ሳንድዊች ፍቕሪ ኣምላኽ
መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሳንድዊች ርኢኹምዶ ትፈልጡ? ንብዙሕ ዓመታት ቃል ኣምላኽ እንተደኣ መርሚርኩምዎ ክትሪእዎ ትኽእሉ ኢኹም። ግናኸ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከምኡ ተባሂሉ ስለዘይተጠቕሰ ኣይተዓዘብኩምዎን ትኾኑ። ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ ሓደ ቈረንቶስ 12-14 ሳንድዊች ክትእዝዙን ነዚ መለኮታዊ ጣዕሚ ክትጥዕምዎን ትኽእሉ ኢኹም። ብሓቂ ድማ ብዙሕ ምጕማጥን ምሕምሻሽን ዝሓትት ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ገለ ኸኣ ንምውሓጥ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፣ ብግዜኡ፣ እቲ ትጉህ መንፈስኩም ከምቲ ኤርምያስ ዝበሎ ክትብሉ ኢኹም፣ «ቃልካ ረኸብኩ እሞ በላዕክዎ፣ ቃልካ ድማ ንልበይ ሓጐስን ባህታን ኰነኒ፣ ኦ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ሰራዊት፣ ብስምካ ተጸዊዐ ኣሎኹ እሞ» (ኤርምያስ 15:16)።
እቲ ቐዳማይ ፍርቂ፡ ዝተዋህቡ ውህበታት
ቀዳማይ ቈረንቶስ 12 ኣምላኽ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዘንበሮም ዝተፈላለዩ ውህበታት ይገልጽ፡ ሃዋርያት፣ ነብያት፣ መምህራን፣ ተኣምራት፣ ምሕዋይ፣ ምሕጋዝ፣ ምምሕዳር፣ ምፍልላይ ልሳናት (12:28)፣ ከምኡውን ቃል ጥበብን ፍልጠትን፣ እምነት፣ ትንቢት፣ ምምዛን መናፍስትን ምትርጓም ልሳናትን (12:8-10)። ነፍሲ ወከፍ ውህበት መግለጺ መንፈስ እዩ፣ ንነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ንጥቕሚ ኩሉ ዝወሃብ እዩ (12:7)። ንምርኢት ወይ ንርእስኻ ንምስሓብ ኣይወሃብን፣ የግዳስ ንዕብየት፣ ንምብርታዕን ንምሕጋዝን እዩ።
እቲ ካልኣይ ፍርቂ፡ ዝተጠቕሙ ውህበታት
ቀዳማይ ቈረንቶስ 14 ንገለ ካብቶም ኣብ ምዕራፍ 12 ዝተዘርዘሩ ፍሉያት ውህበታት ብኸመይ ከም ዝጥቀሙሎም ዝርዝር መምርሒታት ይህብ። መብዛሕትኦም ንምህናጽ፣ ንምምዕዳግን ንምጽንናዕን ቤተ ክርስቲያን ክጥቀሙሎም እዮም፣ ገለ ኸኣ ንምህናጽ እቲ ተጠቃሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብቲ ቅኑዕ ኣጠቓቕማ እቶም ዝበዝሑ ህዝባውያን ዝኾኑ፣ እቲ ዝጥቀመሎም ሰብ ድማ ክባረኽ እዩ (ሉቃስ 24:32)። እዚ ድማ ምስ ቃል እግዚኣብሔር ዝሰማማዕ እዩ፣ «ምሃብ ካብ ምቕባል ይበልጽ» (ግብሪ ሃዋርያት 20:35)። ምዕራፍ 14 ንኣጠቓቕማ ኩሉ ውህበት መምርሒታት እንተዘይሃበ እኳ፣ እቲ ሓፈሻዊ መምርሒ ግና «ኩሉ ብስርዓትን ብቕንዕናን ይኹን» (1 ቈረንቶስ 14:40) ዝብል እዩ።
ቀዳማይ ቈረንቶስ 13 ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ምዕራፋት ውህበታት ይርከብ፣ ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ፍርቂ እንጌራ – ኣብ መንጎ እቲ ሓደ ዝተዋህቡ ውህበታትን እቲ ሓደ ዝተጠቕሙ ውህበታትን ዝርከብ መሊኡ እዩ። ንቤተ ክርስቲያንን ነቶም ውህበቶም ዝቕበሉን ዝጥቀሙን ሰባትን ዝጠቅም መሊኡ እዩ።
እንደገና ኣስተብህሉ እሞ 1 ቈረንቶስ 12ን 14ን (እቶም «እንጌራ» ምዕራፋት ናይዚ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሳንድዊች)፣ እቶም ብእግዚኣብሔር ዝተዋህቡ ውህበታት ብሓፈሻ ንምህናጽ ቤተ ክርስቲያን ምዃኖም የርእዩ። ይኹን እምበር፣ ነቶም ውህበታቶም ዘለዎምን ብግቡእ ዝጥቀሙሎምን ሰባት በረኸት ከም ዘለዎም ድማ የርእዩ። እዚ ብፍላይ ኣብ 1 ቈረንቶስ 13:1-3 ተነጺሩ ኣሎ፡ «ብልሳናት ሰባትን መላእኽትን እንተ ዝዛረብ፣ ፍቕሪ ግና እንተ ዘይብለይ፣ ከም ዝጭድር ኣስራዚ ወይ ከም ዝጥንጥን ጸናጽል ምዀንኩ። ትንቢት እንተ ዝብል፣ ምሥጢር ኩሉን ፍልጠት ኩሉን እንተ ዝፈልጥ፣ ንኣኽራን ክሰጋግር ዝኽእል ኩሉ እምነት እንተ ዝህልወኒ፣ ፍቕሪ ግና እንተ ዘይብለይ፣ ዋላ ሓንቲ ኣይኰንኩን። ንብረተይ ኩሉ ንምግቢ ድኻታት እንተ ዝህብ፣ ንስጋይ ድማ ንምንዳድ እንተ ዝህብ፣ ፍቕሪ ግና እንተ ዘይብለይ፣ ዋላ ሓንቲ ኣይጠቕመንን።»
እቲ ስጋ፡ መለኮታዊ ፍቕሪ
ጳውሎስ ክንደይ ግዜ «ኣነ» ዝብል ቃል ከም ዝተጠቕመ ኣስተብሂልኩምዶ? ሸሞንተ ግዜ፣ ብተወሳኺ ሓንቲ «ንኣይ»! ነዚ ክፋል እዚ ብጣዕሚ ግላዊ ከም ዝመስል ይገብሮ እዩ፣ ኣይኮነንዶ? ብፍላይ እቲ ናይ መወዳእታ ሓረግ፣ «ንኣይ ዋላ ሓንቲ ኣይጠቕመንን።» ነዚ ብጽቡቕ ኣስተብህሉ! እዚ ኣብዚ «ምዕራፍ ፍቕሪ» ከም ዝርአ ስጋ እቲ ሳንድዊች እዩ። መለኮታዊ ፍቕሪ ኣብ ኣጠቓቕማ እቶም ዝተዋህቡ ውህበታት እንተዘይነጥፍ፣ ንሓደ እኳ፣ ንርእስኻ እኳ፣ ዋላ ሓንቲ ጥቕሚ የብሉን።
ዝኾነ ኣጠቓቕማ ውህበታት (ሃዋርያዊ ስልጣን፣ ትንቢታዊ ምግላጽ፣ ምምሃር፣ ተኣምራዊ ተግባራት፣ ምሕዋይ፣ ምሕጋዝ፣ ከምኡውን እቶም ኣብ ምዕራፍ 12 ዝተዘርዘሩ ካልኦት)፣ ብሓይሊ መለኮታዊ ፍቕሪ ኣምላኽ እንተዘይተገብረ፣ ንቤተ ክርስቲያንን ነቲ ውህበት ዝጥቀም ሰብን ዘይጠቅም ይኸውን። ብዘይ ሓይሊ መለኮታዊ ፍቕሪ ዝሰርሕ ዝኾነ ሰብ፣ ነቲ ናይ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ክቡር ምስጋና፣ «ጽቡቕ ገበርካ፣ ኣታ ሕያዋይን እሙንን ባርያ» (ማቴዎስ 25:21)፣ ክስእን እዩ። ብዛዕባ እቶም ብዘይ ተግባር ፍቕሪ ኣምላኽ ዝጥቀሙ ውህበታት፣ ጳውሎስ «ንኣይ ዋላ ሓንቲ ኣይጠቕመንን!» ኢሉ እዩ።
ጳውሎስ ብሓይሊን ኣረኣእያን መለኮታዊ ፍቕሪ ንዝገበሮ ኣገልግሎት ዓስቢ ክረክብ ዝኽእል ሰብ እዩ ነይሩ። ንቕዱሳን ኣምላኽ ለዋህ ስምዒታት ነበሮን ከም መሓዛኦም ድማ ይዓዪ ነይሩ (1 ተሰሎንቄ 2:7)። ብፍቕሪ ንጐይታ፣ ንቤተ ክርስቲያንን ንወንጌልን ኣብ ምግልጋል ብዙሕ መከራ ተሰኪሙ እዩ (2 ቈረንቶስ 11:23-29)። ድሕሪ ጐይታ፣ ነቲ ኣብ «ምዕራፍ ፍቕሪ» (1 ቈረንቶስ 13:4-7) ዝተገለጸ መግለጺ ፍቕሪ ብዝበለጸ ዝመስል ሰብ ክኸውን ይኽእል እዩ። ጳውሎስ ነቶም ዝተዋህብዎ ውህበታት ብግቡእ ብምጥቃም ዝረኸቦ ጥቕሚ ክጠቅስ ይኽእል እዩ። መለኮታዊ ፍቕሪ እዩ ኣገልግሎቱ ዝመርሖ ምዃኑ ብምፍላጥ፣ «ጽቡቕ ገድሊ ተጋዲለ፣ ጉዕዞይ ወዲአ፣ እምነት ሓልየ። ካብ ሕጂ ንደሓር ድማ ኣኽሊል ጽድቂ ተነቢሩለይ ኣሎ፣ እዚ ድማ እግዚኣብሔር፣ እቲ ጻድቕ ዳኛ፣ በታ መዓልቲ እቲኣ ክህበኒ እዩ» (2 ጢሞቴዎስ 4:7-8) ክብል ይኽእል እዩ።
መጠንቀቕታ
ክርስትያናት ንጐይታ ንዝኾነ ግላዊ ጥቕሚ ክግልግሉ የብሎምን። ከምኡ ምግባር ንዝኾነ ዓስቢ ብኡብኡ የጥፍኦ፣ ምኽንያቱ እቲ ኣገልግሎት ንርእሰ-ፍቕራዊ ምኽንያት እምበር ንኣምላኻዊ ኣይኮነን። ነቲ ጐይታ ዘገልግሉን ብመለኮት ዝተዋህበ ውህበት ብዘይ ኣረኣእያ መለኮታዊ ፍቕሪ ዝጥቀሙን ሰባት ክሳራ ክረኽቡ እዮም። ተግባራቶም ኣብ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ ክግለጽ ከሎ፣ ዝኾነ ተግባራት «ዕንጨይቲ፣ ሳዕሪ፣ ገለባ» (እቶም ብስጋ እምበር ብሓይሊ መለኮታዊ ፍቕሪ ዘይተገብሩ) ክነድዱ እዮም (1 ቈረንቶስ 3:12-15)። ኣብዚ ድማ ዋላ ሓንቲ ጥቕሚ የብሉን።
እዘን ኣብ 1 ቈረንቶስ 13 ዘለዋ ጥቕስታት ኣብ ሳንድዊች ፍቕሪ ኣምላኽ ብኸመይ ነቶም ንቤተ ክርስቲያን ዝሃባ ውህበታት ክንጥቀም ከም ዘሎና ዝገልጻ ስጋ እየን። እግዚኣብሔር ነቶም ዝተቐበልናዮም መንፈሳዊ ውህበታት ከርእየና ክንጽሊ ይግባእ። ንሳቶም ኣብ 1 ቈረንቶስ 12፣ ሮሜ 12ን ኤፌሶን 4ን ተዘርዚሮም ኣለዉ። ድሕሪኡ ድማ ብግቡእ፣ ምስ መለክዒ 1 ቈረንቶስ 13፣ ምዕራፍ ፍቕሪ፣ ክንጥቀመሎም ይግባእ።
— ሃንክ ብሎክ
«ኣብ 1 ቈረንቶስ 13 ፍቕሪ ትርጉም ኣይትረክብን ኢኻ። ንፍቕሪ መግለጺ እምበር ትርጉም ኣይትህበናን።» — ጄ. ቨርኖን ማክጊ
