ምምላስ ናብ ጽሑፋት

እምነትን ግብርን፡ ንጳውሎስን ያእቆብን ብዛዕባ ምጽዳቕ ምትእስሳር

ዘይፍለጥ
24 መጋ 2024
10 ዝተሓተ ንባብ

እትዓዪ

ሰብ ብግብሪ ሕጊ ዘይኮነስ ብእምነት ከም ዚጸድቕ ንምህር ኢና። – NASB ከምኡ እውን ፡ ግብሪ እንተ ዘይብላ፡ ንበይና ምዉት እያ። –

ግናኸ ነቲ ዘይዓዪ፡ ነቲ ንሓጥኣን ዜጽድቕ ግና ዚኣምን፡ እምነቱ ጽድቂ ዀይኑ ይቝጸረሉ። – እንታይ ይጠቅም ... ሓደ ሰብ ኣሎኒ እንተ በለ፡ ግብሪ ግና እንተ ዘይብሉ፧ እታ እቲኣ ኸተድሕኖ ትኽእልዶ፧ –

እምበኣር ብእምነት ስለ እተጸደቕና፡ ብጐይታና የሱስ ምስ ኣምላኽ ኣሎና። – ሰብ ብግብሪ ኸም ዚጸድቕ እምበር፡ ብእምነት ጥራይ ከም ዘይጸድቕ ትርእዩ ኢኹም። – ከምቲ ብዘይ መንፈስ ምዉት ዚኸውን፡ ከምኡ ኸኣ ብዘይ ግብሪ ምዉት እያ። –

ኣብ ኩሉ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ያእቆብን ጳውሎስን ንላዕሊ ንሓድሕዶም ዝጻረሩ ዝመስሉ ክልተ ደረስቲ የብሎምን። ብዛዕባ እቲ ኣገዳሲ ትምህርቲ ምድሓን፡ ሓደ ሰብ ንምድሓን ዝገብሮ ምንም ነገር ከም ዘየሎ ዝብል ይመስል፡ እቲ ሓደ ኸኣ ጽቡቕ ግብሪ ሰብ ኣብ ምድሓን ግደ ከም ዘለዎ ዝብል ይመስል። እዚ ዓብዪ ፍልልይ እዩ! ምጽዳቕ ብእምነት ጥራይ፡ ብዘይ ግብሪ እዩ ምባሉ፡ ያእቆብ ከኣ ምጽዳቕ ብእምነት ምስ ግብሪ እዩ ምባሉ፡ ብርግጽ ዘይፍታሕ ዝመስል እዩ። እዚ ዝተራእየ ንማርቲን ሉተር ኣብ ቀኖና ቅዱሳት ጽሑፋት ንያእቆብ ዝተሓተ ደረጃ ንምሃብ ዝበቕዕ ነበረ። ገሊኦም ምሁራት ኣቀማምጣ ሉተር ብዛዕባ ያእቆብ ከም ዝተጋነነ ይኣምኑ፡ እንተኾነ ግን ንሱ «ሓደ ጽቡቕ ደብዳበ» ኢሉ ጠቒስዎ እዩ።

ግን እዚ ከመይ ክኸውን ይኽእል፧ ጳውሎስን ያእቆብን ብኣምላኽ ዝተለዓዓሉ እዮም፡ ንሱ ኸኣ እቲ ናይ ሮሜን ያእቆብን ናይ መወዳእታ ደራሲ እዩ፡ ኣምላኽ ከኣ ንርእሱ ኣይጻረርን እዩ። ቅዱሳት ጽሑፋት ንቅዱሳት ጽሑፋት ክትርጉም ኣለዎ። ያእቆብን ጳውሎስን ኣብ ፍልልያቶም የደናግሩ ድዮም፧ ወይስ ንጽሑፋቶም ንምትእስሳር መገዲ ኣሎዶ፡ ከመይሲ ከም ኣምላኽ ክጻረሩ ኣይክእሉን እዮም፧

ጳውሎስን ያእቆብን ዘይብልዎ ነገር

ንእዘን ቅዱሳት ጽሑፋት ንምትእስሳር፡ እዞም ዝተለዓዓሉ ደረስቲ እንታይ ከም ዘይብሉ፡ ምስቲ ዝብልዎ ብምውድዳር ክንዕዘብ ኣለና። ያእቆብ ጽቡቕ ግብሪ ንሰብ ከድሕኖ ከም ዝኽእል ኣይብልን፡ ከምኡ እውን ምጽዳቕ ገለ ዓይነት ምሕዋስ፡ ከም 50% እምነትን 50% ግብርን ከም ዝመጽእ ኣይብልን። ዝብሎ ግን ብዘይ ግብሪ ምዉት እያ። ከምኡ እውን ጽቡቕ ግብሪ ብርግጽ ምስ ምድሓን ከም ዝተኣሳሰረ የርኢ።

ዝኾነ ይኹን ዓይነት ከም ዘድሕን ኣይብልን፡ ከምኡ እውን ምድሓን ንጽቡቕ ግብሪ ከም ዘይመጽእ ኣይብልን! ዝብሎ ግን ሰብ ብእምነት እምበር ብግብሪ ከም ዘይጸድቕ እዩ። ከምኡ እውን ግብሪ ምድሓን ከም ዘይኮነ የርኢ። ቅድሚ እውን ጽሑፋት ያእቆብን ጳውሎስን ኣብ ከም ዘይኮኑ ንርኢ። ኣብ መጀመርታ ብምሉእ ዝጻረሩ ዝመስሉ እኳ እንተኾኑ፡ ብሓቂ ግን ተጻረርቲ ቃላት ኣይኮኑን፡ ከምኡ እውን ብሎጂክ ንሓድሕዶም ኣይጻረሩን። ንትምህርቲ ነፍሲ ወከፎም ብንጹር ንምርዳእ፡ ዝብልዎ ብዝያዳ ብጥንቃቐ ክንምርምር ኣለና።

ኣቀማምጣ ኣገዳሲ እዩ

ሕቶ፡ እንታይ እዩ ኣብ ሓደ ሓደ ካሬን ሓደ ትሪያንግልን ዝመስል፧ ቅልጡፍ ጌጋ መልሲ፡ ምንም የለን፡ ከመይሲ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ዘይከኣል እዩ። ሓሳባዊ ቅኑዕ መልሲ፡ ፒራሚድ፡ ከመይሲ ወገን፡ መሬት፡ ትሪያንግል ይመስል፡ ላዕሊ፡ ኣየር፡ ግን ካሬ ይመስል።

እዚ እዚ ንቃላት ጳውሎስን ያእቆብን ብዝሓሸ ንምርዳእ ይሕግዘና። ብዛዕባ ምድሓን ክጽሕፉ ከለዉ፡ ንሓድሕዶም ኣይጻረሩን እዮም፡ ንእምነት ዝተፈላለየ ኣቀማምጣ ጥራይ እዮም ዝርእይዋ ዘለዉ። ንእምነት ላዕሊ – መለኮታዊ ኣቀማምጣ – ይርእያ። ኣምላኽ ንውጽኢታት ከይረኣየ ንጥራት ሰብ ይፈልጥ። ንኣምላኽ፡ ጥራት ሰብ ብጽቡቕ ግብሪ ኣይውሰንን ወይ ኣይመሓዘን። ያእቆብ ከኣ፡ ንእምነት መሬት፡ ሰብኣዊ ኣቀማምጣ ይርእያ። ንልቢ ከም ኣምላኽ ክንርእዮ ኣይንኽእልን፡ ግን ኣብ እቲ ኣሎኒ ዝብል ሰብ ንውጽኢታት ክንርእዮም ንኽእል ኢና። ናይ ንምምስካሩ ብጽቡቕ ግብሪ ከተርኢ እያ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እቲ ምድሓን እትርአየሉ ኣቀማምጣ፡ ከመይ ከም እትግለጽ ክውስን ይኽእል እዩ። ኣብ ላዕሊ እቲ ክልተ ትርጉማት ዝጻረሩ ዝመስሉ ይኽእሉ እዮም። ግን፡ ኣቀማምጣ ኣምላኽ፡ እቲ ዘድሕን ብዘይ ግብሪ ዝኾነ እንተኾይኑ፡ ኣቀማምጣ ሰብ ከኣ፡ እቲ ንሰባት ክርእይዎ ዝኽእሉ ጽቡቕ ግብሪ ዘምጽእ እንተኾይኑ፡ ሽዑ ኣብ መግለጺ ምድሓን «ፍልልይ ኣቀማምጣ» ክህሉ ግድን እዩ።

ኣብርሃም ከም

ያእቆብን ጳውሎስን ንኣብርሃም ከም ምጥቃሞም፡ ንእዘን ጽሑፋት ንምትእስሳር ኣገዳሲ እዩ። ከም ክፋል ናይ ክርክሮም፡ ክልቲኦም ደረስቲ ይጠቕሱ – « ንእግዚኣብሔር ኣመነ፡ ንሱ ኸኣ ጽድቂ ዀይኑ ቘጸረሉ።» ነፍሲ ወከፍ ደራሲ ነዛ ቅዱስ ጽሑፍ ኣብ ክርክሩ ከመይ ከም ዝጥቀመላ ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ። ፡ ኣብርሃም ቅድሚ ምግዝራቱ (ግብሪ )ን ቅድሚ ሕጊ ምሃቡ ነዊሕ ግዜን ብኣምላኽ ጻድቕ ተባሂሉ ምግላጹ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣብርሃም ንምድሓኑ ዝገበሮ ምንም ነገር የለን። ንኣምላኽ ጥራይ ኣሚኑ!

ኣብርሃም ብግብሪ እንተ ጸዲቑስ፡ ዚምካሓሉ ኣለዎ፡ ግናኸ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣይኰነን። ቅዱስ ጽሑፍከ እንታይ ይብል፧ «ኣብርሃም ንኣምላኽ ኣመነ፡ ጽድቂ ዀይኑ ኸኣ ተቘጽረሉ» ()።

ያእቆብ ከኣ፡ ኣብርሃም ብግብሩ ፍጹም ወይ ዝተረጋገጸት ምዃና እዩ።

ኣብርሃም ኣቦና፡ ንወዱ ኣብ መሰውኢ ምስ ኣቕረበ፡ ብግብሪዶ ኣይጸደቐን፧ ምስ ግብሩ ኸም እትዓዪ፡ ብግብሪ ኸኣ ከም እተፈጸመት ትርእዩ ኢኹም። እቲ፡ «ኣብርሃም ንኣምላኽ ኣመነ፡ ጽድቂ ዀይኑ ኸኣ ተቘጽረሉ» ዚብል ጽሑፍ ከኣ ተፈጸመ፡ ፈታዊ ኣምላኽ ከኣ ተባህለ ()።

ግን ያእቆብ ግብሪ ኣብርሃም ንኣምላኽ ንጽድቁ ከም ዝገለጸ ኣይብልን። እቲ ምግላጽ ኣብ ተገይሩ፡ ቅድሚ ግብሪ እምነቱ፡ እቲ ኣብ 22 ዝተመዝገበ ንይስሃቅ ምቕራቡ፡ ኣስታት 30 ዓመት ይገብር። ስለዚ እዩ ያእቆብ፡ «እቲ፡ ‘ኣብርሃም ንኣምላኽ ኣመነ፡ ጽድቂ ዀይኑ ኸኣ ተቘጽረሉ’ ዚብል ጽሑፍ ከኣ ተፈጸመ» () ዝበለ።

ስለዚ ኣብ መንጎ ያእቆብን ጳውሎስን ብሓቂ የለን። ግብሪ ኣብርሃም ኣገዳሲ ነበረ፡ ምኽንያቱ ንምጽዳቑ ገለ ዓይነት ናይ ውሽጢ ረብሓ ስለ ዝነበሮ ዘይኮነስ፡ ግን ንሓቀኛነት እምነቱ ስለ ዘረጋገጸ እዩ። ኣብ ኣእምሮ ጳውሎስን ያእቆብን፡ ኣብርሃም ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ግብሪ ጽድቂ ምፍጻሙ ነዊሕ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጸዲቑ ነበረ።

ዝያዳ

ብዛዕባ ዝምድና እምነትን ግብርን ዝብሎ ክትሓስብ ከለኻ፡ ኣብ ካልኦት ደብዳቤታቱ ዝጸሓፎ ዘክር። ንኣብነት፡ ኣብ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ «ኣብ የሱስ ወይ ዘይግዝረት ምንም ኣይጠቅምን፡ ግና ብፍቕሪ እትዓዪ እያ።» «ብፍቕሪ እትዓዪ » ከም ያእቆብ ይመስል፡ ኣይኮነንዶ፧ ንጽቡቕ ግብሪ ኣይጻረርን ነበረ። እቲ ግን፡ ከምቲ ዝኾኑ ክርኣዩ ኣለዎም – መርኣያ ምድሓን፡ ዘይኮነስ መሰረቱ። ንኤፌሶን ከም መረጋገጺ ጽሑፍ ንሓሶት ትምህርቲ ምድሓን ብግብሪ ክንጠቅስ ከለና፡ ኣብታ እትቕጽል ጥቕሲ እውን ከም ዝጸሓፈ ኣይንረስዕ፡

ንሕና ፍጥራቱ ኢና፡ ኣብ የሱስ ንጽቡቕ ግብሪ እተፈጥርና ኢና፡ ኣምላኽ ከኣ ቅድሚ ኣዳልይዎም እዩ፡ ንሕና ኸኣ ኣብኦም ክንመላለስ ኣለና ()።

ንጽቡቕ ግብሪ ኣይጻረርን! ዕላማ ናይቲ ንሮሜ ዝጸሓፎ ጽሑፍ፡ ሰብ ብመሰረት ግብሪ ክጸድቕ ይኽእል እዩ ዝብል ዝኾነ ይኹን ንምጥፋእ ነበረ። ደቂ ሰብ ንምሕረት ኣምላኽ ምንም ክገብሩ ኣይክእሉን እዮም። ንሕና «ብጸጋ ብእምነት» ጥራይ ኢና እንደሕን።

ዝያዳ ያእቆብ

ያእቆብ ብዛዕባ ዝምድና እምነትን ግብርን ዝብሎ ክትሓስብ ከለኻ፡ ካልእ ኣገዳሲ ክትዝክር ኣለካ። እቲ ያእቆብ ኣብርሃም ()ን ራሃብን () ከም ዘቕርቦ ግብሪ፡ ጽቡቕ ግብሪ ዝተፈልየ እዩ። ብዘይ ፡ እዞም ግብሪ እዚኦም ንቕትለት (ኣብርሃም)ን ንኽዳዓት () ዝፈተኑ እዮም! እዞም ግብሪ እዚኦም ካብቲ ንሕና ብሓፈሻ ጽቡቕ ግብሪ እንብሎ፡ ከም ንዘይብሎም ምሕጋዝን ምምስራት፡ ኣዝዮም ዝተፈልዩ እዮም። እዞም «ግብሪ » ናይ ኣብርሃምን ራሃብን ጽቡቕ ግብሪ ኣይነበሩን፡ ምኽንያቱ ብዘይ ፡ ከም ጽቡቕ ግብሪ ከቶ ኣይመቑጸሩን! ስለዚ ያእቆብ ግብሪ ኣብርሃምን ራሃብን ንእምነቶም ከም ዝወሰኸ ኣይከራኸርን እዩ። ነጥቡ ግን፡ ግብሪ ኣብርሃምን ራሃብን እምነቶም ሓቀኛ ምዃና ኣረጋገጸ – ውጽኢት ናይ ቅድሚ ዝነበረት ።

ያእቆብ ንክርክር እምነትን ግብርን ከመይ ከም ዝጅምሮ ምዕዛብ እውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡

ኣቱም ኣሕዋተይ፡ ሓደ ሰብ ኣሎኒ እንተ በለ፡ ግብሪ ግና እንተ ዘይብሉ፡ እንታይ ይጠቅም፧ እታ እቲኣ ኸተድሕኖ ትኽእልዶ፧ ()።

ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣሎኒ ክብል ይኽእል እዩ፡ ግን ከምዚ ዝኣመሰለ ምምስካር ቃላት ጥራይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ንሰብ ከድሕኖ ይኽእልዶ፧ እቲ መልሲ ብንጹር «ኣይፋሉን!» እዩ። እቲ ንሓደ ኣእምሮኣዊ ስምምዕ ጥራይ ዝህብ ፡ ኣጋንንቲ ዝሓሸ ኣይኮነን፡ ከምቲ ያእቆብ ዝቕጽሎ ()። ብርግጽ ከምዚ ዝኣመሰለ ከድሕን ኣይክእልን እዩ። ንሱ ሓሶት እዩ። እሞኸ፡ እንታይ ዓይነት እዩ ንሰብ ከድሕኖ ዝኽእል፧ ያእቆብ ዝብሎ፡ ብግብሪ ርእሱ ሓቀኛ ምዃኑ ዘርኢ እዩ። እቲ ግብሪ ባዕሉ ኣብ መስርሕ ምጽዳቕ ኣይሳተፍን፡ ግን ንምጽዳቕ ዘድሊ ዓይነት መርኣያ እዩ። ጀጋኑ ናይ እብራውያን 11 ኣሎኒ ጥራይ ኣይበሉን፡ ከምኡ እውን ብዛዕባ ኣምላኽ ኣብ ርእሶም ጥራይ ኣይነበሮምን። እምነቶም ንልቦምን ንርእሶምን ዝሓዘ ነበረ፡ ብ«ግብሪ » ከኣ ርእሱ ኣረጋገጸ። እቶም ግብሪ ኣየድሓንዎምን፡ ግን ንሓቀኛን ንዘድሕንን እምነቶም መርኣያ ሃቡ።

መገዲ ንወንጌላዊ ስራሕ

እቲ ብጳውሎስን ያእቆብን ንሕቶ /ግብሪ ዝተወስደ ዝተፈላለየ ኣገባብ፡ ሎሚ ንገሊኦም ሰባት ንወንጌላዊ ስራሕን ንምምኽርን ጽቡቕ መገዲ እዩ። ነቶም ናብ መገዶም ክረኽቡ ኣለዎም ወይ ንሰማይ ዝበቕዑ ኣይኮኑን ዝብሉ፡ ክንካፈል ንኽእል ኢና፡ ምድሓን ግብሪ ዝተፈልየ እዩ። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ ገሊኦም ብዘይ ስርዓት ዝነብሩ ሰባት፡ ንሰማይ ይኸዱ ኣለዉ ዝብሉ እንተኾይኖም፡ ምኽንያቱ ንእሽቶ ከለዉ ኣብ «ናብ ቅድሚት ከዱ» ወይ «ኢዶም ኣልዓሉ» ወይ «ካርድ ፈረሙ»፡ ያእቆብ ክንካፈል ኣለና። ኣብ ርእሳ ዘይትገልጽ፡ ክሕተት ኣለዋ፡ ምኽንያቱ ብዘይ ግብሪ ሓቀኛ ኣይኮነትን፡ ግን ምዉት እያ።

ስለዚ ጳውሎስን ያእቆብን ንሓድሕዶም ኣይጻረሩን። ከም ዝተለዓዓሉ ደረስቲ፡ ቃላቶም ብምትእስሳር ክኸውን ኣለዎ፡ ከምኡ እውን ከም ዝተኣሳሰሩ ርኢና ኢና። ምጽዳቕ ብግብሪ ዘይኮነስ፡ ብእምነት ጥራይ እዩ! ግን ምጽዳቕ ብበይና ዘላ ኣይኮነን። ምድሓን ምዉት፡ ኣእምሮኣዊ፡ ዘይነጥፍ ኣይኮነትን። ናይ ምድሓን፡ ኣብ ግብሪ እትመጽእ እያ! ምድሓን እትዓዪ እያ።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia