ሰላም ንኹሉ ምድሪ ዋይልድፋየር ኣብ መላእ ዓለም ሎሚ። ብስም እቲ ንሱ ባዕሉ ብርሃን ሓቂ ዝኾነ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጽላሎት ምምላስ ንሰላምታኹም። ብስም ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ንዘለኣለም ክብሪ ይኹኖ። ኣሜን።
እምበኣር፡ ህይወት ክትበላሾ ከም እትኽእል ኩላትና ሰሚዕና ኢና። እቲ ሓሳብ ህይወት ዝበለጸን ዝኸፍአን ግዜ ከም ዘለዋ እዩ። ግናኸ፡ ህይወት ክትበላሾ ከም እትኽእል ምሕሳብና፡ ኩሉ ነገር መዓልታት ወይንን ዋርድን፡ ህይወት ሓጎስን ቅልጡፍ ምጉዓዝን ክኸውን ንጽበሉ ናይ ፖልያና ኣረኣእያ ህይወት ንቑሕ ከም ዝኾነ የዘኻኽረና። እዚ ብርግጽ ንፍጹም ምድላው ኣምላኽ ንህይወት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዘየጠቓልል ዓለማዊ ኣረኣእያ እዩ።
ስለዚ፡ ዘሁልቍስ 14 ንርአ። እስራኤል ኣብ ምድረበዳ ኣብ ወሰን ከነኣን ከለዉ፡ እቶም ዘይኣምኑ ብዙሓት ናብ ግብጺ ክምለሱ ደለዩ። ብዛዕባ ህይወት ኣብ ግብጺ ምስ ሓሰቡ፡ ነቲ ብነጻ ዝበልዕዎ ዓሳን ኣሕምልትን ጥራይ እዮም ዝዝክሩ ነይሮም። ግናኸ፡ ነቲ ኣብ ትሕቲ መውቃዕቲ እቶም ገባርያን ዝነበሮም መሪር ባርነት ረሲዖምዎ። ህይወቶም ኣብ ግብጺ ሓጎስን ቅልጡፍ ምጉዓዝን ኣይነበረን። እስራኤል ብዛዕባ ታሪኾም ሓቀኛታት ኣይነበሩን።
ናይ ሃገርና 250 ዓመት ዝኽሪ ሓቢርና ኣኽቢርና ኢና። ኣብ ግዜ በዓላት ከኣ፡ ከምቲ ናይ ገዛእ ርእስና ህይወት ክትበላሾ እትኽእል፡ ከምኡ ድማ ህይወት ሃገር ክትበላሾ ከም እትኽእል ምረስዕ ቀሊል እዩ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ምምስራት ሃገርና ብብርሃን እምነትን ኣምልኾን ዝዛረቡ ኣለዉ። እዚኦም ከኣ ኣሜሪካ ናብቲ ብመስረትቲ እታ ሃገር ዝተገልጸ እምነታ ኣብ ኣምላኽ ክትምለስ ባህጊ ይገልጹ። ሕጂ፡ እዚ ብርግጽ እቲ ዝኸበረ ትምኒት እዩ። ግናኸ፡ መሰረት እምነት መጽሓፍ ቅዱስ እዩ እምበር ሰባት ኣይኮኑን፡ እቶም ዝኸበሩ ሰባት እኳ እንተኾኑ።
ታሪኻዊ ሓቅታት ብዛዕባ ሃገርና
ስለዚ፡ ብዛዕባ እታ ዓባይ ሃገርና ገለ ቀለልቲ ታሪኻዊ ሓቅታት ንርአ። ቀዳማይ፡ እቶም ፒልግሪምን ፑሪታንን፡ ቅዱሳት እኳ እንተነበሩ፡ ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስ ዝምልከት መጽሓፍ ቅዱስ ብጌጋ ተረዲኦምዎ ነይሮም። ክልቲኦም ጉጅለታት ንርእሶም ምስ እስራኤል ጥንቲ ኣመሳሲሎምዋ። ከምኡ ድማ ሓድሓደ ግዜ ንርእሶም እንግሊዛዊ እስራኤል ይብልዋ ነይሮም። ንርእሶም ኣብ ጥንታዊት እስራኤል ተሳኢሎምዋ፡ እታ ብኣምላኽ ካብ ግብጺ ንሓድሽ ህይወት ኣብታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ከነኣን ዝደሓነት። ንንጉስ እንግሊዝ ምስ ፈርኦን፡ ንምሕላፍ ኣትላንቲክ ከም ምሕላፍ ቀይሕ ባሕሪ እስራኤል፡ ነቲ ዝገጠሞም ሽግራት ከም ፈተናታት እስራኤል ኣብ ምድረበዳ፡ ንኣሜሪካ ድማ ከምታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ከነኣን ገይሮም ረኣይዋ። ንደቂ ዓዲ ኣሜሪካውያን ህንዳውያን ድማ ከም ከነኣናውያን ገይሮም ረኣይዎም። ወይ ጉድ።
ሕጂ፡ ክርስትያናት ንብሉይ ኪዳን ንምግላጽ፡ ንሓድሽ ኪዳን ንምዕማቝ፡ መብዛሕትኡ ግዜ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምሳሌ ይጠቕሙ። ግናኸ፡ ንብሉይ ኪዳን ዝትርጉም ሓድሽ ኪዳን እዩ እምበር፡ ብኣንጻሩ ኣይኮነን። መጽሓፍ እብራውያን ንእዚ ዝበለጸ ኣብነት እዩ። ሓቂ ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን ብምሳሌን ጽላሎትን ተዋሂቡ ኣሎ፡ ግናኸ፡ ትምህርቲ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያኑን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ተዋሂቡ ኣሎ።
ሕጂ፡ እቲ ዓቢ ሽግር ናይ ብዙሓት ቀዳሞት ክርስትያናት ኣሜሪካ፡ ንሳቶም ባዕላቶም ፍጻሜ ናይ ብሉይ ኪዳን ምሳሌታት ምዃኖም ምእማኖም እዩ። ንሳቶም ብሓቂ ሓድሽ እስራኤል ምዃኖም፡ ኣሜሪካ ድማ ብሓቂ እታ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ምዃና፡ ኣሜሪካዊ ህንዳዊ ድማ ብሓቂ ከነኣናዊ ስለ ዝኾነ ዘይድሕን ምዃኑ ኣሚኖም ነይሮም።
ሕጂ፡ ገለ ካብቶም ቀዳሞት ኮሎኒያዊ ክርስትያናት ነዚ ጌጋ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣረኣእያ ብጽኑዕ ተቓዊሞምዎ ነይሮም። ግናኸ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ብልሹው ኣረኣእያታት ናይ እተን ኮሎኒታት፡ ብፍላይ ድማ ናይ ኣሜሪካዊ ህንዳዊ፡ ቀጺሉ፡ ንምብትታንን ንምቕትታልን ናይ እዞም ደቂ ዓዲ ኣሜሪካውያን ስውር ምኽንያት ኮይኑ። እቲ ኣዋጅ ናጽነት እኳ እንተኾነ፡ ኣሜሪካዊ ህንዳዊ ከም ጭካነ ዝመልኦም ህንዳውያን ኣረመኔታት ተጠቒሱ ኣሎ። እዚ ድማ ድሕሪ እቲ ኩሎም ሰባት ማዕረ ተፈጢሮም እዮም ዝብል ሕጊ ሓቂ ምእዋጁ ዘገርም እዩ። ከምኡ ድማ፡ ኣሜሪካዊ ህንዳዊ ኣብተን ኮሎኒታት ኣፍሪቃውያን ከም ባሮት ቅድሚ ምምጻኦም ነዊሕ ግዜ ተገዚኡ ነይሩ ምባል ኣይንረስዕ። ስለዚ፡ ብሓጢኣተኛዊ ምምስራት ተደሪኹ፡ ኣሜሪካዊ ኮንግረስ ኣብ 1830 ሕጊ ምውጻእ ህንዳውያን ኣውጺኡ። እዚ ድማ ካብ ካልኦት ግፍዕታት ንላዕሊ፡ ናብቲ Trail of Tears ዝበሃል፡ ኣብኡ ድማ ኣስታት 4,000 ቸሮኪታት ብዓቢ መጠን ሰብኣዊ ቅልውላው ሞይቶም።
ሕጂ፡ ነቲ ናብ ምምስራት እዛ ዓባይ ሃገር እዚኣ ዝመርሑ ፍጻሜታት ዝገልጹ ብዙሓት ታሪኻዊ ጽሑፋት ኣለዉ። ከም ኩሉ ታሪኽ፡ ናይ ገዛእ ርእስና ታሪኽ እኳ እንተኾነ፡ ብዙሕ ምብላሽ፡ ብዙሕ ዘይምርድዳእ፡ ከምኡ ድማ ካብ መዓልታት ወይንን ዋርድን ወጻኢ ዝኾነ ነገር ኣሎ። ብርግጽ፡ ብዙሕ ነገር ኣብ ምምልካት ታሪኽ ኣብ ኣረኣእያኻን እንታይ ከተጕልሕ ከም እትደልን እንታይ ክትዝክር ከም እትደልን እንታይ ክትርስዕ ከም እትደልን ይምርኮስ። ቅድሚ ሕጂ ድማ እስራኤል ንገዛእ ርእሳ ታሪኻ ኣብ ግብጺ ምረስዓ ጠቒስና ኢና።
ስለዚ፡ ምምስራት እዛ ዓባይ ሃገር፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ከነኽብር ከለና፡ ነቲ ኣብ ገዛእ ርእስና ህይወትና ዘሎ ምሕረት ኣምላኽ ከነኽብረሉ ዝግባእ ሓቀኛነትን ትሕትናን ንግበር። ህይወት ንነፍሲ ወከፍና፡ ብፍላይ ንኣነ፡ ዝበላሸወ ነበረ፡ ግናኸ፡ ጥበበኛ ምድላው ኣምላኽ ነቲ ምብላሽ ተጠቒሙ ናብ ቅድሚት እምበር ናብ ድሕሪት ከይዱ ከም ዘይኮነ ንምምሃር ዝተጠቕመሉ ህይወት። ከምኡ ድማ፡ ሎሚ እኳ እንተኾነ፡ ብዙሕ ካብ ገዛእ ርእስና ታሪኽ ንጽሕፍ ከም ዘለና ኣይንረስዕ። ብስም የሱስ። ኣሜን።
