መጓሰ እግዚአብሔር ንምርሓን ምሕላውን ሓቀኛ ጓሶት የድልዮ

መጓሰ እግዚአብሔር ሓቀኛ ጓሶት የድልዮ

እቲ ግሪኻዊ ፈላስፋ ኣሪስቶትል፡ ኣብ ከባቢ 350 ቅ.ል.ክ. ክጽሕፍ ከሎ፡ ንመነባብሮ ሓሙሽተ መሰረታዊ መንገዲታት ከም ዝነበረ ገሊጹ፡ እዚ ድማ ሕርሻ፡ ሃድን፡ ምግፋፍ ዓሳ፡ ስርቅን ምጓሳን እዩ። ብዛዕባ እዞም ሰባት እዚኦም ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ «እቶም ዝበዝሑ ህጉፋት ጓሶት እዮም፡ ንሳቶም ስራሕ ዘይብሎም ህይወት ይመርሑ እሞ ብዘይጸገም ካብ ዝተለምዱ እንስሳታት መነባብሮኦም ይረኽቡ፤ መጓሰኦም ንመርብዕ እናደለዩ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ስለ ዝንቀሳቐሱ፡ ንሳቶም ክስዕብዎም ይግደዱ፡ ሓደ ዓይነት ህያው ሕርሻ ይምርሑ።»

ኣሪስቶትል ንጓሶት ዝነዓቐ በይኑ ኣይነበረን፡ ከመይሲ ባህሊ ግብጺ ንሳቶም «ጽያፍ» ከም ዝኾኑ ኣብ ዘመን ዮሴፍ፡ ቅድሚ ዘመነ ኣሪስቶትል ብብዙሕ ዘመናት (ዘፍጥረት 46:34 NKJV) ተነጊሩና።

እግዚአብሔር ግና ንጓሶት ኩሉ ግዜ ይፈትዎም ነይሩ። ኣቤል፡ ካልኣይ ወዲ ኣዳምን ሄዋንን፡ ጓሳ ነበረ፤ ሃዋርያ ጴጥሮስ ድማ፡ ገለ ካብቶም ናይ ሓድሽ ኪዳን መወዳእታ ቃላት ክጽሕፍ ከሎ፡ ንክርስትያናዊ መራሕቲ ከም ጓሶት መጓሰ እግዚአብሔር ገይሩ ገሊጽዎም (1 ጴጥሮስ 5:2-4)። ስራሕ ምጓሳ ንጥዕሚ ጥራይ ኣይኮነን፤ ኣገዳሲ እዩ።

ክርስቶስ እቲ ጓሳ

ከም ኩሉ ጽቡቕ ነገር፡ ጐይታና የሱስ ዓብዪ ኣብነትና እዩ – ንሱ ድማ ጓሳ እዩ። ብዛዕባ ርእሱ፡ «ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ» (ዮሃንስ 10:11) በለ፡ እዚ ድማ ካብ ዝተጻሕፈሉ ግዜ ጀሚሩ ብደቂ-ህጻናትን ዓበይትን ብኩሉ ወለዶ ዝተሓዝ ዝኸውን ጽቡቕ ፍቕዲ እዩ። ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ሰለስተ ግዜ ከም ጓሳ ተራእዩ፡ እዘን መወከሲታት ድማ ብዛዕባ ባህርዩ ገለ ጽቡቕ ትምህርቲ ይህባ።

እቲ ቐዳማይ ጥቕሲ ማቴዎስ 9:36 እዩ፡ «ንህዝቢ ምስ ረኣዮም፡ ጓሳ ከም ዘይብለን በጊዕ ደኺሞምን ተበቲኖምን ስለ ዝነበሩ፡ ምሕረት ተሰምዖ።» እዚ ምናልባት ብዛዕባ ጓሶት ዝበለጸ ኣገዳሲ ነጥቢ እዩ። እዚ ስራሕ ብኢድ ዘይኮነስ ብልቢ ዝጅምር እዩ። ቅድም ጐይታ ንህዝቢ ከም ዝረኣየ ንርኢ። ብዘይካ ግላዊ ክብሩን ልዕልና ባህርዩን፡ ንርእሱ ዘይኮነስ ኣብቶም ከባቢኡ ዝነበሩ ሰባት ኣተኩሮኡ ኣንበረ። ቀጺልና፡ ምሕረት ከም ዝተሰምዖ ንረክብ። ሓድሓደ ግዜ ጐይታ «ምሕረት ተሰምዖ» ይበሃል፡ ከምኡ ድማ እቲ ቃል ንግብሩ ዝገልጽ ይመስል። ግናኸ እዚ ንግሲ ግስ ምግጋይ እዩ። እዚ ግስ ናይ ስምዒት እዩ እምበር ናይ ግብሪ ኣይኮነን። እቲ ጽሑፍ «ብምሕረት ተንቀሳቐሰ» ይብል። ምሕረት መልኦን ኣንቀሳቐሶን። ዝረኣዮ ድማ ንስምዒቱ ጸለዎ።

ድሕሪኡ ስለምንታይ ከምዚ ዝበለ ምሕረት ከም ዝተሰምዖ ንመሃር፡ እቶም ሰባት ደኺሞምን ተበቲኖምን ከም ዝነበሩ ፈለጠ። ድኻም ብዘይምርጋእ ዝመጽእ እዩ፡ እቲ ምብታን ድማ ብዘይምርሓን ዝመጽእ እዩ። ክልቲኡ ንሓቀኛ ጓሳ ዘገድስ እዩ። እዞም ብዙሓት ሰባት ብኣካል ኣብ ሓደ ቦታ ከም ዝነበሩ ግናኸ ተበቲኖም ከም ዝነበሩ ምፍላጥ ብፍላይ ልቢ ዝትንክፍ እዩ። መራሒ ኣይነበሮምን፡ ዕላማ ኣይነበሮምን፡ ንነፍሶም ዝሓሊ ሰብ ከም ዘየለ ድማ ተሰምዖም። ስለዚ፡ ብዙሕ ጉጅለ እኳ እንተፈጠሩ፡ እቶም ሰባት ኣብ ልቦም ተበቲኖም ቀጸሉ። ብብዙሓት ሰባት ተኸቢብካ በይንኻ ምምሳል ኣዝዩ ኣዝዩ ንበይንኻ ምዃን እዩ። ግናኸ ጐይታ የሱስ ነዚ ድሌት እዚ ፈለጠ እሞ ብምሕረት መልኦም።

ድሕሪ ነዘን ብዛዕባ ጐይታ ኣብ ማቴዎስ 9 ዘለዋ መግለጺታት ምግምጋምና፡ ናብ ማቴዎስ 25 ንምለስ። ኣብኡ ሓደ መዓልቲ ኣብ መንጎ ህዝብታት «ጓሳ ንኣባጊዑ ካብ ኣጣል ከም ዝፈሊ» (ፍ.32) ፍልልይ ከም ዝገብር ተገሊጹ ኣሎ። እቲ ምሉእ ጥቕሲ (ፍ.31-46) ኣገዳሲ ትንቢታዊ ትምህርቲ ይሓዝ። ካብዘን ፍቕዲታት እዚኣተን ክርስቶስ ብኽብሩ ክመጽእ ከሎ፡ ቅድሚ ምምስራት መንግስቲ ሽሕ ዓመቱ፡ ህዝብታት ከም ዝእከቡ ንርድእ። ብባህርዩ ከም ወዲ ሰብ፡ ጐይታ ነቶም ንኣዝኣር ኣሕዋቱ ዝሓለዩ፡ ማለት ነቶም ኣብቲ ግዜ እቲ ብ«ዓብዪ መከራ» (24:21) ዝሓለፉ ስዱዳት ኣይሁድ፡ ክርእዮም እዩ። ኣብ ማቴዎስ 25 ነቶም ሕያውነት ዘርኣዩ ኣባጊዕ እዮም፡ እቶም ዘይገበሩ ድማ ኣጣል እዮም።

ካብዛ ፍቕዲ እዚኣ ንዛዕባ ምጓሳና ጽቡቕ ትግባረ ንረክብ። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣባጊዕን ኣጣልን ሓቢሮም ምግማል ልሙድ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ጐይታ የሱስ፡ እቲ መለኮታዊ ጓሳ፡ መን ኣብ መጓሰ ከም ዘሎ ፈጺሙ ኣይጋገን ወይ ኣይተረድእን። ንኣባጊዕ ይፈልጦም፡ ንኣጣል ድማ ይፈልጦም። እዞም ክልተ ፍጥረታት ገለ ላዕለዋይ ምምስሳል ኣለዎም፡ ግናኸ ብባህርይን ባህርያትን ኣዝዮም ፍሉያት እዮም። ጐይታ ንመጓሰኡ ብኸመይ ከም ዝሕዞም ፈጺሙ ከም ዘይጋገ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። ንበጊዕ ከም ኣጣል ገይሩ ኣይፈርድን፡ ንኣጣል ድማ ከም በጊዕ ገይሩ ኣይባርኽን። ኣብ ዮሃንስ 10 ከም ዝብል፡ እቲ ሓቀኛ ጓሳ «ንኣባጊዑ ብስሞም ይጽውዖም» (ፍ.3)። እቲ ኣብ ማቴዎስ 25 ዘሎ ጥቕሲ ብቐንዱ ብዛዕባ ሓልዮት ጐይታ ንኣመንቲ ሎሚ እኳ እንተዘይኮነ፡ ንኹሉ ሓደ ሓደ ካብ ኣባጊዑ ብግላዊ ዝሓሊ ምዃኑ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና።

ሳልሳይ መወከሲ ጓሳ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ኣብ ምዕራፍ 26 ይርከብ፡ ጐይታ ንደቀ-መዛሙርቱ፡ «ኩላትኩም ብሰንከይ በዛ ለይቲ እዚኣ ክትዕንቀፉ ኢኹም፡ ከመይሲ ጽሑፍ እዩ፡ ‘ንጓሳ ክወቅዖ እየ፡ ኣባጊዕ እቲ መጓሰ ድማ ክብተኑ እዮም’» (ፍ.31)። እዚ ንምሓዝ፡ ፍርዲ፡ ከምኡ ድማ ምስማር ጐይታ ዝምልከት እዩ – እዚ ኩሉ ድማ ኣብ ዝቕጽል 24 ሰዓታት ክኸውን እዩ። ንደቀ-መዛሙርቲ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ግዜ ክኸውን እዩ!

ግናኸ፡ «ንጓሳ ዝወቅዕ» መን እዩ፡ ክንሓትት ንኽእል ኢና። እቲ መልሲ ካብ ዘካርያስ 13:7 ንምሉእ ትንቢታዊ ጥቕሲ ክንበብ ከሎና ተዋሂቡ ኣሎ፡ «‘ኣቱም ሰይፊ፡ ኣብ ልዕሊ ጓሳይ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ብጻየይ ዝኾነ ሰብኣይ ተበራበሪ’ ይብል እግዚአብሔር ጐይታ ሰራዊት። ‘ንጓሳ ውቕዕ፡ ኣባጊዕ ድማ ክብተኑ እዮም።’» እግዚአብሔር ባዕሉ እዩ ንሰይፊ ንጓሳ ክትወቅዕ ዝጸውዐ! ጐይታ የሱስ፡ እቲ ፍጹም፡ መሓሪ፡ ፈታኒ ጓሳ፡ ብፍርዲ ክውቃዕ እዩ።

ኣብዚ ምትእስሳር እዚ፡ ነቲ ናይ መዝሙር ደራሲ ቶማስ ኬሊ (1769–1855) ቃላት ምግምጋም ልቢ ዝትንክፍ እዩ፡

ብዛዕባ እቲ ዝሞተ ጓሳ ክንዝምር ኢና፡ ንመጓሰ ኢሉ ዝሞተ፤ ፍቕሩ ክሳብ ወሰን ተፈቲኑ፡ ግናኸ ከም ከውሒ ጸኒዑ ጸንሐ።

ደም ካብ መስዋእቲ ክፈስስ ከሎ፡ እዚ ጓሳ፡ ብምሕረት ተመሪሑ፡ ኣብ መንጎናን ጸላእን ደው ክብል፡ ብፍቓዱ ድማ ኣብ ክንዳና ሞተ።

መዝሙርና ድማ ንዘለኣለም ክኸውን እዩ፡ ብዛዕባ እቲ ርእሱ ከምኡ ዝሃበ ጓሳ፡ ከምኡ ዝኸበረ ርእሰ-ጉዳይ የለን፡ ከምኡ ዝትንክፍ ቴማ የለን።

ነቲ ናይ ዮሃንስ 10:11 ጽሑፍ እንደገና ንዝክር፡ ጐይታ የሱስ፡ «ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ» ምስ በለ። ኣብዚ ድማ፡ «ጽቡቕ ጓሳ ህይወቱ ንኣባጊዕ ይውፊ» ኢሉ ወሰኸ። ንሳቶም ተሰቀዩ! ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ንሓጺር ግዜ፡ ኣባጊዑ ብሓዘንን ፍርሃትን ብሓቂ ተበቲኖም ነበሩ። ግናኸ፡ ርእሱ ከም ጽቡቕ ጓሳ ምስ ሃበ፡ ነቶም ዝተበተኑ ክእክቦም ጀመረ። እዚ ኩሉ ግዜ ዕላማኡ ነበረ። ኣብ ዮሃንስ 11:52 ሞቱ እቲ «ንዝተበተኑ ደቂ እግዚአብሔር ሓቢሩ ዝእክበሉ» መንገዲ ከም ዝነበረ ተነጊሩና።

ዝተበተኑ ኣባጊዕ ምእካብ

ኣብዚ ኣገልግሎቱ፡ ክርስቶስ ንዝጠፍኡ ኣባጊዕ ይደሊ እሞ ናብ ርእሱ ክምለሱ ይገብር፡ ከመይሲ ንሱ «ጓሳን ሓላዊ ነፍሳትናን» እዩ (1 ጴጥሮስ 2:25)። ነዚ ስራሕ እዚ ካብታ ዝተንስኣላ መዓልቲ ጀሚሩ። ማርያም መግደላዊት በይንኣ ኣብ መቓብሩ ደው ኢላ ትበኪ ነበረት፡ ግናኸ እቲ ጓሳ ኣብ ሓዘና ኣይሓደጋን። ኣብ ክንዳኡ፡ ብስማ ጸውዓ፡ ንብዓታ ድማ ናብ ሓጎስ ተለወጠ። ጴጥሮስ ንጐይታ ከም ዘይፈልጦ እኳ እንተኸሓደ፡ እቲ ጓሳ ግና ንግላዊ ግዜ ምምላስ ደለዮ። ካልኦት ክልተ ደቀ-መዛሙርቲ ብሓዘን ተመሊኦም ንኢየሩሳሌም ሓዲጎም ናብ ኤማሁስ ናብ ቤቶም ክኸዱ ጀመሩ፤ ግናኸ እቲ ጓሳ ተራእዮም እሞ ልቦም ኣሞቖም፡ ስለዚ ድማ ናብ ኢየሩሳሌም ተመሊሶም ንኻልኦት ክነግሩ ተሃንደዱ። ድሕሪኡ፡ እቶም ዝተበተኑ ደቀ-መዛሙርቲ ኣብቲ ላዕለዋይ ክፍሊ ሓቢሮም ክዛረቡ ከለዉ፡ የሱስ ንኹሎም ተራእዮም። እቲ ጓሳን ሓላዊ ነፍሳቶምን ይሰርሕ ነበረ።

ክርስቶስ ሎሚ እውን ነዚ ስራሕ እዚ ይገብር ኣሎ፡ ነቲ ሓደ ዓይነት መለኮታዊ ምሕረትን ምፍላጥን ድማ ይጥቀም። እቲ ንዕኡ ጓሳናን ሓላዊናን ከም ዝኾነ ዝገልጽ ናይ ሓድሽ ኪዳን መልእኽቲ፡ ነመንቲ ሎሚ ብሓደ መንፈስ ክሰርሑ ዘተባብዕ እዩ። ኣብ 1 ጴጥሮስ 5 ከምዚ ንብብ፡ «ኣብ መንጎኹም ዘለዉ ሽማግለታት እምዕድ … ነቲ ኣብ መንጎኹም ዘሎ መጓሰ እግዚአብሔር ጓስዩ፡ ከም ሓለውቲ ዄንኩም ኣገልግሉ፡ ብግዲ ዘይኮነስ ብፍቓድ፡ ንሓራም ረብሓ ዘይኮነስ ብቕንኣት» (ፍ.1-2)።

እቶም ኣብ ስራሕ ጐይታ የሱስ ዝረኣናዮም ባህርያት፡ ኣብ ኩሉ ነዚ ስራሕ ምጓሳ ዝገብር ሰብ እውን ክህልዉ ኣለዎም። ቅድም ብምሕረት ንመጓሰ እግዚአብሔር፡ ደኺሞምን ተበቲኖምን፡ ምምራሕ ኣገዳሲ እዩ። ንድሌታቶም ምፍላጥን መን ምዃኖም ምግንዛብን ኣድላዪ እዩ። ብተወሳኺ፡ እዚ ዕማም እዚ ከም መስዋእታዊ ስራሕ ክርአ ኣለዎ። ጐይታ የሱስ ብሰይፊ የሆዋ ዝውቃዕ እንኮ ጓሳ እዩ፤ ግናኸ ከምቲ ስራሑ ንኣባጊዕ ኢሉ መስዋእቲ ዝሓተተ፡ ከምኡ ድማ ስራሕ ጓሶት ኣብ መንጎ መጓሰ እግዚአብሔር መስዋእታዊ፡ ርእሰ-ንጽግናዊ ምፍቃር ክሓትት እዩ።

ሎሚ ዘሎ ሓልዮት ጓሳ

ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ እቲ ናይ ጓሳ ተራ ብቓል «ፓስተር» እውን ይትርጎም። ሎሚ እቲ ቃል ንመራሒ ኣብ ኣከባቢ ቤተ-ክርስትያን ጉባኤ ንምጥቃስ ይጥቀመሉ። ኣብ ብዙሕ ኩነታት ከምዚ ዝበለ ሰብ ንክርስትያናት ኣብቲ ጉባኤ እቲ ቀንዲ – ወይ ምናልባት እውን እንኮ – መራሒ፡ መምህር፡ ሓጋዚን መምርሒን ተባሂሉ ይርአ። እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሞዴል ግና፡ እቲ ናይ ፓስተር ተራ ናይ ኣገልግሎት ወይ ናይ ኣከባቢ ሓላፍነት ምድብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብሓቂ ንምሉእ ቤተ-ክርስትያን እግዚአብሔር ዝወሃብ መንፈሳዊ ውህበት እዩ (ኤፌሶን 4:11-12)። እቶም ከም ፓስተራት ዝተዋህቡ፡ ንኣባጊዕ እግዚአብሔር ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ንምምጋብ፡ ንምሕላው፡ ከምኡ ድማ ንምዕዛብ ብፍሉይ ዝተዓጠቑ እዮም።

እዚ ስራሕ እዚ ንብዙሓት ሰማዕቲ ብሓንሳብ ብግልጺ ክስራሕ ከም ዝኽእል ሓቂ እዩ። ሓልዮት ጓሳ ኩሉ ግዜ ብምጥቃም ቃል እግዚአብሔር ኣብ ልቢ ኣመንቲ ይወሃብ፡ እዚ ድማ ሓባራዊ ንጥፈት ክኸውን ይኽእል እዩ። ስራሕ ፓስተር ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምስ ተራ ሽማግለታት – ብስለት ዘለዎም፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ እግዚአብሔር ዝፍለጡ መራሕቲ፡ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ክህቡ ዝኽእሉ (ግብሪ ሃዋርያት 20:17,28፤ 1 ጢሞቴዎስ 3:2) – ይተኣሳሰር።

ብዙሕ ግዜ ግና፡ ስራሕ ፓስተር ብህድኣት፡ ብድሕሪ መጋረጃ፡ ምስ ግለሰባት ኣብ ክንዲ ዓበይቲ ጉጅለታት ክስራሕ እዩ። ጐይታ ንማርያም ኣብ መቓብር ርእሱ ምስ ገለጸላ፡ ካልእ ሰብ ኣብኡ ነበረዶ? ጐይታ ንጴጥሮስ ምስ መለሶ፡ ካልእ ሰብ ዝተባህለ ሰምዐዶ? ምስ ክልተ ሓዘንተኛታት ደቀ-መዛሙርቲ ናብ ኤማሁስ ክኸይድ ከሎ፡ ካልእ ሰብ ንሳቶም ቅዱሳት ጽሑፋት ክኸፍተሎም ከሎ ሰምዐዶ? ኣብ ኩሉ መልሲ «ኣይፋል» እዩ። ብሓደ ዓይነት መገዲ፡ ስራሕ ፓስተር ብዙሕ ግዜ ግላዊን ብሕታዊን እዩ።

ብተወሳኺ፡ እዚ ሓልዮት እዚ ብፍላይ ንደኺሞምን ዝሓመሙን ክርስትያናት ከም ዘድሊኦም ርኢና ኢና። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ዘሎ ዝኾነ ሰብ ብዙሕ ደገፍን መምርሒን ክሓትት እዩ፡ ስለዚ ስራሕ ፓስተር ኣዝዩ ኣድካሚ ክኸውን ከም ዝኽእል ትጽበዩ! ብተወሳኺ፡ ደኺሞም ዘለዉ ኣባጊዕ ብዙሕ ግዜ ንስራሕ ፓስተር ዝገብር ሰብ ቃላት ምትብባዕ ክገልጹ ኣይኽእሉን። ስለዚ፡ ፓስተራት – ከም ኩሎም ኣገልገልቲ ጐይታ – ኣብ ኣገልግሎቶም ዘይኮነስ ኣብ ክርስቶስ፡ ዓብዪ ኣብነቶም፡ ሓይልን መንነትን ክረኽቡ ኣይግባእን።

ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ውህበት ፓስተር ንስጋ ክርስቶስ፡ ማለት ንምሉእ ቤተ-ክርስትያን፡ ንምጥቃም ዝዓለመ እዩ። መንፈሳዊ ውህበታትና ኣብ ዝኸድናዮ ኩሉ ንሰሓብ። እቲ ናይ ሽማግለታትን ሓለውትን ተራታት ናይ ኣከባቢ ሓላፍነታት እዮም፡ ከምቲ ካብ መወከሲታት ሽማግለታት ቤተ-ክርስትያን ኣብ ኤፌሶን ወይ ሓለውቲ ኣብ ፊልጲ (ግብሪ ሃዋርያት 20:17፤ ፊልጲ 1:1) እንርድኦ። ብኣንጻሩ፡ ከም ፓስተራት ዝተዋህቡ ክርስትያናት ኣብ ገዛ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ኩሉ ቦታ ኣብ መንጎ ደኺሞምን ተበቲኖምን ዘለዉ ክርስትያናት ፓስተራት ክኾኑ እዮም።

ጓሶት የድልዩና!

ንሓጺሩ፡ ጓሶት እግዚአብሔር ብውህበትን ጽውዓን ዝተዓጠቑ ምዃኖም ንርኢ። ውህበቶም ኣብ ሰፊሕ ቦታ ይጥቀሙ። ብድሕሪ መጋረጃ ብውሑድ ኣቓልቦ ንምግልጋል ፍቓደኛታት ክኾኑ ኣለዎም፡ ኣብ እምነቶም ድማ ሓያላት ክኾኑ ኣለዎም፡ ከመይሲ ብዙሕ ግዜ ንደኺሞምን ጾር ዝኸበዶምን ኣመንቲ ክድግፉ ኣለዎም።

ሓደ ሰብ ከም እንኮ ፓስተር ናይ ኣከባቢ ጉባኤ ዘገልግል፡ ንኸምዚ ዝበለ ስራሕ ዝተዋህበ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ እኳ እንተኾነ ሓደ ዝተሾመ መራሒ ምህላው መጽሓፍ ቅዱሳዊ ስርዓት ዝመስል ኣይኮነን። በቲ ሓደ ወገን፡ ኣብ ኣኼባታትን ጉባኤታትን ንስራሕ መንፈስ ቅዱስ ብብዙሕ ውህበታትን መራሕትን ክምርኮሱ ዝደልዩ፡ ሓድሓደ ግዜ፡ «ኦ፡ ፓስተር የብልናን» ይበሃል። እዚ ምናልባት፡ «ንኹሉ ንጥፈት ንምሉእ ኣኼባ ዝመርሕ ሓደ ሰብ የብልናን» ማለት እዩ። ፓስተራት እንተዘይብልና እግዚአብሔር ይሓግዘና! ከምቲ ዝረኣናዮ፡ ብሓቂ ኣገዳሲ ስራሕ እዩ።

ሓልዮት ጓሳ ኩሉ ግዜ ኣብ መንጎ ህዝቡ መንገዲ እግዚአብሔር ነይሩ። ኣቤል፡ ራሄል፡ ሙሴ፡ ዳዊት፡ ጴጥሮስን ካልኦት ብዙሓትን ከም መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጓሶት ክጥቀሱ ይኽእሉ፡ ንፍጹም ስራሕ ጐይታ ባዕሉ ከይተረፈ። ክርስቶስ ሎሚ ንህዝቡ ብእግዚአብሔራዊ ጓሶት ይባርኾም፡ ንሳቶም ድማ ንዝተበተኑ፡ ደኺሞም ዘለዉ ኣመንቲ ክእክቡ፡ ናብ ጓሳን ሓላዊ ነፍሳቶምን ክምለሱ ይሕግዙ።