ኡፕሉክ – ሓምለ/ነሓሰ 2023 — ጸጋን ሓቅን መጽሔት
የሱስ ክርስቶስ ጻድቕ *ሓሳባት ብዛዕባ መዝሙር 1*
መገዲ ጻድቕን መወዳእታ ረሲእን ኣብ መዝሙራት፣ እዚ ብፍላይ ንደቂ እስራኤል ዝተጻሕፈ መጽሓፍ፣ ንኣና ንምእመናን ዚኸውን ትምህርቲ ሓዊሱ ዅሉ ዓይነት ትምህርቲ ንረክብ። ኣብ መዝሙር 1 ሓደ ጻድቕ ሰብን ሓደ ረሲእ ሰብን ይነጻጸሩ። ንሕና ከም ምእመናን ሓድሽ ኪዳን፣ ብጸጋ ብእምነት ስለ እተጸደቕና፣ ኣብቲ ጻድቕ ሰብ ንርእስና ኽንርኢ ንኽእል ኢና። ብምኽንያት እቲ ጐይታ የሱስ ንሓጢኣትና ዝሞተን ንጽድቅና ዝተንስአን (ሮሜ 4:25) ዝፈጸሞ ዕዮ ጻድቃን ተባሂልና ኣለና።
ኣብ ብሉይ ኪዳን እውን ሰባት ነቲ ብእምነት ምጽዳቕ ዝብል ስርዓት ይፈልጥዎ ነበሩ። እዚ ኣብ ኣብርሃም ንርእዮ። ዳዊት ብዛዕባ እቲ “ግፍዑ እተሓድገሉ፣ ሓጢኣቱ እተኸድነሉ ሰብ ብጹእ እዩ። እቲ ጐይታ ኣበሳ ዘይቘጽረሉ ሰብ ብጹእ እዩ” (መዝ. 32:1-2) ዝብል ሓጐስ ጽሒፉ።
ምጽዳቕ ምሕረት ሓጢኣትና ጥራይ ዘይኮነስ፣ ምፍታሕ እውን እዩ። ብምኽንያት እቲ ጐይታ የሱስ ዝፈጸሞ ዕዮ ተሓዲግናን ሓራ ወጺእናን ኢና። ብምኽንያት እቲ ዝገበሮ፣ ኣምላኽ ኣበሳና ኣይቘጽረልናን ወይ ኣይከስሰናን። ካልእ ሰብ ኣብ ክንዳና ደው ኢሉ ንመስፈርቲ ኣምላኽ ፈጺሙ።
እቲ ጻድቕ ብዛዕባ ጐይታ የሱስ፣ እቲ ጻድቕ፣ ምሕሳብ ካብኡ ንላዕሊ ዜደንቕ እዩ። ንሱ እቲ ቅዱስ እዩ። ሃዋርያ ዮሃንስ “ኣብ ኣቦ መማልድና ኣሎና፣ ንሱ ኸኣ የሱስ ክርስቶስ ጻድቕ እዩ። ንሱ ኸኣ መተዓረቒ ሓጢኣትና እዩ” (1 ዮሃ. 2:1-2) ኢሉ ተዛሪቡ።
መዝሙራት 1ን 2ን ብዛዕባ ጐይታ የሱስ ብንጹር ይዛረባ፣ ከምኡ እውን ካልኦት መዝሙራት። ኣብ መዝሙር 2 ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ብኣምላኽ ኣብ ጽዮን እተሸመ ቅቡእ ንጉስ ኮይኑ ይቐርብ፣ ብጽድቂ ኸኣ ኪገዝእ እዩ። ግዝኣቱ ኽሳዕ ወሰን ምድሪ ኺበጽሕ እዩ። “ኣነ ንጉሰይ ኣብ ቅዱስ ከረነይ ጽዮን ሰቒለዮ ኣሎኹ … ንስኻ ወደይ ኢኻ፣ ኣነ ሎሚ ወሊደካ። ለምነኒ፣ ኣህዛብ ከኣ ንርስትኻ፣ ወሰን ምድሪ ኸኣ ንጥሪትካ ኽህበካ እየ” (መዝ. 2:6-8)። መንፈስ ኣምላኽ ኣብዚ ነቲ ርሑቕ መጻኢ ገሊጹ፣ ጐይታ የሱስ ኣብ ምድሪ ዚገዝኣሉ ግዜ ዜደንቕ መወዳእታ ግዜ ስእሊ ሂቡ። ኣብቲ ዜደንቕ መንግስቲ ሰላም፣ ሕጊ ኻብ ጽዮን ኪወጽእ እዩ፣ ኵሎም ህዝብታት ከኣ ንጐይታን ንቅቡኡን ኪግዝኡ እዮም። ብዛዕባ እዚ ግዜ እዚ፣ ድሕሪ ፍርድታት ኣብ መወዳእታ፣ ራእይ “ሕጂ ድሕነትን ሓይልን መንግስቲ ኣምላኽናን ስልጣን ክርስቶሱን መጺኡ” (ራእ. 12:10፣ 11:15 ርአ) ይብል።
ናብ መዝሙር 1 ተመሊስና ንርእስና ጥራይ ዘይኮነስ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ እውን ክንርኢ ንኽእል ኢና። ከም ፍጹም ሰብ፣ እቲ ጻድቕ፣ ኣብ ምድሪ ብኣምላኽ ተሰንዩን ብመንፈስ ቅዱስ ብቐጻሊ ተመሪሑን መገዱ ገይሩ። ኣቦኡ ዅሉ ግዜ ይጥምቶ ነበረ።
ምኻድ፣ ምቕናዕ፣ ምቕማጥ “ብምኽሪ ረሲኣን ዘይመላለስ፣ ኣብ መገዲ ሓጥኣን ዘይቀውም፣ ኣብ መንበር መላገጽቲ ዘይቕመጥ ሰብ ብጹእ እዩ” (መዝ. 1:1)። እዚ ነቶም ጻድቃን ዜመልክት እዩ፣ እዚ ኸኣ ካብቲ ናይ መዝሙር መወዳእታ ፍቕድታት ንጹር እዩ። እቲ ጻድቕ ሰብ ምስ ሰለስተ ጉጅለ ሰባት ይነጻጸር: ረሲኣን፣ ሓጥኣንን መላገጽትን። ኣብዚ ዝርዝር እዚ ምዕባለ ኣሎ:
ረሲኣን ሰባት ብዘይ ኣምላኽ ይነብሩ፣ ኣይፈልጥዎን ካብኡ ኸኣ ተነጺሎም ኣለዉ።
- ሓጥኣን ካብ ኣምላኽ ተነጺሎም ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብሓቂ ሓጢኣት ይገብሩ፣ ንፍቓድ ኣምላኽ ዚጻረር ነገራት ይገብሩ። ምፍልላይኦም ካብ ኣምላኽ ኣብ ተግባራቶም ይንጸባረቕ።
- መላገጽቲ ንላዕሊ ይኸዱ፣ ንኣምላኽ ኣብ ግምት ከእትዉ ኣይደልዩን፣ ከምኡ እውን ንነገራት ኣምላኽን ንቓል ኣምላኽን – ንነገራት ዘለኣለም – ይላገጹን የላግጹን።
- ኣብ ሓድሽ ኪዳን፣ ብፍላይ ኣብቲ እንነብረሉ ዘሎና ግዜ፣ መላገጽቲ ንርኢ ኢና። ካልኣይ ጴጥሮስ 3:3-4 “እዚ ፈለማ እተረድኡ: ኣብ ዳሕሮት መዓልታት መላገጽቲ ኺመጹ እዮም፣ ብፍቓድ ርእሶም ዚመላለሱ፣ ‘ተስፋ ምጽኣቱ ኣበይ ኣሎ?’ ዚብሉ” ኢሉ የጠንቅቕ። እዞም ሰባት ንዅሉ ቅዱስን ጽቡቕን ይላገጹ። እዚ ንኣምላኽ ግሉጽ ዕልወት እዩ።
ኣብቲ ናይዞም ሰባት ተግባር እውን ሓደ ዓይነት ቅደም ተኸተል ኣሎ። እቲ መዝሙር ብምኽሪ ረሲኣን ምኻድ፣ ኣብ መገዲ ሓጥኣን ምቕናዕ፣ ኣብ መንበር መላገጽቲ ምቕማጥ ይዛረብ። ምናልባት እቲ ዝርዝር ብምኽሪ ረሲኣን ምኻድ፣ ኣብ ልቦም ብዛዕባ ዝሓስብዎ (ምሳ. 4:23 ርአ) ይጅምር ክንብል ንኽእል ኢና። ድሕሪኡ ናብ መገዲ ሓጥኣን ምቕናዕ – እቲ ጌጋ መገዲ – ስጉምቲ ኣሎ። ቅድሚ ነዊሕ ግዜ፣ ሓደ ሰብ ኣብ መንበር መላገጽቲ ተቐሚጡን ኣብኡ ኸኣ ከም ኣብ ቤቱ ዀይኑን ኪርከብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ኸኣ ተስፋ ዘይብሉ ቦታ እዩ።
ብጹእ ኣበይ ኢና ንመላለስ፣ ንቐውም ወይ ንቕመጥ ዘሎና? ምስ መን ኢና ዘሎና? መዝሙር 1 “ብጹእ እዩ እቲ ሰብ” ወይ “ሓጐስ እዩ እቲ ሰብ” ብምባል ይጅምር፣ እቲ ኻብ ረሲኣን፣ ሓጥኣንን መላገጽትን እተፈልየ። ብምኽሮም እንተ ዘይተመላለስና፣ ብመገዶም እንተ ዘይቀውምና ወይ ምስኦም እንተ ዘይተቐመጥና፣ ሓጐስ ክንረክብ ኢና! ኣብ መንጎ ምእመናንን ዓለምን፣ እቲ ናብ ጥፍኣት ዚኸይድ ዘሎ፣ ንጹር ፍልልይ ኪህሉ ኣለዎ። እቲ ፍልልይ ምስ ዝህሉ፣ ኣምላኽ “ብጹኣን” ይብለና። ኣምላኽ ኣብ ልብናን ኣእምሮናን ዘሎ ይፈልጥ ምዃኑን ኣበይ ከም ዘሎና ይርኢ ምዃኑን ኣይትረስዕ።
እቲ ብጹእ ሰብ “ሕጉ ኣብ ሕጊ ጐይታ እዩ፣ ብሕጉ ኸኣ ለይትን መዓልትን ይሓስብ” (ፍ. 2)። እቲ ብጹእ ምእመን ኣብ ህይወቱ ካብ ሰባት ዓለም እተፈልየ ዕላማ ኣለዎ። ይኹን እምበር፣ ምናልባት ንነፍስና “ልበይ ኣብ ምንታይ እዩ ዜተኩር? ቓል ኣምላኽ ኣብ ኢደይ ኣሎ ድዩ? እዚ እዩ እቲ ዝሕጐሰሉ መዝገብ?” ኢልና ኽንሓትት ኣሎና።
ኣብ ጥቓ ሩባታት ማይ እተተኽለ ኣምላኽ ኣብ ጥቓ ምንጪ ማይ ህይወት ክንቕመጥ ከሎና – ኣብ ቃሉ ሓጐስና ኽንረክብን ለይትን መዓልትን ክንሓስቦን ከሎና – ብጹኣንን ሓጐስን ይብለና። እዚ ነቲ ኣብ ዘሌዋውያን 11 ብዛዕባ እቶም ሓደስቲ እንስሳታት ዝተጻሕፈ ይንጸባረቕ። እቲ መግቢ ብኣታቶም እንደገና ይሓልፍ፣ ከምኡ እውን ንሕና ምእመናን: እቲ መግቢ ቓል ኣምላኽ ብኣና ብዙሕ ግዜ ኺሓልፍ ኣለዎ። ክቡር ዋጋኡ ብሓንሳእ ክንወስዶ ኣይንኽእልን፣ ግን ኣብ ልብና ኽንሰርዖ ኣሎና።
እቲ ኣብ ዘሌዋውያን 11 ብዛዕባ ሓደስቲ እንስሳታት እተጠቕሰ ካልእ ባህርይ፣ እግሮም እተሰንጠቐ ምዃኑ እዩ፣ እዚ ኸኣ ጽኑዕ ምኻድን ጽኑዕ ስጉምትን ይህብ። ናብ መዝሙር 1 ተመሊስና፣ ምኻድና ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ኪኸውን ከም ዘለዎ ንርኢ – ንሱ ንጹህ ዚብሎ ምኻድ። ከምዚ ዝበለ ሰብ “ከምቲ ኣብ ጥቓ ሩባታት ማይ እተተኽለ ኦም” (ፍ. 3) እዩ። ቓል ኣምላኽ፣ ኣብዚ መዝሙር እዚ “ሕጊ ጐይታ” (ፍ. 2) ተባሂሉ እተገለጸ፣ ምስቶም ህይወት ዚህቡን ዜሐድሱን ሩባታት ከም ዚነጻጸር ንጹር እዩ። እቲ ብጹእ ሰብ ለይትን መዓልትን ማይ ህይወት ይወስድ፣ ብቓል ኣምላኽ ኸኣ ይምገብን ይጸናናዕን።
ምናልባት ሓድሓደ ግዜ ብዛዕባ ሓደ ክፋል ቅዱሳት ጽሑፋት ትሓስብ እሞ ትድቅስ። ድሕሪኡ ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ነቲ ጽሑፍ ገለ ምስትውዓል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እዚ እዩ እቲ ብዛዕባ ቓል ኣምላኽ ለይትን መዓልትን ምሕሳብ ዘለዎ ኣወንታዊ ነገር። ዳዊት “ልበይ እውን ብለይቲ ይምህረኒ” (16:7) ኢሉ ጽሒፉ። እዚ ብፍላይ ብዛዕባ ጐይታ የሱስ እተጻሕፈ እዩ፣ ግን ንቓል ኣምላኽ ብቐጻሊ እንተ ሓሰብናሉ ንኣና እውን ይምልከት።
ፍረ ኣብ ግዜኡ ኣብ መዝሙር 1:3 ክንቅጽል ከሎና፣ እቲ “ኣብ ጥቓ ሩባታት ማይ እተተኽለ ኦም … ፍረኡ ኣብ ግዜኡ ይህብ፣ ቈጽሉ እውን ኣይሓምቕን” ንርኢ። እዚ ፍረ ዚህብ ኦም እዩ! እቲ ጻድቕ ሰብ – እቲ ናይ ሓቂ ምእመን – ብማይ ህይወት ቓል ኣምላኽ ዚምገብን ፍረ ዚህብን ኦም እዩ።
ኣብ ግራት ዚበቍል ሳዕሪ ብዛዕባ ግዝያዊነት ሰብ ይዛረብ። ከም ሳዕሪ፣ ህይወትና ኣብዚ ሓጺር እዩ (90:5-6፤ 1 ጴጥ. 1:24)። ግን እዚ ኦም እዚ ዝያዳ ጠቓሚን ዜደንቕን እዩ፣ ጽንዓት የርኢ። ፍረ ኺህብ ይኽእል፣ እዚ ኸኣ ናይቲ ብማይ ህይወት ዚምገብ ምእመን ዜደንቕ ባህርይ እዩ። ከምዚ ዝበለ ሰብ ብመንፈስ ቅዱስ ይመሓደርን ናይ ዘለኣለም ዋጋ ዘለዎ ፍረ የፍሪን። ብዛዕባ እቲ ትሽዓተ ፍረ መንፈስ ቅዱስ ክንሓስብ ንኽእል ኢና (ገላ. 5:22-23)። ፍረ ኣብ ግዜ ኣምላኽ – ኣብ ግዜኡ – ይመጽእ!
ኣብ ምሳሌ ወናኒ ወይኒ፣ እቲ ሰብ ኣብ ኦም ፍረ ይደሊ ነበረ፣ ግን ኣይተረኽበን (ሉቃ. 13:6-9)። ንሕናኸ ከመይ ኢና? ኣምላኽ ኣብ ህይወትና፣ ኣብ ልብና ፍረ ይርኢ ድዩ?
ኣብ መዝሙር 1 እውን ቈጽሊ ኣሎ – ዘይሓምቕ ሓምላይ ቈጽሊ። እዚ እውን ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ ብዛዕባ እቲ ኣብ ህይወት ምእመን ብወጻኢ ዚርአ ይዛረብ። ብሓቂ ብሩባታት ማይ ቓል ኣምላኽ እንተ ተመጊብና፣ ቈጽልና ዅሉ ግዜ ሓምላይ ኪኸውን እዩ።
እዞም ሓደ ነገራት ኣብ ኤርምያስ 17 ይቐርቡ፣ “እቲ ብሰብ ዚእመን፣ ስጋ ኸኣ ሓይሉ ዚገብር፣ ልቡ ኸኣ ካብ ጐይታ ዚርሕቕ ሰብ ርጉም እዩ። ንሱ ኸም ቍጥቋጥ ኣብ በረኻ ኪኸውን እዩ፣ ጽቡቕ ምስ መጸ ኸኣ ኣይኪርእን እዩ፣ ኣብ ምድረ በዳ ኣብ ጸምእ ቦታታት ኪነብር እዩ” (ፍ. 5-6)። ግን ድሕሪኡ ነቲ ንጽጽር ንርኢ: “እቲ ብጐይታ ዚእመን፣ ተስፋኡ ኸኣ ጐይታ ዝኾነ ሰብ ብጹእ እዩ። ንሱ ኸምቲ ኣብ ጥቓ ማይ እተተኽለ ኦም ኪኸውን እዩ፣ ሱሩ ኸኣ ናብ ሩባ የንብሮ፣ ሙቐት ምስ መጸ ኸኣ ኣይኪፈርህን እዩ፣ ቈጽሉ ግን ሓምላይ ኪኸውን እዩ፣ ኣብ ዓመት ድርቂ ኸኣ ኣይኪጭነቕን እዩ፣ ፍረ ምሃብ እውን ኣይኪሓድግን እዩ” (ፍ. 7-8)። እዚ ሓደ ምስሊ እዩ። ኣብ ጥቓ ማይ ደው በል፣ ጽኑዕ ሱር ኣውጺእካ ኻብ ማይ ስተ; ድሕሪኡ ቈጽሊ ሓምላይ ኪኸውን እዩ፣ እቲ ኦም እውን ንኣምላኽ ፍረ ምሃብ ኣይኪሓድግን እዩ።
መዝሙር 1:3 “ንሱ ዚገብሮ ዅሉ ኸኣ ኪሰልጦ እዩ” ብምባል ይዛዝም። እዚ በረኸት ጐይታ እዩ። ኣብ ህይወትና ብዙሕ ነገራት ንገብር እሞ ኣይሰልጠልናን። ግን ብሓቂ ብቓልን መንፈስ ኣምላኽን ክንምራሕ እንተ ፈቒድና፣ ብጐይታ ተሰንዩና እንተ ገበርና፣ ድሕሪኡ ብሓይሉን ብሓሳባቱን ብመገዱን ክንሰልጥ ኢና (ኢሳ. 55:8-9 ርአ)።
እዚ ኣብ መዝሙር 1 ዓብዪ ንጽጽር እዩ: እቲ ኦም ማዕበል ምስ መጸ እውን ደው ኪብልን ፍረ ኺህብን እዩ፣ ግን ረሲኣን “ከምቲ ንፋስ ዜብትኖ ገለባ” (ፍ. 4) እዮም፣ ካብኦም ምንም ኣይተርፍን። “ረሲኣን ኣብ ፍርዲ ኣይኪቐውሙን እዮም፣ ሓጥኣን እውን ኣብ ማሕበር ጻድቃን” (ፍ. 5) ኣምላኽ ብፍርድታቱ ናብዛ ዓለም እዚኣ ምስ ዚመጽእ። እዚ ከቢድ እዩ! እቶም ረሲኣን ኣብ ፍርዲ ኣይኪጸንዑን እዮም። “ጐይታ መገዲ ጻድቃን ይፈልጥ፣ መገዲ ረሲኣን ግን ኪጠፍእ እዩ” (ፍ. 6)። ጐይታ “መገዲ ጻድቃን” ምፍላጡ ንኣና ዓብዪ ምትብባዕ እዩ። ንሱ መገዲና ይፈልጥ! “ብጹእ” ኣምላኽ እንተ ንስኻ ናቱ እንተ ዄንካ ኢሉካ።
እቲ ረሲእ ካብኡ ዚምገበሉ ምንጭታት ኣለዎ እሞ ድሕሪኡ ይገብር፣ ግን ንዘለኣለም ዋጋ የብሉን። ኣብ ክንዳኡ፣ ንሕና ናይ ጻድቃን እንተ ዄንና፣ ብእምነት ተጸዲቕናን ካብ ገበን ተፈቲሕናን፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብጽድቂ ኽንነብርን ክንመላለስን ኣሎና። እዚ ኣብ መልእኽቲ ናብ ሮሜ ብዜደንቕ መገዲ ንረኽቦ፣ እዚ ኸኣ ብዛዕባ ምጽዳቕና ብእምነት ብሰፊሑ ይዛረብ (ሮሜ 1–8)። ድሕሪኡ ብዛዕባ ጸገም እስራኤል፣ እቲ ጥንታዊ ህዝቢ ኣምላኽ (ሮሜ 9–11) ተንብብ። እቶም ዳሕሮት ሓሙሽተ ምዕራፋት (ሮሜ 12–16) ብዛዕባ እቲ እተጸደቐ ሰብ፣ እቲ ናይ ሓቂ ምእመን፣ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብጽድቂ ኸመይ ኪነብርን ኪመላለስን ከም ዚኽእል ይዛረቡ። ጐይታ መገዲ ጻድቃን ይፈልጥ!
ንጐይታ የሱስ ከምቲ ኣብ ጥቓ ሩባታት ማይ እተተኽለ ኦም፣ ፍረኡ ኣብ ግዜኡ ዚህብ፣ ክንሓስቦ ከሎና፣ ነገራት ብፍጹምነቶም ንርኢ። ኣምላኽ ኣቦ ብዛዕባኡ “እዚ ፍቑር ወደይ እዩ፣ ብእኡ ኸኣ ባህ ይብለኒ” (ማቴ. 3:17) ኢሉ መስኪሩ። ንሱ እቲ ፍጹም ጻድቕ እዩ፣ ዚገብሮ ዅሉ ኸኣ ይሰልጦ!
ጐይታ ይምሓረና፣ ስለዚ ምስኡን ምስቶም ንሱ ጻድቃን ዝገበሮምን ሓደ ኽንከውን ኢና። ኣብ ቃሉን ብመንፈሱን ኣምላኽ ዝሃበና ሰማያዊ ምንጭታት ኣሎና። ንኽንመላለስን ፍረ ኸነፍርን ንኽብሪ ኣምላኽን ስሙን ብመንፈስ ኢና ንምርኮስ። እዚ እዩ ጐይታ ኣብ ኣና ኺረኽቦ ዚጽበዮ።
ኣብኡ ነቲ ፈልፋሊ ናይ ዘይውዳእ በረኸት ኣብ ላዕሊ ኽንሰቲ ኢና: ኣብኡ ኸኣ ብዘይ ገለ ደበና ኽንፈልጥ ኢና: ፍጹም ዘይተገደበ ፍቕሩ።
ብሁጎ ቡተር (እተሰናደወ)
