ኣስቴር ንኸምዚ ዝኣመሰለ ግዜ!
እታ ብዙሕ ዘይተነበበት መጽሓፍ ኣስቴር፡ ኣምላኽ ንህዝቡ እስራኤል ንምድሓንን ንምባርኽን ኣብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ግዜ ዝተጠቕመላ ሰበይቲ እትገልጽ ኣዝያ ዘገርም ዛንታ እያ። ንሳ ኣብቲ ንሕና ዘይንፈልጦ ግዜን ቦታን እኳ እንተነበረት፡ ኣገባባ ንኣብነት ይኾነና።
ኣቀማምጣ
ኣስቴር ኣብቲ ግዜ ንጉስ ፋርስ ትነብር ነበረት። ኣምላኽ ድሕሪ ሕጂ ንህዝቡ እስራኤል፡ «ቅዱስ ህዝቢ... ንርእሱ ዝመረጾ ህዝቢ፡ ኣብ ልዕሊ ዅሎም ህዝብታት ገጽ ምድሪ ፍሉይ መዝገብ» (ዘዳግም 7:6 NKJV) ምዃን እንታይ ማለት ምዃኑ ንምርኣይ ኣይጥቀመሎምን ነበረ። ከምቲ ነብዪ ሆሴእ ዝነገሮ፡ ንግዜኡ ኣርሒቕዎም ነበረ። ጸላእቶም ድማ ኣብ ስልጣን ነበሩ።
ኣምላኽ ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ስሙ ወይ ቃል «ጸሎት» ብግልጺ ክጥቀስ ኣይፈቐደን፡ እንተኾነ ግን ንሰናይ ህዝቡ – «መዓንጣ ዓይኑ» – ብምምሕዳርን ብተኣምርን ይዓዪ።
ምዕራፍ 1 ኣብ ኣደራሽ ፋርስ ይጅምር። ንግስቲ ዋሽቲ ንባዕላዊ መርዓኣ ንምርኣይ ናብቲ መስተ ዝሰትየሉ ዕድመ ንጉስ ክትመጽእ ዝቐረበላ ጻውዒት ክትእዘዝ ኣበየት። በዚ ድማ፡ ንሳ ተኣልየት – ድሕሪ ሕጂ ናብ ንጉስ ከቶ ኣይትመጽእን! እዚ ኸኣ ብሕጎም መሰረት እዩ ተገይሩ። ነቲ ኣገባብ ኣደራሽ፡ ነቲ ኣብ ድግሳት ብናጻ ዝስተ ወይኒ፡ ነቲ ንኣምላኽ ዘየሐጉስ ነገራት ብሕጋዊ ኣገባብ ምግባር ዘለዎ ኣቓልቦ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ዘስካሕክሕ ምጅማር ምንቅስቓስ ሓርነት ደቂ ኣንስትዮ ንርኢ። ኣብታ መጽሓፍ እናቐጸልና ምስ ከድና፡ ብተደጋጋሚ ብዛዕባ ውብየት ደቂ ኣንስትዮ፡ ተውህቦን ስነ-ምግባር ዘይብሉ ተግባርን ንረክብ። ልቢ ሰብኣይ ኣብዘን ዅለን ዓመታት ኣይተቐየረን። መጽሓፍ ኣስቴር ኣዝያ ዘመናዊት እያ!
ንንግስቲ ንምዃን ዝግበር ውድድር
ድሕሪኡ ምስ ሃዳሳ፡ ሓንቲ ኣይሁዳዊት ዘኽታም ጓል፡ ብኣስቴር ዝበለጸት እትፍለጥ – ሓንቲ ጽብቕቲ ድንግል መንእሰይ ንፋለጥ። ንሳ ብሓደ ዘመዳ፡ ማርዶካይ፡ ከም ወዲ ጓሉ ኮይና ተዓብየት። ኣብዛ ሓዳስ ዓለም እዚኣ እናነበረት፡ ንሳን ካልኦት ብዙሓት መንእሰያት ኣንስትን ናብቲ ሓዳስ ሰበይቲ ዝደሊ ዝነበረ ንጉስ ኣደራሽ ተወስዳ። ኣብዚ ውድድር እዚ ምስ ኣተዋ፡ እዘን ጽቡቓት መንእሰያት ኣንስቲ ምስ ንጉስ ለይተን ክሓድራ ምስ ከዳ፡ ሽቶታት፡ መዋቢያታትን ካልእ ዝደለይኦ መዋቢያታትን ተዋህበን። ንሱ ካብቶም ተወዳደርቲ ንዝበለጸት ብገዛእ ርእሱ ይመርጽ – ንሳ ድማ ንግስቲ ትኸውን። እተን ካልኦት መንእሰያት ኣንስቲ ድማ ንምጽንናዕ ዝኸውን ሽልማት፡ ንሓዋሩ ኣብቲ ንጉሳዊ ሃረም ኣባልነትን ምግልጋልን ይረኽባ።
ኣስቴር ንንግስቲ ንምዃን ከም ዝደለየት ኣይተነግረናን። ንሳ ናብ ኣደራሽ ንጉስ «ተወስደት»፡ ብቕልጡፍ ድማ ኣብቲ ሓላፊ ሞገስ ረኸበት፡ ንዅሉ እቲ ዝድለ ምድላዋት ተገዝአት፡ ንሱ ካብ ዝመኸራ ወጻኢ ድማ ዝኾነ ነገር ኣይሓተተትን። ብሓቂ፡ «ኣስቴር ድማ ኣብ ቅድሚ ዅሎም እቶም ዝርእይዋ ዝነበሩ ሞገስ ረኸበት» (ኣስቴር 2:8-9,15)። ሎሚ እንተኾይኑ፡ ንሳ ነቲ ዝድለ ብሓጎስ ከም ዝተገዝአት፡ ስብእናኣን ኣተሓሳስባኣን ድማ ምስ ዅሎም እቶም ዝተራኸበቶም ሰባት ጽቡቕ ምስክርነት ከም ዝነበረ ንብል። ንሳ ብዝኾነ ዋጋ ንምዕዋት ንርእሳ ኣይገፍዐትን፡ የግዳስ ምስቲ ዝዓበየላ ማርዶካይ ብትሕትናን ብተኣማንነትን ቀጸለት።
ቅድሚ ልዕሊ ሓደ ክፍለ ዘመን ተኩል ኣምላኽ ንፈታዊ ነብዪ ኤርምያስን ጸሓፊኡን ዝነበረ ባሩኽ፡ «‘ንዓኻ ዓበይቲ ነገራት ትደሊ ዲኻ? ኣይትድለዮም፡ እንሆ፡ ኣብ ልዕሊ ዅሉ ስጋ መከራ ከምጽእ እየ’ ይብል እግዚኣብሔር» (ኤርምያስ 45:5)። እዚ ሎሚ’ውን ንኣመንቲ፡ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን፡ ኣዝዩ ጽቡቕ ምኽሪ እዩ። ተስፋና ከም ክርስትያናት ካብ ንጹር ቦታ ወይ ስፍራ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝበለጸ እዩ። ዜግነትና ሰማያዊ እዩ፡ ህይወትና ድማ ምስ ክርስቶስ ኣብ ኣምላኽ ተሓቢኡ ኣሎ።
ምስቲ ዝሓገዛ ዝነበራ ዝነበራ ርክብ
ኣስቴር ሓዳስ ቦታኣ ናብ ርእሳ ክትድይብ ኣይፈቐደትን። ምስ ማርዶካይ ዝነበራ ጥቡቕ ርክብ ቀጸለት፡ ነቲ ንሱ ዝረኸቦ ኣብ ልዕሊ ንጉስ ዝነበረ ሴራ ድማ ሓበረት። ቦታኣ ከም ሰበይቲ ንጉስ ምስ ማርዶካይ ብቐጥታ ክትዛረብ ኣይፈቐደላን፡ የግዳስ ብገረድኣ፡ ሓደ ጃንደረባ፡ ጥራይ እያ ትዛረብ ነይራ። ኣስቴር ንምኽሪ ማርዶካይ ክፉት ነበረት፡ ብምሕጽንታኡ ድማ ንህይወታ ኣብ ሓደጋ ከተእቱ ፍቓደኛ ነበረት፡ ንህዝባ ንምድሓን። ቦታኣ ልዕል ዝበለ እኳ እንተነበረ፡ ንፍቕራን ንኣኽብሮኣን ንሓጋዚኣ ኣይቀነሰቶን።
ህይወታ ኣብ ሓደጋ
ሃማን ኣጋጋዊ (ኣጋግ ማዕርግ ነገስታት ኣማሌቅ፡ ንእስራኤልን ንኣምላኽ እስራኤልን ንነዊሕ እዋን ጸላኢ ዝነበረ – ዘጸኣት 17:16፤ ዘዳግም 25:19) ቀዳማይ ሚኒስተር ፋርስ ኮይኑ ነበረ። ንጉስ ንዅሎም ኣገልገልቱ ኣብ ቅድሚ እዚ ሓላፊ ክሰግዱ ኣዚዝዎም ነበረ። ማርዶካይ ኣብ ቅድሚኡ ስለ ዘይሰገደ፡ ሃማን ንዅሎም ኣይሁድ፡ ህዝቢ ማርዶካይ፡ ክቕተሉ ትእዛዝ ንጉስ ረኸበ። ማርዶካይ ብዛዕባ እዚ ስግኣት እዚ ንኣስቴር መልእኽቲ ሰደደላ፡ ናብ ንጉስ ከይዳ ንህዝባ ክትልምን ድማ ሓተታ። ኣስቴር ድማ ንሱ ከይጸውዓ ናብ ንጉስ ምእታው ንሰብ ሞት ከም ዝኾነ፡ ንጉስ ንገዛእቲኡ ወርቃዊ በትሪ እንተ ዘይዘርጊሑሎም ከም ዝኾነ ኣፍለጠቶ። ንሳ ኣብ ዝሓለፉ ሰላሳ መዓልታት ናብ ንጉስ ኣይተጸውዐትን። ማርዶካይ ኣምላኽ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ዕላማ ናብ መንግስቲ ጸዊዕዋ ይኸውን እዩ ምስ በላ፡ ንሳ ህይወታ ኣብ ሓደጋ ከተእቱን ናብ ንጉስ ክትከይድን ተሰማምዐት። ንማርዶካይ ድማ ኣብ ሹሻን ዝነበሩ ኣይሁድ ንኣኣ ክጾሙላ፡ ንሳን ገረድታኣን ድማ ከምኡ ክገብራ ሓተተቶ። ንሳ ንህዝባ ብፍቓዳ ህይወታ ኣብ ሓደጋ ከተእቱ ፍቓደኛ ነበረት።
ኣስቴር ብጥበብ ተዋህየትን፡ ናብ ንጉስ ንምእታው ዝነበራ ዕላማ ብቐጥታ ኣይገለጸትን። ንኣምላኽን ንህዝቡን ንዝኾነ ኣገልግሎት ካብ ኣምላኽ ጥበብን ምስትውዓልን እናሓተትና ምጽላይ ክንደይ ኣገዳሲ እዩ! ንሱ «ካብ ዅሉ እቲ እንሓቶ ወይ እንሓስቦ ንላዕሊ ክገብር ይኽእል እዩ» – ከምኡ ድማ ኣብዚ ኣስጋኢ ኩነታት እዚ ገበረ። ኣምላኽ ንእምነት ኣስቴር፡ ትዕግስትን ብልሓትን ተጠቒሙ፡ ንእኩይ ዕላማ ሃማን ብምሉኡ ኣፍሺሉ፡ ንኣስቴርን ንህዝባን ኣድሓኖም። ንሱ ንእምነትን ምትእምማንን ብምምላስ እንታይ ክገብር ከም ዝኽእል ከርኢ ዝፈቱ ዓቢ ኣምላኽ እዩ።
ምስጋናን ተወሳኺ ንጥፈትን
ዕዮ ኣስቴር ብምቕታል ሃማን ኣይተዛዘመን። ንሳ ንንጉስ፡ ነቲ ህይወት ንጉስ ዘድሓነ ማርዶካይ፡ ምስኣ ብኸመይ ከም ዝተኣሳሰር ነገረቶ። ንጉስ ድማ ንማርዶካይ፡ ነቲ ከኽብሮ ዝፈተወ ሰብኣይ፡ ኣብ ብሉይ ኪዳን ካብ ብዙሓት ስእልታት ጐይታና ሓደ ክንርኢ እንኽእል፡ ኣብ ክንዲ ሃማን ቀዳማይ ሚኒስተር ገበሮ። ንጉሳዊ ትእዛዛት ክስረዙ ስለ ዘይከኣሉ፡ ብምሉእ ፍቓድ ንጉስ ሓድሽ ትእዛዝ ተገብረ፡ ብዓንኬላ ንጉስ ተሓቲሙ ድማ ኣብ ዅሉ መንግስቲ ተላእከ፡ ንኣይሁድ ንርእሶም ካብ ጸላእቶም ክከላኸሉን ንብረቶም’ውን ክወስዱ ፍቓድ ይህብ ነበረ። ኣስቴር ንህይወት ህዝባ ንምድሓን ዝድለ ነገር ክሳዕ ዝገበረት ኣይዓረፈትን።
ዅሉ ብዓወት ምስ ተፈጸመ፡ ኣስቴር ምስ ማርዶካይ ተሓቢራ ንህዝቦም፡ ንኣይሁድ፡ ሓድሽ በዓል – በዓል ፑሪም – ከቑሙ ኣዘዘት። ንሳ ኣብ ምግባር ሰናይ ንጥፍቲ እኳ እንተነበረት፡ ብገለልተኛነት ኣይዓየየትን፡ የግዳስ ምስ ማርዶካይ ብሓጎስ ተሓባቢራ እያ። ብምሉእ ስምምዕነት ድማ ነዚ በዓል ፑሪም እዚ ንምርግጋጽ ንብጾቶም ኣይሁድ ደብዳበ ሰደዱ።
ኣምላኽ ንህዝቡ ዝኣዘዞም በዓላት ኣለዉ፡ እንተኾነ ግን ኣምላኽ ንህዝቡ ዝገበሮም ዓበይቲ ነገራት ብምስጋና ንምዝካር ኣምላኽ ህዝቡ ክሓብሩሉ ዝኽእሉ ካልኦት ኣጋጣሚታት’ውን ኣለዉ። ኣሓት ብሓቂ ምስ ኣሕዋት ተሓባቢረን ንብጾተን ኣመንቲ ንጐይታ ንዝገብሮም ዓበይቲ ነገራት ከም ዘመስግና ከዘኻኽራ ይኽእላ እየን። ሎሚ’ውን ዘሎና ዘደንቕ መሰል እዩ – ንህዝቢ ጐይታ ንሰናይነቱ ብምስጋና ከኽብሩ ምትብባዕ!
ተግባራዊ ክርስትና ቅድሚ ብዙሕ ከይጸንሐት ሓንቲ ኣረማዊት ሰበይቲ ብቐንዱ ቃል ኣምላኽ ብምስማዕ ተለዊጣ። እንተኾነ ግን፡ ድሕሪኡ ካብ ሰብኣያ ብዙሕ ስደት በጽሓ። ሓደ መዓልቲ ሓደ ሚስዮናዊ፡ «ሰብኣይኪ ምስ ሓረቐን ምስ ሰደደክን እንታይ ትገብሪ?» ኢሉ ሓተታ። «እምበኣር፡ ጐይታይ፡ ምግቡ ዝበለጸ እሰርሕ፡ ምስ ኣማረረኒ፡ መሬት ዝንጹህ እጠርጊ፡ ብዘይሕያውነት ምስ ተዛረበኒ፡ ብህድኣት እምልሰሉ። ክርስትያን ምስ ኮንኩ ዝበለጸት ሰበይትን ዝበለጸት ኣደ ምዃነይ ከርእዮ እፍትን።» እዚ ድማ፡ እቲ ሰብኣይ ንዅሉ ስብከት እቲ ሚስዮናዊ ክጻወሮ እኳ እንተኸኣለ፡ ንተግባራዊ ስብከት ሰበይቱ ክጻወሮ ኣይከኣለን። ንልቡ ንኣምላኽ ሃበ!
