎ ዘይክእል» ከም ዘንበረሎም ተዛረበ (ፍ.7-8)። ክንደይ ዘረጋግጽ፣ ንእሽቶ ሓይሎም ከም ዝነበሮም እኳ እንተኾነ! እዚ ናይ ክርስቶስ ምላሽ ናብቲ ናይ ፊላዴልፍያ ቁርጽነት እዩ ነይሩ፣ ከምቲ ኣብ «ቓለይ» ዝተሓለወን «ስመይ» ዘይተኸሓደን (ፍ.8) ዝረአ። ንሱ ክሳዕ ዝመጽእ ከምዚ ዝበለ ኣብነት ንስዓብ።

ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ

ብዙም ከይጸንሐ ሰበስልጣን ፊልጲ ናብ ልቦም ተመሊሶም፡ ጳውሎስን ሲላስን ካብ ቤት ማእሰርቲ ኺፍንዉን «ብሰላም» ኪኸዱን ደለዩ (ግብሪ ሃዋርያት 16:35-36)። ጳውሎስ እዚ መልእኽቲ እዚ ስለምንታይ ዘይተቐበሎ? ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት፡ ሮማዊ ዜግነቱ ከም ዘለዎ እናፈለጡ፡ ተወቒዑ፡ ተስሒኑ ወይ ተበዲሉ ነይሩ እዩ፡ ንሱ ኸኣ ኣይተቓወመን። እዚ እሞ ሕሰብ፦ ጳውሎስ ብሕቡእ ካብ ፊልጲ እንተ ዝኸይድ ነይሩ፡ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ሓደስቲ ምእመናን ብኻልኦት ዜጋታት ከምቶም ምስ ገበነኛታት ዝተሓባበሩ ጌርካ ይርኣዩ ነይሮም። ጳውሎስ ዝሓተቶ ህዝባዊ ኣጀብ፡ እቶም ክርስትያናት ምስ ሰበስልጣን ጽቡቕ ርክብ ከም ዘለዎም ንማሕበረሰብ ኣፍሊዕዎም እዩ—እዚ ኸኣ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ኣገዳሲ ሓሳብ እዩ። ጳውሎስን ሲላስን ንእቶም ንሮማዊ ሕጊ ዝጠሓሱ መኳንንቲ ኺኸስሱ ይኽእሉ ነይሮም እዮም፡ እዞም ኣገልገልቲ እግዚአብሔር ግን ከምኡ ኸይገብሩ ወሰኑ (ፍ.37-38)።

ሓድሽ ምስክርነት ይቕጽል

እቶም ሓደስቲ ምእመናን ካብ ኣገልግሎት ጳውሎስ ተጠቒሞም ነይሮም እዮም፡ ንሱ ድማ ንብምሉኡ እቲ ዝተረፈ ህይወቱ ምስኡ ርክብ ሒዞም ጸኒሖም እዮም (ፊልጲ 1:5,7, 4:16-19)። እቶም ከባብያዊ ሰበስልጣን እውን ተጠቒሞም ይኾኑ፡ ግን ብዛዕባ ምህላው ጳውሎስን ሲላስን ብዙሕ ኣይተሓጎሱን፡ ንሳቶም ድማ ኪኸዱ ሓተቱ (ግብሪ ሃዋርያት 16:39፤ ማቴዎስ 8:34 ርአ)። ጳውሎስን ሲላስን ከዱ፡ ግን ድሕሪ ገዛ ሊድያ ምብጻሕን ምስቶም ምእመናን ገለ ግዜ ምሕላፍን ንምምዓድ ወይ ንምብርትታዕ እዩ።

ድሕሪ እዚ፡ እቲ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 16 ዝርከብ «ንሕና» ኣብ ዝቕጽል ምዕራፍ ናብ «ንሳቶም» ተለዊጡ። ካብዚ ሉቃስ ኣብ ፊልጲ ጸኒሑ ከም ዝነበረ ኽንዛዝም ንኽእል ኢና፡ ምናልባት ድማ ክሳዕ እቲ ናይ ጳውሎስ ሳልሳይ ጉዕዞ ዝወድኣሉ ግዜ (20:5-6)። ካብ 2 ቈረንቶስ 8:1 ብዙሓት ኣኼባታት ኣብ መቄዶንያ ከም ዝተመስረቱ ንምሃር፡ ገሊኦም ድማ ምናልባት ብሰንኪ ዕዮ ሉቃስ እዩ፡ ቢያንስ ብከፊል። እቲ ጳውሎስ ድሕሪኡ ካብ ፊልጲ ዝረኸቦ ደገፍ፡ ብከፊሉ እቲ መዓይይቱ ሉቃስ ኣብ መቄዶንያ ስለ ዝጸንሐ እዩ (ፊልጲ 4:15-18)። ይኹን እምበር፡ ኣብ መወዳእታ፡ እዚ ኸኣ ካልእ መርኣያ ጸጋን ሓይልን ኣምላኽ እዩ።

መወድኢ ሓሳባት

1. ጳውሎስ ቃል ክሳዕ ፍርቂ ለይቲ ኣብ ትሮኣስ ሰበኸ (ግብሪ ሃዋርያት 20:7)። ገሊኦም ሰባት ብዛዕባ እቲ ጸላኢ ብፍርቂ ለይቲ ዝሰርሖ ዘሎ ኣጉል እምነት ኣለዎም፡ ግን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ክርስቶስ ኣብታ ሰዓት እቲኣ እውን ዓወት ከም ዝረኸበ ንርኢ!
2. ሉቃስ ብዙሕ ግዜ እታ ግሪኻዊት ቃል ሜጋ ዝብል ቃል ተጠቒሙ እዩ፡ ትርጉሙ ኸኣ «ዓብዪ» ወይ «ብዓውታ» እዩ፦ እቲ ዓብዪ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣብ ፊልጲ (ግብሪ ሃዋርያት 16:26)፤ ጳውሎስ ንሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ንርእሱ ከይጎድእ ብዓውታ ጸዊዕዎ (ፍ.28)።
3. ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ሮማዊት ኮሎኒ፡ ብሓፈሻ፡ ወተሃደራዊ ሰበስልጣን ዝነበረ፡ ወዲ 50 ዓመት ዝኸውን እዩ። እቶም ኣብ ቤቱ ዝነበሩ ሰባት፡ እንተ ተመርዕዩ፡ ሰበይቱ፡ መንእሰያት ወይ ዓበይቲ ደቁ፡ ከምኡ’ውን ኣገልገልቱ ይርከብዎም።