ዳዊትን ጎልያድን: እምነት ንዘፍርሑ ዓበይቲ የሰንፍ

ብዛዕባ ታሪኽ ዳዊትን ጎልያድን፣ ካብቶም ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝርከቡ ዝበለጹ ፍሉጣት ዛንታታት ሓደ ዝኾነ፣ ብፍሉይ ኣገባብ ከመይ ጌርካ ትጽሕፍ? እቲ ዝበለጸ ነገር እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝፍለጥ ሓቅታት እንደገና ምምርማርን፣ እቲ መሳርሒ ንኽጥቀመሉ ድሉው ምስ ዝኸውን፣ ኣምላኽ ንሓደ ዘይተጸበየ መሳርሒ ብዝሃቦ ሓይሊ እንደገና ምሕጓስን ይመስል።

እታ ሃገር እስራኤል ኣብ ማእከል እቲ ን40 ዓመት ዝገበረ ግዝኣት ሳኦል፣ እቲ ናይ መጀመርታ ንጉሶም፣ መጀመርታ ንዕዮ ኣምላኽ ዝኸውን ሰብ ዝመስል ዝነበረ፣ ሕጂ ግን ናይ ግሉ ሰብኣዊ ህይወቱን ግዝኣቱን ብኣዝዩ ዘስካሕክሕ መገዲ ዝተበላሸወሉ እዋን እዩ። መንፈስ ኣምላኽ ገዲፍዎ እዩ – ሳኦል ንፍቓድን ስልጣንን ኣምላኽ ስለ ዝነጸገ – “ንሱ ድማ ብእኩይ መንፈስ ካብ እግዚኣብሄር ይሳቐ ነበረ” (1 ሳሙኤል 15:26፤ 16:1,14)። እቲ ሓደ እዋን ፍሉጥ ዝነበረ ንጉስ-ተዋጋኢ፣ ብፍርህን ብሓደ ሰብኣይ፣ እኳኳ ዓብዪ ግዙፍ እንተኾነ፣ ብዝወርዶ ዝነበረ ስምዒታዊ ስግኣትን ተዋሪዱ። ኩሉ እስራኤል ድማ ምስኡ ይፈርህ ነበረ።

ጎልያድ ዘይፍራሕ ስግኣት ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። ብዛዕባ መጠን እቲ ግዙፍ ሰብ ንምርዳእ፣ ክልተ ብሒሳብ ዝነቕሑ መንእሰያት ኣብ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስና፣ ጎልያድ 9 ጫማን 9 ኢንች ዝነበረ እንተኾይኑ፣ 850-900 ፓውንድ ክብደት ክህልዎ ከም ዝኽእል ገሚቶም። ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ 125 ፓውንድ ዝኸውን ናይ ብረት ክዳኑ፣ 15 ፓውንድ ዝኸውን ርእሲ ኲናቱ፣ ከምኡ’ውን ዘይፍለጥ ክብደት ናይ ነሓስ ርእሲ ኲናቱን ኲናቱን (እዚኣቶም ጥራይ ካብ ዳዊት ዝበዝሕ ክብደት ክህልዎም ይኽእል እዩ) ምስ እትውስኽ፣ ልዕሊ ፍርቂ ቶን ዝኸውን ብሓቂ ዘፍርህ ናይ ውግእ ማሽን ይረኽብ። ን40 መዓልታት እዚ ኣረማዊ ሓሳረ መከራ ንእስራኤል የላግጽን የፍርህን ነበረ (1 ሳሙኤል 17:16)።

እንታይ ዘፍርህ፣ ዘይስዓር ዝመስል “ግዙፋት” – መንፈሳዊ፣ ስነ-ምግባራዊ፣ ቁጠባዊ፣ ማሕበራዊ፣ ግላዊ – ንህይወትካ የፈራርሑ ኣለዉ? ሰብኣዊ ኣረኣእያና ብዛዕባ ጸገማትና ኣብ መንጎ ክልተ ጽንፍታት ዝመላለስ ይመስል፦ ወይ ባዕለይ ክፈትሖ እኽእል፤ ወይ ድማ ኣዝዩ ዓብዪ ስለ ዝኾነ ክፈትሖ ዝኽእልሉ መገዲ የለን። ድንጋጽ! ሓቂ ምስ ተጋህደ፣ እቲ ናይ መጀመርታ ምላሽ – ርእሰ-ምትእምማን/ብዝሒ ርእሰ-ምትእምማን – ንኻልኣይ የቃልዓና። ድንጋጽ፣ ተስፋ ምቑራጽ፣ ፍርሂ ወይ ምጕዳል ግን ክርስትያናዊ ምላሽ ኣይኮነን። ኣምላኽና ክኽእል እዩ።

ዳዊት ምናልባት ኣብ መንጎ ዕድመኡ እዩ ዝነበረ። ትጉህን ሓላፍነታዊን፣ “ሒደት ኣባጊዑ ኣብ በረኻ” (17:28) ምስ ካልእ እሙን ጓሳ ገዲፉ፤ ንኣቡኡ ድማ ታዛዝዝ ብምዃን፣ ንሰለስቱ ኣሕዋቱ ወተሃደራት ዝነበሩ ስንቂ ሒዙ ናብ ሜዳ ውግእ ከደ (17:17-19)። ከምቲ ዓበይቲ ኣሕዋት ዝገብርዎ፣ እቲ ዝዓበየ፣ ኤልያብ፣ ንምምጻእ ንእሽቶ ሓዉ የላግጸሉ ነበረ፤ ዳዊት ግን ኣብ ጎልያድ – ኣብቲ ዝጭድር፣ ዝጭርሕ ፍልስጥኤማዊ ግዙፍ ሰብ – ኣተኩሩ ነበረ። እስራኤላውያን “ብዓብዪ ፍርሂ ካብኡ ይሃድሙ” (17:24) ከለዉ፣ ዳዊት መንእሰይ ብጥበብ ነቲ ኩነታት ከምቲ ኣብ እስራኤል ዝገበሮ የልምዖ ነበረ፦ “እዚ ዘይተገዘረ ፍልስጥኤማዊ ንሰራዊት ህያው ኣምላኽ ዝጸርፍ መን እዩ?” (17:26)።

ናይ ዳዊት ምጽናዕን ዘይፍርሓዊነቱን ቀልጢፉ ናብ ንጉስ ሳኦል ኣተኩሮ ኣምጽኣሉ፣ ንሱ ድማ ብዝተዳኸመ መንፈስ፣ ሓደ መንእሰይ ንዕድል እታ ሃገር ብሓደ ንሓደ ውግእ ምስቲ ፍርቂ ቶን ዝኸውን ጭራቕ ክውስን ፍቓደኛ እዩ። ኣነ ናይ ሳኦል ኣተሓሳስባ ኣብዚ ክርድኦ ኣይክእልን እየ፣ ግን ብግልጺ፣ እዚ ብዛዕባ ሳኦል ኣይኮነን። ብዛዕባ እግዚኣብሄር ኣምላኽን፣ ቅድሚ ሕጂ ካብ ሳኦል ንላዕሊ ብኣምላኽ ዝበለጸ ተመክሮ ዝነበሮ ወዲ እዩ።

እዚ ወዲ እዚ ንመዓልታትን ለይትን በይኑ ኾይኑ ንኣባጊዕ ኣቡኡ እናሓለወን ብዛዕባ ባዕሉን ብዛዕባ ኣምላኹን ትምህርቲ ህይወት እናተማህረን ዝዓበየ እዩ።

እግዚኣብሄር ጓሳይየይ እዩ... እኳ ደኣ... ብሸለልታ ሞት እንተኸድኩ’ውን፣ ክፉእ ኣይፈርህን እየ፣ ንስኻ ምሳይ ኢኻ እሞ (መዝሙር 23:1,4)። እቲ ተግባራዊ መንእሰይ ዝነበረ፣ ኣብተን ነዊሕ መዓልታትን ለይትን ብሓደ ጥራይ መሳርሒኡ – ብእሙን መትረቡ – ብትግሃት ይለማመድ ነበረ፣ ሓሓሊፉ ድማ ንህያዋን ኣራዊት ይጥቀም ነበረ።

ብዘይ ጥርጥር ድማ በገናኡ ይለማመድ ነበረ፣ ኣብ ለይቲ ንኣባጊዑ ብግጥማዊ መዝሙራት ምስጋና እናዘመረ፣ እዚ ድማ ካብ ልቡን ካብቲ ምስ ኣምላኹ ዝነበሮ ጥቡቕ ተመክሮን ዝፍልፍል ነበረ። ኣምላኽ ንብዙሓት ካብዚኣተን መዝሙራት ከም መዝሙራት ስለ ዝሓለወ የቐንየለይ። እዚ መንእሰይ እዚ፣ በይኑ ምስኡን ምስ ኣባጊዑን ከሎ፣ ኣሕዋቱ ድማ ይንዕርዎን ብ“ዝያዳ ኣገዳሲ” ናይ ዓበይቲ ኣሕዋት ዕዮኦም ይጓየዩን ከለዉ፣ እንታይ ዓሚቝ ጥቡቕነትን ፍልጠትን ብዛዕባ ኣምላኽ ረኸበ።

ክንደይ ግዜ፣ ኣብ “ዝተሓተ እዋናትና” – ናይ ጭንቀት፣ ብጽምዋ፣ ፈተና፣ ወይ ከም ዘይተመስገንና ዝስምዓና እዋን – ንኣምላኽና ብግላዊ ርክብና ንምምሃርን ንምዕባይን ከም ዕድላት ንጥቀመለን? እዚኣቶም መብዛሕትኡ ግዜ ንዕኡ ዘለና ጥቡቕነት ንምዕማቝን ንዝመጹ ውግኣት ንምጥንኻርን ንምድላውን ዝተዳለዉ እዋናት እዮም – እዚ ግን ክሳዕ ድሕሪ ሕጂ ኣይንርእዮን ኢና።

ኣባጊዑ ብኣንበሳ ወይ ብድቢ ምስ ተፈራርሓ፣ እዚ ዘይፍርህ መንእሰይ ኣብቲ ሸለልታ ጽላሎት ሞት፣ ኣብ መንጎ ኣራዊትን ምግቢን ደው ኢሉ፣ ነቲ ስግኣት ብኢዱ ኣወገዶ። እዚ ግዜ እዚ እቲ ኣንበሳን ድቢን ንኣምላኽ ዳዊት ከምቶም ኣራዊት ዘይግድሶም ግዙፍ ተዋጋኢ እዮም። ንሱ’ውን ክወርድ ነበሮ። ዳዊት ክገብሮ ይኽእል እዩ። ብሓይሉ ኣይኮነን፣ ብርግጽ። ምስ ኣምላኽ ይኸይድ፤ ምስ ኣምላኽ ይነብር፤ ኣምላኹ ክጥቀመሉን ከድሕኖን እዩ፣ ምኽንያቱ እዚ ናይ ዳዊት ጸላኢ ኣይኮነን፣ ናይ እስራኤል’ውን ኣይኮነን። ጎልያድ ጸላኢ ኣምላኽ እዩ።

ምናልባት ብሰንኪ ናይ ባዕሉ ዘይምኽኣል፣ ሳኦል ዳዊት ናይ ውግእ ክዳኑ ክጥቀም ኣትሪሩ። ዳዊት ፈተኖ፣ ግን ቀልጢፉ ኣዝዩ ከቢድ ከም ዝኾነ ረኸቦ። እቲ ጾር ንወዲ ጥራይ ክቐትሎ እዩ። እዚ መከላኸሊ ክዳን ንሳኦል ካብ ምሉእ መንፈሳዊን ስነ-ምግባራዊን ስዕረት ኣየድሓኖን፤ ንዳዊት ከመይ ገይሩ ከድሕኖ ይኽእል? ንሱ ዝበለጸ መከላኸሊ ረኺቡ ነበረ፦

እግዚኣብሄር ብርሃነይን ምድሓነይን እዩ – ንመን ክፈርህ? እግዚኣብሄር ሓይሊ ህይወተይ እዩ – ንመን ክፈርህ? እኩያት ሰባት ንስጋይ ንምብላዕ ምስ ዝመጹኒ፣ ጸላእተይን ተጻረርተይን ምስ ዝወቕዑኒ፣ ክዕንቀፉን ክወድቁን እዮም። ሰራዊት እንተኸበበኒ’ውን፣ ልበይ ኣይፈርህን እዩ፤ ውግእ እንተተላዕለኒ’ውን፣ ሽዑ’ውን ክተኣማመን እየ። ሓንቲ ነገር ካብ እግዚኣብሄር እሓትት፣ እዚኣ እያ ዝደሊ፦ ንኹሉ መዓልታት ህይወተይ ኣብ ቤት እግዚኣብሄር ክነብር፣ ንጽባቐ እግዚኣብሄር ክርኢን ኣብ ቤተ መቕደሱ ክደልዮን። ምኽንያቱ ኣብ መዓልቲ ጸገም ኣብ መሕደሪኡ ሓዊቑኒ ክሕልወኒ እዩ፤ ኣብ መጸግዒ ድንኳኑ ክሓብኣኒን ኣብ ልዕሊ ከውሒ ክሰቕለኒን እዩ። ሽዑ ርእሰይ ኣብ ልዕሊ እቶም ዝኸቡኒ ጸላእቲ ክልዓል እዩ፤ ኣብ ድንኳኑ ብጭድርታ ሓጎስ ክስዋእ እየ፤ ንእግዚኣብሄር ክዝምርን ሙዚቃ ክገብርን እየ (መዝሙር 27:1-6)።

ብቐሊል ግን ተግባራዊን ውጽኢታዊን መሳርሒኡ ተዓጢቑ፣ ዳዊት “ናብ መስመር ውግእ ብቕልጡፍ ገየ” (17:48)። እቲ ፍልስጥኤማዊ ብዘይ ምሕረት የላግጸሉ (ዳዊት ግን ካብ ኣሕዋቱ ምልጋጽ ልሙድ እዩ) ብቝጥዓ ድማ ኩሉ ዓይነት ዘስካሕክሕ ስቓይን ግፍዕን የፈራርሖ፣ ንዳዊት ድማ ብዘይሓይሎም ኣማልኽቱ ይረግሞ። ዳዊት ብህድኣትን ብምትእምማንን ይመልስ፦ “ኣነ ብስም እግዚኣብሄር ኵሉ ዝኽእል፣ ኣምላኽ ሰራዊት እስራኤል፣ ንስኻ ዝጸረፍካዮ፣ ናባኻ እመጽእ ኣለኹ” (17:45)።

እቲ ዝተፈራርሐ ዳዊት ወይ እስራኤል ኣይኮነን። እዚ ግዙፍ ኣረማዊ ንኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ሰማይ ይጸርፍ ኣሎ! እቲ ኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ድማ ክምልስ እዩ። ምኽንያቱ እቲ “መራሒ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ ምድራዊ ሓይሉ፣ ሳኦል፣ ፈራህን መንፈሳዊ ዘይብቑዕን ስለ ዝኾነ፣ ኣምላኽ ንሓደ መንእሰይ ጓሳ ንተጻብኦ ንምውጋድ ክጥቀም ድሉው እዩ። እቲ ውግእ ዝውስን መጠን ሰራዊትካ ወይ ሻምፒዮንካ ኣይኮነን፣ ግን መጠን እምነትካን ጥራት ርክብካ ምስ ኣምላኽን እዩ። ንሱ ኩሉ ግዜ ይዕወት። ምስኡ ተጓዓዝ፣ ንስኻ’ውን ኩሉ ግዜ ትዕወት።

ሓደ ግዜ ሓደ ተዛራባይ ብዛዕባ እዚ ትርኢት እዚ ክዛረብ ሰሚዐ፦ ዳዊት ናብ ውግእ ክጎዪ ከሎ፣ ኩሎም እቶም ዝርእዩ ዝነበሩ (እስራኤላውያንን ፍልስጥኤማውያንን) ምስቲ ግዙፍ ሰብ ክነጻጸር ክንደይ ንእሽቶ ከም ዝነበረ ይሓስቡ ነበሩ፣ ዳዊት ግን ምስ ኣምላኹ ክነጻጸር እቲ ግዙፍ ሰብ ክንደይ ንእሽቶ ከም ዝነበረ ይሓስብ ነበረ! ኩሉ ናይ ኣረኣእያ ጉዳይ እዩ።

ዳዊት ንዘስካሕክሕ ስግኣታት ጎልያድ ብሓደ ብሓቂ ዘስካሕክሕ፣ ግን ብምሉኡ ግልጽን ቅኑዕን መግለጺ ብዛዕባ እቲ ምስዚ ጸላኢ፣ ኣምላኹ ኣብ ውሽጢ ሒደት ደቓይቕ ኣብ ኢዱ ዘሕልፎ፣ ዝገብሮ ነገር ይመልስ። እዚ ንጹህ ስግኣት ኣይኮነን፤ እዚ ናይ ምትእምማኑ መግለጺ እዩ ኣብቲ ዝፈልጦ ኣምላኽን ምስኡ ናብ ውግእ ዝኸይድን – እቲ ኣምላኽ፣ ድሕሪ ኩሉ፣ ናይ ጸላኢ ናይ ሓቂ ዒላማ እዩ።

ናይ ዳዊት ብሉጽ ዝተለማመደ ኢድ ሓንቲ እምኒ ይድርቢ (እኳኳ ኣብ ኢዱ ኣርባዕተ ካልኦት እንተነበራኦ)። ዕላማኡ ቅኑዕ እዩ። ግን፣ ዝያዳ ኣገዳሲ፣ ልቡ ቅኑዕ እዩ፣ እቲ ኣብቲ ልቢ ዝነብር ኣምላኽ ድማ ነቲ ሚሳይል ናብ ዕላማኡ ይመሓድሮ። ሚእቲታት ፓውንድ ዝኸውን ክዳን ብረት ዘይጠቅም እዩ፣ ብሓንቲ ጽፍጽፍቲ እምኒ ኣብ ሓንቲ ካሬ ኢንች ዘይተኸላኸለ ግንባር ብዝወረደ ሓይሊ ነቲ ተጻራሪ ግዙፍ ሰብ ብዝያዳ ክብደት ናብ ምድሪ ንኽወድቕ ጥራይ የገልግል። ዳዊት ካልእ መሳርሒ የብሉን፣ ግን ሰይፊ ጎልያድ ኣብ ሰይፊኡ ዘይተጠቕመሉ ይተርፍ። ስለዚ፣ ርእሲ እቲ ግዙፍ ሰብ ከውርድ ከም ዝተመባጽዐ፣ ነቲ ዕዮ ንምፍጻም ናይቲ ግዙፍ ሰብ ሰይፊ ይጥቀም።

ናይና “ግዙፋት” ጸላእቲ መብዛሕትኡ ግዜ ዘፍርሑን ዘይስዓሩ ዝመስሉን እዮም፣ ግን ኣምላኽ ድኻሞም ይፈልጥ። ኣብ ኣምላኽ ዘለና ምትእምማንን ምትእዝዛዝን ብመወዳእታ ክስዕሮም እዩ፣ ሓሓሊፉ ድማ ብናይ ባዕሎም ዝበለጸ መሳርሒ።

ሓደ መንእሰይ ጓሳ ኣብ ኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ዝኣምንን ንዕኡ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ክብሪ ዝደልን፣ ንዝበለጸ ተጻራሪ ንምስዓር ካብ ዝኽእል ንላዕሊ እዩ። መንፈስ እግዚኣብሄር፣ ሳኦል ንኣምላኽ ምስ ገደፎ ዝገደፎ፣ ሕጂ ምስ ዳዊት እዩ፣ ንሱ ድማ ምስ ኣምላኹ ዝኸይድን ዝምርኮስን እዩ። ስለዚ እቲ ንጸላኢ ዝዋጋእ ኹሉ ዝኽእል ሓይሊ እዩ፣ ዘይሰብኣዊ ድኻም ኣይኮነን።

ናይ ኣምላኽ ልዕለ-ተፈጥሮኣዊ ምህላውን ሓይልን ሎሚ ናትና እዩ፣ ምስኡ ክንመላለስን ክንእዘዞን ከለና፣ ምስኡ ድማ ንጸላኢ ክንገጥም ከለና።

እቲ ዝተዳኸመ ሰራዊት እስራኤል ብቕልጡፍ ብኣዝዩ ዘደንቕ ዓወት ይሕደስ፣ ንጸላእቲ ፍልስጥኤማውያን ድማ ይስዕቦም ብመወዳእታ ድማ የጥፍኦም። ናይ ሓደ ወዲ ንኣምላኹ ዝነበሮ እምነትን፣ ብውጽኢቱ ዝመጸ ደፋርነቱን፣ ንምሉእ ሃገር ለዊጥዎ።

እስራኤል ካብ ጸላኢ ክሃድም ከሎ፣ ዳዊት ንጸላኢ ገጢምዎ፣ እዚ ድማ እታ ጸላኢት ሃገር ካብቶም ዝተሓደሱ እስራኤላውያን ክሃድሙ ምኽንያት ኮይኑ! ኣምላኽ ብርግጽ ናይ ባዕሉ መገዲ ኣለዎ!

ስለዚ ኣብ ትሕቲ ሓያል ኢድ ኣምላኽ ትሕት በሉ፣ ንሱ ድማ ብግዜኡ ከልዕለኩም እዩ። ንኹሉ ጭንቀትኩም ኣብኡ ደርብዩ፣ ንሱ ስለ ዝሓልየልኩም። ርእስኹም ተቖጻጸሩን ንቑሓትን ኩኑ። ጸላእኩም ድያብሎስ ከም ዝጓዝም ኣንበሳ ኮይኑ ንዝበልዖ ይደሊ። ብእምነት ጸኒዕኩም ተቓወምዎ (1 ጴጥሮስ 5:6-9)።