ጌጋታት ህዝቅያስ
ህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ እሙን ንጉስ ነይሩ፣ ኣብ መበል 7 ክፍለ ዘመን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ይገዝእ ነይሩ። ኣብ ግዝኣቱ ህዝቅያስ ጣኦታት ኣወጊዱ፣ ኣብ መንግስቱ ዝነበሩ ጨቋኒ ስግኣታት ድማ ኣወገደ። ኣምላኽ ኣብ ይሁዳ ከምኡ ዝኣመሰለ እሙን ንጉስ ከም ዘይነበረ ተዛረበ (2 ነገስት 18:1-8)።
ድሕሪኡ ኢሳይያስ ግዜ ኣገልግሎት ህዝቅያስ ከም ዝዛዘመ ኣወጀ፦ «እግዚኣብሔር ከምዚ ይብል፡ ‘ቤትካ ኣሰናዱ፡ ክትመውት ኢኻ እምበር፡ ኣይክትነብርን ኢኻ።’» (2 ነገስት 20:1 NKJV)። ሓደ ሕማም ናብ ሞት ክመርሕ እዩ። እዚ ንንጉስ ዓቢ ሓዘን ነይሩ፣ ብተፈጥሮኣዊ ኣዘራርባ ንዝኾነ ሰብ ከምኡ ክኸውን ይኽእል ነይሩ። ንዓና ትምህርቲ ዝኾነ፣ ግናኸ፣ ምላሽ ህዝቅያስ ንእግዚኣብሔርን እቶም ዝስዕቡ ፍጻሜታትን ገለ ፍሉያት ጌጋታት ኣተሓሳስባ የርእዩ። እዞም ጌጋታት ብዙሕ ግዜ ስለ ዝድገሙ፣ ምግምጋሞም ሎሚ እውን ጠቓሚ እዩ።
«ጽቡቕ እንተ ገበርኩ፡ ጽቡቕ ክቕበል ይግባእ።»
እቲ ናይ ህዝቅያስ ቀዳማይ ሓሳብ፣ ኣብ ጸሎቱ ናብ ኣምላኽ ዝገለጾ፣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ንህዝብን ዝገበሮ ኹሉ ጽቡቕ ዝተመርኮሰ ንምሕዋይ ዝቐረበ ጩኸት ነይሩ። «ሕጂ ግና፡ ዎ እግዚኣብሔር፡ ከመይ ገይረ ... ጽቡቕ ከም ዝገበርኩ እልምነካ ኣሎኹ፡ ዘክር።» (2 ነገስት 20:3)። እዚ ሓቂ ነይሩ፤ ብዙሕ ጽቡቕ ገይሩ ነይሩ። ግናኸ ጌጋ ኣተኩሮ ነይሩ። ብተመሳሳሊ ብዙሓት ንኣምላኽ ተግባራቶም ኣብ ሚዛን ከም ዘንብሮም፣ ጽቡቕን ሕማቕን እናመዘነ ድሕሪኡ ብዛዕባ ዓስቢ ከም ዝውስን ይጽበዩ። እዚ ምጽባይ ብዛዕባ ናይ ኣምላኽ ገዛእ ርእሱ ዝገለጾ ሓሳባት ምግጋይ እዩ።
ብዙሓት ሰባት ብሓቂ ጽቡቕ ንምዃን ይጽዕሩ። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ጥራይ ጽቡቕ ኣይኮነን፤ ንሱ ፍጹም እዩ። ንሱ ድማ ንዝኾነ ተግባር፣ ቃል ወይ ሓሳብ ምስ እቲ መዐቀኒ ዝጻረር ሓጢኣት ይብሎ። ሓንቲ ነጥቢ ሓጢኣት ናብ ቅዱስ ህላዌ ኣምላኽ ክትኣቱ ኣይትኽእልን። ንሱ ድማ፡ «ጻድቕ የልቦን፡ ሓደ እኳ የልቦን» ይብል (ሮሜ 3:10)። ይኹን እምበር፡ ኹሎም ኣብ ትሕቲ በደል ስለ ዘለዉ፡ ኣምላኽ ንኹሎም ምሕረት ክህብ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ብግብሪ የሱስ ክርስቶስ – ናይ ኣምላኽ ገዛእ ርእሱ ፍጹም መስዋእቲ ንሓጢኣት – ይገብር። ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ነቲ ምትካእ መስዋእቲ ዝቕበሉ ጥራይ እዮም ብዘይ ቅድመ ኩነት ብኣምላኽ ዝቕበሉ (ሮሜ 3:21-26)። ኣምላኽ «ብየሱስ እምነት ዘለዎ» የጽድቕ (ሮሜ 3:26) – ብሰንኪ ጽቡቕና ዘይኮነስ፡ ብሰንኪ ናቱ።
ህዝቅያስ ንእግዚኣብሔር ንምሕዋይ ምስ ለመነ፡ ኣምላኽ ሕቶኡ ፈጸመ። ግናኸ ዝስዕቡ ፍጻሜታት ካልኦት ጌጋታት የርእዩ።
«እቲ ዝርአ ጥራይ እዩ ሓቂ።»
ቃል ኣምላኽ ምስ ሰምዐ ህዝቅያስ፡ «እግዚኣብሔር ከም ዝፈውሰኒ ምልክቱ እንታይ እዩ?» (ፍ.8) ኢሉ ሓተተ። ኣምላኽ ብጸጋኡ ተኣምራዊ ምልክት ሃበ፦ ጸሓይ ንሓጺር ግዜ ናብ ድሕሪት ተመልሰት። እዚ ናይ ሓይሊ ምምስካር ብምሉኡ ዘተባብዕ ክኸውን እኳ እንተነበሮ፡ ህዝቅያስ ብዛዕባ ናይ ኣምላኽ ገዛእ ቃላት ገለ ጥርጣረ ኣርኣየ። ቅድሚ ምእማኑ ክርእዮ ነይርዎ።
ካብቲ ዝርአ ዓለም ክንጥቀም ሓቀኛ ድሌት ከም ዘሎ ብርግጽ እዩ። ሳይንሳዊን ሕክምናዊን ምዕባለታት፣ ንኣብነት፣ ኣብ ምፍታሽ ምልከታታት ዝተመርኮሱ እዮም። እቶም ውጽኢታት ተግባራዊ ምህዞታትን ህይወት ዘድሕኑ ስነ-ስርዓታትን የፍርዩ፣ ንሚልዮናት ድማ ይሕግዙ። ግናኸ እቲ ተፈጥሮኣዊ ዓለም ጥራይ ኣይኮነን ዘሎ። ኩሉ ሓቀኛ ሰብ ንትርጉም ካብቲ ዝርአ ወጻኢ ዘሎ ናፍቖት ይፈልጥ። እቲ መንፈሳዊ ዓለም ድማ ከምቲ ስጋዊ ዓለም ሓቀኛ እዩ – እንተላይ ዝያዳ፣ ከመይሲ እቲ ተፈጥሮኣዊ ዓለም ይበላሾ (2 ቈረንቶስ 4:18)።
መንፈሳዊ ዕብየት ብእምነት ኣብ ኣምላኽ እዩ ዝመጽእ፣ ብተፈጥሮኣዊ ምስትውዓል ኣይኮነን። «ብእምነት ኢና እንመላለስ እምበር፡ ብምርኣይ ኣይኮናን፤» እቶም ናይ ኣምላኽ ነገራት ድማ «ብመንፈስ እዮም ዝፍለጡ» (2 ቈረንቶስ 5:7፤ 1 ቈረንቶስ 2:14)። ቃል ኣምላኽ ሰባት ንኣምላኽ ምእንቲ ክርድኡን ክምልሱሉን ተመዝጊቡ ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ ክነንብብ ከሎና ምስ ገዛእ ሓሳባቱ ንራኸብ። ድሕሪኡ ድማ ክንኣምንን ብእኦም ክንገብርን ክንውስን ይግባእ። ከም ህዝቅያስ ዘይኮነስ፡ ብዘይ ዝኾነ ተወሳኺ መርትዖ ክንቕበሎም ንኽእል!
«ዘሎኒ ንመንነተይ ይውክል።»
ብዛዕባ እቲ ዝተመልሰ ጥዕና ህዝቅያስ ምስ ሰምዐ፡ ንጉስ ባቢሎን ልኡኻት ናብኡ ለኣኸ። ህዝቅያስ ነቲ ኣጋጣሚ ንሃብቱ ንምርኣይ ተጠቕመሉ። ብግልጺ ብትዕቢት ኣብ ንብረቱ ተደሪኹ ነይሩ። ብሓቂ፡ 2 ዜና መዋእል 32:25,31 ነዚ ፍጻሜ እዚ ካብ ኣምላኽ ዝመጸ ፍሉይ ፈተና ገይሩ ይስእሎ፣ ንህዝቅያስ ናብ ትዕቢት ልቢ ዘለዎ ዝንባለ ንምግላጽ ዝተዳለወ።
ንብረት ብባህሪኡ ሕማቕ ኣይኮነን፣ ግናኸ ንዕኡ ከም ምንጪ ድሕንነትና ወይ ግላዊ ዋጋና ክንሕዞ የብልናን፣ ከመይሲ ንሱ ኩሉ ግዜ ንስርቅን ጥፍኣትን ተገዛኢ እዩ (ማቴዎስ 6:19)። ብኣንጻሩ፣ መንግስቲ ኣምላኽ ክንቀጥቀጥ ኣይከኣልን (እብራውያን 12:28)። ብእምነት ንክርስቶስ ብምምላስን ንመገዱ ብምስዓብን ኣብ ሰማይ ሃብቲ ብምእካብ ዘላቒ ዋጋ ንረክብ።
«ዘየገድሱኒ ሳዕቤናት ኣየገድሱኒን።»
ልቢ ህዝቅያስ ምስ ገለጸ፡ ኣምላኽ ኹሉ ሃብቲ ንጉስ ሓደ መዓልቲ ብባቢሎን ከም ዝውሰድ ተስፋ ሃበ፣ እታ ድሕሪ ሕማሙ ኣዝያ ፈታዊት ዝመሰለት ሃገር። እዚ ኩነኔ እዚ ንህዝቅያስ ገለ ከም ዘዋረዶ እኳ እንተመሰለ (2 ዜና መዋእል 32:26)፡ ንዓና ዝተርፍ ተወሳኺ ትምህርቲ ኣብ ምላሹ ኣሎ፦ «ኣብ ዘመነይ ሰላምን ሓቅን ኣይክህሉን ድዩ?» (2 ነገስት 20:19)። ህዝቅያስ በዚ ፍርዲ እዚ ሕጉስ ይመስል፣ ከመይሲ ንእኡ ዘይኮነስ ንዝመጽእ ወለዶ እዩ ዝኸውን። ንኻልኦት ዝመጽእ ዘሎ ጸገም ንእኡ ኣየገድሶን ነይሩ፣ ክሳብ ናቱ ሰላም ዝቕጽል። እዚ ፍልስፍና እዚ ሓደ ሰብ፡ «ክደሊ ዝኽእል እየ ዝገብር፣ ክሳብ ኣብ ጸገም ዘይኣቱ።» ኢሉ ክሓስብ ከሎ ኩሉ ግዜ ይግለጽ። እዚ ናይ ነጻነት ኣተሓሳስባ ናብ ትዕቢትን ስስዔን ይቐርብ። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ገዛእ ርእሶም ሕጊ ዝሰርዑ ይኾኑ፣ ግላዊ ዕግበት ካብ ኩሉ ነገር ንላዕሊ የቕምጡ።
እዚ ናይ ኣምላኽ መገዲ ኣይኮነን። ንሱ ክርስትያናት ብዘይ ነጻነት ዘይኮነስ፡ ብሓድነት ክነብሩ ሓሲቡ እዩ። እዚ እቲ ዓቢ ሓቂ ናይ ስጋ ክርስቶስ እዩ፣ ኣብኡ ምእመናን «ኣባላት ንሓድሕዶም» ተባሂሎም ይጽውዑ (ኤፌሶን 4:25)። ከምቲ ነፍሲ ወከፍ ክፋል ናይ ተፈጥሮኣዊ ኣካል ንጥቕሚ ኹሉ ብሓባር ዝሰርሕ፣ ከምኡ ድማ ነፍሲ ወከፍ ምእመን ኣብ ክርስቶስ ኣብ ስጋኡ ተቐሚጡ ዘሎ ንኹሉ ንምብራህ ፍሉይ ዕላማ ኣለዎ (1 ቈረንቶስ 12:18፤ ኤፌሶን 4:16)። ክርስትያናት ንኻልኦት ከገልግሉን መንፈሳዊ ውህበታቶም ክጥቀሙን ከለዉ ጥራይ እዮም ናይ ኣምላኽ ዕላማታት ዝፍጽሙ።
ቃላት ህዝቅያስ ሎሚ ልሙድ ክመስሉ ይኽእሉ እዮም፣ ግናኸ ምስ ናይ ኣምላኽ ገዛእ ሓሳባት ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ኣይሰማምዑን። እዚ እዩ ድማ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ምምርኳስ ንኹሉ ክርስትያን ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝገብሮ። ጳውሎስ ንቆሎሴስ ክጽሕፍ ከሎ፡ ብመርሆታትን ፍልስፍናታትን ዓለም ከይተታለሉ ኣጠንቀቖም (ቆሎሴ 2:8)። ዮሃንስ ንኣንበብቱ «ነቶም መናፍስቲ ፈትኑ፡ ካብ ኣምላኽ እንተኾኑ» ኢሉ መሃሮም፣ ንኹሉ ሓሳብ ምስቲ ብኣምላኽ ብዛዕባ የሱስ ክርስቶስ ዝተገለጸ መዐቀኒ እናመዘኑ (1 ዮሃንስ 4:1-3)። እዚ ኩሉ ግዜ እቲ ድሕንነት ዘለዎ መገዲ እዩ።
