ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ኣብ መንጎ ክርስትያን ምእመናን ዘሎ ዘይምስምማዕ ብኸመይ ክትሕዝዎ ትኽእሉ

ዴቪድ ፒከሪንግ
22 ሕዳ 2022
10 ዝተሓተ ንባብ

ዘይምስምማዕ ኣብ መንጎ ውልቃውያን ምእመናን

ኣምላኽ እንተ ዘይተሰማሚዕና ሓቢርና ክንመላለስ ከም ዘይንኽእል ይምህረና ( 3:3)። «» ማለት እንታይ እዩ፡ «ዘይምስምማዕ» ማለት ድማ እንታይ እዩ? እቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ፍቕዲ ዘሎ «» ማለት ንሓደ ነገር «ምውሳን» ማለት እዩ፡ ኣብ ካልእ ቦታታት ድማ ብዙሕ «ምሕጻር» (ምሕጻር)፡ «ምእካብ» ወይ «ምርኻብ» ተባሂሉ ይትርጎም። ንሓደ ነገር ብሓባር ንውስን ማለት እዩ። «ዘይ» ምስ «» ምስ እትውስኽ፡ እቲ ተጻራሪ ማለት እዩ፡ ንሓደ ነገር ብሓባር ዘይምውሳን። እቲ «ዘይምስምማዕ» ኣብ ቅዱስ ኣይርከብን፡ ግናኸ እቲ ስርዓት ኣብኡ ኣሎ።

እዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ብኸመይ ዘይምስምማዕ ኣብ መንጎ ውልቃውያን ምእመናን ከም ዝካየድ ትገልጽ። ገሊኦም ስርዓታት ምስ ዘይኣመንቲ ኣብ ዝካየድ ዘይምስምማዕ ተመሳሳሊ እኳ እንተኾኑ፡ ኣብ መንጎ ምእመናን ዘሎ ርክባት ክነተኩር ኢና። ብኣጋጣሚ፡ ቅዱስ ብዛዕባ እቶም ንሓድሕዶም ዘይተሰማምዑ ሰባት ብዛዕባ ዝገልጹ ዛንታታት እዩ፡ ቀዳማይ ክሳብ መወዳእታ – ክሳብ ራእይ።

ኣመለኻኽታና

ምስ ሓደ ሰብ ኣብ ዘይንሰማማዕሉ እዋን ክንሓስበሉ ዘሎና ዝዓበየ ነገር ኣመለኻኽታና እዩ። ምሳሌ፡ «ብትዕቢት ባእሲ ይመጽእ» (13:10 KJV) ይብል። ንገዛእ ርእስና ክንሓትት ኣሎና፡ «ትምኒት ልብና እንታይ እዩ?» ብሓቂ ብዛዕባ እቲ ዘይምስምማዕ ንጭነቕ ወይስ እቲ ሰብ ምስና ዘይምስምማዑ እዩ ዝበለጸ ዝጭንቐና?

ትዕቢት ማለት ንገዛእ ርእስና ካልኦት ዝበለጽና ጌርና ንርኢ ማለት እዩ። ንትዕቢት ይጸልእ ()፡ እንተደኣ ኣሎና ድማ ክንሓፍር ኢና ()። ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን፡ ቅድም ኣብ ልብና ክንርእን እቲ ጸገም ንሕና ካልእ ሰብ ዝበለጽና ወይ ዝበለጸ ንፈልጥ ምዃንና ጥራይ እንተኾይኑ ክንገምግም ኣሎና።

እቲ ተጻራሪ ናይ ትዕቢት እዩ። ማለት ንገዛእ ርእሰይ ካልእ ሰብ ዝተሓተ ፡ ንኻልኦት ገዛእ ርእሰይ ዝበለጹ ወይ ዝለዓሉ ጌርካ ምርኣይ። ከም ንእሽቶ ቈልዓ ትሑታት ክንከውን ምሂሩና ()፡ እቶም ትሑታት ድማ ክልዓሉ እዮም ()። ኣመለኻኽታ ኣብ ዝህልወና እዋን ጸጋ ይህበና ()፡ ምስ ምእመናን ኣብ እንካየደሉ እዋን ድማ መንፈስ ለውሃት ክህልወና ከም ዘሎና ንዝክር ()። ምስ ሓደ ሰብ ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን፡ እቲ ቀዳማይ ክንሓትቶ ዘሎና ሕቶ፡ «ምስቲ ዘይንሰማማዕ ሰብ ቅኑዕ ኣመለኻኽታ ኣሎና ድዩ?»

ዋጋ ኣለዎ ድዩ?

እቲ ዘይንሰማማዕሉ ዘሎና ጉዳይ ብሓቂ ኣገዳሲ ድዩ? ሓድሓደ ብዛዕባ ዘየገድስ ነገር ምስ ሓደ ሰብ ዘይንሰማማዕ ወይ እንከራኸር ንረክብ። ክንጥንቀቕ ኣሎና።

ምስ ሓደ ሰብ ባእሲ ወይ ክርክር ክንጅምር ከሎና፡ ከምቲ ሓደ ሰብ ማይ ሓደ ነገር ከውጽእ ዝጅምር እዩ ()። ምስ ጀመረ ክወጽእ ይኽእል፡ ካብቲ ዝተሓሰበ ድማ ዝበለጸ ክወጽእ ይኽእል እዩ። ምስ ሓደ ሰብ ኣብ ዘይምስምማዕ ኣቲኹም፡ ቅድሚ ምፍላጥኩም ድማ ድሕሪት ዝተጣዕስኩምዎ ነገራት ትዛረቡ ነይርኩም ዲኹም? ንእሽቶ ዘይምስምማዕ ናብ ዓቢ ክርክር ተቐይሩ ድዩ? እዚ ፍቕዲ እዚ ብዛዕባ ምጅማር ባእሲ ኣዝዩ ክንጥንቀቕ ከም ዘሎና ይምህረና። ብዛዕባ እቲ ዘሎ ጉዳይ ብሓቂ ኣገዳሲ እንተኾይኑ ክንሓስብ ኣሎና – ከመይሲ ምስ ጀመርና፡ እቲ ኩነታት ክኸፍእ ይኽእል እዩ። የሱስ፡ ኣገዳሲ ዘይኮኑ ጉዳያት ኣብ ዝህልወና እዋን፡ ምስ «ጸላኢና ክንሰማማዕ» () ከም ዘሎና ተዛሪቡ።

መወዳእታ ኣብ ኣእምሮና ክንሕዝ ኣሎና። ንኣብነት፡ ጳውሎስን በርናባስን ንማርቆስ ምስኦም ናብ ጉዕዞ ምውሳድ ኣብ ዝምልከት ክገብሩ ኣብ ዝነበሮም እዋን፡ ንሓድሕዶም ኣይተሰማምዑን ()። እቲ ከም ዘይምስምማዕ ዝጀመረ፡ ንኣታቶም ንሓድሕዶም ንምፍልላይ፡ ናብ ዝተፈላለየ ኣንፈት ንምኻድ፡ ንጐይታ ኣብ ምግልጋል ድማ ዳግማይ ንምስራሕ ዘይከኣሉ ገይርዎም። ሓደ ካብኣቶም ቅኑዕ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ብዛዕባ እዛ ዛንታ እዚኣ እነጕልሖ ዘሎና፡ ዘይምስምማዕ ናበይ ከም ዝወስደና ምፍላጥን ንገዛእ ርእስና ድማ፡ «ዋጋ ኣለዎ ድዩ?» እዩ። ሓድሓደ ዋጋ ክህልዎ ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ብዙሕ ኣይኮነን።

ዘይንሰማማዕሎም ጉዳያት ኣለዉ

ሓድሓደ ክንቃወሞ ዘሎና ኣገዳሲ ነገር ኣሎ። ኣብ ብዛዕባ ጳውሎስን ጴጥሮስን ዘሎ ዘይምስምማዕ () ኣስተውዕል። ኣብዛ ዛንታ እዚኣ ጴጥሮስ ንኣመንቲ ብኸመይ ይሕዞም ከም ዝነበረ ብቅኑዕ ከም ዘይሰርሕ ንረክብ። ምስኦም ይበልዕ ነይሩ፡ ግናኸ ገሊኦም ኣይሁድ ምስ በጽሑ ምስ ክርስትያን ምብላዕ ኣቋሪጹ። ንጴጥሮስ ብዛዕባ እቲ ዝተለወጠ ባህሪኡ ገሰጾ፡ ድማ ኣብ ቅድሚ ኩሎም ዝነበሩ ሰባት ገበሮ፡ ከመይሲ ሓጢኣት ጴጥሮስ ህዝባዊ ነይሩ። ክሰማማዕን ንጴጥሮስ እቲ ጸገም ከርእዮን ነይርዎ። እቲ ሃዋርያ ብትዕቢት ኣይገበሮን፡ ግናኸ ጴጥሮስ ንኻልኦት ምእመናን ዝጎድእ ዝ wrong ነገር ይገብር ነይሩ።

ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ኣይተሰማምዐን። ኣብ 26 ጴጥሮስ ንጐይታ ከም ዘይክሕዶ ምስ ተዛረበ፡ ድማ ኣብ ቅድሚ ካልኦት ምስኡ ከም ዘይተሰማምዐ ዘክር? ኣብዚን ኣብ ካልእ ቦታታትን፡ ንሰባት ኣብ ዝበለጸ ረብሓኦም ኣብ ዝነበረሉ እዋን ከም ዘይተሰማምዐ ንረክብ። ከምቲ እንርእዮ፡ ዘይምስምማዕ ቅኑዕ ዝኾነሉ እዋናት ኣለዉ።

ኣብ 2 ፡ ምስኦም ሓቢርና ክንመላለስ ዘይንኽእል ምእመናን ኣብ ዝህልዉና እዋን፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ስለ ዘይንሰማማዕ፡ ካብኦም ክንፍለይ ዘሎና እዋናት ከም ዘለዉ ንረክብ። ዘይምስምማዕና ናብኡ ደረጃ እንተ በጽሐ ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ። ኣብዘን ኩነታት እዚአን፡ ብቅኑዕ ትምኒት ኣብ ልብና ዘይንሰማማዕ ምዃንና ክንርግጽ ኣሎና። እቲ ዕላማ፡ ኣብዛ ኩነታት እውን እንተኾነ፡ ኣምላኽ «ንስሓ ንምፍላጥ » (2 ) ክህቦም እዩ።

ኣገባብና

ምስ ሓደ ሰብ ብዛዕባ ሓደ ኣገዳሲ ጉዳይ ክንዛረበሉ ዝኸውን ዘይምስምማዕ ኣብ ዝረክብሉ እዋን፡ ብኸመይ ክንገብሮ ኣሎና? ኣመለኻኽታና ቅኑዕ እንተኾይኑን ኣብ ቅኑዕ ቦታ እንተኾይና – ትሑት ብኣንጻሩ ትዕቢተኛ – ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እንታይ ክንገብር ከም ዘሎና ክንርኢ ኢና። ለዋሃትን ትዕግስተኛታትን ክንከውን ከም ዘሎና ንመሃር (2 )። እዚ እዩ ንዘረባና ዝገልጽ። ምስ ሰባት ለዋሃት ወይስ ብቓላትና ንኣታቶም ክንረግጾም ንፍትን? ዘረባና «ብጸጋ፡ ብጨው ዝተጣዕመ» (ቈሎሴ ) ድዩ ወይስ ተጻራሪ?

ብኸመይ ከም እንዛረብ ካብቲ እንዛረቦ ዝበለጸ ኣገዳሲ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና። ዘረባ ብዘይ ጸጋ ወይ ብኣዝዩ ወተሃደራዊ ኣገባብ እንተ ጀመርና፡ እቲ ካልእ ሰብ ኣብዚ እዩ ዘተኩር፡ ኣብ ክንዲ እቲ ብሓቂ እንዛረበሉ ዘሎና። ይኹን እምበር፡ ብኸመይ ከም እንዛረብ ጸጋውያን እንተኾይናን ብቓላትና ለዋሃት እንተኾይናን፡ ምስ ሓደ ሰብ ኣጸጋሚ ዘረባ ብዙሕ ዝቐለለ ምዃኑ ክንረክብ ኢና። ንኣታቶም ከም እንደልዮም እንተ ፈሊጦም፡ ንኣና ዝበለጸ ክሰምዑና እዮም። ከም ዝሓልዮም ይፈልጡ ነይሮም፡ እዚ ድማ ንምዝራብ ኣፍቂድሎም።

ስለዚ፡ ለዋሃት፡ ትዕግስተኛታትን ጸጋውያንን ክንከውን ከም ዘሎና እንተ ፈሊጥና፡ ቀጺልና እንታይ ንገብር? ክንከታተሎ ዝበለጸ ስርዓት ይህበና። ሓደ ሰብ እንተ ኣበሰና፡ በይናና ምስኡ ክንዛረብ ከም ዘሎና ንመሃር። ምስ ሓደ ሰብ ዘይምስምማዕ ክህልወና ይኽእል እዩ፡ ንሱ ድማ ኣይበደለን፡ ይኹን እምበር፡ እቲ ስርዓት ሓደ እዩ። ምስ ሓደ ሰብ ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን፡ ምስኡ ወይ ምስኣ ብዛዕባኡ ክንዛረብ ክንከይድ ኣሎና። ብዙሕ ፡ ሓደ ጉዳይ እንተ ዘይተዘራረብናሉ፡ ናብ ዓቢ ጭንቀት ክዓቢን ዝበለጸ ክኸፍእን ይኽእል እዩ። እዚ እዩ ምስ ዳዊትን ደቁ ኣምኖንን ኣቤሴሎምን ኣብ 2 ሳሙኤል 13–14 ዝኾነ። ምስ በደሉ፡ ምስኦም ኣይተዘራረበን። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ መንጎኦም ናብ ዝዓበየ ጸገማት ኣምርሐ።

ምስ እቲ ሰብ ክንዛረብ ከም ዘሎና ኣስተውዕል። ብዙሕ ብዛዕባ ሓደ ኩነታት ምስ ካልኦት ሰባት ንዛረብ። ኣብ ቅዱስ እዚ ከም «ሓሜተኛ» ተባሂሉ ይጥቀስ፡ እዚ ኣብ እንገብሮ እዋን ድማ ቁስሊ ንፈጥር (, )። ምስቲ ዘይምስምማዕ ዘሎና ሰብ ብቐጥታ ምኻድን በይናና ምስኡ ምዝራብን ዝበለጸ እዩ። ምስቲ ሰብ እንተ ተዛሪብናን እቲ ዘረባ ጽቡቕ እንተ ዘይከደንን፡ ሽዑ ኣብ ምስና ሓደ ሰብ ንምዝራብ ምውሳድ ጽቡቕ ምዃኑ ንረክብ። ሓድሓደ የድልየና፡ ክንሓትት ድማ ኣሎና።

ንቤተ ክርስቲያን ኣብ ፊልጲ፡ እቶም ዘይምስምማዕ ዘለዎም ክልተ ሰባት ሓደ ክህልዎም ኣገዳሲ ምዃኑ ነገራ (ፊልጲ )፡ እዚ ድማ ንብምሉኡ ጉጅለ ጽሒፍዎ። ኣብ መንጎ ምእመናን ዘይምስምማዕ እንተ ኣሎ፡ ብመሰረት እቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተዘርገሐ ስርዓታት ክንፈትሖ ኣሎና፡ ቅድም ምስቲ ሰብ በይናና ምዝራብ፡ ድሕሪኡ ድማ ምስ ካልእ ሓቢርና፡ ኣብ መወዳእታ ሓደ ክንከውን ብዝብል ዕላማ።

ድሕሪ ምዝራብና

ዘይምስምማዕ ኣብ ዝነበረና እዋን፡ ድሕሪ ምዝርራብና፡ ነቲ ዘይምስምማዕ ድሕሪት ክንገድፎ ኣሎና። ቅድሚ ብዛዕባ ዘይምስምማዕ ጳውሎስን በርናባስን ብዛዕባ ንማርቆስ ናብ ጉዕዞ ምውሳድ ጠቒስና። ብዝበለጸ ምስ እነንብብ፡ ንጢሞቴዎስ ንማርቆስ ናብኡ ከምጽኦ ከም ዝሓተቶ ንረክብ፡ ከመይሲ ኣብ ጠቓሚ ክኸውን እዩ (2 )። ኣብ ብዛዕባ ኣገዳስነት ይቕረ ምባል ንመሃር፡ ይቕረ ኣብ እንብል እዋን ድማ፡ ከምቲ ዝበሃል፡ «ኣብ ባሕሪ ንቐብሮ»። ነቲ ጉዳይ ዳግማይ ኣይንልዕሎን። ብተመሳሳሊ ንኣና ይቕረ ኢሉና።

ዮሴፍ ንኣና ዓቢ እዩ። ዮሴፍን ኣሕዋቱን ብዛዕባ እቲ ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ጉዳይ ድሕሪ ምዝርራቦም፡ «ኣጸናንዖም፡ ብለውሃት ድማ ተዛረቦም» () ንብል። ቂም ኣይሓዘን፡ ብሓቂ ድማ ኣምላኽ ኩሉ ንጽቡቕ ከም ዝሓሰቦ ነገሮም።

ድሕሪ ሓጺር ድሕሪ ዘይምስምማዕ ጳውሎስን ጴጥሮስን፡ ሓቢሮም ክሰርሑ ንረክብ። ጴጥሮስ ብዛዕባ ብልዕሊኡ ተዛሪቡ፡ ከም «ፍቑር ሓዉ» ከምኡ’ውን «ጥበብ» ከም ዘለዎ ገሊጽዎ (2 ጴጥሮስ )። ቂም ኣይሓዘን ወይ ብዛዕባ ዝጎድእ ነገራት ኣይተዛረበን። ምስ ካልእ ምእመን ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን፡ ተዘራረቡን ፍትሕዎን፡ ድሕሪኡ ድማ ብዛዕባኡ ኣይትሓስቡ።

ንሓደ ሰብ ኣይተዓንቅፍ

1 ቈረንቶስ 8ን 10ን ብዛዕባ እቲ ብዝገብርናዮ ኣብ ካልኦት ሰባት ክህልወና ዝኽእል ጽልዋ ኣገዳሲ ስርዓት የዘኻኽረና። ንሕና ንድኹም ሓውና ከይንዕንቅፍ ክንርግጽ ከም ዘሎና ንምዕድ። ምስ ሓደ ሰብ ብዛዕባ ሓደ ፍሉይ ጉዳይ ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን እውን እንተኾነ፡ ንድኹም ሓውና ከይንዕንቅፍ ኣገዳሲ እዩ። ንሓውና ኣብ ከይንዕንቅፍ ገሊኦም ነገራት ከም ዘይገብር ተዛሪቡ (1 ቈረንቶስ )። «ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ ገዛእ ርእሱ ነገራት ኣይርአ፡ ግናኸ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ ካልኦት ነገራት’ውን ይርአ» (ፊልጲ ) ንዝክር። ዘይምስምማዕ ኣብ ዝህልወና እዋን፡ ናይ ካልኦት ነገራት እርኢ ኣሎኹ ድዩ? እቲ ዘይምስምማዕ፡ ወይ ብኸመይ ምስ መሓዛይ ምእመን ዘይምስምማዕ እሕዝ ኣሎኹ፡ ንኣምላኽ ክብሪ ዝኸውን ብዝኾነ መገዲ ይካየድ ኣሎ ድዩ (1 ቈረንቶስ )? ናይ ገዛእ ርእሰይ ረብሓ ድዩ ወይስ ረብሓ ካልኦት እደሊ ኣሎኹ (1 ቈረንቶስ )?

መደምደምታ

ምስ ካልኦት ምእመናን ዘይምስምማዕ ብኸመይ ከም እንሕዝ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ተማሂርና። ኣብ መንጎ ምእመናን ዝፍጠሩ ቅኑዓት ጉዳያት ክንፈትሖም ዘሎና እዋናት ኣለዉ፡ ግናኸ ብመንፈስ ጸጋ፡ ለውሃትን ትሕትናን ክካየድ ኣሎዎ። ብትዕቢት ወይ ንገዛእ ርእስና ካልኦት ዝበለጽና ጌርና ብምሕሳብ ዝኾነ ነገር ክንገብር የብልናን።

ንኻልእ ምእመን ብዛዕባ ሓደ ነገር ኣብ እንቀርበሉ እዋን፡ ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ መገዲ ክንገብሮ ኣሎና፡ ብቐጥታ ምስቲ ካልእ ሰብ ብምዝራብን ሓሜተኛ ዘይምዃንን። ንሓደ ሰብ እንተ ኣበሲናዮ ይቕረታ ክንሓትት ኣሎና፡ ሓደ ሰብ እንተ ኣበሰና ድማ ይቕረ ክንብል ኣሎና። ከም ምእመናን፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ኩሉ ሳዕ መምርሒና ክኸውን ኣሎዎ!

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia