ፍቓድ ኣምላኽ ምፍላጥ
ኣምላኽ ንዓይ መደብ ኣለዎ ድዩ?
ሰባት ብዛዕባ ኣምላኽ ንህይወት ሰብ ዘለዎ ተገዳስነትን ጣልቃ ምእታውን ዝተፈላለየ ኣረኣእያ ኣለዎም። ገሊኦም ብዕድል ዝኣምኑ ኮይኖም፡ ካብቲ ኣምላኽ ዝወሰኖ ንላዕሊ ገለ እኳ ኽንገብር ኣይንኽእልን ኢና ይብሉ። ካልኦት ድማ ንሕና ሰባት ናጻ ፍቓድ ኣለናን ዝደለናዮ ኽንገብር ንኽእልን ኢና ይብሉ። ክልቲኡ ጽንፍታት ዝሓዘ ኣረኣእያ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ንሕና ሓጺር ናጻ ፍቓድ ከም ዘሎና ይምህር፡ እዚ ድማ ሓጢኣት ክንገብርን ንፍቓድ ኣምላኽ ክንጻረርን ከም እንኽእል የርኢ። ሕጂ ኽንሓስበሉ ዘሎና ሕቶ፡ «ኣምላኽ ንዓና—ንዓይ ብሕግስና—መደብ ኣለዎ ድዩ?» ዝብል እዩ።
ሮሜ 12:2 ከም ዝሕብሮ፡ ጳውሎስ ንምእመናን ፍቓድ ኣምላኽ ኪፈልጡ ለመኖም። ንኣሕዋት ኤፌሶን፡ እቲ ሃዋርያ ኸምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ «ዓያሹ ኣይትኹኑ፡ ግናኸ ፍቓድ ጐይታ እንታይ ምዃኑ ተረድኡ» (ኤፌሶን 5:16-17)። ንቤተ ክርስቲያን ቈሎሴ እውን፡ «ብፍልጠት ፍቓዱ ምሉኣት ኪዀኑ» ጸለየሎም (ቈሎሴ 1:9)። ኤጳፍራስ እውን ንብጾቱ ቈሎሴ፡ «ብፍቓድ ኣምላኽ ዘበለ ዅሉ ምሉኣትን ርግጽን ኰይኖም ኪቐውሙ» ጸለየሎም (ቈሎሴ 4:12)።
ጴጥሮስ ብዛዕባ ፍቓድ ኣምላኽ ከም ምኽንያት ንምንባር ጸሓፈ፡ «... እቲ ዝተረፈ ግዜ ብስጋ ኸኣ ብፍቓድ ኣምላኽ እምበር፡ ብፍቓድ ሰብ ከይትነብሩ» (1 ጴጥሮስ 4:2)። እብራውያን፡ ንፍቓድ ኣምላኽ ብምግባርና ዓስቢ ኸም እንረክብ የርኢ (እብራውያን 10:36)፡ ግናኸ ቅኑዕ ኣረኣእያን ኣእምሮን የድልየና (እብራውያን 13:20-21)። ቀዳማይ ዮሃንስ እውን ብዛዕባ ዓስቢ ፍቓድ ኣምላኽ ምግባር ይዛረብ (1 ዮሃንስ 2:17)።
ንፍቓድ ኣምላኽ ዘለኒ ኣረኣእያ እንታይ እዩ?
ታሪኽ ህይወትካ ከመይ ጌርካ ኺጽሓፍ ትደሊ? ብሕብረተሰብ ዝተጻሕፈ ታሪኽ ክትስዕብ ትደሊ ዲኻ? እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ታሪኽ፡ ንህይወትካ ትርጉም ዘይብሉን ባዶን ኪገብረካ እዩ። እቲ ጽቡቕ ዜና ግን፡ ኣምላኽ ንዓኻ ታሪኽ—ፍቓድ—ኣለዎ። ኣብኡ ምትግባር ናትካ እዩ።
ገሊኦም ሰባት፡ መደብ ኣምላኽ ንኣኦም ሕቡእ ከም ዝኾነን ክርከብ ከም ዘይከኣልን ይሓስቡ። ካልኦት ድማ ፍቓድ ኣምላኽ ከመይ ጌሩ ኸም ዝጸልዎም ስለ ዝፈርሑ፡ ብሓቂ ኺፈልጥዎ ኣይደልዩን። ብዙሓት ሰባት፡ ምስ መደቦም ዝሰማማዕ ክፋል ፍቓድ ኣምላኽ ኪገብሩ ይደልዩ፡ እቲ ዝተረፈ ፍቓዱ ግን ይሓድግዎ። እቲ ቅኑዕ ኣረኣእያ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ንምፍላጥን ብምግዛእን ብምእዛዝን ንምግባሩ ምምራሕ እዩ።
«ዕላማ ኣምላኽ»ን «ፍቓድ ኣምላኽ»ን ምፍላይ
ዕላማታትን ፍቓድን ኣምላኽ ፍጹምን ጽቡቕን እዩ፡ ከመይሲ ኣምላኽ ጽቡቕ እዩ (ኤፌሶን 1:9, ኤፌሶን 3:11፤ ሮሜ 8:28, ሮሜ 9:11, ሮሜ 12:2፤ 2 ጢሞቴዎስ 1:9)። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዕላማታት ኣምላኽ ኺዛረብ ከሎ፡ እዚኣቶም ኣምላኽ ኪኸውን ዝወሰኖም ነገራት እዮም፡ እዚ ድማ ኪኸውን ከም ዘለዎ ማለት እዩ (ኢሳይያስ 14:26-27, ኢሳይያስ 19:12፤ ኤርምያስ 4:28፤ ሰቆቃ ኤርምያስ 2:8)። ንኣብነት፡ ኣምላኽ ወለድኻን ጾታኻን ወሲኑ እዩ።
ኣምላኽ ልዑላዊ እዩ። ዝደለዮ ኺገብር ይኽእል (ኢሳይያስ 14:24)፡ ንሰባት ድማ ፍቓዶም ኪጥቀሙሉ ሓጺር ግዝኣት ሃቦም። እዚ ድማ ታሪኽካ ብኣምላኽ ከፊሉ ዝተወሰነን ከፊሉ ድማ ኣብ ተግባራትካ ዝምርኮስን ይገብሮ። ቅዱስ ኴንካ ኽትነብር ይደልየካ፡ ግናኸ ፍቓዱ ኽትስዕብ ወይ ከይትስዕብ ናጻ ምርጫ ይህበካ። ክትእዘዝ ወይ ከይትእዘዝ ትኽእል—ሓደ ዓስቢ የምጽእ፡ እቲ ሓደ ድማ ተግሳጽ።
መጽሓፍ ቅዱስ ብኣብነታት ፍልልይ ዕላማ ኣምላኽን ፍቓድ ኣምላኽን ዝመልአ እዩ። ሓደ ኣብነት ያእቆብን ኤሳውን እዮም (ዘፍጥረት 25–28)። ዕላማ ኣምላኽ፡ «እቲ ዓብዪ ንእቲ ንእሽቶ ኺግዝኦ እዩ» (ሮሜ 9:12)፡ እዚ ድማ ተፈጸመ። ይኹን እምበር፡ ፍቓድ ኣምላኽ ንያእቆብ ንኣቡኡ ምሕሳው ኣይሓዘን፡ እዚ ድማ ያእቆብ ሓያል ሳዕቤን ረኸበሉ። ያእቆብ ቤቱ ኺሓድግ ነበሮ፡ ንኣዲኡ ድማ ዳግማይ ኣይረኣያን። ብተወሳኺ፡ ደቁ ድሕሪኡ ብዛዕባ እቲ ፍቑር ወዱ ዮሴፍ ሓሰዉዎ።
ካልእ ኣብነት ዮናስ እዩ። ዕላማ ኣምላኽ ንህዝቢ ነነዌ ንምንስሓ እዩ ነይሩ። ፍቓድ ኣምላኽ ድማ ዮናስ ንህዝቢ ነነዌ ኺሰብኽ እዩ ነይሩ። ዘይምእዛዝ ዮናስ ንፍቓድ ኣምላኽ ዝጻረር ነበረ፡ ንሱ ድማ ኣብ ከብዲ ዓሳ ሰለስተ መዓልቲ ብምጽናሕ ሳዕቤኑ ኺረክብ ነበሮ። ዮናስ ንፍቓድ ኣምላኽ ምስ ተኣዘዘን ንህዝቢ ነነዌ ምስ ሰበኸን፡ ዕላማ ኣምላኽ ንምፍጻም ብኣምላኽ ዝተጠቕመሉ ኣቕሓ ነበረ።
ዕላማ ኣምላኽ ኣምላኽ ምንጪ እዩ ሰብ ኣይኮነን ክቕየር ኣይከኣልን፤ ኪፍጸም እዩ ምስ መንፈሳዊ ጉዳያት ዝተኣሳሰረ
ፍቓድ ኣምላኽ ኣምላኽ ምንጪ እዩ ኣብ ምእዛዝ ሰብ ይምርኮስ ክንላገጽ ንኽእል ምስ ኩሉ ዝርዝራት ህይወት ዝተኣሳሰረ
ፍልልይ ኣብ መንጎ «ዓለማዊ ፍቓድ» ኣምላኽን «ፍሉይ ፍቓድ» ኣምላኽን
ኣምላኽ ንኹላትና ሓደ ዓይነት ድሌታት ኣለዎ ድዩ? መልሱ እወን ኣይፋልን እዩ። ኣምላኽ ንኹላትና ዓለማዊ ፍቓድ ኣለዎ፡ እዚ ድማ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተገሊጹ ኣሎ። ንኣብነት፡ ዓለማዊ ፍቓድ ኣምላኽ ምድሓን (1 ጢሞቴዎስ 2:3፤ 2 ጴጥሮስ 3:9)፡ ንእኡ ምግዛእና (ሮሜ 12:1-2)፡ ንወለዲ ምእዛዝ (ኤፌሶን 6:1)፡ እምነት ምምስካር (ማቴዎስ 28:19-20)፡ ጾታዊ ንጽህና (1 ተሰሎንቄ 4:3)፡ ብመንፈስ ምምላእ (ኤፌሶን 5:17-18) ይሓትት።
ብኻልእ ወገን፡ ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ፍሉይ ፍቓድ ኣለዎ። መጽሓፍ ቅዱስ ንመን ክንምርዖ ወይ እንታይ ስራሕ ክንሰርሕ ከም ዘሎና ኩሉ ዝርዝራት ኣይነግረናን፡ ግናኸ ብዛዕባ ድሌታቱ ግልጽቲ ሓሳብ ይህበና።
ኣምላኽ ኩሉ ዝርዝራት ብሓንሳብ ኣይህብን። ንኣብነት፡ ጳውሎስ ኣብ መገዲ ደማስቆ ንጐይታ የሱስ ምስ ረኸቦ፡ ጐይታ፡ «ተንስእ እሞ ናብ ከተማ እቶ፡ እንታይ ክትገብር ከም ዘሎካ ኸኣ ኪነግሩኻ እዮም» ኢሉ መምርሒ ሃቦ (ግብሪ ሃዋርያት 9:6)። ኣብ ብዙሕ እዋናት ህይወትና፡ ጐይታ ንኣብርሃም ከም ዝገበሮ፡ ንኡር ከይፈለጣ ከም ዝሓደገ፡ ንዓና እውን እቲ ዝቕጽል ስጉምቲ ጥራይ እዩ ዝህበና፡ ንምሉእ መገዲ ኣይነግረናን።
ፍሉይ ፍቓድ ኣምላኽ ንህይወትካ ምስ ዕላማታቱን ዓለማዊ ፍቓዱን ንኹሉ ዝሰማማዕ ምዃኑ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፡ ኣምላኽ ሓሶት ክትዛረብ ወይ ካልእ ሓጢኣት ክትገብር ፈጺሙ ኣይደልን። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ፍቓዱ ኽንገብር ኣይግድደናን። ንእኡ እንተ ኣኽቢርናዮን ፍቓዱ እንተ ገበርናን፡ ኣብ ህይወትና ዓብዪ ትርጉም ንረክብ። ይኹን እምበር፡ ፍቓዱ እንተ ዘይረኸብና፡ ንርእስና—ወይ ንህይወትና—ንሰኣና።
ፍቓድ ኣምላኽ ንምፍላጥ ዘድልዩ ረቛሒታት
ኣምላኽ ምሳኻ ኺዛረብ ይፈቱ፡ መንፈስ ድማ ኣብ መገዲ ህይወትካ ይመሓድር። ይኹን እምበር፡ ኣብ ብዙሕ እዋናት ድምጹ ኽትስሕቶ ትኽእል ኢኻ፡ ከመይሲ ኣብ ቅኑዕ ኩነታት ኣይኮንካን። ድምጺ ጐይታ ኽትሰምዕ ንምኽኣል፡ ከምቲ ኣብ ሮሜ 12:1-2 ዝተገልጸ፡ እዚ የድልየካ፡
1. ምሉእ ምግዛእ።
ጳውሎስ ንምእመናን ኣካላቶም ህያው መስዋእቲ ኪገብሩ መምርሒ ሃቦም። ተግባራትና፡ ወይ ፍቓድና ምትግባር፡ ብኣካላትና እዩ ዝመሓደር። ስለዚ፡ ጳውሎስ ንምእመናን ተግባራቶም ንኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ኪግዝኡ ኣተባብዖም። እዚ ንህይወትና ምግዛእ ከም መስዋእቲ ይርእዮ። በዚ ትርጉም እዚ፡ ኣምልኾና ብሓንቲ ሰዓት ኣኼባ ጥራይ ኣይተሓጽረን፡ ግናኸ ኣምልኾና ፍቓድ ኣምላኽ እንፍጽመሉ መገዲ ህይወትና እዩ።
2. ምስ ዓለም ከይትሰማማዕ።
ስርዓት ዓለም ንዓና ናይ ገዛእ ርእሱ ታሪኽ ኪጭብጠና ይፍትን። በዚ ድማ ንዓወት፡ ንፍቕሪ፡ ከምኡ እውን ንህይወት ዝተበላሸወ ትርጉም ንረክብ። ድምጺ ኣምላኽ ንምስማዕ፡ ምስዛ ዓለም ምምስሳል ክንወግድ ኣሎና። ብዓለማዊ ጽልዋታት ክንበላሾ ኸለና፡ ብጸሎትን ብምጽናዕ ቅዱሳት ጽሑፋትን ኣእምሮና ብምሕዳስ ንርእስና ኸነንጽህ ንኽእል ኢና። እዚ ኣብዛ ርኹስ ዓለም ክሳዕ እንነብር ኪግበር ዘለዎ ንዘለኣለም ዝቕጽል መስርሕ እዩ።
ድምጺ ኣምላኽ ከመይ ጌርካ ትሰምዕ
ዓለማዊ ፍቓድ ኣምላኽ ንኹላትና ምፍላጥ ቀሊል እዩ፡ ከመይሲ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። ግናኸ፡ «ኣብ ህይወተይ ፍሉይ ፍቓድ ኣምላኽ ከመይ ጌረ ኽፈልጥ እኽእል? ብፍቓድ ኣምላኽ መሰረት ቅኑዕ ውሳነታት ከመይ ጌረ ኽገብር እኽእል?» ኢልካ ትሓትት ትኸውን። መበገሲኡ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። ብቓል ክትመልእ ኣሎካ (ቈሎሴ 3:16)፡ ስለዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ህይወት ሓሳባት ኣምላኽ ብቐሊሉ ኽትፈልጥ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ እውን፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ሓሳባትካን ድሌታትካን ኪፍትሽ ይሕግዘካ (እብራውያን 4:12)።
ኣብ ውሽጥኻ መንፈስ ቅዱስ ከም ዘሎካ ዘክር (1 ቈረንቶስ 6:19)። ኣምላኽ ብእኡ ገይሩ ኺዛረበካ ይኽእል፡ ከመይሲ ንሱ ይመሓድረካ ኣሎ (ሮሜ 8:14)። መንፈስ እውን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ንሕቶታትካ መልሲ ኽትረክብ ኪመርሓካ ይኽእል (ዮሃንስ 16:13)። መንፈስ ሓሳባትካ ብቅዱሳት ጽሑፋት ምስ ዝመልእ፡ ብፍቓድ ኣምላኽ መሰረት ቅኑዕ ውሳነታት ክትገብር ክትኽእል ኢኻ። ይኹን እምበር፡ ስምዒታትካ ምስ ድምጺ መንፈስ ቅዱስ ከይተደናግር ተጠንቀቕ።
ኣምላኽ ፍቓዱ ንዓኻ ንምግላጽ ኩነታትን ካልኦትን እውን ኪጥቀም ይኽእል እዩ። ኣብ ሓደ ፍጻሜ፡ ጳውሎስ ወንጌል ኪሰብኽ ንገሊአን ከተማታት ኪበጽሕ ከም ዘይተፈቕደሉ ንረብ (ግብሪ ሃዋርያት 16:7)፡ ጐይታ ድማ ራእይ ተጠቒሙ ንጳውሎስን ብጾቱን ኣብ መቄዶንያ ኺሰብኩ መርሖም (ግብሪ ሃዋርያት 16:8-10)። ካልእ ፍሉጥ ኣብነት መርዓ ይስሃቅን ርብቃን እዩ። ኣብቲ ታሪኽ፡ እቲ ኣገልጋሊ ንኣምላኽ፡ ንይስሃቅ ብኣምላኽ ዝተመርጸት ሰበይቲ፡ ንሓደ መጠጥ ንዝገበሮ ሕቶ እተቕርቦ ምላሽ መሰረት ገይሩ ኸም ዜርእዮ ጸለየ (ዘፍጥረት 24 ተመልከት)።
ኣምላኽ ድምጹ ንዓና ንምግላጽ ምኽሪ ካልኦት ምእመናን እውን ኪጥቀም ይኽእል እዩ። ጳውሎስ ክርስትያን ምስ ኾነ፡ ጐይታ ኣናንያ ተጠቒሙ ንጳውሎስ ብዛዕባ ዓበይቲ መደባት ኣምላኽ ነገሮ፡ «ኣምላኽ ኣቦታትና ንፍቓዱ ኽትፈልጥ፡ ንጻድቕ ክትርኢ፡ ድምጺ ኸኣ ካብ ኣፉ ኽትሰምዕ መዘዘካ፤ ከመይሲ ንዝረኣኻዮን ንዝሰማዕካዮን ንኹሉ ሰብ ምስክር ክትኮኖ ኢኻ» (ግብሪ ሃዋርያት 22:14-15)። ምኽሪ ኻብ መንፈሳውያንን ጥበበኛታትን ምእመናን ጥራይ ንምርካብ ክንጥንቀቕ ኣሎና። ቃል ኣምላኽ፡ «መገዲ ዓሻ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ቅኑዕ እያ፡ ጥበበኛ ግና ምኽሪ ይሰምዕ» ይምህር (ምሳሌ 12:15)።
መወዳእታ ሓሳባት
ንህይወትካ ምሉእ መደብ ኣምላኽ ንምፍላጥ ኣይትሃወኽ። ንእኡ ኽንነብር ክንደሊ ኸለና፡ ብርሃንና ንመገዲ ህይወትና ንእሽቶን እናወሰኸ ዝኸይድን እዩ (ምሳሌ 4:18)። ፍቓድ ኣምላኽ ንህይወትካ ፈጺሙ ምስ ባህርዩ ወይ ምስ ቃሉ ከም ዘይጋጮ ዘክር። ንመርሓ ኣምላኽ ክትሰምዕ ከለኻ፡ ክትስሕቶን ክትስሕትን ትኽእል ኢኻ። እዚ ኸኣ ክፋል ናይቲ ስልጠና እዩ፤ ልምምድ ኣገዳሲ እዩ (እብራውያን 5:14)። ኣምላኽ ብኣእምሮና ገይሩ ይዛረብ፡ ግናኸ ኣብ ሰብኣዊ ምስትውዓል ኣይትምርኮስ (ምሳሌ 3:5-6)። ኣምላኽ ኪገልጸልካ ዝኽእል ንእሽቶ ብርሃን ተኣዘዝ። ኣብኡ ተግብርን ስንፍና ኣወግድን (ግብሪ ሃዋርያት 12:7-12 ተመልከት)።
ፍቓድ ኣምላኽ ግራህ ወይ ዘይግሉጽ እዩ ኢልካ ኣይትሕሰብ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ «ብእግዚኣብሔር ተሐጐስ፡ ንሱ ኸኣ ንዝደለኻዮ ልብኻ ኺህበካ እዩ» ይብል (መዝሙር 37:4)። ልብኻ ኣብ ቅኑዕ ኩነታት እንተ ኣልዩ፡ ድሌታት ልብኻ ብመሰረት ድሌታት ልቢ ኣምላኽ ኪኸውን እዩ።
እታ ኣምላኻዊት ነፍሲ እዚኣቶም ክትገብር ኣለዋ፡ «ብእግዚኣብሔር ተወከል» (መዝሙር 37:3)። እቲ ዝውከል ኣብ ምድሪ ኺነብርን ኪምገብን እዩ። «ብእግዚኣብሔር ተሐጐስ» (መዝሙር 37:4)። እቲ ምእመን ብእግዚኣብሔር ይተሓጐስ፡ ንሱ ኸኣ ኺጸግብ እዩ። «መገድኻ ንእግዚኣብሔር ኣሕልፍ» (መዝሙር 37:5)። ኣብዚ እዋን እዚ ኽንደይ እኳ ኸቢድ እንተ ኾነ፡ እግዚኣብሔር ንጻድቕ ኣብ መገዲ ኺሕልዎ፡ ንጽድቂ እቲ ኣብ መገዲ ዝጸንዕ ድማ ኺገልጾ እዩ። «ኣብ እግዚኣብሔር ዕረፍ» (መዝሙር 37:7)። እታ ነፍሲ ኣብ እግዚኣብሔር ትዕረፍ፡ ንእኡ ድማ ብትዕግስቲ ትጸበዮ። ኣብ እግዚኣብሔር ብምዕራፍ፡ እታ ነፍሲ ኻብ ቍጥዓን መዓትን ትድሕን። «ንእግዚኣብሔር ተጸበዮ» (መዝሙር 37:9)። እቶም ንእግዚኣብሔር ዝጽበዩ ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም። ብተወሳኺ፡ ትዕግስቲ ኽትገብር ዘሎካ ንነዊሕ እዋን ኣይኮነን፡ ንእሽቶ ግዜ ጥራይ እዩ፡ እቶም ረሲኣን ድማ ኺሓልፉ እዮም፡ እቶም ለዋሃት ድማ ብበረኸት ኪጸንዑ እዮም (መዝሙር 37:10-11)። እቲ ኣካይዳን መገዲ ጻድቃንን ኽንደይ እኳ ቅኑዕ እንተ ኾነ፡ ምድሓኖም ካብ እግዚኣብሔር ምዃኑ ኹሉ ሳዕ ይዘክሩ። ንሱ ኣብ ሽግር ሓይሊ፡ ኣብ ግዜ ሓገዝ፡ ካብ ረሲኣን ድማ ንኹሎም እቶም ዝውክሉዎም ኣድሓኒ እዩ (መዝሙር 37:39-40)። —ሃሚልተን ስሚዝ፡ ካብ መዝሙራት ዝተወስደ።
