ሓፍረት ነዊሕ ጸጉሪ
እቲ ኣብ 1 ቈረንቶስ 11:14 ዘሎ ሓሳብ «ንሰብ ነዊሕ ጸጉሪ እንተ ኣልይዎ፡ እዚ ሓፍረቱ ምዃኑ፡ ተፈጥሮ እኳ ኣይተምህረኩምን ድዩ፧» ይብል። እታ ኣብዚ ዘላ «ሓፍረት» እትብል ቃል፡ ኣብ ትርጉም ኪንግ ጀምስ «ውርደት» ተባሂላ እተተርጐመት ቃል እያ። እቲ ናይዚ ሓሳብ ትሕዝቶ፡ ኣብ ኣምልኾ ርእሲ ምሽፋን እዩ። እቲ ዝምሃር ዘሎ መሰረታዊ ስርዓት፡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ፍሉይ ተራ ከም ዘለዎም፡ እዚ ድማ ኣብ ኣካላቶም ክንጸባረቕ ከም ዘለዎ እዩ። ንሰብኣይ ነዊሕ ጸጉሪ ምህላዉ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ተባዕታይን ኣንስተይትን ዘሎ ፍልልይ ምድብላቕ እዩ፡ እዚ ድማ ሓፍረት ወይ ውርደት ተባሂሉ ይቑጸር።
ቁመት ጸጉሪ ክርስቶስ
ነዚ ቅዱስ ጽሑፍ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ነዊሕ ጸጉሪ ከም ዝነበሮ ኣዝዩ ዘይከኣል እዩ። ንሱ ፍጹም ሰብ ብምዃኑ፡ ነቲ ናይ ኣምላኽ ንድፍን ስርዓታትን ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወቱ፡ እንተላይ ኣብ ኣካላቱ ኣኽቢሩዎ ምዃኑ። ኣምላኽ ሓፍረት ዝበሎ ነገር ኣይምገበረን።
እቲ ንክርስቶስ ብነዊሕ ጸጉሪ ዘርእዩ ስእልታት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ስነ-ጥበባዊ ልምድን ባህላዊ ስርዓታትን ፍርያት እዩ እምበር፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትኽክልነት የብሉን። ስነ-ጥበባውያን፡ መብዛሕትኡ ግዜ ብናይ ግዜኦም ቅዲታት ተጸልዮም፡ ንክርስቶስ ነቲ ባህላዊ ኣረዳድኦም ብዛዕባ ሰብኣይነትን መለኮትን ብዝንጸባረቕ መገዲ ገሊጾምዎ ኣለዉ።
ሓደጋ ጣኦት ኣምልኾ
ኣምላኽ ብዛዕባ ወዱ ኣካላዊ መግለጺ ኣይሃበናን። እዚ ኣካላዊ ዝርዝር ዘይምህላዉ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ብሉይ ኪዳን፡ ኣምላኽ ንእስራኤል ኣብ ሰማይ ወይ ኣብ ምድሪ ዘሎ ነገር ምስሊ ከይገብሩ ኣዚዝዎም (ዘጸኣት 20:4)። ክርስትያናት ከምቲ ናይ ሕጊ ትሕቲ ሕጊ እንተዘይኮኑ እኳ፡ እቲ ጣኦት ኣምልኾ ምውጋድ ዝብል ስርዓት ኣገዳሲ ኮይኑ ይቕጽል። ምስሊ ክርስቶስ ምፍጣር፡ ብጽቡቕ ሓሳብ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ኣካላዊ ነገር ምትኳር ከም ዝመርሕ እዩ እምበር፡ ኣብ መንፈሳዊ ነገር ኣይኮነን።
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ስነ-ምግባራዊ ባህሪ ክርስቶስን ኣብቲ ናይ ምድሓን ስርሑን እዩ ዘተኩር እምበር፡ ኣብ ኣካላዊ ኣካላቱ ኣይኮነን። ኢሳይያስ 53:2 «መልክዕን ግርማን የብሉን፡ እንተ ረኤናዮ ኸኣ፡ እንብህጎ ውበት የብሉን» ይብል። እዚ ድማ ኣካላዊ ኣካላቱ ፍሉይ ወይ ኣቓልቦ ዝስሕብ ከም ዘይነበረ የርኢ።
ኣብ ቃል ኣምላኽ ምትኳር
ኣብ ስነ-ጥበባዊ ትርጉማት ምምርኳስ ፋንታ፡ ኣብቲ ናይ ኣምላኽ ባዕሉ ብዛዕባ ወዱ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝሃቦ መግለጺታት ክንተኩር ይግባእ። ወንጌላት ህይወቱን ትምህርቱን የቕርቡ፡ መልእኽታት ድማ ነቲ ሕጂ ዘሎ ልዕልናኡ ይገልጹ፡ ራእይ ድማ ብናይ ፍርዲ ግርማኡ የርእዮ። እዚኦም ናይ ቃል ስእልታት ካብ ዝኾነ ብሰብ ዝተሰርሐ ምስሊ ንላዕሊ ትኽክለኛን መንፈሳዊ ሃብታምን እዮም።
ስነ-ጥበባውያን ብስእልታቶም ንመድሓኒ ክብርን ክብረትን ክህቡ እንተ ፈተኑ እኳ፡ ንሕና ኣብቲ ናይ ኣምላኽ ባዕሉ ብዛዕባ ፍቑር ወዱ ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ ዘቕረቦም ነገራት ምትኳር ይሓይሽ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ጣኦት ኣምልኾ ሓደጋታት ንኸነወግድ ይሕግዘና፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ክርስቶስ ዘሎና ኣረዳድኣ ኣብ መለኮታዊ ሓቂ እምበር፡ ኣብ ሰብኣዊ ምናብ ከም ዘይተሰረተ የረጋግጽ።
