ሰራዊት ጊድዮን ሰለስተ ዘይተነግሩ ፈተናታት
ሽዑ እግዚኣብሔር ንጊድዮን ከምዚ በሎ፦ “ህዝቢ ገና ብዙሕ እዩ፤ ናብ ማይ ኣውርዶም እሞ ኣብኡ ክፈትነካ እየ።” መሳፍንቲ 7:4 NASB
ነዚ ጽሑፍ እዚ ዜንብብ ዝኾነ ተምሃራይ ብዛዕባ ፈተናታት ፍርቂ ዓመትን ናይ መወዳእታ ፈተናታትን ኩሉ ይፈልጥ እዩ። እዚ ሓሳብ እዚ ብዙሕ ዘሐጉስ እንተዘይኮነ እውን፡ ፈተናታት ምውሳድ ክፉእ ኣይኮነን። እወ፡ ኩሉ ግዜ ጸቕጥን ፍርሂ ምውዳቕን ኣሎ፡ ግናኸ ንዝተመደበ ፈተና ብኣእምሮኣውን ብስምዒታውን መገዲ ክትዳሎ ትኽእል ኢኻ። እቲ ብሓቂ ዜሕምም ግን ገሊኦም መምህራን ብሃንደበት ዜምጽኡልካ ዘይተነግሩ ፈተናታት እዮም! እዞም “ፖፕ ኩዊዝ” ወይ ድንገተኛ ፈተናታት ዚብሃሉ፡ ኣዝዮም ኣዕናዊ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
ይኹን እምበር፡ ካብ ኣረኣእያ መምህር፡ እዞም ዘይተነግሩ ፈተናታት ኣዝዮም ዜቃልዑ እዮም። ንዝተወፈዩ ተምሃሮ ካብቶም ኣብ መወዳእታ ደቒቕ ዚጽዕሩ ተምሃሮ ብርግጽ ይፈልይዎም! ከምኡ እውን፡ ተምሃሮ ንመምህራኖምን ንትምህርቶምን ዘለዎም ኣረኣእያ ፍልልይ ከም ዘሎ ብዘይጥርጥር የርእዩ። እወ፡ ዘይተነግሩ ፈተናታት፡ ሓደ ተምሃራይ “ካበይ ከም ዚመጽእ” ከምኡ እውን ናበይ ከም ዚኸይድ ኣዝዮም ዜጠቓልሉ እዮም። ዘይተነግሩ ፈተናታት፡ ብዙሓት ተምሃሮ ዚለብስዎ ጭምብል ከም ዚወርድ ይገብሩ!
ቤት ትምህርቲ ኣምላኽ
ኣምላኽ ዘይተነግሩ ፈተናታት ከም ዚህብ ትፈልጥዶ? ኩሉ ዜዓቢ ክርስትያን ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣምላኽ ተምሃራይ እዩ፡ እቲ ኣብዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ዘሎ መምህር ከኣ ንእምነትና ንምዕቃን ዘይተነግሩ ፈተናታት ምሃብ ፖሊሲኡ እዩ። ሓድሓደ ግዜ ንኣሽቱ ፈተናታት ይኾኑ፡ ካልእ ግዜ ኸኣ ኣዝዮም ዓበይቲ ይኾኑ። ኣብ ዝኾነ ቦታን ኣብ ዝኾነ መዓልታዊ ኩነታትናን ክወሃቡ ይኽእሉ እዮም። እዞም ፈተናታት እዚኦም ኣዝዮም ዘይተነግሩ ስለ ዝኾኑ፡ ብዙሕ ግዜ ከም እንፍተን እኳ ኣይንፈልጥን ኢና። ግናኸ ኣምላኽ ይፈልጥ እዩ፡ ከመይ ከም እንገብር ከኣ ይርኢ ኣሎ። ንሱ ኣብ ቤት ትምህርቱ ንዘሎና “ትምህርቲ” ዘሎና ምትእትታውናን ንእኡ ዘሎና ኣረኣእያናን ይግደሰሉ።
ኣብ መሳፍንቲ 7፡ ኣምላኽ ኣብ ግዜ ጊድዮን ንገሊኦም ህዝቡ ዝሃቦም ገለ ዘይተነግሩ ፈተናታት ንረክብ። መሳፍንቲ ኣብ እስራኤል ቅድሚ ግዜ ነገስታት ይገዝኡ ነበሩ፡ ጊድዮን ከኣ ካብቶም ኣምላኽ ንእስራኤል ካብ ምድያማውያን ንምድሓን ዝተጠቕመሎም መሳፍንቲ ሓደ እዩ። ምድያማውያን ካብቶም ኣብ ምብራቕ ዮርዳኖስ ዚነብሩ ጸላእቲ እስራኤል ሓደ እዮም። ንእስራኤል ኣብ ትሕቲ ግዝኣቶም ንምሓዝ ፍሉይ ኣገባብ ነበሮም። ኩሉ ዓመት ብዙሓት ግመላ ዝጋልቡ ምድያማውያን ኣብ ግዜ ምእካብ ፍረታት ናብ ግዝኣት እስራኤል ብዮርዳኖስ ኣቢሎም ይውሕዙ ነበሩ። ንምድሪ የዕንውዋ፡ ዝደለይዎ ፍረታት ይወስዱ፡ ንዝተረፈ ኸኣ የጥፍኡ። ከምኡ እውን ዝረኣይዋ በጊዕ፡ ከብቲ፡ ኣድጊ ኩሉ ይወስዱ ነበሩ።
እዚ ወራር እዚ ንሸውዓተ ዓመት ብቐጻሊ ቀጺሉ። ብዙሓት እስራኤላውያን ምድያማውያን ምስ ቀረቡ ኣብ ኣኽራማዊ ዋሻታትን በዓትታትን ምሕባኦም ኣየገርምን፡ ከምኡ እውን ኣብ መወዳእታ ናብ እግዚኣብሔር ምእዋዮም ኣየገርምን (መሳፍንቲ 6:1-6)። እግዚኣብሔር ንስዕረት እስራኤል ብምድያማውያን ዝፈቐደሉ ምኽንያት ብሰንኪ ሓጢኣት እስራኤል ምዃኑ ትርኢ። ኣብ መወዳእታ፡ ድሕሪ ሸውዓተ ዓመት ተግሳጽ፡ እስራኤል መልእኽቲ ተረኪባ ናብ እግዚኣብሔር ተመልሰት። ተግሳጽ ኣምላኽ ንህዝቡ ሎሚ፡ ከምኡ እውን ኣብ ግዜ ጊድዮን፡ ኩሉ ግዜ ንዝጠፍኡ ልቢ ናብኡ ንምምላስ እዩ ተመዲቡ (እብራውያን 12:3-11)።
ቀዳማይ ዘይተነግረ ፈተና
ኣምላኽ ንህዝቡ ዝሃቦ ቀዳማይ ዘይተነግረ ፈተና “መን ክምልስ እዩ?” ዚብል ፈተና ክበሃል ይኽእል። ምድያማውያን ንሻምነይቲ ዓመት ብቐጻሊ ንምዝማት ፍረታት ብዮርዳኖስ ኣቢሎም ወሓዙ (መሳፍንቲ 6:33)። ብሓይሊ መንፈስ እግዚኣብሔር፡ ጊድዮን ንህዝቢ ንምምጻእን ንጸላኢ ንምውጋእን ጸውዓ። እዚ ጸውዓ ኣምላኽ እዩ ነይሩ። እቲ ጻውዒት ቅድም ናብ ስድራቤት ጊድዮን፡ ኣቢዔዘር፡ ድሕሪኡ ናብ ዓሌቱ ኣብ እስራኤል፡ ምናሴ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ናብ ከባቢ ዘለዉ ዓሌታት ኣሴር፡ ዛብሎን፡ ንፍታሊ (6:34-35) በጽሐ።
ብዙሓት ነቲ ጻውዒት ተመልሱ — ግናኸ ኩሉ ኣይኮነን። ብርግጽ ኣብቶም ዝተሓባበሩ ዓሌታት ምናሴ፡ ኣሴር፡ ዛብሎን፡ ንፍታሊ ካብቶም ንጻውዒት ኣምላኽ ዝተመልሱ 33,000 ዝበዝሑ ሰባት ነበሩ (መሳፍንቲ 7:5)። ነቲ ጻውዒት ንምእባይ ብዙሓት “ጽቡቕ” ምኽንያታትን ግሉጽ ምኽንያታትን ነበሩ። “ተስፋ ዘይብሉ ዕላማ!” “ስለምንታይ ንጊድዮን ክግዛእ ኣሎኒ?” “ካልኦት ዓሌታት ግደኦም ይወስዱ!” “ኣብ ኣኽራማዊ መሕብኢ ቦታይ ንምሕያል ኣዝየ ስራሕ በዚሑኒ!”
እቲ “መን ክምልስ እዩ” ዚብል ፈተና ሎሚ እውን ንህዝቢ ኣምላኽ ይወሃብ ኣሎ። ጸላኢ ነፍሳትና ኣብ ከባቢና ዘሎ ምድሪ የዕንው ኣሎ። ሰይጣን ኣብ ኣብያተ ትምህርትና፡ ኣብ ስራሕና፡ ኣብ ከባቢናን ኣብ ኣባይትናን ይሰርሕ ኣሎ። ስነ-ምግባራዊ ደረጃታትን ሓቅን ንምውሳድ ተዳልዮም ኣለዉ። ጻውዒት ኣምላኽ ንኹሉ ዜዓቢ ክርስትያን ኣብ ውግእ ንምሕባር ይወጽእ ኣሎ። እቲ ጻውዒት ንወጻኢ ሃገር ሚስዮናውያን ወይ ን“ኣብ ኣገልግሎት” ዘለዉ ጥራይ ኣይኮነን — ግናኸ ንኹላትና እዩ።
ኣብ ዘለናዮ ቦታ ንጸላኢ ንምውጋእ እንታይ ንገብር ኣለና? ኣብ ካምፓስ፡ ኣብ ስራሕ፡ ኣብ ገዛ፡ ንክርስትያናዊ ምስክርነት ንሕግዝዶ ኣለና? ወይስ ናብ መሕብኢ ቦታታት ምድንጓይን ዘይምውሳንን ንሃድም ኣለና? ኣብ እንሰርሓሉ ቦታ ሓደ “ጊድዮን” ኪጅምሮ ዝፈተነ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተሓቢርናዶ ኣለና? ወይስ ካብቲ ዋሻ ዘይምውሳንና ብድሕንነት ኮይና ነቲ ጻዕሪ ንርእዮ ኣለና? ነቲ ጻውዒት ንምምላስ እንተ ኣቢና፡ ጸላኢ ነቲ ኣዕናዊ ስርሑ ከም ዚቕጽል ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንሕና እውን ሓደ ካብቶም ዘይተነግሩ ፈተናታት ኣምላኽ ንወድቕ።
ካልኣይ ዘይተነግረ ፈተና
ኣብ ጊድዮንን ሰዓብቱን ዝተዋህበ ካልኣይ ዘይተነግረ ፈተና (መሳፍንቲ 7:1-3) “መን ይፈርህ እዩ?” ዚብል ፈተና ክበሃል ይኽእል። እዚ ፈተና እዚ ጊድዮን ንሰራዊቱ ናብ ሸለል ዪዝራኤል፡ ኣብኡ ሓይልታት ጸላኢ ሰፊሮም ዝነበሩ፡ ምስ ኣምጽኦ እዩ ተዋሂቡ። ካብቶም ነዚ ዓቢ ሸለል ዚዳግሩ ደቡባዊ ኣኽራማት፡ ሰፈር ምድያማውያን ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሑ ይርአ ነበረ። ብዙሓት ሰራዊት ጸላኢ ስለ ዝነበሩ፡ ንምድሪ ከም ኣንበጣ ሸፊኖምዋ ነበሩ — ከም ሑጻ ባሕሪ ብዙሓት (መሳፍንቲ 7:12)።
ንርእስኻ ሓደ ካብቶም እስራኤላውያን ወተሃደራት ጌርካ ሕሰብ፡ ንጸላኢ ንመጀመርታ ግዜ ርኢኻ። “ናብ እንታይ እየ ዝኣቱ ዘለኹ?” “እንታይ ከም ዝጽዋዕ ኣይፈለጥኩን!” “ካብ ዋሻታት ንምውጻእ ኩሉ እደግፍ እየ፡ ግናኸ ሕጂ ኣይኮነን!” “ኣብ ዝረኸብክዎ ቀዳማይ ዕድል AWOL ክኸውን እየ!” እወ፡ ሰራዊት ጊድዮን ንምውጻእን ናብ ገዛ ንምምላስን ዕድል ንምርካብ ብዙሕ ግዜ ክጽበዩ ኣይነበሮምን። እግዚኣብሔር ዝፈርህ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብኡብኡ ክወጽእ ከም ዚኽእል ተዛረበ — ልዕሊ ሰለስተ ሲሶ ሰራዊት ጊድዮን ከኣ ንቓል እግዚኣብሔር ተቐበሉ። ዘይተነግረ ፈተና ከም ዝወደቑ ኣይፈለጡን።
እግዚኣብሔር ንእምነትና ንምዕቃን “መን ይፈርህ እዩ?” ዚብል ፈተና ገና የካይድ ኣሎ። ናብ መዕቆቢ ኣኽራማዊ መሕብኢ ቦታታትና ክንሃድም እንተ ደሊና፡ ክንዋጋእ ኣየገድደናን። ግናኸ ይፈትነና እዩ። ምስ ጸላኢ ምስ ተጋጠምና ንእግዚኣብሔር ክንቀውም ድሉዋትዶ ኢና? ኣብ ቤት ትምህርትና ወይ ኣብ ስራሕና ንሓቂ መጽሓፍ ቅዱስ ንቀውምዶ ኣለና፡ ምናልባት እኳ በይንና እንተኾነ እውን — እዚ ዝሕተተና ዝተሓተ ነጥቢ ወይ ምውራድ ደረጃን ምጽራፍን እንተኾነ እውን? ኣብ ማሕደሪ ወይ ኣብ ስራሕ ንፍጹም ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት ቅዱሳት ጽሑፋት ንቀውምዶ ኣለና፡ ኩሉ ሰብ ይርስዖም እኳ እንተኾነ? እዚ ድፍረት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ድሕሪ እቲ ድፍረት ዝተፈተነት እምነት እውን የድሊ።
ሳልሳይ ዘይተነግረ ፈተና
ኣብ መሳፍንቲ 7:4-7፡ ኣምላኽ ንሰዓብቲ ጊድዮን ዝሃቦም ሳልሳይ ዘይተነግረ ፈተና ንርኢ። እቲ “መን ንቑሕ እዩ?” ዚብል ፈተና ን10,000 ደፋራት ወተሃደራት፡ እቶም ድሕሪ እቶም ቀዳሞት ክልተ ዘይተነግሩ ፈተናታት “ዝጸንዑ”፡ ተዋሂቡ። እዚ ሳልሳይ ፈተና እዚ ኣብቲ ዝሰፈሩሉ ምንጪ ማይ እዩ ተኻይዱ። ሰራዊት ጊድዮን ብሓደ ቐሊል ነገር፡ ማለት ማይ ብዝሰትዩሉ ኣገባብ፡ ከም ዝፍተኑ ፈጺሞም ኣይሓለሙን። ግናኸ ማይ ዝሰትዩሉ ኣገባብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነበረ። ንጸላኢ ንቑሓት እንተኾኑ የርኢ ነበረ። ብዘይግዲ ኣብ ኣርባዕተ እግሮም ወሪዶም ርእሶምን ኣፎምን ናብቲ ዝሑል ማይ እንተ ኣውሪዶም፡ ንውግእ ካብ ምቕጻል ንላዕሊ ብዛዕባ ምምላእ ናይ ገዛእ ርእሶም ድሌታት ምቾት ከም ዝሓስቡ ግሉጽ ነበረ። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ ማይ ብኢዶም ኣልዒሎም እንተ ሰትዩ፡ ንጸላኢ ክርእዩ ከለዉ፡ ሽዑ ንውግእ ንቑሓትን ድሉዋትን ከም ዝኾኑ ኣረጋገጸ። 300 ሰባት ጥራይ ነዚ ፈተና እዚ ሓለፉ — 3 ሚእታዊት ጥራይ!
ሎሚ ሒደት ሚእታዊት ክርስትያናት ጥራይ ነቲ “መን ንቑሕ እዩ?” ዚብል ፈተና ይሓልፉ። ምስ ጸላኢ ምስ ተጋጠምና፡ ንውግእ እግዚኣብሔር ካብ ምውጋእ ንላዕሊ ብዛዕባ ርእስናን ድሌታትናን ንሓስብ። ኤፌሶን 6:10-18 ኣብ ከቢድ መንፈሳዊ ውግእ ከም ዘለና የጠንቅቐና፡ ንቑሓት ክንከውን ከኣ ክንወድቕ ኣይንደፍርን። ብዛዕባ ስጋዊ ምቾትና ካብ መንፈሳዊ ኩነታትና ንላዕሊ እንተ ሓሲብና፡ ንቑሓት ኣይኮናን። ብዛዕባ ምዕባለና ኣብዛ ዓለም እዚኣ ካብ ምዕባለ ጸላኢ ኣብ ቤት ትምህርትና፡ ኣብ ስራሕና፡ ኣብ ስድራቤትና ወይ ኣብ ሕብረትና ንላዕሊ እንተ ሓሲብና፡ ንቑሓት ኣይኮናን። ጽቡቕ ሓሳባት ገና ውግእ ኣይረበሑን — ወይ ዘይተነግረ ፈተና ኣይሓለፉን! ከምቲ ኣብ ግዜ ጊድዮን ዝነበረ፡ መሰረታዊ ድሌታትና እንምልኣሉ ኣገባብ፡ መንፈሳዊ ኩነታትናን ነቲ “መን ንቑሕ እዩ?” ዚብል ፈተና ንሓልፎ እንተኾይናን ጽቡቕ መርኣያ እዩ።
እቶም ሰለስቲኡ ፈተናታት ዝሓለፉ 300 ሰራዊት ጊድዮን ኣዝዮም ንኣሽቱ ሰራዊት ነበሩ — ካብቶም 135,000 ሰራዊት ጸላኢ (መሳፍንቲ 8:10) ካብ 1 ሚእታዊት ንታሕቲ። ኣምላኽ ንሰራዊቱ ናብ ሒደት ሰባት ምስ ኣውረዶ፡ ጊድዮን ዝረኸቦ ድንጋጽን እምነትን ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ኣምላኽ “ብዙሓት ሰባት ኣለዉኻ!” ምባል ምስ ኣቋረጸ፡ ጊድዮን ትንፋስ ምቾት ከም ዝወሰደ ይገመት። ግናኸ 300 ሰባት ብመለኸትን ጪራቕን ን135,000 ብጽቡቕ ዝተዓጠቑ ሰባት ከመይ ገይሮም ክስዕሩ ይኽእሉ? ጸገም የለን! ሓደ ምስ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ብዙሕ እዩ!
እቶም ዝሓልፉ
እቲ ዝተረፈ መሳፍንቲ 7፡ እግዚኣብሔር ብኸመይ ብ300 ሰባት ጥራይ፡ እቶም ሰለስተ ዘይተነግሩ ፈተናታቱ ዝሓለፉ፡ ዓወት ከም ዝረኸበ ይነግረና። እዚ ኩሉ ግዜ መገዲ ኣምላኽ እዩ። ኣምላኽ ንእሙናት ብኸመይ ከም ዚጥቀመሎም ንምርኣይ ኣንብቦ። እቶም ዝመረጾም ወተሃደራት፡ እቶም ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣምላኽ ዘለዉ ተምሃሮ፡ እምነቶም ብምሕላፍ ዘይተነግሩ ፈተናታት ዝተረጋገጸ እዩ! ኣምላኽ ዝህበካ ፈተናታት ንምሕላፍ ድሉውዶ ኢኻ?
