ትምህርትታት፣ ግብርታትን ተኣምራትን የሱስ ክርስቶስ ተገሊጹ

ሰንሰለት – መስከረም 2013 – ጸጋን ሓቅን መጽሔት

እቲ ብዛዕባ የሱስ ክርስቶስ ዘሎ ሓቀኛ ሓቂ

ክፋል 2፡ ትምህርቲታት፣ ግብርታትን ተኣምራት የሱስ ክርስቶስን

ወርሒ ቅድሚ ሕጂ፡ ብዛዕባ ፍሉይ ባህርይ ልደት የሱስ ክርስቶስን ብሕታዊ ህይወቱን ተመልኪትና። ሕጂ ድማ ብዛዕባኡ ኣብ ማቴዎስ፣ ማርቆስ፣ ሉቃስን ዮሃንስን ተጻሒፉ ዘሎ ዝያዳ ኣገዳሲ ነጥብታት ንቕጽል ኣለና።

ትምህርቲታቱ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰብ ዝተፈልጠ ዓብዪ መምህር እዩ። ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ደቂ ሰብን ሓቂ መሃረና። ትምህርቱ ቀሊልን ንጹርን እኳ እንተነበረ፡ ግናኸ ልዑል፣ ስልጣናውን ንጹህን ነበረ። ቃላት ፍጹም ሓቂ፣ ምስ ጸጋን ምሕረትን ዝተሓወሱ ተዛረበ።

*የሱስ ብዛዕባ ኣምላኽ መሃረ፣* ንሱ ንሰብ ከም ዝፈትዎን ሓቀኛ ሓጎስ ክህቦ ከም ዝደልን። ኣምላኽ ንሰብ ምፍራድ ኣይፈቱን፤ የግዳስ ዘለኣለማዊ ህይወት ክህቦ ይደሊ። ሃዋርያ ዮሃንስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፡ በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ዅሉ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ክረክብ እምበር፡ ከይጠፍእ፡ ንወዱ በጃ ሃበ” (ዮሃ. 3፡16)።

የሱስ ኣምላኽ ጸሎትና ከም ዝሰምዕን ንኹሉ ኣድላይነትና – ስጋዊ ይኹን መንፈሳዊ – ከም ዝፈልጥን መሃረ። ኣምላኽ ንፍጥራቱ ዝፈቱ ሰማያዊ ኣቦና ምዃኑ መሃረ፤ ንኣዕዋፍ እውን ይከናኸንን ይምግቦምን እዩ፤ ብዘይ ፍቓዱ ሓንቲ ጸጉሪ እውን ካብ ርእስና ኣይትወድቕን (ማቴ. 6፡26፣ 10፡29-31)።

ኣምላኽ ንዝንስሕ ሓጥእ ብደሓን ይቕበሎ፣ ከምቲ ኣቦ ንዝጠፍአ ወዱ ብደሓን ዝቕበሎ (ሉቃ. 15፡11-32)። “ከምኡ ድማ፡ እብለኩም ኣሎኹ፡ ኣብ ቅድሚ መላእኽቲ ኣምላኽ ብሓደ ዝንስሕ ሓጥእ ሓጎስ ኣሎ” (ሉቃ. 15፡10)።

ኣምላኽ ቅዱስ እኳ እንተኾነን ንሓጢኣት እውን ይጸልእ እኳ እንተኾነን፡ ግናኸ ፈቃርን መሓርን እዩ፣ ንሓጥኣን ክምሕሮም ምእንቲ ክንስሑ ይጽውዕ። ድሕሪኡ ድማ ጽድቂ ዝመልኦ ህይወት ንኽነብሩ ዘኽእሎም ባህርይ ዘለዎ ሓድሽ ህይወት ይህቦም።

*የሱስ ብዛዕባ ሰብ መሃረ፣* ካብ ኣምላኽ ኣንጻር ዓብዪ ዋጋ ከም ዘሎና። ከምኡ እውን ኣጠንቀቐ፡ “እንተ ዘይተነስሕኩም፡ ኩላትኩም ከምኡ ኽትጠፍኡ ኢኹም” (ሉቃ. 13፡3)። እዚ ማለት ሓይለ እሳት ማለት እዩ። ግናኸ ዝንስሕን ብየሱስ ክርስቶስ ዝኣምንን ዘለኣለማዊ ህይወት ክረክብ እዩ፤ ካብ ሞት ናብ ህይወት ይሰግር (ዮሃ. 5፡24)።

ንሰዓብቱ ድማ፡ “ንጸላእትኹም ፍትዉ፡ ንዝረግሙኹም መርቑ፡ ንዝጸልኡኹም ጽቡቕ ግበሩ፡ ንዝሰጉጉኹም ድማ ጸልዩ” (ማቴ. 5፡44)። ንጥቕሚ ካልኦት ክትስዉእ ድሉው ኩን። ከምኡ እውን ንጹህን ቅኑዕን ህይወት ክነብሩ መሃሮም።

*የሱስ ብዛዕባ ባዕሉ መሃረ፣* ካብ ሰማይ ከም ዝመጸ ንዝጠፍኡ ክደልን ከድሕንን (ሉቃ. 19፡10)። ኣምላኽ “መድሓኒ ዓለም” ክኸውን ለኣኾ (1 ዮሃ. 4፡14)። ብዛዕባ ባዕሉ ድማ፡ “ኣነ ብርሃን ዓለም እየ። ዝስዕበኒ ኣብ ጸልማት ኣይከይድን እዩ” (ዮሃ. 8፡12)። ከምኡ እውን፡ “ኣነ መገዲ፡ ሓቅን ህይወትን እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ኣይመጽእን እዩ” (ዮሃ. 14፡6)። ንሓጢኣቶም ብሓቂ ዝሓዘኑን ብእኡ ዝኣመኑን ሓጥኣን ከቶ ኣየባረሮምን (ዮሃ. 6፡37)።

ብሓሳብ፣ ብቓል ወይ ብግብሪ ከቶ ሓጢኣት እኳ እንተዘይገበረ፡ ንሓጢኣትና ክመውት መጸ። እኩያት ሰባት ምስ ሰቐልዎ ድማ፡ “ኣቦ፡ ዝገብሩዎ ኣይፈልጡን እዮም እሞ፡ ይቕረ በለሎም” ኢሉ ጸለየ (ሉቃ. 23፡34)።

*የሱስ መብዛሕትኡ ግዜ ምሳሌታት እናተጠቕመ መሃረ፣* እዚኦም ድማ መንፈሳዊ ትርጉም ዘለዎም ቀለልቲ ዛንታታት እዮም። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ክልተ ኣወዳት ዝነበሩዎ ሰብኣይ ዛንታ ነገረ። እቲ ንእሽቶ ወዲ ዝዓለወን ካብ ገዛኡ ዝኸደን ገንዘቡ ብዘይ ኣምላኻዊ ህይወት ኣባኸኖ። ገንዘቡ ምስ ወድአን ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ ልቡ ምስ ተመልሰን፡ ንኣቡኡ ዝገበሮ ነገር ሓዘነን ናብ ገዛኡ ክምለስ ወሰነን። ንኣቡኡ ብዓብዪ ሓጎስ ከም ዝተቐበሎን ብደሓን ከም ዝመለሶን ኣገረሞ። የሱስ ድማ ብተመሳሳሊ ኣምላኽ ንዝንስሑን ናብኡ ዝምለሱን ሓጥኣን ብደሓን ከም ዝቕበሎም ተዛረበ።

ብዛዕባ ኣገዳስነት ምስማዕን ምእዛዝን ቃል ኣምላኽ እናመሃረ፡ የሱስ ብዛዕባ ኣብ ግራቱ ዘርኢ ዝዘርእ ዝነበረ ሓረስታይ ምሳሌ ነገረ። እናዘርአ ከሎ፡ ገለ ዘርኢ ኣብ መገዲ ወደቐ እሞ ኣዕዋፍ በልዖ፤ ገለ ዘርኢ ኣብ ከውሓዊ ቦታታት ወደቐ እሞ ኣይበቖለን፤ ገለ ግና ኣብ ጽቡቕ ምድሪ ወደቐ እሞ በቖለን ጽቡቕ ፍረ ሃበን። ብተመሳሳሊ ቃል ኣምላኽ (ዘርኢ) ናብ ልብና ምስ ተቐበልናን ዝብሎ ምስ ተኣዘዝናን፡ ንኣምላኽ ጽቡቕ ፍረ (ህይወት) ንህብ (ማር. 4፡1-20)።

*የሱስ ብዛዕባ መጻኢ ይፈልጥን ይምህርን ነበረ።* ንገንዘብ ወይ ንኽብሪ ኣይገበሮን፡ የግዳስ ንኽብሪ ኣምላኽ እዩ። ቅድሚ ዳግማይ ምምጻኡ፡ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፣ ወረርቲ ሕማማትን ውግኣትን ከም ዝውስኹ ኣጠንቀቐ። መምጽኡ ቀሪቡ ዘሎ ይመስለና፡ እቲ ግዜኡ ግና ከቶ ኣይገለጸን። ኣገዳሲ ነገር ድማ ምስ መጸ ድሉዋት ምዃን እዩ።

ግብርታቱን ተኣምራቱን ብዛዕባ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ሃዋርያ ጴጥሮስ ከምዚ ኢሉ ተዛረበ፡ “ጽቡቕ እናገበረን ኣብ ትሕቲ ስልጣን ድያብሎስ ዝነበሩ ኩሎም እናፈወሰን ይኸይድ ነበረ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ምስኡ ነበረ” (ግብ. 10፡38)።

ንየሱስ ዝዓበየ ነገር ፍቓድ ኣምላኽ ምግባር ነበረ። ብሓቂ ድማ ካብ መግቢ ንላዕሊ ኣገዳሲ ነበረ። ሓደ ግዜ ድማ፡ “መግበይ ንዝለኣኸኒ ፍቓዱ ምግባርን ዕዮኡ ምፍጻምን እዩ” በለ (ዮሃ. 4፡34)። መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ጸሎት ብዙሕ ግዜ እናሕለፈ ንርእዮ – ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ድማ ምሉእ ለይቲ።

ንኣቡኡ ዘሐጉስ ጥራይ ከም ዝገብር እውን ተዛረበ (ዮሃ. 8፡29)። ኣይገርምን እዩ ኣምላኽ ብዛዕባኡ፡ “እዚ ፍቑር ወደይ እዩ፡ ብእኡ ባህ ይብለኒ” ዝበለ (ማቴ. 3፡17፣ 17፡5)። የሱስ መብዛሕትኡ ግዜኡ ጽቡቕ እናገበረ ኣሕለፎ። ንዝሓዘኑ ኣጸናንዐ። ንሓጥኣን ፍቕሪ ኣምላኽ ኣረጋግጸሎም፡ ንሳቶም ክንስሑን ብእኡ ክኣምኑን እምበር፡ ክፈርዶም ከም ዘይደሊ ነገሮም። ንዝደለዩ ሰባት ብዙሓት ግሩም ተኣምራት ገበረ፡ እዚ ድማ ካልእ ሓደ እኳ ከቶ ኣይገበሮን።

*የሱስ ንሕሙማት ፈወሰ።* ብብዙሓት ኣግራድን ከተማታትን እናኸደ፡ ወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ እናመሃረን እናሰበኸን ንኹሉ ሕማምን ደዌን ይፈውስ ነበረ (ማቴ. 9፡35)። ኣብ ማርቆስ 2፡1-12 ኣርባዕተ ኣዕሩኽ ንሓደ ሽባ ሰብኣይ ናብ የሱስ ኣምጽኡዎ እሞ፡ ንሱ ድማ፡ “ወዲ፡ ሓጢኣትካ ተሰሪዩልካ” በሎ። እዚ ድማ ንሃይማኖታውያን መራሕቲ ኣቖጥዖም፡ ምኽንያቱ ሓጢኣት ክስርይ ዝኽእል ኣምላኽ ጥራይ እዩ ይብሉ ነበሩ፤ ብርግጽ ድማ የሱስ ኣምላኽ ምዃኑ ኣይኣመኑን። ድሕሪኡ የሱስ ንሽባ ሰብኣይ፡ “ተንስእ፡ ዓራትካ ኣልዕል፡ ናብ ቤትካ ድማ ኪድ” በሎ። ብቕጽበት ድማ ፈወሰን ተንስአን፡ ዓራቱ ኣልዓለን ከደ። እቶም ሰባት ኣገረሞምን ብዝኾነ ነገር ንኣምላኽ ኣመስገኑን። የሱስ ነዚ ተኣምራት ብምግባር እንታይ ፈጸመ፡ ሓደ ብርቱዕ ሕሙም ሰብኣይ ሓወየ፣ ሰባት ንምሕረት ኣምላኽ ኣመስገኑ፣ ንሓጢኣት ክስርይ ዘለዎ ዓቕሚ ክርስቶስ ድማ ብሓይሉ ተደገፈ። ሓደ እኳ ስሩዕ ሰብኣይ ሓጢኣት ክስርይ ወይ ንሽባ ሰብኣይ ክፈውስ ኣይክእልን እዩ።

*የሱስ ንዕዉራት ዓይኒ መለሰ።* የሱስ ክርስቶስ ንዕዉራት ዓይኒ ዝኸፈተ ሓደ ጥራይ ምዃኑ ዝፍለጥ ሓቂ እዩ። ሓደ መዓልቲ ድማ ብዕውር ዝተወልደ ሰብኣይ ረኣየን ፈወሶን። እቲ ዕዉር ሰብኣይ ንኹሉ ሰብ፡ “ዕዉር ነበርኩ፡ ሕጂ ግና እርኢ ኣሎኹ!” በለ (ንኹሉ ዛንታ ኣብ ዮሃንስ 9 ርአ)።

ካልእ ግዜ ድማ ሓደ ዕዉር ሰብኣይ ኣብ ጐድኒ መገዲ ተቐሚጡ ይልምን ነበረ። የሱስ ከም ዝሓልፍ ምስ ሰምዐ ድማ፡ “የሱስ፡ ወዲ ዳዊት፡ ምሓረኒ!” ኢሉ ጨደረ። እቶም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ሰባት ድማ ክሰቕልዎ ነገሩዎ፡ ግናኸ የሱስ ሰምዖ፡ ናብኡ መጸን ንዕዉር ሰብኣይ ዓይኑ መለሰሉን (ማር. 10፡46-52)።

*የሱስ ንለምጻማት ፈወሰ።* ለምጺ ዝነበሮም ሰባት ምስ ጥዑያት ክነብሩ ኣይፍቀደሎምን ነበረ፡ ብመሰረት ሕጊ ሙሴ። ብሰንኪ እቲ ተላባዒ ባህርይ ናይዚ ሕማም እዚ ክነጽሉ ነበሮም። ሓደ ግዜ ድማ ዓሰርተ ለምጻማት ሰባት ብሓንሳብ ፈወሰ (ሉቃ. 17፡11-19)። ግናኸ ሓደ ጥራይ እዩ ንየሱስ ንዝገበረሉ ነገር ከመስግኖ ዝተመልሰ።

*የሱስ ኣጋንንቲ ኣውጸአ።* ብዙሓት ሰባት ኣብ ምድራዊ ህይወት የሱስ ብኣጋንንቲ ተታሒዞም ነበሩ። ሰባት ብኣጋንንቲ ብዙሕ ይሳቐዩ ነበሩ፡ ግናኸ የሱስ ብሓንቲ ቃል ንኣጋንንቲ ኣውጸኦም። ሓደ መዓልቲ ድማ ኣብ መቓብር ዝነብር ዝነበረ ብኣጋንንቲ ዝተታሕዘ ሰብኣይ ንየሱስ ረኸቦ። ንሱ ሓደ በዳዊ ሰብኣይ ነበረን ሓደ እኳ ክገብሮ ወይ ብሰንሰለት ክኣስሮ ኣይከኣለን፡ ምኽንያቱ ኩሉ ግዜ ይፍታሕ ነበረ። የሱስ ድማ ብቐሊሉ፡ “ካብዚ ሰብኣይ እዚ ውጻእ፡ ርኹስ መንፈስ!” በለ። ሓደ ጋኔን ጥራይ ዘይኮነስ ብዙሓት ካብኡ ወጹ። ድሕሪኡ ድማ በዳዊ ኣይነበረን፡ ኣብ ልቡ ነበረ። እቲ ሰብኣይ ንየሱስ ምስኡ ክኸይድ ለመኖ፡ ግናኸ የሱስ ናብ ኣዕሩኽቱ ክምለስን ጐይታ ዝገበረሉ ዓብዪ ነገር ክነግሮምን ነገሮ። ተኣዘዘ (ማር. 5፡1-20 ርአ)።

*የሱስ ንምዉታት ኣተንስአ።* ሓይሉ ንሕሙማት ምፍዋስ ጥራይ ኣይነበረን። ንምዉት ሰብ እውን ናብ ህይወት ከተንስእ ይኽእል ነበረ። ሓደ ግዜ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ናይን እትበሃል ከተማ ይኣቱ ነበረ። ካብ ከተማ ድማ ሓደ ስነስርዓት ቀብሪ ይወጽእ ነበረ። ሓደ ወዲ መበለት ሞይቱ ነበረ። ክትበኪ ምስ ረኣያ፡ የሱስ ሓዘነላን፡ “ኣይትብከዪ” በላን። ናብ ሳጹን ድማ ገጹ ኣዙሩ፡ “ወዲ፡ እብለካ ኣሎኹ፡ ተንስእ” በለ። እቲ ምዉት ሰብኣይ ተቐመጠን ክዛረብ ጀመረን። እቶም ሰባት ብሓይሉ ኣገረሞምን ንኣምላኽ ኣመስገኑን። ንሱ ዓብዪ ነብዪ ምዃኑ ፈለጡዎ፡ ግናኸ ካብኡ ንላዕሊ ነበረ። ንሱ ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ ነበረ! (ሉቃ. 7፡11-17)።

ካልእ ግዜ ድማ ንላዛሮስ ዝበሃል ሰብኣይ ኣተንስአ፡ ንሱ ድማ ኣርባዕተ መዓልቲ ሞይቱ ነበረ። እዚ ዛንታ እዚ ኣብ ዮሃንስ 11 ይርከብ።

*የሱስ ኣብ ልዕሊ ተፈጥሮ ስልጣን ኣለዎ።* ሓደ መዓልቲ የሱስ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ኣብ ሓንቲ ጃልባ ነበረን ደቀሰን። ብሃንደበት ድማ ሓደ ንፋስ ኣብ ባሕሪ ወረደን እታ ጃልባ ብማይ ትመልእ ነበረት። እቶም ደቀ መዛሙርቲ ፈርሑን ንየሱስ ኣንቀሑዎን። ንሱ ድማ ብቕጽበት ንንፋስን ንማዕበልን ገሰጾም እሞ ሃድኡ። እቶም ደቀ መዛሙርቲ ንዓይኖም ክኣምኑ ኣይከኣሉን። “ንፋስን ማይን እውን ይእዘዝዎ እዮም!” ኢሎም ጨደሩ (ሉቃ. 8፡25)።

ካልእ ግዜ የሱስ ኣብ ጸሎት ግዜ የሕልፍ ነበረን እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ባሕሪ ብጃልባ ይሰግሩ ነበሩ። ብርቱዕ ንፋስ ድማ ኣብ ልዕሊኦም ይነፍስ ነበረ፡ እናቀዘፉ ከለዉ። የሱስ ኣብ ጸገም ከም ዘለዉ ፈለጠ እሞ ብቐሊሉ ኣብ ልዕሊ ማይ እናኸደ ናብኦም መጸ። ብርግጽ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ፈርሑ፡ ግናኸ ምስ ቀረበ የሱስ ምዃኑ ፈለጡ። የሱስ ናብ ጃልባ ምስ ኣተወ፡ እቲ ንፋስ ብሃንደበት ሃድአ። እቶም ደቀ መዛሙርቲ ኣገረሞምን ኣምለኹዎን፡ “ብሓቂ ንስኻ ወዲ ኣምላኽ ኢኻ!” ኢሎም ጨደሩ (ማቴ. 14፡22-33)።

*የሱስ ንኣሽሓት ዝጠመዩ ሰባት መገበ።* ዓበይቲ ህዝቢ መብዛሕትኡ ግዜ ንትምህርቲ የሱስ ክሰምዑ ይመጹ ነበሩ። ሓደ ግዜ ድማ መግቢ ዘይርከበሉ ቦታ ነበሩ። ንደቀ መዛሙርቱ ድማ፡ “ንህዝቢ ይርሕርሓሎም እየ… ምኽንያቱ ዝበልዕዎ የብሎምን” በሎም። ደቀ መዛሙርቱ ድማ ሾብዓተ እንጌራን ገለ ዓሳን ጥራይ ከም ዘለዎም ነገሩዎ። የሱስ ነዚ መግቢ እዚ ወሰደ፡ ኣመስገነሉን ንደቀ መዛሙርቱ ድማ ንህዝቢ ከምጽኡዎ ነገሮም። መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ኣርባዕተ ሽሕ ሰባት ምስ ኣንስትን ቈልዑን ከም ዝነበሩ ይገልጽ! ሕጂ ድማ ሾብዓተ እንጌራን ገለ ዓሳን ንብዙሓት ሰባት ከም ዘይመግብ ንፈልጥ። ግናኸ ኩሎም ሰባት በልዑን ጸገቡን እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ሾብዓተ ዓበይቲ ቅርጫት ዝተረፈ መግቢ ኣከቡ (ማቴ. 15፡32-39)። ካልእ ግዜ የሱስ ንሓሙሽተ ሽሕ ሰባት ብሓሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሳን መገበ (ዮሃ. 6፡5-14)።

እዚኦም ድማ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ ምድሪ ክነብር ከሎ ዝገበሮም ገለ ተኣምራት ጥራይ እዮም፡ ኩሎም ግሩም ግብርታቱ ድማ ብመሰረት ዮሃንስ ኣይተጻሕፉን። “ግናኸ” ይጽሕፍ፡ “እዚኦም የሱስ ክርስቶስ፡ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ምእንቲ ክትኣምኑ፡ ብምእማን ድማ ብስሙ ህይወት ምእንቲ ክትረኽቡ ተጻሕፉ” (ዮሃ. 20፡30-31)።

ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ኣብ ዝመጽእ ክፋልና፡ ብዛዕባ ሞቱን ትንሳኤኡን ክንርኢ ኢና። ምስኡ ድማ፡ ኣገዳስነት እምነት ብክርስቶስ የሱስ ክንርኢ ኢና።

ብራፊቕ (ዝተሰርዐ)

እቲ ብዛዕባ የሱስ ክርስቶስ ዘሎ ሓቀኛ ሓቂ ካብ ጸጋን ሓቅን ብመልክዕ ብሮሹር ይርከብ።